Buchu bwa Danieri - Namba Ikumi na Ibbiri

Peyvekek gotinek kuşandin ku gotineya îlhambaxş de du caran tê dubarekirin, nîşaneya peyama milyaketa duyemîn e.

Mu “mwijima” y’ijoro, Nebukadinezari yarose ikigirwamana, ariko ntiyashoboye kwibuka iyo nzozi. Mu nzozi zo mu ijoro, yarose ikigirwamana, ariko inzozi z’icyo kigirwamana zari umwijima ku bwenge bwe nk’uko ijoro yaroteyemo iyo nzozi na ryo ryari umwijima.

Nabukadnezzar’ın heykel düşü sınavı, karanlıkla örtülmüş bir heykelin doğru peygamberlik tanımını ve bununla birlikte düşün içeriğinin yorumunu kimin sağlayabileceğini belirlemek üzere tasarlanmış bir sınavdı. Millerci tarihte Gece Yarısı Feryadı mesajıyla birleşen ikinci meleğin mesajı, Karmel Dağı’ndaki karşılaşmada İlyas tarafından örneklendirilmişti. Bu da yalnızca gerçek Tanrı’nın kim olduğunu değil, aynı zamanda gerçek peygamberin kim olduğunu da ortaya koyacak bir sınavdı. Kız Kardeş White’ın açıkça İlyas tarafından örneklendirildiğini söylediği William Miller, Karmel Dağı’nda İlyas’ı temsil ediyordu. Ne var ki temsil edilen, William Miller’ın şahsından çok, onun anlamaya yönlendirildiği peygamberlik yorumlama kurallarıydı. Karmel Dağı’nda erkek tanrı Baal’ın peygamberleri ile kadın tanrı Aştoret’in peygamberlerinin sahte peygamberler olduğu gösterildi. Millercilerin tarihinde ise, Karmel Dağı tarafından örneklendirildiği üzere, Protestan kiliselerinin sahte peygamberler olduğu gösterildi.

When the Protestant churches manifested their rejection of William Miller’s rules of prophetic interpretation, they became the daughters of Rome. Prophetically, a daughter is an image of her mother. The test that the Protestants failed in Millerite history was the test that identified and produced an image (daughter) of the beast. It is there that the horn of true Protestantism was manifested in opposition to the horn of apostate Protestantism. Nebuchadnezzar was demanding an interpretation, and in so doing, he was providentially involved in producing a manifestation of both the false and the true prophets.

Mikolo ya meseko ntangu isukaki, bokeseni oyo emonisamaki na Ngomba Karmeli mpe na mokolo mwa 22 Octobre 1844, emonisamaki mpe kati na Daniel mokapo ya mibale. Na bililingi misato ya esakweli ya Ngomba Karmeli, lisolo ya ba-Millerite, mpe ndoto ya Nebukadenezare ya ekeko, motuya ya makasi ezali likoló ya ndimbola ya solo ya esakweli, ndenge emonisami na Eliya, Miller, mpe Daniel. Ndimbola ya ndoto yango nde nsango oyo efungolami na lisolo epai wapi bituluku mibale ya baprofeta bimonisami.

Ku Muso wa Karamele, Eliya alipendekeza jaribu, na jaribu alilopendekeza halikuwa tu la kudhihirisha ni nani aliyekuwa Mungu wa kweli, bali pia ni nani aliyekuwa nabii wa kweli. Katika Danieli sura ya pili, ni Wakaldayo wanaolitambua jaribu lililodhihirisha tofauti kati ya yaliyo ya kweli na yaliyo ya uongo. Wanaeleza kwamba tafsiri ambayo Nebukadreza anaitafuta yaweza kutambuliwa na Mungu peke yake, wala si na wanadamu. Pia walilalamika kwamba uhusiano kati ya Nebukadreza na watu wake wenye hekima wa kidini ulikuwa uhusiano usio sahihi waliposema kwamba “ni jambo adimu ambalo mfalme analidai.” Wanatamani kwamba mfalme, akiwakilisha Serikali, angebaki nje ya nyanja ya kidini ambayo ndani yake wameeleweka kuwa wenye mamlaka. Hawapingi kanuni za muungano wa kanisa na serikali, wanapinga kwamba Nebukadreza, akiwakilisha Serikali, anataka kuwa ndiye mwenye kuitawala kanisa. Wangekuwa na urahisi na uhusiano wa kanisa na serikali, kama viongozi wa kidini wangetawala juu ya serikali. Jaribu la sanamu ya mnyama ndiko tunakoamua hatima yetu ya milele—kama ilivyokuwa ndoto ya sanamu ya Nebukadreza—ni jaribu la uzima au mauti.

