کتێبا دانیێل — ژمارە نۆوەد و سێێمە

Kitabu cha Danieli kinaonyesha kwamba ni Roma inayoisimamisha ile njozi, na uelewa huo ulipingwa na Waprotestanti wa historia ya Wamilleri wakati William Miller alipotambua ukweli huu. Katika siku za mwisho, bado ni Roma inayoisimamisha ile njozi, na leo Uadventista wa Laodikia sasa unashikilia mtazamo wa Kiprotestanti ulioanguka kwamba wanyang’anyi wa watu wako ni Antioko Epifane. Watu wa agano waliokuwa wakipitiliwa mbali katika historia ya Wamilleri waliipinga kweli iyo hiyo, ambayo sasa inapigwa vita na watu wa agano wa siku za mwisho ambao sasa wanapitiliwa mbali. Sulemani alisema vema:

لە ڕووی پێشبینییەوە، سێ دەرکەوتنی ڕۆما هەن، و دوو دەرکەوتنی یەکەم تایبەتمەندییەکانی سێیەم دیاری دەکەن، چونکە ڕاستی لەسەر شایەتیی دووان دامەزراوە.

Exieli ya Roma ya kipagani ilikuwa upagani, na upagani ni bandia ya dini ya kweli. Si bandia sana katika maana ambayo fedha bandia hueleweka, kwa maana upagani kwa kweli haufanani hata kidogo na dini ya kweli. Lakini kinabii una tabia za bandia. Mji wa Roma ni bandia ya Yerusalemu, nao una hekalu (Pantheon) ambalo lilikuwa bandia ya hekalu lililokuwa Yerusalemu. Matendo ya kidini ya upagani hayajatakaswa na ni ya kishetani, lakini yanawakilisha matendo ya kidini ya bandia ya Shetani. Kiongozi wa dini ya Roma ya kipagani alikuwa na cheo cha Pontifex Maximus. “Pontifex Maximus” hapo awali lilirejelea kuhani mkuu wa dini ya serikali ya Kirumi katika Roma ya kale, asili yake ikirejea katika siku za mwanzo za Jamhuri ya Kirumi. Kadiri wakati ulivyopita, likahusishwa na mamlaka ya kisiasa na ya kidini na hatimaye likageuka kuwa cheo kinachotumiwa na Papa katika Kanisa Katoliki la Roma leo.

