Езекиел кітабында көптеген ғажайып әрі маңызды пайғамбарлық желілер мен ақиқаттар бар. Ғибадатхана ішіндегі пайғамбарларға қатысты Киелі кітаптағы бейнелердің ішінде, дөңгелектердің ішіндегі дөңгелектерді бәрінен де айқын танытатыны — Езекиел. Уайт ханымның айтуынша, бұл дөңгелектер соңғы жаңбыр уақытындағы оқиғалар тізбегін бейнелейтін адам әрекетінің күрделі өзара ықпалын білдіреді. Сол оқиғалар пайғамбардың, пайғамбарлықтың бір бөлігіне айналып, іс-әрекетпен көрсетілген астарлы мысал арқылы көрініс табады; мысалы, Езекиелдің Иерусалим қоршауын бейнелейтін төртінші тарауда сол жағына, содан кейін оң жағына жатып алуы сияқты. Сондай-ақ Езекиел тарихының құрылымын айқындайтын он үш нақты дата бар, және сол арқылы соңғы жаңбыр кезеңінің, яғни жүз қырық төрт мыңның мөрленетін уақытының межелік белгілерін береді. Ақиқаттар тек даталар арқылы ғана емес, он жеті, он тоғыз, жиырма бес, жетпіс, қырық, үш жүз тоқсан және, әрине, отыз сияқты сандар арқылы да жеткізіледі. Езекиел кітабындағы, бәлкім, ең маңызды санның бірі — жүз елу саны. Алайда жүз елу саны Езекиел кітабында кездеспейді. Соған қарамастан, жол үстіне жол — ол сонда бар.
Жүз елу саны қоршау сызығының ішіне пайғамбарлық тұрғыдан енгізілген, ал қоршау — айқын пайғамбарлық сызық; немесе, қаласаңыз, қоршау — доңғалақ. Тарихтың пайғамбарлық сызығы әрдайым альфа мен омегаға ие болады, және солай бола тұра, альфа мен омеганың сипаттары сызықтың басында да, соңында да көрініс табуға тиіс; әйтпесе, ол сызық емес. Қоршаудың альфа оқиғасы Езекиелдің әйелінің өлімі болды, ал қоршаудың соңы Иерусалимнің қирауымен бейнеленгендей, Мәсіх қалыңдығының өлімі болды.
Мен, Жохан, киелі қаланы — жаңа Иерусалимді — көктен, Құдайдың қасынан түсіп келе жатқанын көрдім; ол күйеуі үшін безендірілген қалыңдықтай әзірленген еді. Сонда мен көктен шыққан зор дауысты естідім; ол былай деді: «Міне, Құдайдың киелі шатыры адамдармен бірге, Ол олармен бірге қоныстанады, олар Оның халқы болады, әрі Құдайдың Өзі олармен бірге болып, олардың Құдайы болады. Құдай олардың көздерінен барлық жасты сүртіп тастайды; енді өлім болмайды, қайғы да, жылау да, қасірет те болмайды; өйткені бұрынғы нәрселер өтіп кетті». Тақта Отырушы былай деді: «Міне, Мен бәрін жаңартамын». Және Ол маған: «Жаз, өйткені бұл сөздер ақиқат әрі сенімді», — деді. Тағы Ол маған: «Орындалды. Мен Альфамын және Омегамын, басы да, соңы да Менмін. Сусап тұрғанға өмір суының бұлағынан тегін беремін. Жеңіске жеткен осының бәріне мұрагер болады; Мен оның Құдайы боламын, ал ол Менің ұлым болады. Ал қорқақтардың, сенбейтіндердің, жиіркеніштілердің, кісі өлтірушілердің, азғындардың, сиқыршылардың, пұтқа табынушылардың және барлық өтірікшілердің үлесі отпен және күкіртпен жанып тұрған көлде болады; бұл — екінші өлім». Сонда жеті соңғы апатқа толы жеті тостағаны бар жеті періштенің бірі келіп, менімен сөйлесіп: «Мұнда кел, мен саған Қалыңдықты, Тоқтының жарын көрсетемін», — деді. Аян 21:2–9.
Қоршаудың басталуында Езекиелдің әйелі қайтыс болады; сол жерде ол Езекиелдің «көзінің қалауы» деп аталады, ал сол тарауда баяндалған Иерусалимнің қирауында Иерусалим Исраилдің «көзінің қалауы» деп айқындалады.
Тағы да тоғызыншы жылдың оныншы айында, айдың оныншы күні Жаратқан Иенің сөзі маған келіп, былай деді: … Сондай-ақ Жаратқан Иенің сөзі маған келіп, былай деді: Адам ұлы, міне, Мен сенің көз қуанышыңды бір соққымен алып қоямын; бірақ сен жоқтама, жылама, көз жасың да ақпасын. Дауыстап жылаудан тыйыл, өлгенге аза тұтпа; басыңа бас киіміңді байла, аяғыңа аяқ киіміңді ки, ерніңді жаппа, адамдардың нанын жеме. Сөйтіп мен таңертең халыққа айттым; ал кешке әйелім қайтыс болды; мен таңертең өзіме бұйырылғандай істедім. Сонда халық маған: «Сенің осылай істеуіңнің біз үшін мәні не екенін бізге айтпайсың ба?» — деді.
Сонда мен оларға былай деп жауап бердім: «Жаратқан Иенің сөзі маған келіп, былай деді: “Исраил үйіне айт: Тәңір Ие былай дейді: Міне, Мен Өз киелі үйімді — күш-қуаттарыңның мақтанышын, көздеріңнің сүйіктісін, жандарың аяйтын нәрсені арамдаймын; ал өздерің тастап кеткен ұлдарың мен қыздарың семсерден құлайды. Сонда сендер менің істегенімдей істейсіңдер: еріндеріңді бүркемейсіңдер де, адамдардың нанын жемейсіңдер. Бас киімдерің бастарыңда, аяқ киімдерің аяқтарыңда болады; жоқтамайсыңдар да жыламайсыңдар; бірақ өз заңсыздықтарың үшін солып бітесіңдер әрі бір-біріңе қарап күңіренесіңдер.”»
