Жоел кітабы, бәлкім, Жазбалардағы кейінгі жаңбыр туралы ең тікелей аян болып табылады, әрі Жоел ең алдымен Лаодикиялық Жетінші күн адвентистері шіркеуі жүзеге асырған діннен безудің төрт ұрпағына сілтеме жасаудан бастайды. Жоелдің кіріспе аяттарында бейнеленген үдей түскен қираудың сол төрт ұрпағы Езекиелдің сегізінші тарауындағы біртіндеп күшейетін төрт жиіркенішпен сәйкес келеді. 1863 жылдан 1888 жылға дейінгі кезең бірінші ұрпақты білдіреді, әрі ол 1843 және 1850 жылдардағы ізашарлық кестелерде көрсетілгендей, Хабаккук кітабының екінші тарауында бейнеленгендей, сондай-ақ Он өсиеттің екі тас тақтасында көрсетілген келісімді білдіретіндей, миллериттердің іргетастық хабарын қабылдамай тастауды білдіреді.
1888 жылдан 1919 жылға дейінгі кезең Филадельфия қауымы бейнелейтін тәжірибені қалыптастыратын сенім арқылы ақталу тәжірибесінен бас тартқан ұрпақты білдіреді. Бірінші ұрпақтың бүлігі Уильям Миллер бейнелеген басшылықтың қызметіне, ал 1888 жылғы екінші ұрпақтың бүлігі Пайғамбарлық Рухының басшылығына қарсы бағытталды. 1919 жылғы үшінші ұрпақ Уильям Уоррен Прескоттың «Мәсіх туралы ілім» кітабымен басталып, 1957 жылы «Ілім жөніндегі сұрақтар» кітабымен аяқталды. Бұл үшінші ұрпақ дүниемен ымыраласқан ұрпақ болды, өйткені адвентизм Америка медицина қауымдастығының медициналық практикаларының аккредиттелуіне және өз колледждерінің сенімнен тайған протестантизмнің және римдік католицизмнің академиялық ғалымдары тарапынан аккредиттелуіне ұмтылды.
Үшінші ұрпақта Эллен Уайттың қаламынан шыққан білім беру жөніндегі кеңес қабылданбай, оның орнына Грекияның білім беру философиясымен бейнеленетін дүниенің жалған білім беру тәжірибелері енгізілді. Грек білімі Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы көшірме Парфенон ғибадатханасында тәуап етілетін Афина тәңіриясымен бейнеленеді.
Шынайы білім берудің үлгісі Киелі кітапта Еліше пайғамбармен байланысты пайғамбарлар мектептері арқылы көрсетілген. Б.з.д. 167 жылы басталып, б.з. 70 жылы Иерусалимнің қирауына дейін жалғасқан Маккавейлер көтерілісі негізінен грек білім беру жүйесінің тура мағынадағы ежелгі көрікті елдің мәдениеті мен халқына дендеп енуіне қарсы наразылық болды. Маккавейлердің наразылығы барлық деңгейдегі грек ықпалына қарсы көтеріліс еді, алайда Грекияның білім беру саласындағы ықпалы Маккавейлердің жалынды жақтастарының тарихына да, олардың іс-әрекетіне түрткі болған себептерге де соншалықты терең сіңгендіктен, оны грек білім беру жүйесі яһудилердің Иса Мәсіхті өздерінің Мәсіхі ретінде қабылдамауына ықпал еткен ең басты фактор болуы мүмкін деген шындықтан бөліп қарастыруға болмайды. Грек білім беру жүйесінің яһудилерге тигізген теріс ықпалын және жалған білім берудің яһудилердің Мәсіхтен бас тартуына әрі Оны айқышқа шегелеуіне қосқан үлесін айқындайтын кітаптар жазылған.
Маккавейлер көтерілісі қазіргі заманғы рухани көрікті елдегі 1776 жылғы көтеріліске сәйкес келеді. Қазіргі уақытта Құрама Штаттарда гректер мен иезуиттердің білім беру тәжірибесінің философиясына негізделген 4 000-нан астам тіркелген университет бар. Соңғы он жылдан астам уақыттағы анархия мен заңсыздықты Құрама Штаттардағы білім беру орталықтары деп аталатын мекемелермен тікелей байланыстыруға болады: олар бұқаралық ақпарат құралдары мен ойын-сауық көздерінің ықпалымен Француз революциясы кезеңіндегі шайтандық философиялардан туындаған жаһаншылдық философияларды қабылдауға алдын ала бейімделген студенттерді ондаған жылдар бойы идеологиялық өңдеуден өткізіп келеді. Қазіргі университеттердің студенттері ақ нәсілді адамдарға, христиандарға және Американың шынайы тарихына шабуыл жасау үшін құрылған білім беру орталықтарына түспей тұрып-ақ, Содом мен Ғомора бейнелейтін өмір салтын қабылдауға бейімделіп қойған еді. Киелі кітапта және Пайғамбарлық рухында айтылған әділет пен ақиқаттың көшелерге лақтырылуын жүзеге асыратын, үнемі екі түрлі өлшеммен әрекет ететін сот төрелігі жүйесін түсінгісі келетін Құрама Штаттардың бүгінгі азаматы қазіргі жағдайдың адамзатты элиташыл жаһаншылдардың — айдаһар билігінің — бақылауына бағындыру үшін құрылған білім беру жүйесі өмірдің ең алғашқы жылдарынан бастап санаға сіңіретін, әдейі жоспарланған шабуылдың нәтижесінде қалыптасып отырғанын түсінуге тиіс!
