សៀវភៅដានីយ៉ែល - លេខមួយរយសាមសិបប្រាំបួន

យើងកំពុងពិចារណាអំពីការស្របតាមគ្នារវាង ដានីយ៉ែល ជំពូក១១ ខ៤០ និងខ១ ដល់ ខ២ នៃជំពូកដដែល។ ខ១ កំណត់សម្គាល់ពេលវេលានៃទីបញ្ចប់នៅឆ្នាំ១៩៨៩ ហើយខ៤០ ក៏សម្គាល់ពេលវេលានៃទីបញ្ចប់នៅឆ្នាំ១៩៨៩ ផងដែរ ជាមួយនឹងការរលំរលាយនៃសហភាពសូវៀត ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយការបំផ្លាញជញ្ជាំងប៊ែរឡាំងនៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៨៩។

ខទីពីរ​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ប្រធានាធិបតី​ទីប្រាំមួយ​នៃ​សហរដ្ឋអាមេរិក​បន្ទាប់ពី​ឆ្នាំ 1989 ថា​ជា​អ្នកមាន​បំផុត​ក្នុង​ចំណោម​ប្រធានាធិបតី​ទាំងអស់ ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ចង្អុលបង្ហាញ​ដល់ Donald Trump។ ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដូច្នេះ វា​កំណត់​ថា Trump នឹង «ក្រើកឡើង» Grecia ទាំងមូល ដែល​ជា​អាណាចក្រ​ក្រិក​របស់ Alexander the Great នៅ​ក្នុង​ខទីបី។ នគរ​ក្រិក​នៅ​ក្នុង​ខទីបី និង​ខទីបួន គឺ​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​នគរ​សកលលោក​មួយ​នៅ​ក្នុង​ដានីយ៉ែល ជំពូក ១១។

វីលៀម មីឡែរ បានបង្កើតឃ្លាថា «ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងព្យាករណ៍ ស្របគ្នា» ហើយប្រវត្តិរបស់ ដូណាល់ ត្រាំ ផ្តល់ភស្តុតាងដែលមិនអាចបដិសេធបានថា គាត់មិនត្រឹមតែជាប្រធានាធិបតីមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនបំផុតក្នុងចំណោមប្រធានាធិបតីប្រាំបីនាក់ចុងក្រោយនៃសហរដ្ឋអាមេរិកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្ហាញថា ក្រុមសកលនិយមនៃសហរដ្ឋអាមេរិក និងនៃពិភពលោកទាំងមូល ស្អប់ ដូណាល់ ត្រាំ ដោយសេចក្តីស្អប់មួយដែលអសមហេតុផលខ្លាំងណាស់ រហូតដល់មនុស្សជាច្រើនកំណត់ថាវាជាភាពវិកលចរិត។

ប្រធានាធិបតីទីមួយក្នុងចំណោមប្រធានាធិបតីប្រាំបីនាក់ចុងក្រោយ ដែលចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 1989 បានជានិមិត្តរូបយ៉ាងច្បាស់អំពី Trump តាមរបៀបជាច្រើន ដូច្នេះបានគាំទ្រថា ប្រធានាធិបតីទីប្រាំមួយនៅក្នុងខទីពីរ នឹងក្លាយជាប្រធានាធិបតីទីប្រាំបី និងចុងក្រោយនៅទីបំផុត។ Reagan ក្នុងនាមជាទីមួយនៅក្នុងលំដាប់នៃប្រាំបី នឹងជានិមិត្តរូបនៃទីប្រាំបី និងចុងក្រោយ ពីព្រោះព្រះយេស៊ូវតែងតែបង្ហាញចុងបញ្ចប់នៃរឿងមួយដោយប្រើការចាប់ផ្តើមនៃរឿងមួយ។

សាក្សីភាពរបស់ រ៉ូណាល់ រីហ្គែន ដែលជាប្រធានាធិបតីនៅពេលវេលាចុងបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ 1989 តាមន័យទំនាយ តំណាងឱ្យប្រធានាធិបតីមួយរូប ដែលនឹងក្លាយជារូបចុងក្រោយក្នុងចំណោមប្រធានាធិបតីទាំងប្រាំបី។ នឹងមានប្រធានាធិបតីប្រាំពីររូបបន្ទាប់ពី រីហ្គែន ពីព្រោះសហរដ្ឋអាមេរិកបញ្ចប់សភាពជានគរទីប្រាំមួយនៃទំនាយព្រះគម្ពីរ នៅពេលច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ឆាប់ៗនេះ ហើយនៅក្នុងដំណើរដែលនាំទៅរកច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យនោះ សហរដ្ឋអាមេរិកបង្កើតរូបសត្វសាហាវ ហើយសត្វសាហាវនោះគឺជាទីប្រាំបី ដែលកើតចេញពីសត្វសាហាវទាំងប្រាំពីរ។ រីហ្គែន ជាប្រធានាធិបតីដំបូងនៅពេលវេលាចុងបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ 1989 ហើយរូបចុងក្រោយនឹងជាទីប្រាំបី គឺជារូបមួយក្នុងចំណោមទាំងប្រាំពីរ។