Осылайша Езекиел сендерге белгі болады: ол не істеген болса, сендер де соның бәрін істейсіңдер; ал бұл орындалғанда, Менің Жаратушы Ие екенімді білетін боласыңдар. Сондай-ақ, адам ұлы, Мен олардан олардың күш-қуатын, даңқының қуанышын, көздерінің қалауын, көңілдері ауған нәрсені — ұлдары мен қыздарын — тартып алатын күні, сол күні аман қалған біреу саған келіп, мұны өз құлағыңмен естіту үшін келмей ме? Сол күні аман қалған кісіге арнап аузың ашылады, сөйлейсің де, енді мылқау болмайсың; сен оларға белгі боласың, сонда олар Менің Жаратушы Ие екенімді білетін болады. Езекиел 24:1, 15–27.
Қоршаудың альфасы — Езекиелдің жүрек қалауының өлімі, ал омегасы — Исраилдің жүрек қалауының өлімі.
Естіп, бірақ естімеу
Ақсақалдар не халық қандай да бір түрде Езекиелді тыңдап тұрған болып бейнеленетін бес жағдай бар. Езекиел 8:1-де Яһуданың ақсақалдары оның алдында отыр. Езекиел 14:1-де ақсақалдар келіп, оның алдында отырады. Езекиел 20:1-де Исраилдің ақсақалдары Жаратқан Иеден сұрау салу үшін келеді. Езекиел 37:18-де Құдай Езекиелге былай дейді: «Халқыңның ұлдары саған сөйлеп: “Мұның не мағына білдіретінін бізге көрсетпейсің бе?” — дегенде». Жиырма төртінші тарауда халық тікелей былай деп сұрайды: «Сенің осылай істеуіңнің бізге не білдіретінін бізге айтпайсың ба?» Осы бес жағдайдың әрқайсысында да ақсақалдар не халық Лаодикеялық жағдайда болады.
Сонда Ол былай деді: «Бар, мына халыққа былай де: “Шынында естисіңдер, бірақ түсінбейсіңдер; шынында көресіңдер, бірақ ұқпайсыңдар”. Бұл халықтың жүрегін майландыр, құлақтарын керең қыл, көздерін жұм; әйтпесе олар көздерімен көріп, құлақтарымен естіп, жүректерімен түсініп, теріс жолынан қайтып, сауыққан болар еді». Ишая 6:9, 10.
Халықтың естіп тұрып естімеуінің бес бейнесі және халықтың көріп тұрып көрмеуінің бес бейнесі Ишаяның куәлігіндегі көруден және естуден бас тартқандардың бес қадамымен сәйкес келеді.
Бірақ Жаратқан Иенің сөзі оларға өсиет үстіне өсиет, өсиет үстіне өсиет; жол үстіне жол, жол үстіне жол; мұнда азғана, онда азғана болды; сонда олар барып, шалқасынан құлап, күйреп, тұзаққа түсіп, ұсталып қалар еді. Ишая 28:13.
Олардың арасында көпшілігі сүрініп, құлап, күйреп, торға түсіп, ұсталып қалады. Ишая 8:15.
Белгілер
Езекиелдің жиырма төртінші тарауында қоршаудың басталуынан және Езекиелдің әйелі — оның көзінің қалауы — қайтыс болуынан басталатын кезең Иерусалимнің — Исраилдің көзінің қалауының — өлімімен аяқталады. Бір жарым жылдық қоршау Альфа мен Омеганың белгісін қамтиды, әрі бұл кезең белгімен басталып, белгімен аяқталады. Езекиелдің жиырма төртінші тарауындағыдай, Иса да Матайдың жиырма төртінші тарауында қоршаудың белгісін айқындайды.
«Мәсіхтің сөздері көптеген адамдардың құлағына жетіп айтылды; бірақ Ол Зәйтүн тауында оңашада отырған кезінде, Петір, Жохан, Жақып және Андрей Оған келді. “Бізге айтшы,— деді олар,— бұл қашан болады? Сенің келуіңнің және дүниенің ақырының белгісі қандай болмақ?” Иса шәкірттеріне Иерусалимнің күйреуін және Өзінің келуінің ұлы күнін жеке-жеке қарастырып жауап берген жоқ. Ол осы екі оқиғаның сипаттамасын өзара астастырып айтты. Егер Ол болашақ оқиғаларды Өзі көріп тұрғанындай шәкірттеріне ашып көрсеткенде, олар бұл көрініске төтеп бере алмас еді. Оларға деген рақымымен Ол осы екі ұлы дағдарыстың сипаттамасын біріктіріп берді де, мағынасын өздері зерттеп ұғынуын шәкірттердің өздеріне қалдырды. Ол Иерусалимнің күйреуі туралы айтқан кезде, Оның пайғамбарлық сөздері сол оқиғадан асып түсіп, Жаратқан Ие дүниені олардың заңсыздығы үшін жазалау үшін Өз орнынан көтерілетін, жер өз қандарын әшкерелеп, енді өз өлтірілгендерін жасырмайтын сол күндегі ақырғы жалмап-жоятын өртке дейін жетті. Бұл тұтас өсиет сөз тек шәкірттер үшін ғана емес, сондай-ақ осы жер тарихының соңғы көріністерінде өмір сүретіндер үшін де берілді.»
Шәкірттеріне бұрылып, Мәсіх: «Ешкім сендерді алдап кетпесін, сақ болыңдар. Өйткені Менің атымнан көптеген адамдар келіп: “Мен — Мәсіхпін”,— деп, көпшілікті алдайды»,— деді. Көптеген жалған мәсіхтер пайда болып, кереметтер жасаймыз деп мәлімдейді әрі яһуди халқын азат ету уақыты келді деп жариялайды. Олар көпшілікті теріс жолға түсіреді. Мәсіхтің сөздері орындалды. Оның өлімі мен Иерусалимнің қоршауға алынуының арасындағы кезеңде көптеген жалған мәсіхтер пайда болды. Бірақ бұл ескерту осы дүниелік дәуірде өмір сүріп жатқан адамдарға да берілген. Иерусалимнің күйреуінің алдында қолданылған сол алдаулар ғасырлар бойы қолданылып келді және тағы да қолданылатын болады.