Эллен Уайттың жазбаларында бес негізгі тақырып бар: білім беру, денсаулық реформасы, мәсіхшілік өмір, Ұлы күрес тақырыбы және іс жүзіндегі тақуалық. Білім беру — Пайғамбарлық Рухындағы бес негізгі тақырыптың бірі, ал Эллен Уайт та Құдай Сөзінде аталған әрбір пайғамбар секілді Киелі кітапқа сай пайғамбар болған. Бұл, басқа жайттармен қатар, оның өмірі жүз қырық төрт мыңның өмірінің үлгісі әрі олар үшін өнеге екенін білдіреді. Бізге тек Мәсіх қана үлгі болуға тиіс деп біреу ойлап қалмас бұрын, Пауыл былай дейді:
Өйткені Мәсіхте сендердің он мыңдаған тәлімгерлерің болғанымен, әкелерің көп емес; себебі Мәсіх Исада мен сендерді Ізгі хабар арқылы тудым. Сондықтан сендерден өтінемін: менің жолымды ұстанушылар болыңдар. 1 Қорынттықтарға 4:15, 16.
Эллен Уайт пайғамбар ретінде үлгі болып табылады. Эллен Уайт басқару кеңесінің мүшесі болуға бір-ақ рет келісті: бұл оның діни қызметінің бес негізгі тақырыбының бірі ретінде баяндалған шынайы білім беру қағидаттарын ұстанған колледж құрылған кезде болды. Теннесси штатындағы Мэдисондағы бұл колледж Теннесси штатындағы Нэшвилл қаласының агломерациялық аймағында орналасқан. Ол 1904 жылдан бастап 1915 жылы қайтыс болуына бір жыл қалғанға дейін Мэдисон колледжінің құрылтайшы басқару кеңесінде қызмет етуге келісіп қана қоймай, колледждің негізі қаланған жерді таңдауда да шешуші рөл атқарды. Нэшвилл — Маккавейлер тарихында яһудилердің өз Мәсіхін қабылдауына кедергі келтіруге ықпал еткен грек білім беру жүйесінің орталығы; ал Маккавейлер біз қазір өмір сүріп отырған замандағы жолдан тайған протестантизмді бейнелейді. Маккавейлердің тарихи желісі қырқыншы аяттың жасырын тарихында айқын баяндалып, бүгінде грек білім беру жүйесінің дәл сол (қазіргі заманғы нұсқасында болса да) күйретуші жемістері бойына толықтай сіңірілген жолдан тайған протестантизмді бейнелейді.
Адвентизмнің үшінші буыны тұсында 1888 жылы Пайғамбарлық рухын қабылдамаған басшылық өз білім беру жүйесін дүниелік аккредиттеу құрылымының қарамағына беруді ұйғарды. Нэшвилл шынайы білім берудің де, жалған білім берудің де символдық орталығы болып табылады. Пайғамбар да гректік білім беруді ұлықтау үшін дүние таңдаған қаланың өзін таңдады. Шынайы білім беру Уайт әпкенің өзге төрт негізгі тақырыбының — денсаулық реформасының, іс жүзіндегі тақуалықтың, мәсіхшілік өмір салтының және әсіресе «Ұлы күрес» тақырыбының — іргелі негізі болып табылады.
Иса әрдайым ақырды бастауымен бейнелейді, және Едем бағындағы сынақ қазір дүниенің бетпе-бет келіп тұрған сынағын бейнелейді. Ақырдағы сынақ Киелі кітаптағы әрбір сынақпен бірдей, өйткені Құдай ешқашан өзгермейді. Киелі кітаптық сынақ — үш қадамнан тұратын сынау үдерісі; осы үдерістің соңында екі топ айқын көрініс табады. Бірінші періште бұл үш қадамды Құдайдан қорқу, Оған даңқ беру, өйткені соттың айқындаушы сынағының уақыты келді, деп білдіреді. Бірінші қадам — жақсылық пен жамандықты тану ағашының жемісінен жемеу туралы бұйрық болды. Құдайдан тиісінше қорқу болмағандықтан, Хауа ағашқа қатысты сынақтан өте алмай, жақсылық пен жамандықты қатар бейнелейтін жемісті жеді. Адамның Құдайдан қорқуы да оны ағашқа қатысты бүлікке кіруден тоқтата алмады, және олар екеуінің де үстіне сот келді, өйткені олар Құдайлықтың тұрақты қатысуынсыз өмірді танытты.