ꯄꯦꯒꯥꯟ ꯔꯣꯝꯒꯤ ꯃꯄꯨ ꯄꯥꯏꯕ ꯃꯤꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯤꯡꯁꯤꯡ ꯑꯗꯨ ꯄꯣꯟꯇꯤꯐꯦꯛꯁ ꯃꯦꯛꯁꯤꯃꯨꯁ (Pontifex Maximus) ꯍꯥꯏꯕꯅꯤ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯍꯥꯛ ꯑꯗꯨ ꯄꯥꯄꯜ ꯔꯣꯝꯒꯤ ꯃꯄꯨ ꯄꯥꯏꯕ ꯃꯤꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯤꯡ ꯑꯃꯅꯤ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯁꯤ ꯂꯥꯇꯤꯟ ꯋꯥꯍꯩ ꯑꯃꯅꯤ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯑꯔꯝꯕꯗꯤ “ꯁꯨꯄ꯭ꯔꯤꯝ ꯄꯣꯟꯇꯤꯐ꯭ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯈ꯭ꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯑꯆꯧꯕ” ꯍꯥꯏꯕꯅꯤ। ꯃꯍꯥꯛ ꯑꯗꯨ ꯔꯣꯃꯟ ꯂꯩꯕꯥꯛꯀꯤ ꯂꯥꯏꯅꯤꯡ-ꯂꯥꯏꯆꯠꯀꯤ ꯃꯄꯨ ꯄꯥꯏꯕ ꯃꯤꯁꯤꯡ ꯑꯣꯏꯔꯝꯃꯤ, ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯑꯃꯨꯛ ꯑꯁꯤꯗꯤ ꯖꯨꯄꯤꯇꯔ ꯍꯥꯏꯕ ꯂꯥꯏꯒꯤ ꯀꯥꯎ ꯑꯗꯨꯗ ꯈ꯭ꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯃꯔꯨꯑꯣꯏꯅ ꯂꯦꯟꯂꯤ। ꯄꯣꯟꯇꯤꯐꯦꯛꯁ ꯃꯦꯛꯁꯤꯃꯨꯁ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯂꯥꯏꯅꯤꯡ-ꯂꯥꯏꯆꯠ ꯑꯃꯨꯛ ꯑꯆꯧꯕ ꯑꯣꯊꯣꯔꯤꯇꯤ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯊꯥꯕꯛ ꯁꯤꯡ ꯂꯩꯔꯝꯃꯤ; ꯃꯁꯤꯒꯤ ꯃꯅꯨꯡꯗ ꯂꯥꯏꯅꯤꯡ-ꯂꯥꯏꯆꯠꯀꯤ ꯊꯝꯃꯣꯏ ꯃꯆꯥ ꯄꯥꯝꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯔꯣꯃꯟ ꯂꯥꯏꯅꯤꯡ-ꯂꯥꯏꯆꯠꯀꯤ ꯀꯦꯂꯦꯟꯗꯔ ꯑꯗꯨ ꯃꯐꯝ ꯃꯇꯝꯅ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯔꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯁꯨꯝꯅ ꯆꯠꯅꯕꯗꯤ ꯌꯥꯝꯅ ꯌꯦꯡꯁꯤꯜꯂꯝꯃꯤ। ꯄꯣꯟꯇꯤꯐꯦꯛꯁ ꯃꯦꯛꯁꯤꯃꯨꯁ ꯑꯗꯨ ꯀꯣꯂꯦꯖ ꯑꯣꯐ ꯄꯣꯟꯇꯤꯐꯁ (Collegium Pontificum) ꯍꯥꯏꯕ ꯄꯣꯟꯇꯤꯐꯁꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯔꯥꯛ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯃꯄꯨꯅꯤ; ꯃꯁꯤꯒꯤ ꯊꯥꯕꯛꯇ ꯔꯣꯃꯟ ꯂꯥꯏꯅꯤꯡ-ꯂꯥꯏꯆꯠꯀꯤ ꯊꯝꯃꯣꯏꯁꯤꯡ ꯑꯗꯨ ꯋꯥꯔꯦꯞ ꯇꯧꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯁꯤꯡ ꯑꯗꯨ ꯃꯄꯥꯜ ꯄꯥꯡꯊꯣꯛꯄꯥꯗ ꯊꯕꯛ ꯇꯧꯔꯤꯕ ꯃꯤꯁꯤꯡ ꯑꯣꯏꯔꯝꯃꯤ।

Umuherezabitambo mukuru w’i Roma ya gipagani n’iya Roma ya gipapa yari Pontifex Maximus; ni cyo gituma umutwe wa Roma y’iki gihe na wo, mu buryo busanzwe, azitwa Pontifex Maximus. Idini ry’i Roma ya gipagani ryari ubupagani, kandi idini ry’i Roma ya gipapa ryari, kandi riracyari, ubupagani, ariko bwitwikiriwe no kwiyita ubukristo; kandi idini rya Roma ya nyuma y’iminsi, ari yo Roma y’iki gihe, rizaba ari ubupagani, bwitwikiriwe no kwiyita ubukristo.

Ub Roma ubwapagani n’Ub Roma ubwa papa byari bifise ikiringo cihariye vyari kuganza mu buryo buhambaye cane. Ub Roma ubwapagani bwari kuganza mu buryo buhambaye cane imyaka amajana atatu na mirongo itandatu, mu gushitsa ubuhanuzi bw’igihe bwo muri Daniyeli ikigabane ca cumi na kimwe, umurongo wa makumyabiri na kane.