Ekyo Daniel amanyisibwa ku kutegeera embeera z’obulamu n’okufa ezikwata ku kirooto ky’ekifaananyi ekyali tekinnamanyibwa, aba akiikirira okumanyisibwa kw’abantu obukumi kikumi mu enkumi nnya mu enkumi nnya nti bali mu byafaayo eby’okugezebwa okwokubiri era okulabika obulungi mu nkola ey’okugezebwa ey’emitendera esatu. Naye Daniel takoma ku kukiikirira abo abaasalawo okulya emmere entuufu, era bwe batyo ne bayita mu kugezebwa okw’olubereberye, naye era akiikirira omukiikirizi ow’obuntu Katonda gwe yali awadde okutegeera okw’enjawulo mu bunnabbi bwa Bayibuli.

Nors keturi ištikimieji hebrajai visi išlaikė mitybos išbandymą, Danielius buvo išrinktas regėjimų ir sapnų pasiuntiniu. Danielius vaizduoja pranašiškąjį pasiuntinį, kurį taip pat vaizduoja Elijas, Jonas Krikštytojas, Jonas Apreiškėjas, William Miller ir Future for America. Pranašiškasis pasiuntinys niekada nėra atskiriamas nuo pranašiškojo išbandymo.

Di dema Mesîh de, yên ku şahidiya Yûhenna red kirin, ji Îsa re nikaribûn sûdê bistînin. Di dîroka Millerî de, yên ku peyama yekem (ku bi William Miller hate temsîl kirin) red kirin, ji peyama duyem re nikaribûn sûdê bistînin. Di herdu dîrokan de, dilsoz nekarîn bibînin ku pêvajoya ceribandinê ber bi ku ve dibir. Şagirtan xaçê qebûl nekirin, her çend bi eşkereyî jê re hate gotin ku ew ê pêk were. Millerîyan nekarîn şikestina mezin bibînin. Daniel, dema ku ji aliyê Aryok ve li ser şert û mercên jiyan û mirinê yên girêdayî bi xewna peykerê Nebukednezar hate agahdarkirin, nizanibû naveroka xewnê çi bû an ceribandina peykerê ber bi ku ve dibir. Tişta ku tenê dizanibû ev bû ku rewşek jiyan û mirinê bû. Ji ber vê yekê, Daniel hewceyê demê bû da ku şirovekirinê fam bike.

Daniel akalangijia kwitikia katika chakula (mbinu) alichokuwa ameamua kula katika jaribu la kwanza. Kwa hiyo akapewa wakati, kama vile wanafunzi walivyopewa katika wakati wa Kristo. Wakati waliopewa wanafunzi ulikuwa ni kipindi cha kifo cha Kristo, kuzikwa kwake, kufufuka kwake, na kupaa kwake kwa kwanza, kabla hajakutana na wanafunzi katika njia ya kwenda Emau, kisha tena katika chumba cha juu. Ndipo mwisho wa wakati huo akawavuvia Roho Mtakatifu.

Ezekiel akahanura, kandi amagufwa yapfuye arahurizwa hamwe. Hanyuma Ezekiel yongera guhanura, kandi Umwuka Wera ahumekwa kuri iyo mibiri yari imaze kuremwa bushya, maze ihaguruka nk’ingabo ikomeye. Igihe Kristo yahumekeraga ku bigishwa, yabuguruye ubwenge.