«“Сендер соғыстар мен соғыс хабарларын естисіңдер; абай болыңдар, үрейленбеңдер; өйткені осының бәрі болуы тиіс, бірақ ақыры әлі емес”. Иерусалимнің күйреуінен бұрын адамдар үстемдік үшін арпалысты. Императорлар өлтірілді. Таққа ең жақын тұрғандар деп есептелгендер қырғынға ұшырады. Соғыстар мен соғыс хабарлары болды. “Осының бәрі болуы тиіс, — деді Мәсіх, — бірақ ақыры [яһуди халқының ұлт ретіндегі ақыры] әлі емес. Өйткені ұлт ұлтқа, патшалық патшалыққа қарсы көтеріледі; және әртүрлі жерлерде ашаршылықтар, індеттер және жер сілкіністері болады. Мұның бәрі — қасіреттердің бастамасы”. Мәсіх былай деді: раввиндер осы белгілерді көргенде, оларды Құдайдың Өзінің таңдаулы халқын құлдықта ұстаған халықтарға шығарған үкімдері деп жариялайды. Олар бұл белгілерді Мәсіхтің келуінің нышаны деп жариялайды. Алданбаңдар; бұлар — Оның үкімдерінің бастамасы. Халық өз-өзіне қарады. Олар Мен оларды сауықтыруым үшін тәубеге келіп, бет бұрған жоқ. Өздерінің құлдықтан босатылуының нышандары деп таныстырған белгілері — олардың жойылуының белгілері”». The Desire of Ages, 628.
66 жылы Иерусалимнің қоршауға алынуы Римнің өз туларын киелі орынның аумағына тігу белгісін қамтыды. Исаның 66 жылдан 70 жылға дейінгі кезең оқиғаларына қатысты түсіндірмесі 70 жылғы күйреуді Өзінің Екінші келуімен сәйкестендірді; әрі Оның Екінші келуімен байланысты бір белгі бар.
«Көп ұзамай көздеріміз Шығысқа ауды, өйткені шамамен адамның алақанындай ғана кішкентай қара бұлт пайда болды; біз бәріміз оның Адам Ұлының Белгісі екенін білдік». The Day Star, 1846.
66–70 жж. тарихының басы мен соңы қаланы қоршаудың басталуымен және оның қирауымен байланысты бір белгіні қамтиды; бұл белгі б.з.д. 587 және 586 жылдары көздің қалаулысының өлуінің альфа мен омега белгісіне сәйкес келеді.
Бір жарым жылдық қоршаудың тарихы соңғы күндер үшін «белгі» болып табылады. Езекиелдің тарихында бейнеленген ақылсыз қыздардың баламасы б.з. 66 жылы қоршаудың белгісін көріп, амандыққа қашқан дана қыздардың тарихында табылады. Бір жарым жылдық қоршау — ғибадат етушілердің екі тобын айқын көрсететін белгі. Бір топ белгіні түсінеді, ал екінші топ — Ишаяның «көптер» деп бейнелеген тобы — көрмейді де, естімейді де.
Көп және Аз
Сонда патша қызметшілеріне былай деді: «Оның қол-аяғын байлап, алып кетіңдер де, сыртқы қараңғылыққа тастаңдар; сонда жылау мен тістерін шықырлату болады». Өйткені шақырылғандар көп, бірақ таңдалғандар аз. Матай 22:13, 14.
Осылайша соңғылар алғашқылар болады, ал алғашқылар соңғылар болады; өйткені шақырылғандар көп, бірақ таңдалғандар аз. Матай 20:16.
Көру және Есту
Езекиел кітабында іс-әрекет арқылы көрсетілген бес астарлы әңгіме бар, сондай-ақ Езекиелдің әміршілер мен халыққа сөйлеген бес жағдайы да бар. Сол екі куәлік «көруден» бас тартатын әрі «естуден» бас тартатын бес ақымақ қызды айқындайды. Олар Яһуда руының Арыстаны ретінде Өзінің пайғамбарлық Сөзінің мөрін ашатын Иса арқылы көбейтілетін танымды көруден де, естуден де бас тартады.
Әлем көреді және естиді
Уа, бүкіл әлемнің тұрғындары, жер бетінде мекендеушілер, тауларда ту көтерген кезде, қараңдар; әрі керней тартылған кезде, тыңдаңдар. Ишая 18:3.
Сол күні саңыраулар кітаптың сөздерін естиді, ал соқырлардың көздері тұманнан да, қараңғылықтан да көретін болады. Ишая 29:18.
Менің ақымақ әрі надан халқымда білім жоқ
Қашанға дейін туды көріп, кернейдің үнін ести беремін? Өйткені Менің халқым ақымақ, олар Мені танымады; олар — ессіз балалар, әрі оларда түсінік жоқ: жамандық істеуге олар дана, ал игілік істеуге олардың білімі жоқ. Еремия 4:21, 22.
Мұны Жақыптың үйінде жариялаңдар да, Яһудада былай деп жария етіңдер: «Енді мынаны тыңдаңдар, ей, ақылсыз әрі түсінігі жоқ халық; көздері бола тұра көрмейтін, құлақтары бола тұра естімейтін!» Еремия 5:20, 21.
Қарсыласушы үй
Маған Жаратқан Иенің сөзі келіп, былай деді: «Адам ұлы, сен бүлікшіл әулеттің ортасында тұрасың; олардың көретін көздері бар, бірақ көрмейді; еститін құлақтары бар, бірақ естімейді; өйткені олар — бүлікшіл әулет». Езекиел 12:1, 2.
