Kitabu cha Yoeli na Kanisa la Waadventista Wasabato la Laodikia - Namba Kumi na Saba

Em qediya paşîn bi nirxandinek netemam a pêxemberiyên Abram û Pawlosê dawî kir, ku rêz li ser rêz heyameke 430-salî derdixe holê, ku ji 30 salan pêk tê û paşê 400 sal tê. Ez dibêjim ku dibe hin kes li cîhana teolojiyê hebin ku 30 salan wek heyamekê bibînin ku li dû 400 salan tê, lê dema ku bi awayekî giştî tê gotin, ew sî sal bi destpêka heyamê ve têne tayînkirin. Ma ew 400 e ku paşê 30 tê, an 30 e ku paşê 400 tê? Ew sî ye ku paşê çar sed tê, ji ber ku gelek şahid hene, ji bo damezrandina heyameke sî-salî, ku bi heyameke pêxemberî ya duyemîn ve girêdayî ye û paşê jî wê tê.

Yooseefi, mu myaka mirongo itatu y’amavuko, ni ho yatangiriye gukorera Farawo, nk’uko bivugwa mu Itangiriro 41:46. Hanyuma hatangira imyaka irindwi y’uburumbuke, ikurikirwa n’imyaka irindwi y’inzara. Yooseefi, nk’ishusho ya Kristo, afite imyaka mirongo itatu, yakurikiwe n’ibihe bibiri by’iminsi 2520. Igihe Kristo yari afite imyaka mirongo itatu, hakurikiyeho ibihe bibiri by’iminsi 1260, byombi hamwe bikaba bigize 2520; ari yo na yo ihuza n’inshuro ndwi ku bwami bubiri.

Davidi aliikuwa na miaka thelathini alipokuwa mfalme, naye akatawala kwa miaka arobaini, kama ilivyoandikwa katika 2 Samueli 5:4. Davidi anamwakilisha Kristo kwa mfano, na Kristo alipokuwa na miaka thelathini, alibatizwa, kisha akaongozwa mpaka nyikani kwa siku arobaini; tena, baada ya ufufuo Wake, uliokuwa umeonyeshwa kwa mfano katika ubatizo Wake, alikaa na kuwafundisha wanafunzi ana kwa ana kwa siku arobaini. Katika msalaba, uangamivu wa Yerusalemu uliahirishwa kwa rehema kwa miaka arobaini, ukilingana na ile miaka arobaini ya kufa nyikani mwanzoni mwa historia yao ya agano.

Ezekiel akadi myaka mirongo itatu y’amavuko igihe yahamagarirwaga kuba umuhanuzi muri Ezekiel 1:1. Ubu sindafata umwanya wo kuvuga iby’igihe cyakurikiye umwaka wa mirongo itatu wa Ezekiel, ariko ndashyiramo incamake ngufi ya AI y’ibintu byemejwe byerekeye igihe umurimo we wamaze. “Ubuhanuzi bwa Ezekiel buri mu byanditswe byo mu Isezerano rya Kera byagenwe amatariki mu buryo burushijeho gusobanuka, kuko igitabo cyose kirimo amatariki 13 yihariye. Ayo yose abarwa uhereye ku mwaka w’ijyanwa mu bunyage rya Yehoyakini (597 Mbere ya Kristo nk’umwaka wa 1), bityo bikatanga urwego rw’igihe rusobanutse rukwira imyaka hafi 22.”

Yesu aali ne myaka amakumi asatu bwe yabatizibwa, era n’alyoka anyweza endagaano n’abangi okumala wiiki emu.

Antichrist arohama ya ungivwi n’ikigereranyo cya Kristo mu buryo bw’ubuhanuzi; kandi nk’uko Kristo yamaze imyaka mirongo itatu ategurirwa gutangira umurimo We wo kuba Umutambyi Mukuru wo mu Ijuru, ni na ko igihe cy’ubuhanuzi cy’imyaka mirongo itatu cy’itegurwa, cyagaragajwe ku antikristo, cyabaye uhereye ku gukurwaho kwa “igitambo gihoraho” mu 508 kugeza mu 538, igihe ubupapa bwahawe ububasha nk’umutambyi mukuru w’impimbano; nk’uko Kristo yasizwe imbaraga mu mubatizo We, kuko imyaka 1260 y’umwijima w’ubupapa yari guhura n’iminsi 1260 y’umucyo utunganye ya Kristo, uhereye ku mubatizo We ukageza ku musaraba, ibyo bikaba bihura n’igikomere cyica cy’ubupapa mu 1798.