រ៉េហ្គាន បាននិយាយ នៅថ្ងៃទី ១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៨៧ ក្នុងអំឡុងសុន្ទរកថាមួយនៅច្រកទ្វារ ប្រែនដិនបួក ជិតជញ្ជាំងប៊ែរឡាំង ក្នុងប៊ែរឡាំងខាងលិច ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ខណៈពេលថ្លែងទៅកាន់អគ្គលេខាធិការនៃគណបក្សកុម្មុយនីស្តរបស់សហភាពសូវៀត មិខាអ៊ីល ហ្គ័របាឆូវ ថា៖ «អគ្គលេខាធិការ ហ្គ័របាឆូវ ប្រសិនបើលោកស្វែងរកសន្តិភាព ប្រសិនបើលោកស្វែងរកវិបុលភាពសម្រាប់សហភាពសូវៀត និងអឺរ៉ុបខាងកើត ប្រសិនបើលោកស្វែងរកការបើកទូលាយសេរីភាព៖ សូមមកទីនេះ មកកាន់ច្រកទ្វារនេះ! លោក ហ្គ័របាឆូវ សូមបើកច្រកទ្វារនេះ! លោក ហ្គ័របាឆូវ សូមរុះរើជញ្ជាំងនេះចេញ!» ឃ្លាដ៏ល្បីល្បាញបំផុតទីមួយក្នុងចំណោមឃ្លាទាំងឡាយរបស់ប្រធានាធិបតីប្រាំបីរូបចុងក្រោយ បានសម្គាល់ការសម្រេចពេញលេញនៃការរុះរើជញ្ជាំងនោះ នៅពីរឆ្នាំក្រោយមក គឺនៅថ្ងៃទី ៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៨៩។

ដោយធ្វើដូច្នេះ ការសង្កត់ធ្ងន់របស់ Reagan លើការរុះរើជញ្ជាំងនោះ បាននិយាយទៅកាន់ប្រធានាធិបតីទីប្រាំបី ដែលខណៈពេលកំពុងឈរឈ្មោះដើម្បីក្លាយជាប្រធានាធិបតីទីប្រាំមួយ បានផ្អែកយុទ្ធនាការរបស់ខ្លួនលើសន្យា «សង់ជញ្ជាំង»។ ប្រធានាធិបតីទីមួយក្នុងចំណោមប្រធានាធិបតីប្រាំបីចុងក្រោយ បានអំពាវនាវឲ្យរុះរើជញ្ជាំង ហើយជញ្ជាំងប៊ែរឡាំងត្រូវបានរុះរើនៅឆ្នាំ 1989 នៅពេលវេលាចុងបញ្ចប់។ នៅច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ឆាប់ៗនេះ «ជញ្ជាំង» នៃការបំបែករវាងសាសនាចក្រ និងរដ្ឋ នឹងត្រូវបានរុះរើ ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយការចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 1989។ នៅកណ្ដាលនៃរយៈពេលនោះ ប្រធានាធិបតីទីប្រាំមួយ ដែលរំញោចពួកសកលនិយម ព្យាយាមសង់ជញ្ជាំងមួយដែលពួកគេមិនចង់បាន ហើយនៅពេលដែលគាត់ក្លាយជាប្រធានាធិបតីទីប្រាំបីនៃចំណោមប្រាំពីរម្តងទៀត «ជញ្ជាំង» មួយទៀតនឹងដួលរលំ។

ទីមួយក្នុងចំណោមប្រធានាធិបតីទាំងប្រាំបី ត្រូវបានសម្គាល់ដោយការដួលរលំនៃជញ្ជាំងមួយ ដែលបានសម្គាល់ពេលវេលាចុងបញ្ចប់ ដូចដែលត្រូវបានតំណាងនៅក្នុង ដានីយ៉ែល ១១:៤០ ហើយប្រធានាធិបតីចុងក្រោយក្នុងចំណោមទាំងប្រាំបី ត្រូវបានសម្គាល់ដោយការដួលរលំនៃ «ជញ្ជាំង» មួយ ដែលសម្គាល់ចុងបញ្ចប់នៃពេលវេលាបោះត្រារបស់មនុស្សមួយសែនបួនម៉ឺនបួនពាន់នាក់ ដូចដែលត្រូវបានតំណាងនៅក្នុង ដានីយ៉ែល ១១:៤១។

ប្រធានាធិបតី Reagan ជាអតីតសមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យដែលបានបម្លែងខ្លួនទៅជាសមាជិកបក្សសាធារណរដ្ឋ ជាអតីតតារាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ មនុស្សម្នាក់ដែលល្បីល្បាញដោយសារសុន្ទរកថាដ៏ច្បាស់លាស់របស់គាត់ មានអារម្មណ៍កំប្លែងយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ជាអ្នកអភិរក្សនិយមខាងសារពើពន្ធដែលបានធ្វើយុទ្ធនាការប្រឆាំងនឹងស្ថាប័នអំណាចដែលមានស្រាប់នៅទីក្រុង Washington, DC។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ បើទោះជាវោហារសាស្ត្ររបស់ Reagan ក្នុងយុទ្ធនាការលើកដំបូងរបស់គាត់ប្រឆាំងនឹងស្ថាប័នអំណាចដែលមានស្រាប់ (“swamp”) ដែលបានចាក់ឫសយ៉ាងមាំមួននៅក្នុងរដ្ឋធានីរបស់ជាតិក៏ដោយ ទីបំផុតគាត់បានតែងតាំងអ្នកនយោបាយសកលនិយមដែលត្រូវបានអនុម័តឲ្យកាន់តំណែងក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់គាត់ ក្នុងភាគរយខ្ពស់ជាងប្រធានាធិបតីសម័យទំនើបរូបណាផ្សេងទៀតទាំងអស់រហូតដល់ពេលនោះ។ គាត់ថែមទាំងបានទៅដល់ថ្នាក់ជ្រើសរើស George Bush ទីមួយ ឲ្យធ្វើជាអនុប្រធានាធិបតីរបស់គាត់ ជាបុរសម្នាក់ដែលឫសគល់គ្រួសាររបស់គាត់លាតសន្ធឹងត្រឡប់ទៅឆ្ងាយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសកលនិយម។