Сондықтан Мен оларға астарлы әңгімелермен сөйлеймін; өйткені олар көре тұра көрмейді, ести тұра естімейді, әрі түсінбейді. Сонда оларда Ишаяның мына пайғамбарлығы орындалады: «Естумен естисіңдер, бірақ түсінбейсіңдер; көрумен көресіңдер, бірақ ұқпайсыңдар. Өйткені бұл халықтың жүрегі қатайған, құлақтары кереңденген, көздерін өздері жұмған; әйтпесе олар көздерімен көріп, құлақтарымен естіп, жүректерімен ұғып, теріс жолдан қайтып, Мен оларды сауықтырған болар едім».
Бірақ сендердің көздерің бақытты, өйткені олар көреді; әрі құлақтарың да бақытты, өйткені олар естиді. Себебі сендерге шындығын айтамын: көптеген пайғамбарлар мен әділ адамдар сендердің көріп тұрғандарыңды көруді қалады, бірақ көрген жоқ; әрі сендердің естіп тұрғандарыңды естуді қалады, бірақ естіген жоқ. Матай 13:13–17.
Ежелгі соқпақтар
Жаратқан Ие былай дейді: Жол тораптарында тұрып, қараңдар, ежелгі соқпақтарды сұраңдар: қайсысы игі жол болса, сонымен жүріңдер, сонда жандарыңа тыныштық табасыңдар. Бірақ олар: «Біз онымен жүрмейміз»,— деді. Сондай-ақ Мен сендердің үсттеріңе күзетшілер қойдым да: «Керней үнін тыңдаңдар»,— дедім. Бірақ олар: «Біз тыңдамаймыз»,— деді. Еремия 6:16, 17.
1840–1844 жылдардағы хабар
1840–1844 жылдары берілген барлық хабарлар қазір пәрменді түрде жария етілуі тиіс, өйткені өз бағдарын жоғалтқан адамдар көп. Бұл хабарлар барлық шіркеулерге жеткізілуі тиіс.
Мәсіх былай деді: «Көздерің бақытты, өйткені олар көреді; құлақтарың бақытты, өйткені олар естиді. Сендерге шындығын айтамын: көптеген пайғамбарлар мен әділ адамдар сендердің көріп тұрғандарыңды көруді қалады, бірақ көрмеді; сендердің естіп тұрғандарыңды естуді қалады, бірақ естімеді» [Матай 13:16, 17]. 1843 және 1844 жылдары көрінген нәрселерді көрген көздер бақытты.
«Хабар берілді. Енді бұл хабарды қайтадан жариялауды кешіктіруге болмайды, өйткені заман белгілері орындалып жатыр; қорытынды іс атқарылуы тиіс. Қысқа уақыт ішінде ұлы іс жүзеге асады. Жақында Құдайдың белгілеуімен бір хабар беріліп, ол қатты айқайға ұласады. Сонда Даниял өз үлесінде тұрып, өз куәлігін береді». Manuscript Releases, volume 21, 437.
Қоршаудың белгісі
Езекиел кітабында ол халық көргісі келмеген астарлы әңгімені «іс-әрекетпен бейнелеген» бес рет бар, сондай-ақ ол тыңдаудан бас тартқан сол халыққа «сөйлеген» де бес рет бар. Іс-әрекетпен бейнеленген астарлы әңгіменің және сөйлеген сөздің екі куәгері бес ақымақ қызға ұсынылды. Төртінші тарауда орналасқан іс-әрекетпен бейнеленген астарлы әңгімелердің бірі алдағы жойылу туралы ескертетін қоршаудың «белгісін» бейнелейді. Езекиелдің хабары — Лаодикеяға арналған хабар.
Лаодикея үшін берілген «белгі» — «қоршау белгісі», ал соңғы күндердегі қоршау бірнеше куәгер арқылы бейнеленеді. Мәсіхтің заманындағы яһудилерге берілген жалғыз белгі — киттің ішінде үш күн болған іс жүзінде көрсетілген астарлы әңгімені бейнелейтін Жүніс белгісі еді.
Сонда дін мұғалімдері мен парызшылдардың кейбірі жауап беріп: «Ұстаз, біз Сенен бір белгі көргіміз келеді»,— деді. Бірақ Ол оларға жауап беріп былай деді: «Зұлым әрі опасыз ұрпақ белгі іздейді; алайда оған Жүніс пайғамбардың белгісінен басқа ешбір белгі берілмейді. Өйткені Жүніс үш күн, үш түн алып балықтың құрсағында болғаны сияқты, Адам Ұлы да жердің қойнында үш күн, үш түн болады». Матай 12:38–40.
Жүністің белгісі
Жүністің белгісі — өлімнен қайта тірілудің іс жүзінде көрсетілген астарлы мысалы болды. Жохан да осы шындықты бейнелейді, өйткені ол қайнап тұрған май құйылған қазанға тасталды да, одан тірі шықты. Арыстандар апанындағы Даниял мен Набуходоносордың жалынды пешіндегі үш адал жан да өлімнен қайта тірілуді бейнелейді. Бұлардың бәрі Аян кітабының он бірінші тарауында қайта тірілетін жүз қырық төрт мыңды білдіреді.
«Құтқарушының ойлары енді өткенді және болашақты ой елегінен өткізуден қайта оралды. Халық өз саналарында қалған әсерлерге және өздерінде бар жарыққа сай көргендері мен естігендерін түсіндіруге тырысып жатқан кезде, “Иса жауап беріп: Бұл дауыс Мен үшін емес, сендер үшін келді”,— деді. Бұл Оның Мәсіхтігінің ең жоғарғы дәлелі, Әкенің Исаның шындықты айтқанын және Оның Құдай Ұлы екенін білдірген айқын белгісі еді. Яһудилер көктегі биік куәліктен теріс айналар ма еді? Олар бір кезде Құтқарушыдан: Көріп, сенуіміз үшін қандай белгі көрсетесің?— деп сұраған еді. Мәсіхтің қызметі бойы сансыз көп белгілер берілді; бірақ олар иланбас үшін көздерін жұмып, жүректерін қатайтты. Лазардың қайта тірілуінің ең ұлы кереметі де олардың сенімсіздігін жоймады, қайта оларды бұрынғыдан бетер зұлымдыққа толтырды; ал енді Әке сөйлеп, олар бұдан артық ешқандай белгі сұрай алмайтын болғанда да, олардың жүректері жібімеді, әрі олар бәрібір сенуден бас тартты». Spirit of Prophecy, 3-том, 79.