ꯚꯦꯔꯁ ꯇ꯭ꯋꯦꯟꯇꯤ-ꯐꯣꯔꯗꯤ ꯑꯁꯤꯒꯤ ꯁꯕꯖꯦꯛꯇ ꯑꯁꯤ ꯍꯦꯗꯦꯟ ꯔꯣꯝ ꯑꯁꯤꯅꯤ, ꯃꯔꯝꯗꯤ ꯚꯦꯔꯁ ꯁꯤꯛꯁꯇꯤꯟꯗ ꯃꯈꯣꯏꯅ ꯁꯕꯖꯦꯛꯇ ꯑꯣꯏꯈꯤ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯚꯦꯔꯁ ꯊꯔꯇꯤ-ꯋꯟ ꯐꯥꯎꯕꯗ ꯁꯕꯖꯦꯛꯇ ꯑꯁꯤ ꯃꯈꯥ ꯆꯠꯊꯔꯛꯏ। ꯏꯈꯣꯏꯅ ꯂꯥꯛꯄ ꯏꯆꯜꯁꯤꯡꯗ ꯚꯦꯔꯁꯁꯤꯡ ꯑꯁꯤ ꯃꯔꯨꯑꯣꯏꯅ ꯋꯥꯔꯦꯞ ꯇꯧꯒꯅꯤ, ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯃꯐꯝ ꯑꯁꯤꯗ ꯏꯈꯣꯏꯅ ꯃꯩꯇꯩ ꯑꯃꯇꯪ ꯄꯣꯏꯟ ꯇꯧꯕ ꯑꯁꯤꯗ ꯂꯩ, ꯃꯗꯨꯗꯤ ꯄ꯭ꯔꯣꯐꯦꯁꯤꯅ ꯍꯦꯗꯦꯟ ꯔꯣꯝꯅ ꯍꯦꯟꯅ ꯅꯤꯡꯊꯧ ꯑꯣꯏꯅ ꯆꯥꯎꯈꯠꯄꯥ ꯆꯍꯤ ꯃꯆꯥ ꯑꯍꯨꯝ ꯇꯔꯥ ꯇꯔꯨꯛ ꯍꯥꯛ ꯄꯥꯟꯕꯅꯤ ꯍꯥꯏꯅ ꯈꯪꯍꯜꯂꯤ, ꯃꯗꯨ ꯔꯣꯝꯅ “ꯁ꯭ꯇ꯭ꯔꯣꯡ ꯍꯣꯜꯗꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯐꯝꯗ ꯑꯣꯏꯅ, ꯃꯇꯥꯝ ꯑꯃꯒꯤ ꯃꯐꯝꯗ, ꯃꯈꯣꯏꯒꯤ ꯗꯤꯚꯥꯏꯁꯁꯤꯡ ꯑꯁꯤ ꯐꯣꯔꯀꯥꯁꯇ ꯇꯧꯔꯤ” ꯍꯥꯏꯅ ꯈꯨꯠꯁꯝꯅ ꯎꯠꯂꯤ। “against” ꯍꯥꯏꯅ ꯂꯣꯟꯁꯤꯟꯕ ꯋꯥꯍꯩ ꯑꯁꯤꯒꯤ ꯑꯁꯦꯡꯕ ꯑꯔꯊ ꯑꯁꯤ “from” ꯍꯥꯏꯕꯅꯤ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯚꯦꯔꯁ ꯑꯁꯤꯅ ꯍꯥꯏꯔꯤꯕꯗꯤ, ꯔꯣꯝꯅ ꯃꯂꯦꯝ ꯑꯁꯤ “ꯁ꯭ꯇ꯭ꯔꯣꯡ ꯍꯣꯜꯗꯁꯤꯡ”ꯒꯤ “ꯃꯐꯝꯗ” ꯇꯥꯀꯄꯥ ꯂꯩꯅ ꯂꯝꯖꯦꯜ ꯇꯧꯒꯅꯤ; ꯃꯗꯨ ꯔꯣꯝ ꯁꯤꯇꯤ ꯑꯁꯤꯅꯤ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯁꯤ “ꯑ ꯃꯇꯥꯝ” ꯑꯃꯒꯤ ꯃꯔꯝꯗ ꯇꯧꯒꯅꯤ, ꯃꯗꯨ ꯆꯥꯎꯈꯠꯄꯥ ꯆꯍꯤ ꯃꯆꯥ ꯑꯍꯨꯝ ꯇꯔꯥ ꯇꯔꯨꯛꯅꯤ។

