Kitabu cha Danieli - Mia Moja Kumi na Nane

Kumyaka musanju egy’okulabula okuva mu 63 okutuuka ku mwaka gwa 70, ezaalangirirwa omusajja eyatambula “waggulu ne wansi mu nguudo za Yerusaalemi, ng’alangirira ebizibu ebyali bigenda okujja ku kibuga,” zaali zaafaananyizibwa okulabula okwaweebwa Yerusaalemi okumala emyaka esatu n’ekitundu, okusooka mu buweereza bwa Kristo, era oluvannyuma emyaka esatu n’ekitundu mu buweereza bw’abayigirizwa. Ebiwandiiko ebyasooka byamala dda okulaga nti okuzikirizibwa kwa Yerusaalemi kwandiyinzizza okuleetebwa ku musaalaba, oba oluvannyuma ku kukubibwa amayinja kwa Siteefano, naye obugumiikiriza bwa Katonda obw’ebbanga eggwanvu bwalyosa okusala kwe ku kibuga n’abantu baakyo.

Muda wa miaka saba ambao katika huo yule mtu aliushuhudia Yerusalemu, uligawanywa wakati wa mazingiwa ya kwanza katika vipindi viwili vilivyo sawa vya siku elfu moja mia mbili na sitini. Miaka hiyo saba iliwakilisha kuangamizwa kwa Yerusalemu, na miaka saba ya huduma za Kristo na za wanafunzi iliwakilisha mwanzo wa kuangamizwa kwa Yerusalemu, naye Yesu daima huonyesha mwisho kwa mwanzo. Miaka hiyo saba pia ilifananishwa kwa mfano na “nyakati saba” dhidi ya ufalme wa kaskazini, ambazo ziligawanywa katika vipindi viwili vilivyo sawa vya miaka elfu moja mia mbili na sitini.

Kino Roma ya kisasa ikirudia historia ya Roma ya kipagani na ya kipapa ya kulikanyaga Yerusalemu halisi na ya kiroho, na kino Roma ya kisasa ikirudia historia mbili za vipindi viwili vya onyo vilivyotolewa na yule mtu tangu mwaka wa 63 hadi mwaka wa 70, na wakati Roma ya kisasa inaporudia historia iliyowakilishwa na vipindi viwili ambavyo Kristo na wanafunzi walitembea wakiingia na kutoka Yerusalemu kwa miaka mitatu na nusu, vipindi viwili tofauti vitaonyeshwa, ijapokuwa katika siku za mwisho, “wakati haupo tena.”

Mya nyuma ya vipindi hivyo viwili ni ile miezi arobaini na miwili ya kiishara ambayo ndani yake Roma ya Kisasa hutekeleza mateso yake ya mwisho dhidi ya waaminifu, baada ya jeraha lake la mauti kuponywa katika sheria ya Jumapili iliyo karibu kuja. Hiyo miezi arobaini na miwili ya kiishara ni ya pili kati ya vipindi viwili, nayo ndiyo kipindi cha hukumu ya utekelezaji ya Roma ya kisasa. Kipindi hicho hutanguliwa na hukumu ya uchunguzi ya walio hai katika Uadventista wa Laodikia.

Omuntu eyayanjulira Yerusaalemi eyennyini okulabula yafiira mu kuzingiza kwa Tito. Teyafiira mu kuzikirira kwennyini, wabula mu kuzingiza okwakukulembera okuzikirira okwo, kubanga tewaafaayo Mukristaayo n’omu mu kuzikirira kwa Yerusaalemi.

Omul a murit în timpul asediului, dar nu la nimicirea finală, iar nimicirea finală reprezintă închiderea timpului de probă și cele șapte plăgi de pe urmă. Prin urmare, omul este un simbol al soliei de a părăsi Ierusalimul la primul asediu. Atunci creștinii au fugit, iar în primii trei ani și jumătate, omul era un simbol al unui grup care nu moare în Ierusalim, iar în cei de-ai doilea trei ani și jumătate el este un simbol al ultimilor creștini care mor înainte de închiderea timpului de probă. În prima perioadă el îi identifică pe cei o sută patruzeci și patru de mii, iar în a doua perioadă de trei ani și jumătate el reprezintă marea mulțime care moare în timpul celei de-a doua perioade.

Mwanamume yule ujumbe wake uliandikwa na mwanahistoria, nao uliwakilishwa kwa sauti sita. Hapo mwishowe alipofungwa gerezani, ujumbe wake wa saba na wa mwisho ulikuwa “ole, ole” juu ya Yerusalemu na wakaaji wake. “Sauti” ya kwanza iliyoandikwa ilikuwa “sauti kutoka mashariki,” na ujumbe wake wa mwisho ulikuwa “ole.” Kipengele cha kwanza cha ujumbe wake na kipengele cha mwisho cha ujumbe wake kilikuwa ishara ya kibiblia inayowakilisha Uislamu, kwa maana Uislamu ni watoto wa “mashariki” katika Biblia, nao wanawakilishwa na “upepo wa mashariki.” Kurudiwa mara mbili kwa neno “ole” katika ujumbe wake wa mwisho kunaakisi mwisho wa Babeli ya Kisasa, wakati wafalme wa dunia wanalia mara tatu, “Ole, ole mji ule mkuu.” Neno la Kigiriki lililotafsiriwa kuwa “ole” katika mistari ile mitatu ya Ufunuo sura ya kumi na nane, limetafsiriwa kuwa “ole” katika sura ya nane, mstari wa kumi na tatu.