Лазар Еремияның құрсағындағы Жүніс арқылы іс жүзінде бейнеленген қайта тірілудің белгісі болды. Қайта тірілген Лазарға қатысты Әкенің даусы Құдайлық пен адамдықтың бірігуін білдіреді; бұл, әрине, Өз үстіне адам тәнін қабылдаған Мәсіхтің табиғаты. Құдайлықтың адамдықпен бірігуі — жүз қырық төрт мыңның туы, ал Лазар — Жаратушыны жаратылыспен біріктіруді жүзеге асыратын қайта тірілу құдіретінің белгісі.
«Лазарды тірілту арқылы көптеген адамдар Исaға сенуге жетелendi. Құтқарушы келгенге дейін Лазардың өліп, қабірге қойылуы Құдайдың жоспары еді. Лазарды тірілту Мәсіхтің ең ұлы кереметі болды, әрі соның арқасында көптеген адамдар Құдайды мадақтады.» Manuscript Releases, volume 21, 111.
Лазарь Иерусалимге салтанатты кіріп келудің алдында жүрді, әрі ол Жүніс арқылы бейнеленген қайта тірілудің тірі «белгісі» болды.
«Денесі қабірде шіріп үлгерген, бірақ енді салтанатты ер жеткендіктің қуатына қуанып тұрған Лазарь Құтқарушы мінген жануарды жетектеп келді». The Desire of Ages, 572.
Салтанатты кіру Эксетер лагерлік жиналысымен сәйкес келеді; ол он қыз туралы астарлы әңгіменің альфа орындалуы болған, сондықтан “Жүніс пен Лазардың белгісін” “Міне, Күйеу жігіт келе жатыр!” деген хабардың жариялануының омега әрі кемел орындалуымен сәйкестендіреді.
«Мені он қыз туралы астарлы әңгімеге жиі сілтейді: олардың бесеуі дана, ал бесеуі ақымақ еді. Бұл астарлы әңгіме сөзбе-сөз орындалды және орындала бермек, өйткені оның дәл осы уақытқа арналған ерекше қолданылуы бар; әрі ол үшінші періштенің хабары сияқты орындалып келді және уақыттың ақырына дейін осы шақтағы ақиқат болып қала бермек». Review and Herald, August 19, 1890.
Жүніс, Лазар және Самуил Сноудың Эксетердегі лагерьлік жиналысқа кешігіп келуі Езекиелдің «қоршаудың белгісімен» сәйкес келеді. Лазар Мәсіхті есекке мінгізіп Иерусалимге бастап кіргізді.
«Бейтс 1844 жылдың тамызында Эксетердегі (Нью-Гэмпшир) шатырлы жиналыстағы маңызды жетекшілердің бірі болды; дәл сол жерде “шынайы түн ортасындағы айқай” алғаш рет ұсынылды. Сол күні таңертеңгі лагерьлік құлшылыққа уағыз айту үшін таңдалған уағызшы, солай болып шыққаны бойынша, Бейтс еді. Ол тыңдаушыларын адал болуға шақырып, Құдайдың оларды жай ғана сынап жатқанын, олардың кідіріс уақытында тұрғанын және осыған ұқсас ойларды сабырмен айтып сендіріп тұрған кезде, Самуэл С. Сноу лагерьге атпен келіп жетті. Сіңлісі Джон Кауч ханымның қасына отырып, Сноу Мәсіхтің белгіленген уақытта көрінетініне деген өзінің сенімін қайтадан мәлімдеді. Қатты тебіренген Кауч ханым орнынан тұрып, “Міне, Құдайдан келген хабары бар адам!” деп жариялап, жиналғандарды таңырқатты». Leroy Froom, The Prophetic Faith of our Fathers, 4-том, 549-бет.
1521 жылдың сәуірінде Мартин Лютер ат жеккен арбамен Вормс рейхстагына барды, сонда ол папалық дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарды теріске шығарып: «Егер мені Жазбалардың куәлігімен немесе айқын ақылмен иландыра алмаса... мен еш нәрседен бас тарта алмаймын да, бас тартпаймын да, өйткені ар-ожданға қарсы бару не қауіпсіз емес, не дұрыс емес. Мен осында тұрмын. Басқаша істей алмаймын. Құдай маған жәрдем етсін. Аумин»,— деп мәлімдеді.
Парызшылдар Мәсіхтің салтанатты кіруіне қарсы тұрғаны сияқты, папалық билік те Лютердің кіруіне қарсы тұрды. Содан кейін Лютер өз атын өзгертті (бұл мөрленудің нышаны) және Жаңа Өсиетті неміс тіліне аударып жатқан кезде жасырын жерде сақталды. Оның Вормс рейхстагындағы мәлімдемесі сол кездегі шіркеу-мемлекет билігінен шыққан өлім жарлығына алып келген Түнгі айқайды бейнеледі, осылайша жексенбілік заңның бейнесі болды. «Юнкер Йорг» деген атпен он ай бойы жасырынғаннан кейін, биліктен төнген қауіп өзгеріп, негізінен азғындалған Карл V бетпе-бет келген екі әскери мәселеге ауысты. Сол екі әскери қауіп — Франция мен Ислам — бүгін адамзатқа қарсы тұрған социализм мен исламның сол бір қасиетсіз одағын бейнелейді.