Hakuna hata mmoja wa vipindi hivi viwili vya awali, vyenye sehemu mbili na vinavyoanza kwa kipindi cha miaka thelathini, unaotangulia hatua ya kwanza ya Abramu katika mchakato wake wa maagano wa hatua tatu. Kwa hiyo, wa Abramu ndio unaotajwa kwanza, ingawa lingeweza kuwa hivyo tu baada ya kuthibitishwa na ushuhuda wa pili wa Paulo. Paulo alipoandika maneno yake, unabii wa miaka 400 ukawa unabii wa miaka 430, ambao ndani yake miaka 30 ya kwanza imetengwa na kipindi cha mwisho cha wakati.

Ndzi vula leswaku, hi ku ya hi ximilo xa Kriste, hilaha xi yimeleriwaka hakona tanihi Alfa na Omega, eka maendlelo ya ntwanano ya lava dzana na mune wa makume mune wa madzana, lava nga omega eka vuprofeta bya Abrama na bya Pawulo bya swiyenge swimbirhi swa malembe ya makume nharhu—leswi landzeriwaka hi malembe ya mune wa madzana—swi fanele ku va ni leswi swi fambelanaka na swona eka omega ya matimu ya ntwanano, wona ku nga matimu ya ku funghiwa ka lava dzana na mune wa makume mune wa madzana. Nkarhi wa malembe ya makume nharhu, lowu landzeriwaka hi nkarhi wun’wana lowu hambaneke, wu fanele ku hetiseka hi ndlela leyi nga tirhisi nkarhi, kambe yi hetisisa vuprofeta bya masungulo bya Abrama bya malembe ya 430. A swi ta va swinene loko wo tlhela u hlaya xivulwa lexi hundzeke, kutani endzhaku u vuya eka mhaka leyi u ya emahlweni.

Yezu, Yosefu, Daudi na Ezekieli wote walikuwa na miaka thelathini ya maandalizi kwa ajili ya kazi ambayo ingeifanya kuwa mfano wa watu wa Mungu katika siku za mwisho. Ezekieli nabii, Yosefu akimwakilisha Kristo kuhani, na Daudi mfalme. Alama nne, lakini mojawapo ya alama zinazomwakilisha Kuhani Mkuu wa mbinguni ina mwakilishi wa kibinadamu na wa Kiungu. Hao mashahidi wanne wote wanapatana na miaka 30 ya Abramu ikifuatwa na kipindi cha kinabii.

Antikristo alikuwa katika maandalizi kwa miaka thelathini, kisha akapewa uwezo kwa miaka 1260 hata alipoupokea mauti yake ya kwanza mwaka 1798. Yeye ni ishara ya mauti ya pili, kwa maana hufa tena wakati kipindi cha rehema kinapofungwa. Mauti ya pili ni mauti ya milele. Sisi tunamtumikia Mwokozi aliyefufuka, kwa kuwa Kristo hakufa kwa umilele, hakufa mauti ya pili. Jeraha la mauti la upapa litakapoponywa, Ufunuo kumi na tatu hutambulisha kwamba atatawala tena kwa miezi 42, ambayo inawakilisha kipindi cha kiunabii, bila kipengele cha wakati.

Khashi she is resurrected at the Sunday law, the army which opposes her work are those who were resurrected at the end of the three and a half days of Revelation eleven. Two resurrected powers, both of which are ensigns, one of the seventh-day Sabbath and one of the sun—become the point of reference for the entire world, as mankind makes its final choice for life or death.