Ақырғы күндердің сынағы адамзатқа берілген сынақ мерзімі аяқталар қарсаңда Иса Мәсіхтің аянында мөрі ашылатын, арта түскен білімді жеу керектігі туралы ескертуден басталады. Адвентизмге жататындар үшін де, одан тысқары жүргендер үшін де бұл сынақ біздің заманымызда мөрі ашылып, арта түскен “білімді” қабылдауға не одан бас тартуға негізделеді. Білімге қатысты бұл сынақ Бақтағы сынақ ағашы арқылы бейнеленген, ал ол не жақсылықты, не жамандықты білуді білдіреді. Шынайы білім беру 1904 жылы Теннесси штатының Нашвилл қаласында орын теуіп, символдық көрініс тапты, ал жалған білім беру 1897 жылы Нашвиллде орын теуіп, символдық көрініс тапты да, кейін 1920 жылы тұрақты құрылыс ретінде қайта салынды. Пайғамбар әйелдің көзі тірісінде Нашвиллде шынайы білім беру қастерлі тұғырға қойылды, сол кезде жалған білім беру де қастерлі тұғырға қойылды. Ол 1915 жылы қайтыс болғаннан кейін, Парфенон ғибадатханасының екінші рет, бұл жолы тұрақты құрылыс ретінде салынуымен жалған білім беру қайта қалпына келтірілді, ал лаодикеялық Жетінші күн адвентистері шіркеуінің басшылығы дүниемен ымыраласу арқылы шынайы білім беруден бас тартты.
Нэшвиллдің «Оңтүстіктің Афинасы» деген лақап атауы 1897 жылғы Жүзжылдық көрменің басты нысаны ретінде осы ғимараттың таңдалуына ықпал етті. Көрмедегі бірқатар ғимараттар көне түпнұсқалар негізінде салынған болатын. Алайда Парфенон ғана дәлме-дәл көшірме болды. Бүгіндегі Теннесси штатының Нэшвилл қаласы музыкасымен әйгілі, бірақ Джонни Кэш мұражайы пайда болмай тұрып, Нэшвилл әншілігімен емес, білімімен танымал еді.
1850-жылдарға қарай Нэшвилл көптеген жоғары оқу орындарын құруының арқасында «Оңтүстіктің Афинасы» деген лақап атқа ие болып үлгерген еді; ол мемлекеттік мектеп жүйесін құрған Америка оңтүстігіндегі алғашқы қала болды. Ғасырдың соңына қарай Нэшвиллде Fisk University, St. Cecilia Academy, Montgomery Bell Academy, Meharry Medical College, Belmont University және Vanderbilt University өз есіктерін ашатын болды. Сол кезде Нэшвилл байлық пен мәдениетке толы, оңтүстіктегі ең талғампаз әрі ең білімді қалалардың бірі ретінде танылды.
Құдай Рухының жетелеуімен жазылған Сөзде заңсыздықтың құпиясы әрі зат есім, әрі етістік болып табылады. Рухтың жетелеуімен берілген жазбалар Шайтанды және Уайт бауырлас Шайтанның «оң қолы» деп атайтын Рим папасын заңсыздықтың құпиясы деп көрсетеді. Алайда «заңсыздықтың құпиясы» ақиқат пен адасушылықтың араласуын да сипаттайды. Жоел сипаттаған сенімнен тайған төрт ұрпақ Езекиел кітабының сегізінші тарауындағы барған сайын сорақылана түсетін төрт жексұрын іске сәйкес келеді. Осы екі куәгер Аян кітабындағы алғашқы төрт қауымға сәйкес келеді, ал үшінші қауым Константиннің христиандықты пұтқа табынушылықпен араластыру арқылы ымыраға баруымен бейнеленеді. Сол алғашқы төрт қауым ежелгі Исраилдің тарихына сәйкес келеді, ал ол қазіргі Исраилдің тарихын бейнелейді.
Ежелгі Исраилдің үшінші ұрпағы тұсында Исраил патшалары Құдайдың халқымен ешқашан одақтасуына жол берілмеуге тиіс болған өзге халықтармен одақ құрды. Аян кітабында көрсетілген тура мағынадағы ежелгі Исраил мен христиан шіркеуі арасындағы параллель — «Аббақұқтың кестелері» атты зерттеуде айқын ашып көрсетілген пайғамбарлық тақырып. Жоел Құдайдың таңдаулы әрі Онымен келісім жасасқан халқы қатарынан «аластатылатын» төртінші әрі соңғы ұрпақты Езекиел сипаттаған бірінен-бірі сорақы төрт жиіркенішті істегі күнге бас иіп тұрған жиырма бес ақсақалмен сәйкестендіреді. Лаодикиялық жетінші күн адвентизмі жексенбі туралы заң тұсында күнге бас иген кезде аластатылатын сол төртінші ұрпақ 538 жылы не жақында қабылданатын жексенбі туралы заң тұсында папалықтың билік етуін бейнелейтін төртінші қауым — Тиятир қауымына сәйкес келеді. Үшінші қауым — Перғам қауымы — ежелгі Исраилдің пұтқа табынушы патшалықтармен одақ құруы болсын, Константиннің пұтқа табынушылықты христиандықпен біріктіруі болсын, «ымыраға келуді» бейнелейді және осы екі куә Аян кітабының он үшінші тарауындағы жерден шыққан аңның үшінші ұрпағы туралы айтады.