Abahanuzikizi bose bavuga ibyerekeye iherezo ry’isi, kandi Daniyeli na we si uwihariye. Igihe yasabye cyari igihe kugira ngo ahabwe kumurikirwa. Igihe cyo gutegereza ku ba Millerites cyari kuva ku gutenguha kwa mbere kugeza igihe bamenyeye ko bari mu gihe cyo gutinda gifitanye isano n’ubuhanuzi bwo muri Matayo igice cya makumyabiri na gatanu n’ubwo muri Habakuki igice cya kabiri. Amateka y’igihe cyo gutinda mu mateka y’Abamillerite yasohorejwe mu gihe cy’ubutumwa bw’umumarayika wa kabiri. Daniyeli igice cya kabiri kigaragaza ayo mateka nyene, bityo gusaba kwa Daniyeli igihe guhuza mu buryo bw’ubuhanuzi n’igihe cyo gutinda kw’Abamillerite. Ni cyo gituma gusaba kwa Daniyeli igihe n’igihe cyo gutinda kw’Abamillerite bishushanya igihe cyo gutinda cy’abihumbi ijana na mirongo ine na bine, cyatangiye ku itariki ya 18 Nyakanga 2020.

삐물 예한날 온상 느부갓네살의 신상 꿈을 깨닫기 위하여 시간을 구한 다니엘의 요청은 요한계시록 11장에서 두 증인이 거리에 죽어 누워 있는 삼 일 반으로 표상된다. 요한계시록 11장의 그 삼 일 반의 역사, 곧 예언적 광야를 상징적으로 나타내는 그 삼 일 반의 역사 가운데에는 외치는 한 음성이 있다. 죽은 마른 뼈들을 일깨워 생명에 이르게 하기 위하여 위로자께서 사용하시는 인간의 음성은, 그 꿈이 무엇이었으며 그것이 무엇을 표상하는지를 밝히는 예언적 계시를 받은 다니엘로 표상된다. 광야에서 외치는 그 음성은 다니엘로 표상되듯이 꿈들과 이상들에 대한 예언적 이해를 부여받았다. 그 음성은 외치고 있으니, 이로써 그가 자정의 외침의 기별을 받았음이 드러나며, 그 외침은 어두움을 표상하는 자정에 주어진다.

Nakusama yovene kumutwe wa ufuku, izwi (Daniel) lyapewa kuumvwisisa ubutumwa bwali bwafimbilwa mu mfifi. Ilamulo ilyapelwa ku izwi (Ezekiel), lyakuti ashinge ubusesemo ku mafupa yumile aya bafwa. Apo akucita ifyo, Umunyamfwa alepumulwa pa bafwa abali mu musebo, kabili “balabushiwa.” Nomba ukubushiwa kwine kwafikilishiwa fye ku mupashi wa mapepo. Ipepo ni cishininkisho ca munshila mu lyashi lya kubushiwa kwa mafupa yumile aya bafwa, ayesulwa mu musebo. Daniel mu busesemo aleimininako ico cishininkisho ca munshila, pene pa ncende iyalinga apo ico cishininkisho ca munshila cailulwa.

Kulingana na imani katika lishe ambayo Danieli alikuwa amechagua kula, ndipo akaingizwa katika mchakato wa majaribio wa kuona uliomtaka atumie mbinu iliyowakilishwa na lishe yake, kwanza kuahidi kwamba Mungu wake angebainisha na kuifafanua ndoto hiyo, na baadaye kutekeleza kuiwasilisha ndoto hiyo kwa mfalme. Alikuwa na lishe sahihi, au mbinu sahihi, kisha akapaswa kudhihirisha imani yake kwa namna ya kuona kwa kuwasilisha ujumbe wa ndoto ya sanamu ya Nebukadreza iliyokuwa katika “giza” kamili. Tendo lake lililofuata lilikuwa udhihirisho wake wa kuona wa imani, kwa maana ndipo alipotumia kanuni ya kimungu kwa watu wa Mungu wanapojikuta katika giza.

Li gorî tarîtiya naveroka xewna şevê ya Nebukadnezar, Danîel bi sê hevalên xwe re civiyan û dua kirin.

Daniele bwasheebwa awo n’Oyo “amanyire ekiri omu mwirima.” Enteko y’okuteekaho amateeka ga Sande erikugyenda omu mwirima, kandi abo abariko bemereza ngu balya ebyokurya by’Obwaruhanga bashemereire kumanya oku ekishushani ky’enshamba kirikukorwa, ekirikuteekateekyera omusingye gw’eby’ediini n’eby’obutegyeki ogw’okukakasa akamanyiso k’obushoboorozi bwa papa.