Roma ya Kipagani ilianza kutawala kwa ukuu mkuu katika Vita vya Actium mwaka 31 KK, nayo ikaendelea kutawala kwa ukuu mkuu hadi mwaka 330 BK, wakati Konstantino alipouhamisha mji mkuu wa ufalme kutoka ngome ya Mji wa Roma kwenda Mji wa Konstantinopoli. Ndipo ufalme ukaanza anguko lake lenye sifa mbaya. Mji wa Roma ulikuwa “ngome” ya kiunabii ya Roma ya Kipagani, na ilipotawala kutoka mji huo haikushindika. Katika vita vilivyofuata baada ya Konstantino kuhamisha mamlaka, Mji wa Roma ukawa shabaha ya mashambulizi ya Genseric na makabila ya kibarbari wavamizi, ambao wanawakilishwa na Baragumu nne za kwanza za Ufunuo sura ya nane.

Ku sababu hiyo katika Danieli sura ya kumi na moja, mstari wa thelathini na mmoja, “mikono” (Rumi ya kipagani) iliyosimama kwa ajili ya upapa, kwanza iliutia unajisi “patakatifu pa nguvu.” Mji wa Rumi ndio “patakatifu pa nguvu” wa kinabii kwa Rumi ya kipagani na kwa Rumi ya kipapa pia, kwa maana katika mwaka 330, kwa kuhamishwa kwa mamlaka ya kipagani kwenda Konstantinopoli, Mji wa Rumi uliachwa kwa Rumi ya kipapa iliyokuwa ikiinuka. Kwa sababu hiyo, Ufunuo sura ya kumi na tatu, mstari wa pili unasema kwamba yule joka (Rumi ya kipagani), aliipa Rumi ya kipapa “kiti chake.” “Kiti” ni mahali ambapo mamlaka hutawala kutoka, na tangu mwaka 538 hadi 1798, Rumi ya kipapa ilitawala kwa ukuu kama vile Rumi ya kipagani ilivyotawala kwa ukuu kwa “wakati mmoja”.

پێشبینی ماوەیەکی تایبەت لە کات دەناسێنێت کە تێیدا هەردوو ڕۆمای بەتپەرست و پاپایەتی بە شێوەیەکی باڵادەستانە فەرمانڕەواییان دەکرد، و کاتێک ئەوان ئاوا دەکرد، ئەو فەرمانڕەواییەیان لە کورسیی دەسەڵاتەوە بوو، کە شارەکەی ڕۆما بوو. بێ‌بەرامبەربوونی ڕۆمای بەتپەرست کۆتایی پێهات کاتێک شارەکەی ڕۆمایان جێهێشت، و ئەمە نیشانەی کۆتایی هاتنی سێ سەد و شەست ساڵەکە بوو، کە لە ئایەتی بیست و چواردا وەک «کات» پێشکەش کراوە، و کاتێک هەزار و دوو سەد و شەست ساڵی فەرمانڕەوایی پاپایەتی لە ساڵی 1798دا کۆتایی هات، ناپلیۆن فەرمانی دا پاپا لە شارەکەی ڕۆما دەربهێندرێت و لە دوورەپەرێزیدا مرد.

Uroma wa kipagani na Uroma wa Kipapa huweka wazi kwamba Uroma wa kisasa utatawala kwa ukuu mkuu kwa kipindi maalumu cha kinabii katika siku za mwisho. “Wakati haupo tena,” lakini kipindi cha mateso ya kipapa ya siku za mwisho ni kipindi mahsusi kinachoanza katika sheria ya Jumapili itakayokuja upesi nchini Marekani na kuendelea mpaka muda wa rehema kwa wanadamu utakapofungwa, hapo Mikaeli atasimama na kutangaza, “Yeye asiye haki, na aendelee kuwa asiye haki bado; na yeye aliye mchafu, na aendelee kuwa mchafu bado; na yeye aliye mwenye haki, na aendelee kuwa mwenye haki bado; na yeye aliye mtakatifu, na aendelee kuwa mtakatifu bado.”