ត្រាំបានធ្វើយុទ្ធនាការដោយសន្យាថានឹងសម្អាតរចនាសម្ព័ន្ធអំណាចដែលលោកហៅថា «វាលភក់» ប៉ុន្តែកំណត់ត្រាអំពីបុរសដែលលោកបានជ្រើសរើសឲ្យធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយលោក បង្ហាញអត្តសញ្ញាណនៃចំណុចទន់ខ្សោយធំបំផុតរបស់លោក។ ស្ទើរតែទាំងអស់នៃបុរសទាំងនោះ គឺជាតំណាងនៃ «វាលភក់» ដែលត្រាំបានប្រឆាំងយ៉ាងមុតមាំ។ ត្រាំ ដូចជារ៉េហ្គែន គឺជាអតីតសមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យដែលបានប្ដូរមកជាសាធារណរដ្ឋ ជាអតីតតារាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ បុរសម្នាក់ដែលល្បីខាងវោហារសាស្ត្រ មានអារម្មណ៍កំប្លែងយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងជាអ្នកអភិរក្សនិយមផ្នែកសារពើពន្ធ។

ប្រធានាធិបតីចុងក្រោយនៃសហរដ្ឋអាមេរិក នឹងជាប្រធានាធិបតីនៅពេលដែលរូបនៃសម្តេចប៉ាប (រូបនៃសត្វ) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដូច្នេះ ប្រធានាធិបតីទីប្រាំបី និងចុងក្រោយ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1989 មក នឹងជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសង្គ្រាមមួយប្រឆាំងនឹងអំណាចនាគ ដ្បិតវាគឺនៅក្នុងសង្គ្រាមដ៏យូរអង្វែង និងអូសបន្លាយជាមួយនាគ ដែលសម្តេចប៉ាបត្រូវបានលើកតម្កើងឡើងជាលើកដំបូងដោយអំណាចនាគមួយនៅឆ្នាំ 538 បន្ទាប់មកត្រូវបានទម្លាក់ពីបល្ល័ង្កដោយអំណាចនាគដដែលនោះនៅឆ្នាំ 1798 ហើយនឹងត្រូវបានលើកតម្កើងឡើងវិញដោយអំណាចនាគ ដែលតំណាងដោយស្តេចទាំងដប់ ដែលយល់ព្រមប្រគល់នគរទីប្រាំពីររបស់ខ្លួនដល់សម្តេចប៉ាប ហើយបន្ទាប់មកពួកគេនឹងទម្លាក់សត្វប៉ាបចុះពីបល្ល័ង្ក នៅពេលដែលពួកគេដុតនាងដោយភ្លើង ហើយស៊ីសាច់របស់នាង ខណៈដែលនាងឈានដល់ទីបញ្ចប់របស់នាង ដោយគ្មាននរណាជួយឡើយ។

ប្រធានាធិបតីដែលត្រូវក្លាយជាអង្គទីប្រាំបី គឺជាម្នាក់ក្នុងចំណោមប្រាំពីរ នឹងក៏ជាប្រធានាធិបតីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសង្គ្រាមមួយប្រឆាំងនឹងអំណាចនាគផងដែរ។ សង្គ្រាមនោះត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណនៅពេលដែលប្រធានាធិបតីទីប្រាំមួយ និងមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនបំផុត បង្កឲ្យអំណាចនាគសកលនិយមទាំងមូលកម្រើកឡើង។ ក្នុងចំណោមប្រធានាធិបតីចុងក្រោយទាំងប្រាំបី ដោយចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ 1989 មានពីរនាក់បានទទួលមរណភាពទៅហើយ ដោយទុកឲ្យនៅសល់ប្រធានាធិបតីប្រាំមួយនាក់ដែលអាចពាក់ព័ន្ធនឹងសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងអំណាចនាគមួយ។

ក្នុង​ចំណោម​លទ្ធភាព​ទាំង​ប្រាំមួយ​នោះ មាន​បួន​នាក់​ជា​អ្នក​សកលនិយម​ដែល​ទទួល​អំណាច​ពី​នាគ​យ៉ាង​បើកចំហ។ ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ប្រាំមួយ​នាក់​នោះ ដូច​ជា​ឪពុក​របស់​គាត់ ប្រកាស​ខ្លួន​ថា​ជា​សាធារណរដ្ឋ​និយម ប៉ុន្តែ​គាត់​ជា​សាធារណរដ្ឋ​និយម​តែ​ក្នុង​នាម​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​ដូច​ជា​ឪពុក​របស់​គាត់​ដែរ គាត់​ជា​តំណាង​នៃ​អំណាច​នាគ​សកលនិយម។ ក្នុង​ចំណោម​អតីត​ប្រធានាធិបតី​ដែល​នៅ​មាន​ជីវិត​ទាំង​ប្រាំមួយ​នាក់ មាន​តែ​ម្នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ពិតប្រាកដ​ថា​មិន​មែន​ជា​អ្នក​សកលនិយម ហើយ​គាត់​គឺ​ជា​ប្រធានាធិបតី​ដែល​បង្ក​ឲ្យ​ពួក​អ្នក​សកលនិយម​កក្រើក។ គាត់​ជា​មនុស្ស​តែ​ម្នាក់​គត់​ក្នុង​ចំណោម​ប្រធានាធិបតី​ចុងក្រោយ​ទាំង​ប្រាំបី​នាក់ ដែល​អាច​បំពេញ​ធាតុ​នៃ​រូបភាព​របស់​អំណាច​សម្តេច​ប៉ាប ដោយ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ប្រឆាំង​នឹង​អំណាច​នាគ​មួយ។

ប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋនិយមដំបូងបំផុត បានដកស្រង់ព្រះគម្ពីរមួយបទយ៉ាងល្បីល្បាញ អំពីសង្គ្រាមស៊ីវិលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលនិយាយដល់សេចក្ដីពិតនេះដោយផ្ទាល់។

សង្គ្រាមរបស់នាគ ទាស់នឹងប្រធានាធិបតីដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនបំផុត ដែលបានបង្កឲ្យអាណាចក្រក្រេស៊ីយ៉ា​កក្រើកឡើង នោះអាចមានតែរវាង Donald Trump និងពួកសកលនិយមប៉ុណ្ណោះ ព្រោះអតីតប្រធានាធិបតីរស់នៅទាំងប្រាំនាក់ផ្សេងទៀតដែលអាចទៅរួច សុទ្ធតែជាពួកសកលនិយមប្រឆាំងអាមេរិក។ នៅពេល Lincoln បានដកស្រង់ខមុនៗទាំងនោះ ដើម្បីនិយាយអំពីការបែងចែកជាតិទៅជាជំរំពីរគឺ ពួកគាំទ្រទាសភាព និងពួកប្រឆាំងទាសភាព គាត់កំពុងនិយាយទៅកាន់ពួកប្រជាធិបតេយ្យគាំទ្រទាសភាព និងពួកសាធារណរដ្ឋប្រឆាំងទាសភាព ហើយដោយធ្វើដូច្នេះ គាត់ក៏កំពុងនិយាយអំពីសង្គ្រាមនៃថ្ងៃចុងក្រោយ រវាងពួកប្រជាធិបតេយ្យសកលនិយម ដែលប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋចុងក្រោយបង្អស់បានបង្កឲ្យកក្រើកឡើង តាមរយៈចលនា MAGA-ism របស់គាត់ ដែលគាត់ជាតំណាង និងជាអ្នកដឹកនាំ។

ក្នុង​នាម​ជា​ប្រធានាធិបតី​សាធារណរដ្ឋ​និយម​ដំបូង​គេ លីនខុន​ជា​និមិត្តរូប​របស់​ប្រធានាធិបតី​សាធារណរដ្ឋ​និយម​ចុងក្រោយ។ ប្រធានាធិបតី​ចុងក្រោយ​នោះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​តំណាង​ដែរ​ដោយ​ប្រធានាធិបតី​សាធារណរដ្ឋ​និយម​នៅ​ពេល​ចុង​បញ្ចប់​ក្នុង​ឆ្នាំ 1989។ សាក្សី​ទាំង​ពីរ​នេះ​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ប្រធានាធិបតី​ដែល​ពួកគេ​កំពុង​តំណាង​ជា​និមិត្តរូប​ថា​ជា​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​និយម។ ប្រធានាធិបតី​សាធារណរដ្ឋ​និយម​នៅ​ពេល​ចុង​បញ្ចប់​ក្នុង​ឆ្នាំ 1989 មិន​មែន​គ្រាន់តែ​ជា​អ្នក​សាធារណរដ្ឋ​និយម​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​គាត់​ក៏​ជា​អ្នក​ដំបូង​ក្នុង​ចំណោម​ប្រធានាធិបតី​ចុងក្រោយ​ទាំង​ប្រាំបី​រូប​ផង​ដែរ។ ប្រធានាធិបតី​ចុងក្រោយ​នោះ​ក៏​នឹង​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ជា​និមិត្តរូប​ដែរ​ដោយ George Washington ប្រធានាធិបតី​ដំបូង និង​ជា​អគ្គមេបញ្ជាការ​ដំបូង។