«Жер бетіндегі Құдай ісі әрбір ұлы реформацияда немесе діни қозғалыста ғасырдан ғасырға таңғаларлық ұқсастық танытады. Құдайдың адамдармен қарым-қатынас жасау қағидалары әрдайым бірдей. Қазіргі заманның маңызды қозғалыстарының өткен дәуірлердегі өз параллельдері бар, ал бұрынғы ғасырлардағы шіркеудің тәжірибесі біздің уақытымыз үшін аса құнды тағылымдар береді». The Great Controversy, 343.
Лазар жүргізген есек Мәсіхті Иерусалимге алып кірді, ат жеккен арба Лютерді Вормс рейхстагына алып барды, ал ат Сноуды Эксетердегі лагерьлік жиналысқа жеткізді; осылайша «Equus» тегіндегі «Equidae» тұқымдасының екі өкілі — есек пен ат — Түн ортасындағы айқай хабарының нышаны ретінде айқындалды.
Қуаныштан шаттан, ей, Сион қызы; жар сал, ей, Иерусалим қызы: міне, патшаң саған келеді: Ол әділ, әрі құтқарылуды иеленген; кішіпейіл, есекке мінген, тіпті есектің құлыны — жас тайға мінген. Захария 9:9.
Түн ортасы дауысы хабарының белгісі — Исламның екі бірдей нышаны болып табылатын есек немесе аттың келуі. Түн ортасы дауысының шынайы хабары үшін таңдалған хабаршы Мәсіхтің есекке мініп келуімен үйлесімді түрде атқа мініп келді. Соңғы күндердегі «қоршау» Эллен Уайттың Нэшвилл қаласы «от шарларымен» соғылуға тиіс деген айқындауының орындалуымен белгіленеді.
Қоршау неге Нэшвиллдің от шарларынан басталады? Бұл Құдайдың пайғамбарлық Сөзінде ислам есек пен жылқы арқылы бейнеленгендіктен бе?
Смирна
Император Нерон б.з. 64 жылы Рим қаласы өртелген кезде Смирна қауымының басталуын белгілейді. Бұл дата 313 жылы Милан жарлығымен аяқталған екі жүз елу жылдық кезең бойы жүзеге асқан мәсіхшілік қауымын қудалаудың басталуын белгілейді. Аңның мүсінінің қалыптасуы жексенбілік заңның жуық арада келетін уақытында аңның таңбасымен бейнеленетін омега жолбелгісімен аяқталатын кезеңді таныстыратын альфа жолбелгісін білдіреді. Бұл кезең «жарлықтармен» басталатын кезең ретінде айқындалады.
«Егер оқырман таяу келе жатқан қақтығыста қолданылатын күштерді түсінгісі келсе, онда ол Римнің өткен ғасырларда сол мақсатқа жету үшін қолданған әдістерінің жазбасын ғана қадағаласа жеткілікті. Егер ол папистер мен протестанттардың өздерінің догмаларын қабылдамайтындарға қалай қарайтынын білгісі келсе, онда Римнің сенбі күніне және оны қорғаушыларға қатысты танытқан рухына қарасын.
«Зайырлы биліктің қолдауына сүйенген патшалық жарлықтар, жалпы кеңестер және шіркеулік қаулылар — пұтқа табынушылық мерекесінің христиан әлемінде құрметті орынға көтерілуіне алып барған сатылар болды. Жексенбіні сақтауды міндеттеген алғашқы жария шара — Константин шығарған заң еді. (Б.з. 321 ж.; 53-бетке арналған Қосымша ескертпені қараңыз.) Бұл жарлық қала тұрғындарының “күннің қастерлі күнінде” тынығуын талап етті, бірақ ауылдықтардың егіншілік істерін жалғастыруына рұқсат берді. Шын мәнінде бұл пұтқа табынушылық заң болса да, христиандықты сырттай қабылдағаннан кейін император оны күшіне енгізді». Ұлы күрес, 574.
Смирна қауымынан Пергам қауымына өтуді белгілеген алғашқы патшалық жарлық 313 жылғы Милан жарлығы болды. Ол 321 жылғы алғашқы жексенбілік заңға алып барған алғашқы қадамды білдірді. Иерусалимнің қирауы жексенбілік заңның бейнесі болып табылады, ал екі пайғамбарлық куәгер сол қирауға дейін болған қоршауды айқындайды. Б.з.д. 587 жылғы Бабылдың үшінші қоршауы және 70 жылғы Римнің екінші қоршауы арқылы бейнеленген осы екі қоршау жексенбілік заңның белесінен бұрын келетін белестің пайғамбарлық қоршау екенін айқындайды.
Навуходоносор Ехоякимге, содан кейін Ехоякинге, ақырында Седекияға қарсы қоршау орнатты. Кестий 66 жылы қоршау жасап, Иса қауымға берген белгіні орындады; дәл сол сияқты, б.з.д. 587 жылғы үшінші қоршауда Езекиелдің әйелінің өлімі белгі болды. Иерусалимнің жойылуының алдында келетін жолайрық — қоршау, әрі ол сондай-ақ «белгі» болып табылады. 321 жылғы жексенбілік заңның алдында келген жолайрық — Милан эдикті болды; сол жерде айыпталуы жоқ қауымнан (Смирна) ымыраға келген қауымның рәмізі болған Пергамға өту жүзеге асты.
Сондықтан Милан жарлығы пайғамбарлық қоршаудың басталуы болып табылады, әрі ол сондай-ақ бір белгі болып табылады. Ол сондай-ақ жүз қырық төрт мыңның Лаодикеялық қозғалысы жүз қырық төрт мыңның Филадельфиялық қозғалысына ауысатын межені де көрсетеді.
Филадельфия мен Смирна — Аян кітабындағы жеті қауымның ішіндегі айыптаусыз аталған жалғыз екі қауым. Бұл дерек, өз кезегінде, сол өтпелі кезеңді шайқасушы қауымнан салтанат құрған қауымға өту ретінде айқындайды. Сол өту Милан жарлығымен сәйкес келеді; сол жерде бір жүз қырық төрт мыңдықтардың ақырзамандық қозғалысы жетеудің ішінен шыққан сегізінші қауымға айналады. Филадельфия мен Смирна, сондай-ақ, өздерін яһудилерміз деп мәлімдейтін, бірақ шын мәнінде Шайтанның синагогасынан болғандармен күресетін жалғыз екі қауым.