АҚШ-тың төрт ұрпағы, өзге ақиқаттармен бірге, 400/430 жылдық құлдық кезеңінде Мысыр арқылы бейнеленді; ол кезең перғауынның Қызыл теңіздің суларына батып кетуімен аяқталды. Сол сулар Құдай Мұса пайғамбар арқылы ежелгі Исраилге құтқарылу әкелген кезде үкімге тартылуға тиісті болған ұлттың ақырына нүкте қойды. Құдайдың шіркеуіне қатысты үкім аяқталатын уақыт кезеңінде АҚШ-қа үкім шығарылады, сондықтан Құдай Өзінің таңдаулы халқын құтқарып жатқанда суларды орнында ұстап тұрған шығыс желінің босатылуы арқылы перғауынның өмірін аяқтаған сол судың перғауынның үстіне жіберілгенін ескеру керек. Шығыс желі — Аян кітабының он бірінші тарауындағы жер сілкінісі келген кезде жексенбілік заңға соққы беретін үшінші қасірет.
Жердегі аңның төртінші әрі соңғы ұрпағының алдында келетін ұрпақ Республикалық және Протестанттық екі мүйізде де жүзеге асады. Үшінші ұрпағында іске асқан Республикалық мүйіздің ымырасы Бірінші дүниежүзілік соғыстың айналасындағы кезеңде орын алды, әрі ол Америка Құрама Штаттарының өзінің экономикалық құрылымын Федералдық резервтің жаһанданушылардың қолына беруін білдірді. Сол кезеңде Лаодикеялық Жетінші күн адвентизмі өзінің медициналық және білім беру қызметін дүниелік білім мен медицинаның өлшемдері бойынша “аккредиттеуге” ұмтылды. Етістік ретінде “заңсыздықтың құпиясы” Константиннің және ежелгі Исраил патшаларының дүниенің күштерімен жасаған ымыраcын білдіреді. Осы ымыраны сипаттау үшін Рухтың жетелеуімен қолданылған сөз — “amalgamation”, ол Эллен Уайт дәуіріндегі сөздікте былай анықталған: "to mix or unite in an amalgam; to blend." Жақсылық пен жамандықты тану ағашы — amalgamation ағашы, ымыра ағашы. “Соңғы ұлы қақтығыс” — жексенбілік заң дағдарысы, ал Шайтанның сол дағдарысқа дайындығы — адамдық даналықты Құдайлық аянмен араластыратын “заңсыздықтың құпиясы”.
«Шайтан бәрі де өз жағын таңдайтын соңғы ұлы қақтығыс үшін өз жоспарларын қызу жасап жатыр....»
«Әлемде үстемдік етіп тұрған дауыстарға құлақ салыңдар, күштерді аңғарыңдар. Дұға ететін бір дауыс бар ма? Құдайдың мойындалатынын көрсететін қандай да бір белгі көріп тұрсыңдар ма? Дін қызметкерлері бар, әрі олар көп; бірақ олар Ехобаның заңын аяққа таптап жүр. Олардың киімдері жандардың қанымен былғанған. Қалың көпшілік жындарға құрбандық шалып жатыр. Мойынсұну мен мойынсұнбаудың арасында екіұдай болып тұрған сендер, қараңдар. Қиялдарыңда Шайтанның құрбандық үстелінде ғибадат етіп тұрған ұлан-ғайыр көпшілікті көріңдер. Музыкаға, жоғары білім деп аталатын тілге құлақ салыңдар. Бірақ Құдай мұны не деп жариялайды? — Заңсыздықтың құпиясы». Pamphlets, 004, 11.
Соңғы қақтығыста, «бәрі де тарап таңдайтын» кезде, Едем бағындағы сынақ қайтадан қайталанады. Бастапқыда бақтың ортасындағы бір ағашпен ғана шектелген сол сынақ ақырында бүкіл дүниеде қайталанады. Соңғы шайқас қарсаңындағы Шайтанның ісі — «заңсыздықтың құпиясы», ал ол «жоғары білім» деп анықталады! «Жоғары білімнің» жер аңының еліндегі рәмізі Теннесси штатының Нэшвилл қаласынан табылады — Парфенон ғибадатханасы орналасқан, «Оңтүстіктің Афинысы» аталған сол жерде, ол бір кезде Нэшвиллде Мэдисон колледжі бейнелеген шынайы білімге қарама-қарсы қойылған. Төмендегі рухтандырудан алынған мәлімдеме осы мақаланың соңында толық көлемінде келтіріледі, бірақ осы тұста бірнеше жайтты назарға алу керек.
«Осы жер бетінің тарихының аяқталуында соншалықты үлкен орын алатын заңсыздық құпиясын мұқият зерттеп білу үшін бәріне де даналық қажет....»
«Қалпына келтірілген Жұмаққа апарар аралық жол жоқ. Адамға осы соңғы күндер үшін берілген хабар адамдық ойлап табулармен араласып кетуге тиіс емес....»
«Құдай сенім артылған жоғары лауазымдарға көтерген адамдар көктің нұрынан бұрылып, адамдық даналыққа бет бұруы мүмкін.... Құдаймен бірге еңбек етушілер болуға лайықты мінезге ие болып, Құдайдың мақұлдауын алғысы келетіндердің бәрі өздерін Құдайдың жауларынан ажыратып, Мәсіх Жоханға дүниеге жеткізу үшін берген ақиқатты берік ұстануға тиіс». Manuscript Releases, 18-том, 30–36.