Kuwatangaza kwa mtu yule kwa kusema, “ole, ole,” kunawakilisha matumizi ya mara tatu ya mikosi ile mitatu; kwa maana vipengele vya Mkosi wa kwanza, vikijumlishwa pamoja na vipengele vya Mkosi wa pili “amri juu ya amri,” vinavitambulisha vipengele vya Mkosi wa tatu, kama vile maonyesho yale matatu ya “ole, ole” ya wafalme wa dunia katika sura ya kumi na nane yanavyowakilisha Mkosi wa tatu, kama ilivyothibitishwa na Mikosi ya kwanza na ya pili. Mwanzo na mwisho wa ujumbe wa mtu yule uliufananisha kwa mfano ujumbe wa Uislamu wa Mkosi wa tatu.

Ubusobanuro bwa mbere bw’ubutumwa bwe bwari ijwi ryaturukaga mu “burasirazuba,” kandi “uburasirazuba” ni ikimenyetso cya Isilamu, ariko kandi ni n’ikimenyetso kiranga marayika ushyiraho ikimenyetso uva iburasirazuba.

Ku nkuru ya Eliya ku Musozi Karumeli, igihe yarebaga ku nyanja akabona igicu, yari areba iburengerazuba, kuko Umusozi Karumeli uherereye hafi y’Inyanja ya Mediterane.

Elia angekuwa ameelekea upande wa magharibi, kuelekea Bahari ya Mediterania. Katika Luka sura ya kumi na mbili, Kristo anasema kwamba ujumbe Wake ni ujumbe wa mgawanyiko.

Ujumbe wa mjumbe kwa Yerusalemu unabeba saini ya Alfa na Omega, kwa maana mwanzo na mwisho humtambulisha Uislamu wa Ole wa tatu, na kwa sauti ya “mashariki” wakati huohuo hutambulisha ujumbe wa Uislamu kuwa ni ujumbe wa kutiwa muhuri. “Sauti ya pili” kutoka “magharibi” hutambulisha mvua ya vuli, ambayo ndiyo mvua ya mwisho, na manabii wote wanazungumza juu ya siku za mwisho. Ujumbe wa “magharibi” ni ishara ya ujumbe wa mvua ya vuli, ambao huzalisha makundi mawili ya waabuduo. Kundi moja haliwezi kuutambua ujumbe wa mvua ya vuli, kwa maana “hawautambui wakati huu.”

ئەو توخمەی دواتری نامەی پەیامنێر، دەنگی «چوار با»کانە، کە هەمان کات هەم پەیامی مۆرکردنەکەیە و هەم پەیامی ئەسپە تووڕەکەی ئیسلام، وەک لە لایەن سێیەم وای بەڵا نیشان دراوە. توخمەی دواتر لە دژی ئۆرشەلیم و پەرستگاکەیە؛ بەمەش پەیامی هەموو پێغەمبەران دیاری دەکرێت، کە پۆلێک خەڵک ناساندن دەکات کە بەجێ دەهێڵدرێن، چونکە بانگەوازی ڕزگارییان نە لە مەسیحدا بنیات ناوە، بەڵکو لە پەرستگا و لە میراتی خۆیان وەک گەلی هەڵبژێردراوی خودا. ئەوانەن لە سەرانسەری مێژووی پیرۆزدا کە وەک ئەوانە نوێنەرایەتی دەکرێن کە بانگەشە دەکەن: «پەرستگای یەزدان، پەرستگای یەزدان ئێمەین.» پەیامی دژی ئۆرشەلیم و پەرستگا، پەیامی لاودیسیاییە.

Mutumwa mwandima akazamura izwi ry’ubutumwa bwe bwo kuburira, aribwira abakwe n’abageni, nk’ikimenyetso cy’uburyo bwa “umurongo ku wundi murongo”; kuko umurongo w’ubuhanuzi wo mu minsi y’imperuka uzaba nk’uko umurongo w’ubuhanuzi wari uri mu minsi ya Nowa, igihe bahaga kandi bagashyingirwa mu gihe nyir’izina umwuzure wo kurimbura wari ugiye kurengerera ibyifuzo byabo by’isi n’imigambi yabo.

Endi ey’okulabula esembayo essa kimu ku nsonga mu kitundu ekyakulembera. Obubaka obukiikiriziddwa ng’eddoboozi erivuganya “abantu bonna”, bwe Bujulizi Obulamu Emirembe n’Emirembe, obulaga obwetaavu okutuukiriza ebyetaagisa eby’Enjiri olw’okulokolebwa. Ekyetaagisa ekisooka eky’Enjiri ey’emirembe n’emirembe kwe kutya Katonda, era okutya okwo kusinziira ku mazima nti ebibi byaffe bye byateeka Kristo, Omwana wa Katonda omulamu, ku musaalaba.

