ខែទាំងប្រាំដែលលាក់កំបាំង

សារអំពីសាសនាឥស្លាម ដែលខទីដប់តំណាងឱ្យ ត្រូវបានលោក យ៉ូសៀស លីច លើកបង្ហាញនៅឆ្នាំ១៨៣៨ ដោយភ្ជាប់ទៅនឹងពេលវេលាដែលបានកំណត់ទុកក្នុងខទីដប់ប្រាំ។ នៅពេលនោះ មានផ្នែកខ្លះនៃទំនាយដែលនៅលាក់កំបាំងពីលោក លីច។ មកដល់ថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ១៨៤០ លោក លីច បានបោះពុម្ពផ្សាយសេចក្ដីបកស្រាយដែលពិស្ដារជាងមុន ដោយផ្អែកលើអ្វីដែលបានបើកសម្ដែងឱ្យលោកដឹងក្រោយឆ្នាំ១៨៣៨ តាមរយៈសារអំពី “ប្រាំខែ”។ នៅឆ្នាំ១៨៣៨ ផ្នែកមួយនៃសារអំពី “ប្រាំខែ” ក្នុងគម្ពីរវិវរណៈ ជំពូកទីប្រាំបួន នៅលាក់កំបាំងពីលោក លីច។ ផ្នែកដែលលាក់កំបាំងនៃទំនាយអំពីប្រាំខែនោះ ត្រូវបានបកត្រាឱ្យលោក លីច ដឹងមុនឆ្នាំ១៨៤០ ហើយការបកត្រានោះបាននាំឱ្យមានការសម្ដែងព្រះចេស្ដារបស់ព្រះ ចាប់ពីឆ្នាំ១៨៤០ ដល់ឆ្នាំ១៨៤៤។

រយៈពេលប្រាំខែនៅក្នុងខទីប្រាំត្រូវបានលាក់ទុករហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៦។ នៅពេលអេលីសាបិតចេញមក បន្ទាប់ពីបានលាក់ខ្លួនអស់រយៈពេលប្រាំខែ ម៉ារាបានមកជួបនាង។ ម៉ារាធ្វើឱ្យរយៈពេលប្រាំខែនៃការលាក់ខ្លួនស្របនឹងរឿងប្រៀបប្រដូចអំពីស្ត្រីព្រហ្មចារីដប់នាក់ ព្រោះម៉ារាខុសពីអេលីសាបិត ត្រង់ថាម៉ារាជាស្ត្រីព្រហ្មចារីដែលមានផ្ទៃពោះ ចំណែកឯអេលីសាបិតជាស្ត្រីមានផ្ទៃពោះដែលហួសវ័យអាចមានកូនបានទៅហើយ។ កំណើតទាំងពីរនេះសុទ្ធតែជាអព្ភូតហេតុតាមលក្ខណៈរៀងៗខ្លួន ប៉ុន្តែម៉ារាជាស្ត្រីព្រហ្មចារី។ ព្យាការីទាំងអស់សុទ្ធតែថ្លែងអំពីទីបញ្ចប់នៃពិភពលោក ហើយស្ត្រីព្រហ្មចារីនៅគ្រាចុងក្រោយដែលម៉ារាតំណាងឱ្យ គឺជាស្ត្រីព្រហ្មចារីឈ្លាសវៃទាំងប្រាំនាក់ ដែលរួមគ្នាបង្កើតជាចលនាភីឡាដិលភានៃទេវតាទីបី ហើយត្រូវបានរាប់ថាមានចំនួនមួយសែនបួនម៉ឺនបួនពាន់នាក់។ អេលីសាបិត និងម៉ារាជួបគ្នានៅខែទីប្រាំមួយ បន្ទាប់ពីការលាក់ខ្លួនរយៈពេលប្រាំខែរបស់អេលីសាបិត។ រយៈពេលប្រាំខែនៅក្នុងខទីប្រាំត្រូវបានលាក់ទុករហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៦។