«Даналыққа» мұқтаж «барлығы» ақыр соңында құлшылық етушілердің екі тобын қалыптастыратын сынақ үдерісіне енгізілетіндердің бәрін білдіреді. «Даналар» — қажет «даналықты» иеленетіндер. Сынақ үдерісі адамзаттың сынақ мерзімі аяқталар алдында, Иса Мәсіхтің аяны ашылған кезде басталады. Сол ашылу «білімнің артуын» бастайды. Иса Мәсіхтің аянымен байланысты сынаққа бетпе-бет келгендер жексенбілік заң кезіндегі шығыс желінің келуінің алдында бағыт беруге, дайындауға және қасиеттеуге арналған пайғамбарлық білімнің «майын» иеленетін болады. «Жақсылық пен жамандықты танытатын ағаш» жеуге қабылдануға не қабылданбай тасталуға тиіс қолдан Жасалған Көктен түскен Нанның нышаны болып табылады.
Ғалилеядағы Қапарнаум мәжілісханасында Иса бір ғана оқиға кезінде Өзінің қызметіндегі басқа кез келген уақытқа қарағанда көбірек ізбасарынан айырылды. Ондағы сынақ Мәсіхтің пайғамбарлық сөздерін тура мағынада ма, әлде рухани мағынада ма түсіну керектігіне қатысты еді, ал бұл сынақтан өте алмағандардың сүрінуінің себебі — адамның Құдайдың аузынан шыққан әрбір сөзбен өмір сүруге тиіс екенін ұмытып кеткендері еді. Мәсіх Өзінің көктен жіберілген Нан екенін анық айтқан еді, ал сынақтан өте алмағандар Ақиқатты гректер бейнелейтін адам даналығымен араластырып жіберген еді.
Хауа бақтағы сәтсіздікті бастамай тұрып, Мәсіх Адам мен Хауаның екеуіне де жақсылық пен жамандықты танытатын ағаштың жемісінен жемеуді бұйырған еді. Мәңгілік Ізгі хабардың үш қадамының біріншісі — Құдайдан қорқу.
«Аянның ғаламат шындықтарын ақыл ұғынсын, сонда ол өз күш-қуатын болмашы тақырыптарға жұмсауға ешқашан қанағаттанбайды; ол бүгінгі жастарды азғындатып жатқан арзанқол әдебиет пен бос ермектерден жиіркене теріс бұрылады. Киелі кітаптың ақындары мен даналарымен сұхбаттасқан және жандары сенім батырларының даңқты істерінен тебіренгендер ойдың бай алқаптарынан, ең атақты зайырлы авторларды зерттеумен айналысқандағыдан, не осы дүниенің перғауындары, Һиродтары мен Цезарьларының ерліктерін тамашалап, мадақтағандағыдан гөрі, жүрегі анағұрлым пәк әрі ой-санасы асқақ болып оралады.»
«Жастардың күш-қуаты көбінесе ұйқыда жатыр, өйткені олар Құдайдан қорқуды даналықтың бастауы етпейді. Жаратқан Ие Даниялға даналық пен білім берді, өйткені ол өзінің діни қағидаттарына кедергі келтіретін ешбір ықпалдың әсеріне түспейтін еді. Арамызда терең ойлы, орнықты және шынайы қадір-қасиеті бар адамдардың тым аз болуының себебі — олардың Көктен ажырай отырып ұлылық табамыз деп ойлауында». Messages to Young People, 255, 256.
Хауа «Құдайдан қорқуын» жоғалтты. Ол Құдайдың сөздерінен дірілдеуі тиіс еді; бұл — жүз қырық төрт мыңның сипаты. Құдайдан қорқу — үш сынақтың біріншісі, әрі ол пайғамбарлық Сөздің мөрі ашылған кезде басталып, ақырында даналардың бір тобын және ақымақтардың бір тобын қалыптастырады. Даналыққа тағайындалғандар үшін бастау — Құдай Сөзіне дірілдеу. Хауа мұны істемеді, ал сынақ үдерісінің екінші қадамына тап болғанда, ол Құдайды мадақтай алмады, содан кейін үкім сағатына тап болып, Лаодикияның жалаңаштығын көрсетті.
«Мәсіхшілік мінез-құлықты кемеліне жеткізгісі келетіндердің бәрі Мәсіхтің қамытын киюге тиіс. Егер олар Мәсіх Иса арқылы көктегі орындарда бірге отырғысы келсе, жер бетінде жүрген осы өмірінде Одан тәлім алуға тиіс. Мәсіх Өзіне ұнамдылық іздеген жоқ. Оның бүкіл өмірі таза, риясыз қайырымдылықтың дамуы болды. Ол құлаған дүниеге, шайтан мен оның мәжілісіне, көктегі ғаламға, құламаған әлемдерге — адам табиғаты Оның құдайлық табиғатымен біріккенде, Құдай заңының бәріне толық мойынсұнғыш бола алатынын көрсету үшін — адам табиғатын қабылдады. Әркім: “Құтқарылуым үшін не істеуім керек?” — деп сұрауға тиіс. Құдай Өз сөзінен дірілдейтін кішіпейіл, жүрегі күйзелген жандарды талап етеді. Біз көктегі алауды тек құдайлық құрбандық үстелінен ғана қабылдай аламыз; ол қабылданғанда, біздің дәрменсіздігімізді толық көрсетіп, бізге Мәсіхтің қадір-қасиеті мен ұлылығын ашады. Мұны көргенде, Құдай бізді Киелі Рухтың басшылығына тапсырады, ал Ол бізді бар шындыққа жетелейді». Bible Echo, July 20, 1896.