313-тегі сол межелік белгі 1844 жылғы 12–17 тамыз аралығында өткен Эксетер лагерлік жиналысымен де сәйкес келеді. Лагерлік жиналыс аяқталған кезде, бұл хабар 1844 жылғы 22 қазанда есік жабылғанға дейін Америка Құрама Штаттарының шығыс теңіз жағалауы бойымен тасқын толқын іспетті жайылып өтті.
«Қозғалыс теңіз толқыны іспетті бүкіл елді шарпыды. Ол қаладан қалаға, ауылдан ауылға, тіпті шалғайдағы елді мекендерге дейін жетті, ақырында Құдайдың күтіп жүрген халқы толықтай оянды. Бұл жариялаудың алдында әсіреқұлшыныс, көтеріліп келе жатқан күннің алдында еріп кететін қырау секілді, ғайып болды. Сенушілер өздерінің күмәні мен абыржуын сейілткенін көрді, ал үміт пен батылдық олардың жүректерін жандандырды. Бұл іс Құдай Сөзі мен Рухының тізгіндеуші ықпалынсыз туындайтын адамдық қызбалық кезінде әрдайым көрінетін шектен шығушылықтардан ада болды. Ол өз қызметшілері арқылы айтылған әшкерелеу хабарларынан кейін ежелгі Исраил арасында болып тұрған, өздерін қорлап, Жаратқан Иеге қайта оралу кезеңдеріне сипаты жағынан ұқсас еді. Онда барлық дәуірде Құдай ісін айқындайтын белгілер болды. Экстаздық қуаныш аз болды, қайта жүректі терең тексеру, күнәні мойындау және дүниеден безіну басым еді. Жан азабын шеккен рухтардың мойнындағы ауыр жүк — Иемен кездесуге дайындалу болды. Табандылықпен жасалған дұға және Құдайға ешбір шартсыз бағышталу болды». Ұлы тартыс, 400, 401.
1844 жылғы 22 қазанда есіктің жабылуы жуықта келетін жексенбілік заңның бейнесі болып табылады, ал 22 қазандағы жабық есіктің алдында тұрған белес — Эксетердегі лагерлік жиналыс еді. Сондықтан Эксетердегі лагерлік жиналыс Милан жарлығымен сәйкеседі. Ол сондай-ақ Мәсіхтің салтанатты түрде кіруімен де сәйкеседі.
«Түн ортасындағы айқай, Киелі жазба дәлелі анық та бұлтартпас болғанымен, соншалықты дәлел арқылы емес, көбірек жеткізілді. Онымен бірге жанды қозғалысқа келтіретін бір итермелеуші күш жүрді. Ешқандай күмән де, ешқандай сұрақ та болған жоқ. Мәсіхтің Иерусалимге салтанатты түрде кірген кезінде, мейрамды сақтау үшін елдің түкпір-түкпірінен жиналған халық Зәйтүн тауына ағылып келді, әрі Исаны шығарып салып бара жатқан қалың топқа қосылғанда, сол сәттің рухын қабылдап, «Жаратқан Иенің атымен Келуші жарылқанған!» [Matthew 21:9.] деген айқайды күшейтуге көмектесті. Сол сияқты Адвентист жиналыстарына ағылған сенбеушілер де — кейбірі қызығушылықпен, кейбірі жай ғана келемеждеуге келген — «Міне, Күйеу жігіт келеді!» деген хабармен бірге жүрген әшкерелеуші күшті сезінді». Рухани пайғамбарлық, 4-том, 250-бет.
Милан жарлығы б.з.д. 587 жылы Набуходоносор және 66 жылы Цестий арқылы бейнеленген пайғамбарлық қоршауды белгілейді. Бұл екі қоршау, тиісінше, б.з.д. 586 жылы және 70 жылы Иерусалимнің қирауына алып келді. Цестийдің қоршауы аяқталды да, үш жарым жылдан кейін қоршау Титтің қол астында қайта жалғасты; осылайша альфа римдік билеушіден басталып, омега билеушімен аяқталатын пайғамбарлық кезең берілді. Осы үш жарым жыл Иерусалимнің папалық тарапынан тапталуын және папалықтың өлімші жарасы жазылып, ол қайтадан үш жарым нышандық жыл бойы билік жүргізетін жуық арадағы жексенбілік заңды білдіреді.
Ал ғибадатхананың сыртындағы ауланы есепке алма, оны өлшеме; өйткені ол басқа ұлттарға берілген; олар қасиетті қаланы қырық екі ай бойы аяқ астына таптайтын болады. Аян 11:2.
538 жылы, содан кейін алдағы жексенбілік заң келген кезде Иерусалимді таптау басталады. Бұл екі жексенбілік заң Ұлы Константин алғашқы жексенбілік заңды шығарған 321 жылмен бейнеленді. 538 жылы папалыққа Құдайдың қауымын үш жарым жыл бойы қудалауға (таптауға) өкілет берілді; бұл Цестийден Титке дейінгі тарих арқылы бейнеленген. 538 жылы папалық Орлеанның үшінші кеңесінде жексенбілік заң қабылдады. Жақында келетін жексенбілік заң папалықтың ғибадатхананы қайтадан таптауға (қудалауға) өкілет алатын уақытын айқындайды.
313 саны 321 жылы алғашқы жексенбілік заңға алып келген бірінші жарлықты айқындайды. Содан кейін, 330 жылы империя пайғамбарлық тұрғыдан шығыс пен батысқа бөлінді; осылайша ол Құрама Штаттардағы альфа жексенбілік заңынан басталған қудалау мен тапталу кезеңі — бейнелі «қырық екі» айға созылған папалық қудалаудың екінші кезеңінің омега-қорытындысын белгіледі.