នៅពេលយ៉ូហានកើតមក ម៉ារាបានត្រឡប់ទៅឯណាសារ៉ែតវិញ ហើយសាការីក៏លែងគទៀតដែរ។ ម៉ារាបាននៅជាមួយអេលីសាបិតរហូតដល់ទ្វារត្រូវបានបិទនៅពេលនៃច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ ជាពេលដែលបទទំនាយថ្លែងឡើង។ សាការីគឺជាសញ្ញាសម្គាល់ផ្លូវអាល់ហ្វាដែលត្រូវបានធ្វើឱ្យគ ហើយក៏ជាសញ្ញាសម្គាល់ផ្លូវអូមេហ្គាដែលថ្លែងឡើងនៅពេលកូនប្រុសរបស់គាត់កើតមកផងដែរ។ សាការីស្ថិតនៅទាំងទីចាប់ផ្ដើម និងទីបញ្ចប់ ដោយតំណាងឱ្យទាំងទេវតាទីមួយ និងទេវតាទីបី។ អេលីសាបិតគឺជាសាររបស់ទេវតាទីពីរ ហើយម៉ារាគឺជាសារនៃសម្រែកនៅពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រ ដែលមករួមជាមួយអេលីសាបិតនៅចុងរយៈពេលប្រាំខែនៃការលាក់ខ្លួន។

ក្រុមគ្រួសាររបស់ណូអេដែលមានគ្នាប្រាំបីនាក់ ត្រូវបានលាក់ទុកក្នុងទូកធំអស់រយៈពេលប្រាំខែ ហើយបន្ទាប់មក ទូកធំនោះបានឈប់នៅលើភ្នំអារ៉ារ៉ាត។ សម្រែកនៅពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្របានចូលរួមជាមួយទេវតាទីពីរនៅអេកស៊ីទ័រ ហើយបានបន្តរហូតដល់ទ្វារបិទនៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ១៨៤៤ ដែលជាការសម្រេចតាមរឿងប្រៀបប្រដូចអំពីស្ត្រីព្រហ្មចារីទាំងដប់នាក់។ នាងម៉ារាបានចូលរួមជាមួយនាងអេលីសាបិតនៅអេកស៊ីទ័រ ហើយបានបន្តរហូតដល់ពេលយ៉ូហានកើតមក។

សារដែលត្រូវបានលាក់កំបាំងពីលីចក្នុងឆ្នាំ ១៨៣៨ គឺជាសារស្តីអំពី «ប្រាំខែ»។ ការលាក់បាំងរយៈពេលប្រាំខែនេះត្រូវបានតំណាងដោយមនុស្សប្រាំបីនាក់នៅក្នុងទូកធំ; វាគឺជាការដែលនាងអេលីសាបិតលាក់ខ្លួនក្នុងអំឡុងប្រាំខែដំបូងនៃការមានផ្ទៃពោះរបស់នាង។ នោះគឺជាការដែលព្រះអម្ចាស់បានដាក់ព្រះហស្តរបស់ទ្រង់គ្របលើរយៈពេលប្រាំខែក្នុងឆ្នាំ ១៨៣៨ រហូតដល់ទ្រង់បានដកព្រះហស្តរបស់ទ្រង់ចេញពីរយៈពេលប្រាំខែនោះ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យលីចបោះពុម្ពផ្សាយកាលបរិច្ឆេទនោះ ដប់ថ្ងៃមុនពេលវាបានសម្រេច។ នៅពេលសារស្តីអំពីប្រាំខែត្រូវបានបើកត្រានៅគ្រាចុងក្រោយ ដូចដែលសារនោះកំពុងត្រូវបានបង្ហាញនៅពេលនេះ នោះអ្នកស្ថិតនៅត្រង់រយៈពេលប្រាំមួយថ្ងៃនៃការប្រជុំបោះជំរំនៅអិចស៊ីធើរ ចាប់ពីថ្ងៃទី ១២ ដល់ថ្ងៃទី ១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៨៤៤ ដែលបន្ទាប់មកមានរយៈពេលហុកសិបប្រាំមួយថ្ងៃ រហូតដល់ការបិទទ្វារនៅថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៤៤។ មានរយៈពេលចិតសិបពីរថ្ងៃ ប៉ុន្តែនៅពេលថ្ងៃទាំងនោះត្រូវបានដាក់លើខ្សែបន្ទាត់ទំនាយ ហើយសញ្ញាសម្គាល់ផ្លូវទាំងនោះត្រូវបានញែកចេញដោយឡែក នោះគេអាចមើលឃើញថា ទីសម្គាល់នៃការឡោមព័ទ្ធ ដែលត្រូវបានតំណាងដោយការប្រជុំបោះជំរំនៅអិចស៊ីធើរ គឺជារយៈពេលប្រាំមួយថ្ងៃ ដែលបន្ទាប់មកមានរយៈពេលហុកសិបប្រាំមួយថ្ងៃ រហូតដល់ការបិទទ្វារ។ តាមន័យទំនាយ រយៈពេលនេះត្រូវបានតំណាងជា 6 6 6។