Ақиқат пен жалғанның араластырылуы — зұлымдық құпиясы ретінде танылатын Шайтанның ісі. Тергеуші соттың соңғы қимылдарындағы бүкіл адамзаттың ымыраға келуі Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы Парфенон ғибадатханасында бейнеленген.
«Жастарымызды университеттерге жіберу дана іс емес; ол жерлерде олар уақыттарын грек және латын тілдерін меңгеруге арнайды, ал сол тілдерді игеру үшін оқитын құдайсыз авторлардың ой-пікірлері олардың ақылдары мен жүректерін толтырып жатады. Олар мүлде қажет емес, әрі Ұлы Ұстаздың тағылымдарымен үйлеспейтін білім алады. Әдетте осылай білім алғандарда өз-өзін жоғары бағалау басым болады. Олар жоғары білімнің шыңына жеттік деп ойлап, енді өздерін әлі де үйренуші емес тәрізді тәкаппар ұстайды. Олар Құдайға қызмет ету үшін жарамсыз болып қалады. Көптеген адамдар салыстырмалы түрде пайдасы аз білім алуға жұмсаған уақыт, қаражат және күш-жігер жан-жақты, практикалық өмірге лайықты ерлер мен әйелдер ететін білім алуға жұмсалуы тиіс еді. Мұндай білім олар үшін ең жоғары құндылыққа ие болар еді.»
«Оқушылар біздің мектептерімізден шыққанда өздерімен бірге нені алып шығады? Олар қайда барады? Не істемек? Оларда өзгелерге тәлім беруге мүмкіндік беретін білім бар ма? Олар дана әкелер мен аналар болуға тәрбиеленді ме? Олар отбасының басында дана тәлімгерлер ретінде тұра ала ма? Өздерінің үй ішіндегі өмірінде балаларын Құдай разылықпен қарай алатын, өйткені ол көктегі отбасының нышаны болып табылатын, сондай бір отбасы болатындай етіп тәрбиелей ала ма? Олар шын мәнінде “жоғары білім” деп аталуға лайық жалғыз білімді қабылдады ма?»
«Жоғары білім деген не? Ешбір білім, егер ол көктің бейнесін көрсетпесе, егер жас жігіттер мен бойжеткендерді Мәсіхке ұқсас болуға жетелемесе және оларды Құдайдың орнына өз отбасыларының басында тұруға лайықтамаса, жоғары білім деп атала алмайды. Егер жас жігіт мектептегі өмірі барысында грек және латын тілдерін және имансыз авторлардың еңбектерінде қамтылған ой-пайымдарды білуді меңгере алмаған болса, ол онша көп нәрседен айырылған жоқ. Егер Иса Мәсіх білімнің осы түрін қажет деп санаған болса, онда Ол оны шәкірттеріне бермес пе еді, Өзі оларды өлімді пенделерге сеніп тапсырылған ең ұлы істі атқаруға, дүниеде Өзінің өкілдері болуға тәрбиелеп жатқан еді ғой? Бірақ Оның орнына, Ол қасиетті ақиқатты олардың қолына ұстатып, оны дүниеге өзінің қарапайымдылығымен жеткізуді тапсырды.
«Кейде грек және латын тілдерінің мамандары қажет болады. Кейбіреулер бұл тілдерді зерттеуі тиіс. Бұл дұрыс. Бірақ олардың бәрі емес, көпшілігі де емес, оларды оқымауы керек. Жоғары білім үшін грек және латын тілдерін білу міндетті деп санайтындар алысты көре алмайды. Сондай-ақ дүниелік адамдар ғылым деп атайтын нәрсенің құпияларын білу де Құдай Патшалығына кіру үшін қажет емес. Нағыз жоғары білімді ығыстырып шығаратын, әрі үйренушімен бірге жойылып кететін софистика мен дәстүрге сананы толтыратын — шайтанның өзі.»
«Жалған білім алғандар көкке қарамайды. Олар дүниеге келетін әрбір адамға нұр беретін шынайы Жарық Иесін көре алмайды. Олар мәңгілік шындықтарға елес сияқты қарайды, атомды дүние, ал дүниені атом деп атайды. Жоғары деп аталатын білім алғандардың көбі туралы Құдай былай дейді: “Сен таразыға тартылдың да, кем табылдың”,—практикалық істерді білу жағынан кем, уақытты барынша тиімді пайдалануды білу жағынан кем, Иса үшін қалай еңбек ету керектігін білу жағынан кем». Review and Herald, August 17, 1897.