វ៉ាស៊ីនតោន តាមលំដាប់វិញ ត្រូវបានតំណាងជាមុនដោយប្រធានាធិបតីទីមួយ ក្នុងសម័យដែលតំណាងដោយឆ្នាំ 1776 ហើយប្រធានាធិបតីទីមួយនោះ (Peyton Randolph) គឺជាម្នាក់ក្នុងចំណោមបុរសប្រាំពីរនាក់ ដែលបានបម្រើការក្នុងអំឡុងពេលប្រាំបីសម័យ ដែលត្រូវបានតំណាងដោយបុរសប្រាំពីរនាក់។ Randolph ជាទីមួយក្នុងចំណោមប្រាំបី ដូច្នេះហើយបានតំណាងឲ្យ Reagan ដែលជាទីមួយក្នុងចំណោមប្រាំបីដែរ ហើយគាត់គឺជាទីប្រាំបី ដែលកើតចេញពីប្រាំពីរ។ ដូច្នេះ Randolph បានតំណាងឲ្យ Washington (ប្រធានាធិបតីទីមួយ), Lincoln (ប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋទីមួយ), Reagan (ប្រធានាធិបតីទីមួយនៃប្រាំបីចុងក្រោយ) និងប្រធានាធិបតីទីប្រាំបី បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 1989 ដែលដោយសារតម្រូវការព្យាករណ៍ នឹងត្រូវជាទីប្រាំបី ដែលកើតចេញពីប្រាំពីរ។

វ៉ាស៊ីនតោនក៏ត្រូវបានតំណាងជានិមិត្តរូបដោយ John Hancock ផងដែរ ដែលជាប្រធាននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលត្រូវបានតំណាងដោយឆ្នាំ 1789 ហើយដែលដូចជា Randolph ដែរ គឺជាទីប្រាំបី ដែលមកពីប្រាំពីរ។ Randolph បានតំណាងវ៉ាស៊ីនតោនជានិមិត្តរូប ដូច្នេះ នៅពេល Hancock ស្របតាម Randolph ក្នុងនាមជាទីប្រាំបី ដែលមកពីប្រាំពីរ នោះ Hancock តំណាងឲ្យប្រធានាធិបតីទីប្រាំបី បន្ទាប់ពី 1989 ដែលដោយភាពចាំបាច់ខាងទំនាយ នឹងត្រូវជាទីប្រាំបី ដែលមកពីប្រាំពីរ។

រ៉ានដុលហ្វ់, ហ៊ែនកុក, វ៉ាស៊ីនតោន, លីនខុន និង រេហ្គែន សុទ្ធតែជានិមិត្តរូបនៃប្រធានាធិបតីចុងក្រោយ។ សាក្សីពីរនាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទាំងនោះបញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីចុងក្រោយនឹងជាសមាជិកគណបក្សសាធារណរដ្ឋ។ សាក្សីពីរនាក់បញ្ជាក់ថា ប្រធានាធិបតីចុងក្រោយនឹងជាលេខទីប្រាំបី គឺមកពីក្នុងចំណោមប្រាំពីរ។ ប្រធានាធិបតីរស់នៅប្រាំនាក់ ក្នុងចំណោមប្រធានាធិបតីប្រាំបីនាក់បន្ទាប់ពីពេលវេលានៃចុងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 1989 បញ្ជាក់ថា មានតែ Trump ប៉ុណ្ណោះដែលមានមនោគមវិជ្ជានយោបាយដើម្បីចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមជាមួយអំណាចនាគ។

លីនខុន ត្រូវបាននាំមុខដោយ James Buchanan ម្នាក់ដែលជាសមាជិកគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ដែលអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រដែលស្មោះត្រង់កំណត់អត្តសញ្ញាណថា ជាប្រធានាធិបតីដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិកដើមនោះ ហើយការដឹកនាំដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាពរបស់គាត់ បានបង្កឱ្យកើតសង្គ្រាមស៊ីវិលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកជាសារសំខាន់។ មុនពេលលីនខុនបានស្បថចូលកាន់តំណែង រដ្ឋភាគខាងត្បូងបានចាប់ផ្តើមដកខ្លួនចេញពីសហភាពរួចហើយ ហើយត្រឹមតែមួយខែបន្ទាប់ពីពិធីសម្ពោធចូលកាន់តំណែងរបស់លីនខុន គ្រាប់កាំភ្លើងដំបូងបានផ្ទុះឡើង។ Buchanan បានដាក់ចលនាទាំងនោះឱ្យចាប់ផ្តើមដំណើរការ ដែលបានបង្កើតសង្គ្រាមមួយ ដែលលីនខុនត្រូវបានបង្ខំឱ្យដោះស្រាយ។

រ៉េហ្គន ត្រូវបានមុនដោយប្រធានាធិបតីម្នាក់ដែលអសមត្ថភាពបំផុតក្នុងសម័យទំនើប។ កាទើរ ជាសមាជិកគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ បានធ្វើឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកអាម៉ាស់ ដោយសារការអសមត្ថភាពរបស់គាត់ក្នុងការដោះស្រាយឥស្លាមនិយមជ្រុលបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។