Ubutumwa bwose bw’uwari intumwa i Yerusalemu mu myaka irindwi y’umurimo we bwagereranyaga ubutumwa bwiza bw’iteka ryose, ari bwo butumwa bwiza bumwe rwose bwatanzwe mu myaka irindwi Kristo yahamije isezerano na benshi kuva mu mwaka wa 27 kugeza mu mwaka wa 34. Kandi ni na bwo butumwa bwiza bw’iteka ryose butangazwa mu bihe bibiri bya nyuma by’iminsi y’imperuka, kandi bufitanye isano yihariye n’ubutumwa bw’imvura y’itumba, bukaba ari ubutumwa bwa Isilamu bwo “Bara ya gatatu.” Bugaragaza ishyirwaho ikimenyetso ry’abihumbi ijana na mirongo ine na bane, itandukanywa ry’ingano n’urumamfu, imimerere ya Lawodikiya y’urumamfu, n’imikoreshereze y’ubuhanuzi mu buryo butatu nk’ikimenyetso cy’uburyo bw’imikorere bw’imvura y’itumba, ari bwo “umurongo ku wundi murongo.”

Meseji ya myaka irindwi muri ayo mateka yashyizwe mu buryo bw’ubuhanuzi mu “minsi yo kwihorera” yari igice cy’ivugwa rya mbere rwose ry’ubutumwa bwa Kristo n’umurimo We, kandi ubutumwa Bwe n’umurimo We bigomba kuzongera gusubirwamo mu minsi y’imperuka n’ibihumbi ijana na mirongo ine na bine. Bityo bazamenyekanisha ubutumwa bwabo mu rwego rw’ubuhanuzi rw’“iminsi yo kwihorera kw’Imana”. Muri Bibiliya harimo ibyitegererezo bibiri by’“kwihorera” kw’Imana bihagarariwe mu Ijambo Ryayo: ukwihorera kwayo ku bwoko bwayo, ndetse n’ukwihorera kwayo ku banzi bayo.

“nyakati saba” za Mambo ya Walawi ishirini na sita zinaonyesha kisasi cha Mungu juu ya watu Wake waasi, na kisasi hicho kinajumuisha kukanyagwa halisi na kiroho kwa patakatifu na jeshi. Ndani ya ishara ya kukanyagwa kwa patakatifu na jeshi, ishara ya kisasi cha Mungu juu ya adui Zake nayo pia inawakilishwa. Katika siku za mwisho kisasi cha Mungu dhidi ya watu Wake kinawakilishwa kama kutapikwa nje kwa Uadventista wa Laodikia katika sheria ya Jumapili inayokaribia kuja. Katika alama hiyo ya njia kisasi Chake juu ya Babeli ya Kisasa nacho pia huanza.

Laodicean Adventism-ийн ဒိဋ္ဌဇီဝိတရှိသူများအပေါ် ပြုလုပ်သည့် စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးတရားစီရင်ခြင်းနှင့်၊ ထိုအရာနောက် ဆိုးညစ်သော တိုင်ရုမြို့၏ ပြည့်တန်ဆာမိန်းမနှင့် သူမ စီးနင်း၍ အုပ်စိုးလျက်ရှိသော သားရဲအပေါ် ပြုလုပ်သည့် အကောင်အထည်ဖော်တရားစီရင်ခြင်းတို့သည်၊ ရူပါရုံတိုင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု ပြည့်စုံအကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိသော နောက်ဆုံးကာလ၏ ပရောဖက်ပြုသမိုင်းဖြစ်သည်။ ရူပါရုံတိုင်းကို ထိုပရောဖက်ပြုကာလနှစ်ခု၌သာ အသုံးချရမည်ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ နောက်မိုး၏ နည်းစနစ်သည် ပရောဖက်ပြုလိုင်းပေါ်၌ ပရောဖက်ပြုလိုင်းကို အသုံးချခြင်းဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုသမိုင်းနှစ်ခု၏ အစတွင် ယေရှုသည် ထိုအချိန်တွင် အသက်ရှင်လျက်ရှိသူများသည် ကမ္ဘာမြေသမိုင်း၏ နောက်ဆုံးမျိုးဆက်အတွင်း ရှိကြသည်ကို သက်သေပြသော “နိမိတ်လက္ခဏာ” တစ်ရပ်ကို ဖော်ထုတ်သတ်မှတ်တော်မူခဲ့သည်။

Ukahulo wa ntete waalombweleho panze ukutimbilila kwa baana ba pa maelufu umwanda umo na makumi yane na bane pa Septemba 11, 2001. Muli iyo waymark ni mo mwaikishilwe “echishininkisho” icho Kristi aishile mu Luka 21.

Katika makala inayofuata tutaendelea na somo hili.