ប្រវត្តិនៃការឡោមព័ទ្ធ ដែលតំណាងដោយរយៈពេលពីអិចស៊ីធើររហូតដល់ថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ត្រូវបានតំណាងដោយឡាមេក ដែលជាពូជពង្សជំនាន់ទីប្រាំមួយរបស់កាអ៊ីន។ ទ្វារត្រូវបានបិទភ្លាមបន្ទាប់ពីទំនាយអំពីរយៈពេលប្រាំខែត្រូវបានបើកត្រា។ ទ្វារនោះបិទជាបណ្ដើរៗ ប៉ុន្តែសម្រាប់ចលនាអាត់វេនទីស្ទ ដំណើរការបិទជាបណ្ដើរៗនេះបានចាប់ផ្ដើមនៅ 9/11 ហើយបញ្ចប់នៅពេលការឡោមព័ទ្ធកើតឡើង។ នៅពេលការឡោមព័ទ្ធមកដល់ អ្នកនឹងបង្ហាញឱ្យឃើញនូវចរិតលក្ខណៈរបស់ឡាមេកក្នុងពូជពង្សកាអ៊ីន ឬរបស់ឡាមេកក្នុងពូជពង្សសេត។ លេខនៃប្រវត្តិនោះសម្រាប់ឡាមេកក្នុងពូជពង្សកាអ៊ីនគឺ 6 6 6 ហើយលេខសម្រាប់ឡាមេកក្នុងពូជពង្សសេត និងក្រុមជំនុំដ៏មានជ័យជម្នះគឺ 7 7 7។

ការលេចបង្ហាញនៃចរិតលក្ខណៈទាំងពីរ ដែលតំណាងដោយឡាមេកទាំងពីរនាក់ និងដោយលេខ 666 ឬ 777 ចាប់ផ្ដើមជាមួយនឹងព្រឹត្តិការណ៍ដែលធ្វើឱ្យចលនាអាត់វេនទីស្ទទទួលការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជន នៅពេលមានសំណួរលើកឡើងថា ហេតុអ្វីបានជាសាសនិកអាត់វេនទីស្ទបានរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ចំពោះការព្រមានអំពីដុំភ្លើងនៅទីក្រុងណាសវីល។ វិវាទដែលកាន់តែខ្លាំងឡើងនេះ ក្លាយជាការបង្ហាញឱ្យឃើញជាក់ស្តែង មុនការបិទទ្វារនៃច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ដែលត្រូវបានតំណាងទុកជាមុនដោយសត្វទាំងឡាយដែលឡើងតាមផ្លូវជម្រាលចូលទៅក្នុងទូកធំ។ ការព្រមានដែលមើលឃើញជាក់ស្តែង និងកាន់តែខ្លាំងឡើងនេះ ក៏ត្រូវបានតំណាងទុកជាមុនតាមរយៈបទពិសោធន៍របស់លោកអេលីយ៉ានៅលើភ្នំកើមែល និងតាមរយៈចលនាអ្នកដើរតាមលោកមីល្ល័រនៅឆ្នាំ 1844 ផងដែរ។