ត្រាំ ត្រូវបានមុនដោយ អូបាម៉ា ជាសមាជិកគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ដែលបានចាប់ផ្តើមដោយចេតនានូវការបែកបាក់ខាងវប្បធម៌ នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ដែលបានតែបន្តកើនឡើងតាំងពីពេលនោះមក។ ភាពដឹកនាំដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាពរបស់គាត់ ត្រូវបានបង្ហាញជាគំរូរួចមកហើយដោយទាំង ប៊ូខានាន និង កាតឺរ ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលគាត់បានគ្រប់គ្រង ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយធំៗបានចាប់ផ្តើមបង្ហាញខ្លួនរួចហើយ ស្របគ្នាទៅនឹង ក្រសួងរាជាណាចក្រនៃការបំភ្លឺសាធារណៈ និងការឃោសនារបស់ អាដុលហ្វ ហ៊ីត្លែរ។ ការវាយប្រហាររបស់ អូបាម៉ា ទៅលើស្ថាប័នសង្គម នយោបាយ ហិរញ្ញវត្ថុ និងសាសនារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានលាក់បាំង សម្រាប់អ្នកដែលជ្រើសរើសមិនឃើញ ហើយភាពគ្មានប្រសិទ្ធភាពរបស់គាត់ ក្នុងនាមជាអ្នកដែលបានស្បថថានឹងការពាររដ្ឋធម្មនុញ្ញ ត្រូវបានបិទបាំងយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន។ អូបាម៉ា បានធ្វើឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកអាម៉ាស់ ដោយសារអសមត្ថភាពរបស់គាត់ក្នុងការឆ្លើយតបយ៉ាងត្រឹមត្រូវចំពោះឥស្លាមរ៉ាឌីកាល់ ដែលមានទីតាំងនៅក្នុង អ៊ីរ៉ង់។

នៅពេលដែល លោក Trump ត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសឡើងវិញនៅឆ្នាំ 2024 ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីទីប្រាំបីចាប់តាំងពី Reagan ក្នុងឆ្នាំ 1989 គាត់នឹងត្រូវបាននាំមុខម្តងទៀតដោយអ្នកប្រជាធិបតេយ្យម្នាក់ដែលគាំទ្រសកលនិយម និងត្រូវបានអំណាចនាគជំរុញ ដែលឥឡូវនេះបានកាន់កាប់តំណែងជា​ប្រធានាធិបតីដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយដែលបានធ្វើឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកអាម៉ាស់មុខជាញឹកញាប់ក្នុងការប៉ុនប៉ងរបស់ខ្លួនដើម្បីដោះស្រាយអ៊ីស្លាមជ្រុលនិយម ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សារព័ត៌មានមហាធារណៈសម័យទំនើប (ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយ Reich Ministry of Public Enlightenment and Propaganda) ក៏ធ្វើការម្តងទៀតដើម្បីកប់បាំងការពិតជាក់ស្តែងនោះ។

នៅពេល រ៉េហ្គិន ឡើងកាន់តំណែង វិបត្តិមួយដែលមិនទាន់បានដោះស្រាយជាមួយអ៊ីស្លាមរ៉ាឌីកាល់ ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានទុកឱ្យនៅមិនទាន់ដោះស្រាយដោយប្រធានាធិបតីប្រជាធិបតេយ្យ។ រ៉េហ្គិន បានចាត់វិធានការភ្លាមៗ ដើម្បីបញ្ច្រាសទិសដៅនៃភាពតានតឹងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្លាមរ៉ាឌីកាល់ ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ នៅពេល ត្រាំ ឡើងកាន់តំណែង វិបត្តិមួយដែលមិនទាន់បានដោះស្រាយជាមួយអ៊ីស្លាមរ៉ាឌីកាល់ ដែលម្តងទៀតស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ មិនត្រឹមតែត្រូវបានទុកឱ្យនៅមិនទាន់ដោះស្រាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងត្រូវបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដោយប្រធានាធិបតីប្រជាធិបតេយ្យផងដែរ។ ត្រាំ បានចាត់វិធានការភ្លាមៗ ដើម្បីបញ្ច្រាសទិសដៅនៃភាពតានតឹងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្លាមរ៉ាឌីកាល់ ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ ប្រធានាធិបតីប្រជាធិបតេយ្យបច្ចុប្បន្ន បានបញ្ច្រាសវឌ្ឍនភាពទាំងអស់ដែលសម្រេចបានដោយ ត្រាំ ហើយឥឡូវនេះ ពិភពលោកទាំងមូលកំពុងត្រូវបានទាញចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីបី ដោយសារការដឹកនាំដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាពរបស់ បៃដិន។

នោះបានបំពេញមិនត្រឹមតែការងារដែលទាក់ទងនឹងសាសនាអ៊ីស្លាម ដែលត្រូវបានតំណាងដោយភាពអសមត្ថភាពរបស់ Carter និងការលើកស្ទួយសាសនាអ៊ីស្លាមរបស់ Obama ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងដោយការងាររបស់ Buchanan ក្នុងការចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមមួយ ដែលប្រធានាធិបតីខាងគណបក្សសាធារណរដ្ឋត្រូវការដោះស្រាយផងដែរ។

ដូចជា​ប្រធានាធិបតី​សាធារណរដ្ឋ​ទីមួយ​ដែរ លោក ត្រាំ ត្រូវបាន​សម្លាប់​ខាង​នយោបាយ​ដោយ​អំណាច​នាគ​សកលនិយម នៅក្នុង​ការបោះឆ្នោត​ឆ្នាំ ២០២០។ ខណៈដែល​គាត់​ត្រូវបាន​ចាត់ទុក​ថា​ស្លាប់​នៅលើ​ផ្លូវ សកលនិយម​របស់​សត្វ​ពីផែនដី និង​សកលនិយម​នៃ​ពិភពលោក​ទាំងមូល បាន​ចាប់ផ្ដើម​អបអរសាទរ ដូចដែល​បាន​ទាយទុក​នៅក្នុង​វិវរណៈ ជំពូក ១១។