Uroma wa kipagani uliwatesa Wakristo katika Kolosayo ndani ya Mji wa Roma katika historia yake ya umwagaji damu, na wanahistoria Wakristo wamekadiria kwamba wakati wa Enzi za Giza za utawala wa kipapa wafia-imani milioni mia moja waliuawa na upapa, lakini upapa unakanusha dai hilo na kuweka makadirio hayo kuwa karibu milioni hamsini. Roma ya kipagani na ya kipapa zote mbili ziliwatesa waaminifu wa Mungu, na Roma ya kisasa nayo pia itawatesa watu waaminifu wa Mungu katika siku za mwisho.

Ромын харь шашинт улс дэлхийг эрхшээлдээ оруулахдаа газарзүйн гурван саадыг даван гарсан. Папын Ром ч мөн дэлхийг эрхшээлдээ оруулахдаа газарзүйн гурван саадыг даван гарсан. Орчин үеийн Ром 1989 онд Өмнөдийн хааныг (бурхангүй үзэлт Зөвлөлт Холбоот Улс) дийлсэн бөгөөд удахгүй гарах Ням гаргийн хуулийн үед дараагийн удаа алдарт орныг (Америкийн Нэгдсэн Улс) түлхэн унагах болно. Үүний дараа тэрээр Египетийг (бүхий л дэлхийг) дийлэх болно.

Kuusimamia ukweli unaoutambulisha “nchi ya utukufu” ya Danieli kumi na moja aya ya arobaini na moja kuwa ishara ya Marekani, Simba wa kabila la Yuda aliwafunulia wanafunzi wa unabii wa siku za mwisho kanuni ya matumizi matatu ya unabii. Nuru itokayo katika aya hizo sita za mwisho imeimarishwa kwa kutumia historia inayowakilishwa na “ya daima” katika kitabu cha Danieli, kama ilivyoelezwa katika aya ya thelathini na moja ya Danieli kumi na moja, kwa aya sita za mwisho za sura hiyo. Ukweli huo huo wa msingi imara (“ya daima”), uliokuwa ufunguo wa mfumo wa unabii wa Miller, pia ulizaa mfumo wa unabii wa siku za mwisho. Mfumo wa Miller ulitegemezwa juu ya mamlaka mbili ziletazo ukiwa, yaani upagani na upapa, ambazo ziliwatesa watu wa Mungu; na mfumo wa siku za mwisho unategemezwa juu ya mamlaka tatu ziletazo ukiwa zinazowatesa watu wa Mungu katika siku za mwisho.

Daniel eleven-eh vaset six-na matan mi ai ajil, mi aañ in increase of knowledge mi eaar ilo 1989, im emōj kile eṃṃan kein ilo Hiddekel River, ro rej kijin truth rej bōk wōt juon jorrāān ñan bōbrae. Jorrāān in ej bōk ñan juon melele kin principle eo an triple application of prophecy, eo emōj kajitōk kio jen juon triple application of Rome, eo wōt subject eo ej kajoor vision eo an prophetic history.

Roma ee kuwathatu-ku-seta kwamba dini ya Roma ya kipagani na ya kipapa ni upagani, na kwamba dini yao hutawaliwa na mtu mwenye cheo cha Pontifex Maximus. Madhihirisho hayo mawili ya Roma yanaonyesha kwamba mamlaka tatu za kijiografia huondolewa kabla yao kutawala kwa ukuu wa juu kabisa kwa kipindi maalumu cha wakati, na kwamba watatawala kutoka mji wa Roma wenye vilima saba, ambao ni patakatifu pao pa nguvu. Zote mbili zilishuhudia ukweli kwamba ziliwatesa watu waaminifu wa Mungu. Kwa hiyo, kwa msingi wa mashahidi hawa wawili tunajua kwamba dini ya Roma ya kisasa itakuwa upagani, na kwamba ataongozwa na papa wa Roma ambaye cheo chake ni Pontifex Maximus.

Lise çêtire mezin desthilatê bigire û bi serweriya mutleq hukum bike, pêdivî ye ku Romaya nûjen sê astengiyan derbas bike; û astengiya yekem dîroka borî ye, bi hilweşîna Yekîtiya Sovyetê di 1989-an de, ew dijminê bêxwedayî yê Roma ku li Ewropayê li dijî hêza Roma rawestiya bû. Astengiya paşîn dê bi yasaya Yekşemê ya ku zû tê li Dewletên Yekbûyî were hilweşandin, û paşê Neteweyên Yekbûyî dê desthilata xwe ji bo demek kurt bidin Romaya nûjen. Gava ku ew bi tevahî li ser textê hate danîn, zordariya rojên dawî dê pêk were.