រចនាសម្ព័ន្ធបែបទំនាយនៃការឡោមព័ទ្ធ

រចនាសម្ព័ន្ធទំនាយនៃការឡោមព័ទ្ធដែលបញ្ចប់នៅពេលទីក្រុងត្រូវបានបំផ្លាញ តំណាងឱ្យរយៈពេលមួយដែលចាប់ផ្តើមដោយទីសម្គាល់មួយ ហើយបញ្ចប់ដោយទីសម្គាល់មួយ។ វាតំណាងឱ្យរយៈពេលមួយ និងចំណុចមួយក្នុងពេលវេលា។ រយៈពេលនៃការបង្កើតរូបតំណាង ត្រូវបានបង្ហាញតាមរបៀបផ្សេងៗគ្នា។ រចនាសម្ព័ន្ធទំនាយគ្រប់បែបយ៉ាងដែលមានលក្ខណៈដូចនេះ នៅក្នុងទីបន្ទាល់ដែលបានទទួលការបំផុសគំនិតពីព្រះ សុទ្ធតែជាគំរូនិមិត្តរូបនៃរយៈពេលនៃការសាកល្បងទាក់ទងនឹងរូបតំណាងរបស់សត្វសាហាវ ដែលមានទីសម្គាល់របស់សត្វសាហាវជាចំណុចកំពូល។

“‘រូបតំណាងឱ្យសត្វសាហាវ’ តំណាងឱ្យទម្រង់នៃលទ្ធិប្រូតេស្តង់ដែលក្បត់សេចក្ដីជំនឿ ដែលនឹងកកើតឡើងនៅពេលក្រុមជំនុំប្រូតេស្តង់ស្វែងរកជំនួយពីអំណាចរដ្ឋ ដើម្បីបង្ខំឱ្យអនុវត្តតាមគោលលទ្ធិរបស់ខ្លួន។ ‘សញ្ញាសម្គាល់របស់សត្វសាហាវ’ នៅមិនទាន់ត្រូវបានកំណត់និយមន័យនៅឡើយទេ។” មហាវិវាទ, 445.

រយៈពេលនោះតំណាងឱ្យការកកើតឡើងនៃរូបតំណាងសម្រាប់សត្វសាហាវ និងជារូបតំណាងរបស់សត្វសាហាវ; សញ្ញាសម្គាល់របស់សត្វសាហាវត្រូវបានដាក់ឱ្យអនុវត្តដោយបង្ខំ នៅពេលដែលរូបតំណាងដែលកំពុងកកើតឡើងនោះ ឈានដល់ដំណាក់កាលដែលវាអាចនិយាយឱ្យច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យកើតមានឡើងបាន។ សញ្ញាសម្គាល់នៃអំណាចរបស់រ៉ូម ត្រូវបាននេប៊ូក្នេសារតំណាងជាគំរូទុកជាមុន នៅពេលដែលក្រុងយេរូសាឡិមត្រូវបានបំផ្លាញ។ មិនថាជាបាប៊ីឡូន ឬរ៉ូមទេ រចនាសម្ព័ន្ធនៃការឡោមព័ទ្ធនេះសង្កត់ធ្ងន់លើស្តេចនៃទិសខាងជើងនៅគ្រាចុងក្រោយ។ ការឡោមព័ទ្ធរបស់អ័រហានចាប់ពីឆ្នាំ ១៣៣៣ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៣៣៧ និងរយៈពេលបួនឆ្នាំចាប់ពីថ្ងៃទី ២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៤៤៩ រហូតដល់ការឡោមព័ទ្ធក្រុងកុងស្តង់ទីណូបនៅឆ្នាំ ១៤៥៣ មិនត្រឹមតែជាគំរូតំណាងទុកជាមុននៃរយៈពេលចាប់ពីថ្ងៃទី ១១ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៨៤០ រហូតដល់ថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៤៤ ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែការឡោមព័ទ្ធទាំងនេះក៏សង្កត់ធ្ងន់លើតួនាទីរបស់អ៊ីស្លាម ក្នុងនាមជាកូនចៅនៃខ្យល់ពីទិសខាងកើតក្នុងបទទំនាយព្រះគម្ពីរផងដែរ។ ប្រធានបទស្តីពីស្តេចនៃទិសខាងជើង (បាប៊ីឡូន ឬរ៉ូម) និងខ្យល់ពីទិសខាងកើត គឺជា “ដំណឹងមកពីទិសខាងកើត និងមកពីទិសខាងជើង” នៅក្នុងដានីយ៉ែល ១១:៤៥។

ប៉ុន្តែ ដំណឹងមកពីទិសខាងកើត និងពីទិសខាងជើងនឹងធ្វើឲ្យគេព្រួយបារម្ភ៖ ដូច្នេះ គេនឹងចេញទៅដោយកំហឹងយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីបំផ្លាញ និងកម្ចាត់មនុស្សជាច្រើនឲ្យសូន្យសោះ។ ដានីយ៉ែល ១១:៤៤។