ឥឡូវនេះ យើងបានឈានមកដល់ឆ្នាំ ២០២៤ ដែលជាពេលដែល Trump កំពុងឈរឡើងលើជើងរបស់ខ្លួន ហើយពិភពនាគ ដែលបានរីករាយ និងសប្បាយអ៊ូអរ​ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ៦ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២១ មក ឥឡូវនេះកំពុងត្រូវបានប្រឈមមុខដោយ «ការភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង»។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចម្បង (MSM) កំពុងស្ថិតក្នុងភាពភ័យស្លន់ស្លោ។ ចំណុចនិយាយដែលពួកគេប្រើដោយខ្លួនឯង កំពុងចាប់ផ្តើមបង្ហាញការព្រួយបារម្ភរបស់ពួកគេថា ដូចដែលបទចម្រៀងរ៉ុកអែនរ៉ូលចាស់មួយបាននិយាយថា «បុរសចាស់នឿយហត់នោះ ដែលពួកគេបានជ្រើសតាំងជាស្តេច» មិនមានសមត្ថភាពនៅឲ្យជិតគ្រប់គ្រាន់នឹងតួលេខរបស់ Trump ដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យម៉ាស៊ីនបោះឆ្នោតរបស់ពួកគេរុញ Biden ឲ្យឡើងដល់កំពូលបានឡើយ។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចម្បង ឥឡូវនេះ គឺជាម៉ាស៊ីនឃោសនាបោកបញ្ឆោត មិនខុសពីក្រសួងរៃខ៍សម្រាប់ការបំភ្លឺសាធារណៈ និងការឃោសនា ក្នុងសម័យ Hitler ឡើយ។

ការពិតនេះត្រូវបានបង្ហាញម្តងហើយម្តងទៀតយ៉ាងច្បាស់លាស់ លើសពីលទ្ធភាពណាមួយតាមគណិតវិទ្យាដែលអាចទៅជាយ៉ាងផ្សេងបាន។ រាល់ពេលដែលចំណុចនិយាយថ្មីមួយរបស់ពួកសកលនិយមត្រូវបាននាំចូលមកក្នុងសង្គមទូលំទូលាយ គេបានកត់ត្រាទុកម្តងហើយម្តងទៀតថា បណ្តាញទំនាក់ទំនងផ្សេងៗដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ម៉ាស៊ីនឃោសនារបស់នាគ បង្កើតពាក្យពេចន៍ដូចគ្នាបេះបិទតាមពាក្យមួយៗ នៅពេលពួកវាពិពណ៌នាអំពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ ឬបញ្ហានោះ។

បើក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាមាននរណាម្នាក់ស្គាល់ល្បែងកុមារបុរាណមួយហៅថា “telephone” ឬពេលខ្លះហៅថា “Chinese whispers” នោះអ្នកក៏ដឹងថា នៅពេលមនុស្សអង្គុយជាវង់ ហើយតាមដំណើរល្បែង មនុស្សទីមួយខ្សឹបពាក្យមួយនៅត្រចៀករបស់អ្នកបន្ទាប់ ហើយបន្ទាប់មកការខ្សឹបនោះត្រូវបានបន្តបញ្ជូនជុំវិញវង់ ពាក្យខ្សឹបដំបូងដែលធ្វើដំណើរជុំវិញវង់នោះ ជានិច្ចកាលតែងវិវត្តទៅជាអ្វីមួយខុសពីអ្វីដែលពាក្យខ្សឹបដំបូងបានបង្ហាញ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសំខាន់ៗរំពឹងឲ្យអ្នកដែលប្រកាន់ខ្ជាប់នឹងខ្លួន ជឿថា អ្នកសារព័ត៌មានគ្រប់រូបនៅក្នុងប្រទេសនេះ និងជុំវិញពិភពលោក ដោយរបៀបណាមួយសុទ្ធតែជ្រើសរើសពាក្យ និងឃ្លាដូចគ្នា ដើម្បីពន្យល់អំពីជំហររបស់នាគលើប្រធានបទ ឬព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយ។ អ្នកដែលហៅខ្លួនថាជាអ្នកសារព័ត៌មានរាប់រយនាក់ បានមើលឃើញព្រឹត្តិការណ៍តែមួយដូចគ្នា ហើយមិនត្រឹមតែបានឈានដល់សេចក្តីសន្និដ្ឋានដូចគ្នាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានជ្រើសរើសពាក្យ និងឃ្លាដែលដូចគ្នាបេះបិទ ដើម្បីពណ៌នាព្រឹត្តិការណ៍នោះផងដែរ។