Kitabu cha Danieli, na hasa Ufunuo sura ya nane, hutoa sifa za kinabii za Roma, ambazo huchangia katika uelewa sahihi wa Roma ya kisasa. Mojawapo ya sifa hizo ilikuwa mgawanyiko wa Dola ya Kirumi katika Mashariki na Magharibi kama ulivyotekelezwa na Konstantino katika mwaka 330. Roma ya kipagani na Roma ya kipapa, zinapozingatiwa pamoja, pia husema kuhusu asili ya pande mbili ya Roma. Mgawanyiko wa Konstantino uliozalisha Roma ya magharibi na ya mashariki ni shahidi wa pili kwa Roma ya kipagani na Roma ya kipapa. Konstantino alisimika mamlaka ya kiraia mashariki, na akaacha mamlaka ya kikanisa magharibi. Roma ya kipagani iliwakilisha uendeshaji wa dola na Roma ya kipapa iliwakilisha uendeshaji wa kanisa. Mashariki ilikuwa uendeshaji wa dola, Magharibi ilikuwa uendeshaji wa kanisa kama ilivyofananishwa na chuma na udongo wa Danieli 2, au pembe ya kiume na pembe ya kike ya Danieli 8, au wanyama wakali wa Danieli 7, na wanyama wa patakatifu wa Danieli 8.

Roma ya kisasa nayo itakuwa ya namna mbili kwa tabia yake, ikiwa imeundwa kwa muungano wa kanisa na dola, wa chuma na udongo, na wa siasa za kidini na siasa za kiserikali; lakini Roma ya kisasa pia ni ya namna tatu kwa tabia yake. Katika Ufunuo sura ya nane, Roma ya magharibi na ya mashariki zote mbili zilikuwa zimegawanywa halisi na kwa ishara katika sehemu tatu. Konstantino, akitawala kutoka Roma ya mashariki, aliugawa ufalme wake halisi kwa wanawe watatu, na Roma ya magharibi iliwasilishwa kwa ishara na jua, mwezi, na nyota ambazo ziliwakilisha muundo wa utawala wa namna tatu uliotumiwa na Milki ya Kirumi. Hivyo basi, Roma ya kisasa, ijapokuwa ni ya namna mbili ya siasa za kidini na siasa za kiserikali, pia ingewakilisha muungano wa namna tatu unaowakilishwa na yule joka, mnyama, na nabii wa uongo.

Îzahûrên Romaya pagan û Romaya papal, pêkhateya pêşbînî ya tevlihev a Romaya Nûjen a dawî nas dikin. Ew yekbûna sêqutî ye ku di qanûna Yekşemê ya nêzîk de tê pêk anîn, û cîhanê ber bi Armagedonê ve dibat. Ew “Wêneya Heywanê” ya cîhanî ye ku nîşana têkelbûna Dêrê û Dewletê ye. Serê wê Pontifex Maximus e, yê ku ji Bajarê Romayê hukum dike, ku ew kursiya hêza wî ye. Desthilata medenî ya mirovê gunehê dê ji aliyê Neteweyên Yekbûyî ve were peyda kirin, û cîhan dê bi hêza zorê ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê were mecbûr kirin ku ew pergala sêqutî, lê di heman demê de duqutî ya dijber-Mesîh qebûl bike. Bi vî awayî, çawa ku Romaya pagan (ejderha) di Vahiyê de, beşa sêzdehan, aya duyemîn de, papatîyê “hêza xwe, kursiya xwe û desthilata mezin” da, Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê, wekî ku bi Romaya pagan hatine nîşandan, ji bo Romaya nûjen heman sê kiryaran pêk tînin. Kursî Bajarê Vatîkanê ye di bajara heft-girî ya Romayê de, desthilat Neteweyên Yekbûyî ne, û hêz Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ne. Bi hev re ew cîhanê dibin cihê ku papatî “dê were dawiya xwe, û kesek alîkariya wî nake.”

Tukilakumienge ukutanga uchihweho uno mukandikilo wakulondapo.