Mu Daniel kapetala mbili hakitambulishi tu historia ya malaika wa pili katika historia ya Wamillerite, bali kwa njia ya moja kwa moja zaidi kinaonyesha historia ya malaika wa pili katika mwendo wa malaika wa tatu. Katika kupimwa kwa ndoto ya sanamu ya Nebukadneza, jaribu la sanamu ya mnyama linawakilishwa. Hatua za kinabii za watu wa Mungu kuamshwa kwa hali za uzima na mauti za sheria ya Jumapili inayokaribia zinatambulishwa kwa umahususi mkubwa sana katika vitabu vya Danieli na Ufunuo.

Danyeli, amagerero y’amateka aho ubutumwa bw’ubugingo n’urupfu bw’inzozi z’ishusho busohokera ahagarariwe na we. Ahagarara ku mirire yagezeho arayisobanukirwa, kandi kubw’ukwizera avuga ko Imana ishobora kumenyekanisha iyerekwa, ariko agasaba igihe. Icyo gihe ni igihe cyo gutinda. Ku iherezo ry’igihe cyo gutinda, ahabwa ubumenyi bw’ibyari mu nzozi z’umwijima za Nebukadinezari, ariko si ibyo gusa. Ntabwo yakiriye gusa gusobanukirwa inzozi z’ishusho, zigereranya ishusho ya ya nyamaswa n’ikigeragezo cyayo kijyana na yo, ahubwo ku iherezo ry’igihe cyo gutinda anasingiza Imana kuko Imana “itanga ubwenge ku banyabwenge, kandi igaha ubumenyi abazi gusobanukirwa: ihishura ibintu byimbitse n’ibihishwe: izi ibiri mu mwijima, kandi umucyo ubana na yo.”

Nabii Daan'el asiri hano kusifu kwake katika muktadha wa kuwapo kwa “kuongezeka kwa maarifa”; kwa maana yeye ambaye katika sura ya kumi na mbili anatambulisha kwamba “wenye hekima” wataelewa “kuongezeka kwa maarifa”, naye pia anamsifu Mungu kwa kuwa Yeye amewapa “hekima” na “maarifa” “wenye hekima.” Anawarejelea moja kwa moja wanawali wenye hekima, na kuiunganisha nyakati zake na wakati wa kukawia. Anaweka moja kwa moja mfano unaopatikana katika sura ya pili ndani ya utimilifu mkamilifu wa wakati wa kukawia wa Mathayo ishirini na tano katika uamsho wa malaika wa tatu. La maana zaidi ni ukweli kwamba kitabu cha Ufunuo kinatambulisha ya kuwa, muda mfupi kabla ya kufungwa kwa muda wa rehema, Yohana aliambiwa asiyatie muhuri maneno ya unabii wa vitabu vya Daan'el na Ufunuo, kwa maana ni kitabu kilekile.

Muda lapho iziprofetho zikaDanyela nezeSambulo kuyakuvululwa khona kusemkhathini wokulibala womfanekiso wezintombi eziyishumi, futhi leso sikhathi simelwe yisicelo sikaDanyela sokunikwa isikhathi. Isicelo sakhe sesikhathi salandelwa ngumkhuleko, okumelwe kwenzeke ngaphambi kovuko lwamathambo omile abafileyo. Esikhathini lapho kwembulwa khona ukwanda kolwazi nokuqonda komfanekiso wephupho owembeswe ubumnyama, uNkulunkulu wamenzela uDanyela okunye futhi. “Wembula izinto ezijulileyo neziyimfihlo.” Into eyimfihlo emlandweni weSikhalo Saphakathi Kwamabili iyisiprofetho esiseSambulweni esivulwa kancane ngaphambi kokuba umusa wokuhlolwa uvalwe. Leyo nto “ejulileyo neyimfihlo” iyi “qiniso.”

Ukuri kuba urufunguzo rw’ubuhanuzi rufungurirwa intumwa igereranywa na Daniyeli, rugatuma amateka ahishwe y’“inkuba ndwi” amenyekana. Ayo mateka ahishwe ni amateka y’ibimenyetso bitatu by’inzira. Icya mbere ni ugucika intege, kandi icya nyuma ni ugucika intege, nk’uko byagaragajwe mu mateka y’Abamilerite. Ijambo ry’Igiheburayo risobanurwa ngo “ukuri” ryaremwe n’“Umuhanga w’Indimi w’Igitangaza,” binyuze mu guhuza inyuguti ya mbere, iya cumi na gatatu, n’iya nyuma yo mu nyuguti z’Igiheburayo. Yesu ni Uwa mbere n’Uwa nyuma, kandi ni we “kuri.” Imiterere y’iryo jambo ryaremwe n’“Umuhanga w’Indimi w’Igitangaza” igaragaza ibimenyetso bitatu by’ubuhanuzi byari amateka ahishwe y’“inkuba ndwi,” byagombaga gushyirwaho ikimenyetso kugeza Daniyeli asabye “igihe” maze akajya gusenga.