Үшінші періште олардың соңынан еріп, зор дауыспен былай деді: «Егер кімде-кім аңға және оның мүсініне табынып, маңдайына не қолына оның таңбасын қабылдаса, сол да Құдай қаһарының шарасына қоспасыз құйылған Оның ашу-засының шарабынан ішеді; әрі ол қасиетті періштелердің алдында және Тоқтының алдында от пен күкірт ішінде азапталады. Олардың азабының түтіні мәңгілік мәңгіге көтеріледі; аңға және оның мүсініне табынатындар, сондай-ақ оның есімінің таңбасын қабылдайтындар күндіз-түні тыным таппайды. Міне, әулиелердің төзімі осында: міне, Құдайдың өсиеттерін және Исаның сенімін сақтайтындар осылар». Аян 14:9–12.
Жазық дала
«Milan» сөзінің латынша мағынасы — жазықтың ортасы. Шығыс пен батыстың ортасында, 313 жылы батыстың Константині шығыстың Лицинийімен одақ іздеді. Бұл жарлық шығыс пен батысты біріктіруге жасалған талпынысты білдірді, әрі жарлық келісімдік неке арқылы бекітілді, Константиннің өгей қарындасы Констанция Лицинийге тұрмысқа шыққанда. Алайда, Даниял он бірдегі солтүстіктің Селевкидтері мен оңтүстіктің Птолемейі арасындағы алғашқы келісімдік неке сияқты, бұл неке де сәтсіздікке ұшырауға жазылған еді, өйткені «шығыс — шығыс, батыс — батыс, екеуі ешқашан тоғыспайды» дейтін көне нақыл орындалды.
«330» жылы Даниялдың он бірінші тарауының жиырма төртінші, жиырма жетінші және жиырма тоғызыншы аяттарында тікелей көрсетілген. Бұл 313-тен 330-ға дейінгі он жеті жылды Даниялдың он бірінші тарауының пайғамбарлық желісіне енгізеді және пайғамбарлық қажеттілік бойынша 313 жылғы шығыс пен батыстың сол келісімдік некесін осы тараудағы алғашқы келісімдік некеге параллель ретінде айқындайды.
«Даниял кітабының он бірінші тарауындағы пайғамбарлық өз толық орындалуына таяп қалды. Осы пайғамбарлықтың орындалуы ретінде болған тарихтың көп бөлігі қайталанатын болады». Manuscript Releases, number 13, 394.
Б.з.д. 261–246 жылдары билік еткен Антиох II Теос өзінің бірінші әйелі Лаодика I-ді тастап, Мысыр патшасы Птолемей II Филадельфтың қызы Береникаға үйленді. Бұл неке б.з.д. 252 жылы Екінші Сирия соғысын аяқтаған бітім келісімінің бір бөлігі болды. Кейін 324 жылы Константин Лицинийді жеңгенде, бұл неке де, Антиох пен Берениканың некесі де аяқталғандай болды, өйткені бірінші әйелі Лаодика б.з.д. 246 жылы Антиохты улап өлтірді. Екінші Сирия соғысының аяқталуын білдірген бұл неке, сондай-ақ Антиохтың өлтірілуі, содан кейін Береника, оның баласы және мысырлық нөкерлерінің өлтірілуі Үшінші Сирия соғысының басталуын білдірді. 313 жылғы шарттық неке Смирна қауымы бейнелейтін қудалау кезеңін аяқтап, Пергам қауымы бейнелейтін ымыра кезеңін бастады.
Селевкилер тарихының басындағы неке Селевкилер империясының соңындағы шарттық некенің бейнесі болды; сол кезде Ұлы Антиох өз қызы Клеопатра I-ді Птолемей V Эпифанға берді. Бұл неке б.з.д. 193 жылы Рафияда болды, бірақ одақ көп ұзамай-ақ аяқталды; солтүстік патша мен оңтүстік патша арасындағы алғашқы шарттық неке де осылай аяқталған еді. Селевкилер империясының альфа және омега шарттық некелері Даниялдың он бірінші тарауындағы пайғамбарлық тарихта кейінірек айтылатын шарттық некенің бейнесі болып табылады; онда Октавиан б.з.д. 40 жылы өз қарындасы Октавия Минорды Марк Антонийге берді. Марк Антоний мен Октавиан б.з.д. 44 жылы Юлий Цезарь өлтірілгеннен кейін басталған Римнің шығыс және батыс аймақтары үшін билік күресінде болды. Брундизий шарты б.з.д. 40 жылғы осы некеде күшіне енгізілді, ал сегіз жылдан кейін, б.з.д. 32 жылы, Марк Антоний Октавиямен ресми түрде ажырасып, б.з.д. 31 жылғы Акций шайқасына түрткі болды; сол жерде Марк Антоний де, Клеопатра да (ең соңғы Клеопатраның өзі) ақырына жетті.
Селевкидтер империясының омега-некелік келісімі соңғы Клеопатраны бейнелеген алғашқы Клеопатраны алып келді; оның тегі б.з.д. 40 жылы Рим империясының пайғамбарлық альфа-некелік келісіміне апаратын байланысты құрады. Сол үш келісімдік неке Милан жарлығының келісімдік некесін бейнелейді. Милан жарлығы пайғамбарлық қоршаудың басталуын білдіреді, ол пайғамбарлық белгі болып табылады, ол әділ шіркеудің әділетсіз шіркеуге ауысуын көрсетеді, осылайша жетінің ішіндегі сегізінші болмыс туралы жұмбаққа сәйкес келеді. Ол соғысты аяқтайтын келісімдік некені көрсетеді, сол келісімдік некенің ажырасуына дейін, сөйтіп соғыстың басталуын белгілейді. Римнің екі некесінде де ажырасу империяның бірігуіне түрткі болады. 313 жыл сондай-ақ Түн ортасындағы айқай хабарының жариялануы басталатын және 22 қазандағы жабық есікке алып баратын Exeter лагерлік жиналысын да белгілейді.
Біз келесі мақалада осы ақиқаттарды қарастыруды жалғастырамыз.