Нэшвилл үстіне түскен от шарларының ескертуі кездейсоқ бір қалаға қатысты емес; бұл — Жетінші күн адвентистеріне, Америка Құрама Штаттарына және бүкіл әлемге тікелей түсірілген үкім. Нэшвиллдің от шарлары адвентизмнің әртүрлі санаттары, жер аңы және әлем үшін әртүрлі сипаттарды білдіреді. Нэшвиллдің от шарлары — жақсылық пен жамандықты танытатын ағашпен бейнеленген жалған білімге қарсы Құдайдың үкімі.
Бұл зерттеуді келесі мақалада жалғастырамыз.
«Түрлі бейнелер арқылы Иеміз Иса Жоханға Құдай халқын қудалаумен ерекшеленгендердің зұлым мінезін және арбаушы ықпалын көрсетті. Жер тарихының қорытындылануында соншалықты зор орын алатын заңсыздық құпиясын мұқият зерттеп айқындау үшін бәріне даналық қажет. Құдайдың дүниенің билеуші күштерінің тұрғындарының — өздерін құпия қоғамдар мен одақтарға байлап, Құдай заңын құрметтемейтіндердің — жиіркенішті істерін ашып көрсетуі шындық нұрына ие халыққа осы зұлымдықтардың бәрінен аулақ болуға мүмкіндік беруі тиіс. Әлемдегі барлық жалған дін ұстанушылар өздерінің зұлым істерін барған сайын көбірек паш ететін болады; өйткені тек екі-ақ тарап бар: Құдайдың өсиеттерін сақтайтындар және Құдайдың киелі заңына қарсы соғысатындар....»
Әйелдің ұрпағы мен жыланның арасындағы қастықты Жаратқан Ие айқын белгілеп берді. «Сенің араңда және әйелдің арасында, сенің ұрпағың мен оның ұрпағының арасында қастық қоямын; ол сенің басыңды езеді, ал сен оның өкшесін шағасың». «Ал Адамға Ол былай деді: “Әйеліңнің даусына құлақ асып, Мен саған: ‘Одан жемегін’,— деп бұйырған ағаштың жемісінен жегенің үшін, сенің кесіріңнен жер қарғыс атсын; өміріңнің барлық күндерінде одан азаппен қорек табасың; ол саған тікенек пен ошаған өсіріп шығарады, ал сен даланың шөбін жейсің; жерге қайтып оралғаныңша, маңдай теріңмен нан жейсің; өйткені сен содан алындың: сен топырақсың, әрі топыраққа қайта ораласың”».
«Адам өз жолымен жүру арқылы, Шайтанның азғыруларымен үйлесімді әрекет етіп және Құдайдың өзіне мәлім болған еркіне қарсы тұру арқылы, өзін биіктетіп, батаға кенелтпек болып бекер әрекеттенді. Осылайша ол Құдайдың өсиеттеріне мойынсұнбаудың тәжірибелік білімін алды. Осылайша ол жақсылық пен жамандықты білді; осылайша ол Құдайға деген адалдығы мен беріктігін жоғалтып, бүкіл адамзат әулетінің үстіне зұлымдық пен қасіреттің қақпаларын айқара ашты. Бүгінде осы тәжірибені қайталап жүргендер қаншама! Адам баласы өзінің қауіпсіздігінің жалғыз құралы — “Жаратқан Ие осылай дейді” дегенге толық сенім артуда екенін қашан ұғады?»
«Шайтан өзінің ойлап тапқандарын Құдайдың балаларына адами тәсілдер арқылы енгізуге ұмтылуда. Ол Құдай ретінде қабылдануға, тіпті Құдайдан жоғары қойылуға тырысуда.»
«Сенбіні аптаның бірінші күніне ауыстыру арқылы, ол адамдарды Құдайдың мәлімдеулеріне сенбеуге, сөйтіп, өз жолдары мен жоспарларын өз көздеріне де, өздерінің бұрмаланған пайымында да аса дана болып көрінетіндей көруге жетелейді. Адамдық саясат арқылы ол адамдарды Құдайдың айқын білдірілген өсиеттерін адам дәстүрінен гөрі салмағы кемдеу деп санауға, әрі әрдайым киелі, әділ және игі болып табылатын сол заңнан ауытқуды болмашы нәрсе деп қарауға итермелейді. Ол осы арқылы адамдық қызметкерлердің Құдаймен үйлесімде мойынсұнғыш балалар ретінде жүруіне кедергі келтіре отырып, біздің дүниеміздегі Құдай ісінің жүзеге асуына бөгет бола алатынын көреді.»
«Бірақ жауапты орындарда тұрған адамдық құралдармен Шайтанның астыртын айлашарғылары, күнәнің тәжірибесі сыналып көрілгеннен кейін де, дәл алғашқы ата-аналарымыздың жағдайындағыдай, соншалықты қорқуға да, соншалықты бойды аулақ ұстауға да лайық. Маған Құдай ісіндегі жауапты орындарға қойылған адамдардың өзгені билеп-төстеуге деген құқықтарын шектен тыс жоғары бағалағанын айту тапсырылды. Адам иеленген қызметі оның мінезін өзгертпейді. Кейбіреулер шіркеулер мен санаторийлер үшін өздері жоспар жасап, өз үкімдеріне ешқандай күмән келтірілмеуге тиіс деп сезінгендей болды. Олар әр қадам сайын Исадан үйренсін. Әрбір адам үшін ең жоғарғы билік Иса болуға тиіс.»