Хәбәрдарбуунигә، 2020-жил 18-июлдики көңүл қайтиш биринчи бәлгү нуқтиси иди، вә у үч бәлгү нуқтисиниң ахирқиси болған Йәкшәнбә қануниға мунасивәтлик көңүл қайтишни тәсвирләйду. Оттуридики һәрп, он үчинчи һәрп, исиянниң рәмзидур, шундақла у йәттә гүлдүрмаминиң йошурун тарихидики оттура бәлгү нуқтисиниң рәмзидур. Бу исиян Түн йеримдики Чақириқ вақтида әқилсиз қизлар арқилиқ ипадилиниду, чүнки Түн йеримдики Чақириқ 2020-жил 18-июлниң үч басқучлуқ тарихи, Түн йеримдики Чақириқ вә тез арида келидиған Йәкшәнбә қанунидин ибарәт болған тарихниң оттура бәлгү нуқтисидур. Түн йерим болған һаман, вақит он үчинчи саәткә кириду; шу йәрдә әқилсиз қизларниң көзгә көрүнәрлик ипадиси уларниң алтун йеғи йоқлуқини тонуп йетиши арқилиқ намайән болиду.

Ufunuo wa ishara wa “jangwani” wa “siku tatu na nusu” wa Ufunuo sura ya kumi na moja unaonyesha kwamba watu wa Mungu wamo katika historia ya kiishara ya laana ya “nyakati saba.” Mwishoni mwa kipindi hicho, wanapaswa kutambua kwamba wametawanywa, kwamba wametenda dhambi, kwamba baba zao wametenda dhambi, kwamba wamekuwa wakienenda kinyume na Mungu, na kwamba Mungu amekuwa akienenda kinyume nao. Utambuzi huo unapaswa kuwaongoza kuomba sala ya Mambo ya Walawi ishirini na sita. Utambuzi huo, kwamba ni lazima waombe sala ya Mambo ya Walawi ishirini na sita, unaafikiana kinabii na sala ya Danieli ya Danieli sura ya pili, na unaonyeshwa kwa mfano na sala ya Danieli katika sura ya tisa. Sababu iliyomfanya Danieli kuomba sala ya Mambo ya Walawi ishirini na sita katika sura ya tisa ilitegemea utambuzi wake kwamba alikuwa kwenye mwisho wa ile miaka sabini ya unabii wa Yeremia kuhusu utumwa wa watu wa Mungu.

A myaka makumi musanvu ayo nyene aserukira amateka y’ugushirwako ikimenyetso kw’ubwoko bw’Imana. Ayo myaka makumi musanvu aserukira uguhumanurwa kwa Malaki igice ca gatatu n’uguhumanura urusengero kwa Kristo incuro zibiri. Aserukira amateka y’ikigeragezo c’ishusho y’inyamaswa. Ayo mateka yatanguye ku wa 11 Nyakanga 2001, kandi arangirira ku tegeko ryo ku wa Mungu rigiye kuza vuba. Ku mpera y’ico kiringo c’ikigereranyo c’imyaka makumi musanvu, Daniyeli arondera “igihe co guteba” kugira ngo ashobore gusenga. Isengesho ryiwe ryarishuwe igihe ibanga rya nyuma ry’ubuhanuzi ryahishurirwa we. Iryo hishurwa ryaje igihe ubwoko bw’Imana nyakuri bw’Abaporotesitanti bwari bukiri mu “bugaragwa” mu gihe c’ugusabagurikira inyuma ya 18 Mukakaro 2020. Muri ico gihe “ukuri” kwahishuriwe “ijwi rivugiriza mu bugaragwa”.

Tukwendelea na Danieli sura ya pili katika makala inayofuata.