អ្វីដែលយើងកំពុងលើកយកមកពិភាក្សានៅពេលនេះ មិនមែនជាការវាយប្រហារលើម៉ាស៊ីនឃោសនារបស់ពួកសកលនិយមទេ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែជាការកំណត់សម្គាល់អំពីលក្ខណៈព្យាករណ៍មួយនៃសង្គ្រាមខាងវិញ្ញាណ ដែលកំពុងកើតមានឡើងលើភពផែនដីនៅពេលឥឡូវនេះ។ នៅក្នុងសម័យព្រះគ្រីស្ទ ពួកយូដានៅទីបំផុតបានជ្រើសរើសកេសារ៍ជាស្តេចរបស់ខ្លួនជាសាធារណៈ ខណៈដែលពួកគេបានបដិសេធព្រះមេស្ស៊ីរបស់ខ្លួន។ ក្នុងអំឡុងពេលដ៏ចម្រូងចម្រាសនោះ មហាបូជាចារ្យបានផ្តល់ហេតុផលមួយសម្រាប់ការសម្លាប់ព្រះគ្រីស្ទ ដែលមានលក្ខណៈសាតាំង និងផ្អែកលើការវែកញែកដែលខ្វះខាត ប៉ុន្តែក្នុងពេលតែមួយ វាក៏ត្រឹមត្រូវផងដែរ។

កៃផាស​កំពុង​បង្កើត​តក្កវិជ្ជា​មួយ​ដើម្បី​វាយប្រហារ​ព្រះគ្រីស្ទ ហើយ​ដោយ​ធ្វើ​ដូច្នេះ ពិតប្រាកដ​ណាស់ គាត់​កំពុង​ធ្វើ​ការ​ទាយទុកជាមុន​មួយ​ដែល​ត្រឹមត្រូវ។ គាត់​មិន​ជឿ​ថា ព្រះគ្រីស្ទ​ចាំបាច់​ត្រូវ​ធ្វើ​ជា​យញ្ញបូជា​សម្រាប់​មនុស្សជាតិ​ទេ គាត់​គ្រាន់តែ​ចង់​សម្លាប់​ទ្រង់​ប៉ុណ្ណោះ។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ចម្បង​របស់​អំណាច​នាគ​កំពុង​សម្រេច​កិច្ចការ​ស្រដៀង​គ្នា​មួយ​ចំពោះ Trump។ ពួកគេ​កំពុង​ព្យាយាម​បណ្តុះបណ្តាល​ការ​ភ័យខ្លាច​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជាជន​ថា ប្រសិនបើ Trump ត្រូវ​បាន​បោះឆ្នោត​ជ្រើសតាំង​ឡើងវិញ នោះ​គាត់​នឹង​ក្លាយ​ជា​ជនផ្តាច់ការ ដូចជា Adolph Hitler។ ពួក​ប្រជាធិបតេយ្យ គឺ​ជា​គណបក្ស​ដែល​គាំទ្រ​ទាសភាព ហើយ​មាន​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​របស់​គណបក្ស Nazi រួម​ទាំង​ម៉ាស៊ីន​ឃោសនា​ទូទាំង​ពិភពលោក មិនមែន​ត្រឹមតែ​របស់​អាល្លឺម៉ង់​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​កំពុង​អះអាង​ថា ប្រសិនបើ Trump ត្រូវ​បាន​ជ្រើសតាំង នោះ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នឹង​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ ហើយ Trump នឹង​ក្លាយ​ជា​ជនផ្តាច់ការ​ដូចជា Adolph Hitler។

នោះហើយជាអ្វីដែលព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះកំណត់សម្គាល់យ៉ាងច្បាស់អំពីប្រធានាធិបតីចុងក្រោយនៃសហរដ្ឋអាមេរិក ទោះបីជាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយធំៗ ដូចជាកាយ៉ាផាសដែលត្រូវបាននាគបំផុសគំនិត ក៏មិនយល់ថា ចំណុចដែលពួកគេកំពុងនិយាយនោះមានលក្ខណៈទំនាយ ហើយពិតជានឹងកើតមានឡើងមែន។

ខ្ញុំដឹងថា ខណៈដែលខ្ញុំកំពុងកំណត់សម្គាល់អំពីធាតុដែលពុករលួយនៃគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ព្រមទាំងអ្នកដែលអះអាងខ្លួនថាជាគណបក្សសាធារណរដ្ឋ ប៉ុន្តែតាមពិតជាអ្នកសកលនិយម និងពួកសកលនិយមបែបវឌ្ឍននិយមនៅទូទាំងពិភពលោក នោះ អ្នកអានម្នាក់អាចត្រូវបាននាំឲ្យជឿថា ខ្ញុំមានការយល់ស្របខាងនយោបាយប្រភេទណាមួយជាមួយគណបក្សសាធារណរដ្ឋ ឬ Donald Trump។ នេះឆ្ងាយណាស់ពីសភាពពិតនៃរឿងនេះ ប្រធានាធិបតីចុងក្រោយនឹងក្លាយទៅជាជនផ្តាច់ការ ដូចដែលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមហាជនកំពុងទស្សន៍ទាយ ទោះបីពួកគេមិនដឹងអ្វីច្រើនជាង Caiaphas អំពីអ្វីដែលពួកគេកំពុងទស្សន៍ទាយពិតប្រាកដក៏ដោយ។ យើងគ្រាន់តែកំពុងកំណត់អត្តសញ្ញាណនៃចលនាកម្លាំងព្យាករណ៍ដែលពាក់ព័ន្ធនឹង “អន្តរកម្មដ៏ស្មុគស្មាញនៃព្រឹត្តិការណ៍មនុស្ស” ដែលត្រូវបានតំណាងដោយកង់នៅក្នុងកង់របស់ Ezekiel។

យើង​នឹង​បន្ត​ការ​សិក្សា​នេះ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​បន្ទាប់។