«Көп рет бізге Тәлімгер болған Тұлға былай дейді: “Адамның өз Құдайымен кішіпейілділікпен жүріп, мойынсұнған рухпен Құдайдың жолын қабылдап, дүниелік зор артықшылықтар ұсынатындай болып көрінетін Шайтанның ұсыныстарын теріске шығаруы қандай қиын!” Адамның Құдай ғана қалаған берік іргетастың үстінде нық тұрудың орнына өз дегенімен жүруінің ықпалы қайта-қайта көрінді. Құдай көрсеткен түзу жолдармен жүруден бас тарту оларды абыржуға душар етеді және дәл сол сынақ пен ауыртпалықты бастан кешіріп жүрген өзгелерге даналық үйретпейді. Адам Құдайдың өзгеруі үшін адам емес, Құдай екенін қашан үйренеді?»
«Тура жолдан ауытқығандардың кейбірі Құдай өздеріне жүктемеген міндеттерді иеленуге тырысатын үздіксіз мазасыз құмарлыққа беріліп келді. Құдай әрбір уағыздаушыны және әрбір дәрігерді ақиқаттың қарапайымдылығын сақтауға шақырады. Ескі де, Жаңа Өсиетте де ашылған Құдай Ұлы — бүгінгі дүниеміздің Құтқарушысы. Әрбір медициналық миссионер өз тәлімін Одан алуға тиіс. Егер ол өзін ауадағы билік әміршісінен ажыратпаса, өзіне сенім артқан жандарды теріс жолға түсіреді. Жоспарларын қарапайым халық түсіне алмайтындай дәрежеде оқып-тоқыған әрі асқақтатылған адамдардан бәрі де сақ болсын.
«Күнәнің айла-шарғылары шексіз ұғымнан да асып түседі. Әрбір апат, әрбір азап пен өлім — зұлымдықтың күшінің ғана емес, тірі Құдай ақиқатының да дәлелі. Ақиқатты, мәңгілікке тұрақтайтын тірі Құдай Сөзін біліп, әрі мойынсұну арқылы өмір беретін сол Сөзді танығаннан кейін, адамның Шайтанның қулығына бейімделудегі әлсіздігі таңғаларлық дәрежеде оғаш. Құдайдан тәлім алғандардың бәрі Мәсіхті Оның Ұлы деп таниды. Құдайдың өздеріне мәлім болған мәлімдемелеріне сенбейтіндердің бәрі күнәнің кең таралғанын көрсетеді және кемел ақиқаттың қасиеттелуі арқылы жарыққа шығарылған өмір мен өлместіктің жағында еңбек етіп жүрген жоқ. Егер олар мінезінде, сөздерінде және рухында өзгеріс жасамаса, жандар құриды.»
«Қалпына келтірілген Жұмаққа апарар аралық жол жоқ. Осы соңғы күндер үшін адамзатқа берілген хабар адамдық айла-шарғымен араластырылуға тиіс емес. Біз дүниелік заңгерлердің саясатына сүйенбеуге тиіспіз. Біз Шайтанның әрекет етуші күштері соқыр еткендердей әрекет етпейтін, дұғаға берілген кішіпейіл адамдар болуға тиіспіз.»
«Көпшілігінде сенім бар, бірақ ол сүйіспеншілік арқылы әрекет ететін және жанды тазартып-қасиеттендіретін сенім емес. Құтқаратын сенім ақиқатқа жай ғана нану емес. “Жындар да сенеді, әрі қалтырайды”. Құдай Рухының шабыттандыруы адамдарға мінезді қалыптастыратын және адамды жалаң сыртқы іс-әрекеттерден жоғары көтеретін қозғаушы күш болатын сенім береді. Біздің Мәсіхтің ізбасарлары екендігімізге сөздер, іс-әрекеттер және рух куәлік етуге тиіс.
«Құдай дарытқан ең ұлы нұр мен игілік осы соңғы күндері заңсыздық пен діннен безушілікке қарсы кепілдік емес. Құдай сенім мен жауапкершіліктің биік орындарына көтергендер көктің нұрынан бет бұрып, адами даналыққа мойынсұнуы мүмкін. Сонда олардың нұры қараңғылыққа айналады, Құдай сеніп тапсырған қабілеттері тұзақ болады, мінез-құлқы Құдайға қорлық болады. Құдайды келеке етуге болмайды. Одан теріс айналу қалай болса да әрдайым өзінің даусыз салдарымен бірге ілесіп келген және солай болып қала береді. Құдайға ұнамсыз істерді жасау, егер олар үшін нық тәубе етіліп, олардан бас тартылмаса, оларды ақтауға тырысудың орнына, зұлымдық істеушіні біртіндеп алдауға жетелеп, ақырында көптеген күнәлардың жазасыз жасалуына алып барады. Құдаймен бірге қызмет етушілер болып, Құдайдың мақтауына ие ететін мінезге ие болғысы келетіндердің барлығы өздерін Құдайдың жауларынан бөліп, Мәсіх Жақанға дүниеге жеткізу үшін берген ақиқатты берік ұстануға тиіс». Manuscript Releases, volume 18, 30–36.