រយៈពេលបួនឆ្នាំ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៤៤៩ រហូតដល់ការឡោមព័ទ្ធទីក្រុងកុងស្តង់ទីណូបនៅឆ្នាំ១៤៥៣ មិនត្រឹមតែបង្ហាញពីរយៈពេលបួនឆ្នាំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ នៅពេលរួមបញ្ចូលជាមួយនឹងការសោយទិវង្គតរបស់យ៉ូហាន ប៉ាឡៃអូឡូហ្គោស នៅឆ្នាំ១៤៤៨ រយៈពេលនេះក៏ត្រូវបានតំណាងដោយរយៈពេលប្រាំឆ្នាំផងដែរ។

រចនាសម្ព័ន្ធនេះត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុងការបំផ្លាញក្រុងយេរូសាឡិមទាំងពីរលើក និងនៅក្នុងទឹកជំនន់នៅសម័យណូអេ។ រចនាសម្ព័ន្ធនេះមាននៅក្នុងបុណ្យរំលងលើកដំបូងនៅស្រុកអេស៊ីប នៅពេលដែលមានតម្រូវឱ្យទេវតាប្រហារឃើញសញ្ញាឈាមនៅលើទ្វារ ដែលបាននាំផារ៉ោន និងពលសេនារបស់ព្រះអង្គចូលទៅក្នុងសមុទ្រ រហូតដល់ខ្យល់ពីទិសខាងកើតត្រូវបានបញ្ចេញ ហើយទឹកបានបិទទ្វារចូលទៅក្នុងទឹកដីសន្យា។ រចនាសម្ព័ន្ធនេះមាននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាល់ហ្វារបស់ក្រុមជំនុំពើកាម៉ុស ចាប់ពីឆ្នាំ ៣១៣ រហូតដល់ច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដំបូងនៅឆ្នាំ ៣២១ ហើយក៏មាននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអូមេហ្គារបស់ពើកាម៉ុស ចាប់ពីក្រឹត្យរបស់ចាស្ទីនៀននៅឆ្នាំ ៥៣៣ រហូតដល់ច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យនៅឆ្នាំ ៥៣៨។ ចំពោះពើកាម៉ុស សញ្ញានោះគឺជាព្រះរាជបញ្ជា ឬក្រឹត្យ ប៉ុន្តែទាំងពីរនេះសុទ្ធតែចាប់ផ្ដើមរយៈពេលមួយ ដែលមានច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យជាចំណុចកំពូល។

រចនាសម្ព័ន្ធនៃការឡោមព័ទ្ធ និងការបំផ្លាញក្រុងយេរូសាឡឹមរបស់អេសេគាល គឺចាប់ពីឆ្នាំ ៥៨៧ មុនគ្រិស្តសករាជ រហូតដល់ឆ្នាំ ៥៨៦ មុនគ្រិស្តសករាជ៖ រយៈពេលពីរឆ្នាំ បើគិតពេលវេលាតាមរបៀបរាប់បញ្ចូល និងរយៈពេល ១,៥ ឆ្នាំ បើគិតពេលវេលាតាមរបៀបមិនរាប់បញ្ចូល។ រចនាសម្ព័ន្ធនៃការឡោមព័ទ្ធមួយទៀតក្នុងទំនាយ ក៏ត្រូវបានតំណាងដោយរយៈពេលពីរឆ្នាំក្នុងយុទ្ធនាការប៉ានីអ៊ុមផងដែរ ដែលរួមមានសមរភូមិប៉ានីអ៊ុមនៅឆ្នាំ ២០០ មុនគ្រិស្តសករាជ និងការឡោមព័ទ្ធក្រុងស៊ីដូននៅឆ្នាំ ១៩៨ មុនគ្រិស្តសករាជ។ មរណភាពរបស់ភរិយាអេសេគាល ត្រូវគ្នានឹងមរណភាពរបស់ឡាមេក មរណភាពរបស់ចន ប៉ាឡៃអូឡូហ្គោស និងសមរភូមិប៉ានីអ៊ុម។