Ku cyage c’itegeko ryo ku Cyumweru, antikristo, ari na we nyamaswa, azaserukira ubumwe bw’incuro eshatu bwa wa kiyoka, ubwe (ni ukuvuga nyamaswa), n’umuhanuzi w’ibinyoma. Izo mbaraga eshatu zizishyira hamwe zirwanye itorero ry’Imana, ari ryo rigomba gushyirwa hejuru y’imisozi yose. Itorero ry’Imana rinesheje rimaze imyaka mirongo itatu mu gutegurwa, si imyaka mirongo itatu nyakuri, ahubwo ni igihe cy’ubuhanuzi cyamaze gushyirwaho gifitanye isano na mirongo itatu, kandi kikaba kigifite imbaraga nk’ubuhanuzi na nyuma y’itegeko ryo mu 1844, rigaragaza yuko ikoreshwa ry’igihe cy’ubuhanuzi ritari rikiri rifite agaciro. Biroroshye kubona ko iyo myaka mirongo itatu ishushanya igihe cyo gutegurira umuhanuzi, umutambyi n’umwami, bo bazaserukira ubwami bw’ikuzo nk’itorero rinesheje. Abahamya bane ba Ezekiyeli, Kristo, Yosefu na Dawidi baserukira ubutware bw’ubwami bw’Imana muri icyo gihe nyine papacy n’ubwo bumwe bw’incuro eshatu biyoborera isi kuri Harumagedoni.

Ekanisa ey’obuwanguzi kigulumizibwa ku mateeka ga Ssande mu United States, era ng’okusinziira ku bujulirwa bw’Endagaano Enkadde n’Endagaano Empya, abantu b’endagaano, be abo omutwalo kikumi mu enkumi amakumi ana mu enkumi nnya, balina okufuuka obwakabaka bwa bakabona.

Abakahani bahehesi bakaba n’imyaka mirongo itatu igihe batangiraga umurimo mu rusengero, bityo hakabaho igihe mbere y’itegeko ryo ku Cyumweru aho ubupadiri butegurirwa gukorera nk’ituro ry’umuhengeri w’umuganura. Abaherezi, ari bo ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, bagereranywa n’Abalewi mu gikorwa cyo kwezwa gisohozwa n’Intumwa y’Isezerano. Hariho igihe cy’ubuhanuzi kigana ku itegeko ryo ku Cyumweru, aho igikorwa cyo kwezwa gitegura umurimo wejejwe ku gihe cy’imvura y’itumba ya nyuma. Uko gutegurwa kurangirira ku itegeko ryo ku Cyumweru, bityo rero igihe cya mirongo itatu kigereranya ugutegurwa kw’abaherezi, bityo kikaba gihuye n’imyaka yasabwaga kugira ngo umuntu abe umutambyi. Kristo nk’Umutambyi Mukuru yatangiye umurimo We afite imyaka 30, kandi kubera ko Yosefu ashushanya Kristo, na we yatangiye umurimo we afite mirongo itatu. Kristo w’igihimbano yamaze imyaka 30 mu gutegurwa, bityo dufite abagabo batatu b’ubuhamya ko igihe cy’imyaka 30 kigereranya ugutegurwa kw’ubupadiri.

Muku White afundisha waziwazi kwamba kila mara kanisa linapokuwa safi, Roho ya Unabii hutenda kazi. Wakati suala kuu litakapowang’oa magugu, mtakuwa na huduma iliyotakaswa, iliyojumuishwa na Yesu na Yusufu kuhani aliye wa Kiungu na wa kibinadamu pia, Yesu na Ezekieli nabii, Yesu na Daudi mfalme. Wale wanaotayarishwa katika kipindi kinachoonyeshwa kwa mfano wa miaka thelathini, watakuwa miongoni mwa wale mia moja arobaini na nne elfu, nao wanaonyeshwa kama manabii, makuhani, na wafalme. Hawa wanadamu watatu wote ni mifano ya kibiblia ya kazi ya Kristo kama nabii, kuhani, na mfalme; kwa hiyo, namba thelathini hutuwezesha kufikia hitimisho kwamba katika kila moja ya makundi haya matatu yanayozalishwa na mifano ya kibiblia ya wale waliotayarishwa kwa miaka thelathini, yanapounganishwa pamoja na Kristo, huwakilisha muungano wa Uungu na ubinadamu. Hivyo basi, wale makuhani wanaotayarishwa katika kipindi cha mfano cha miaka thelathini wanaonyeshwa kuwa ni bendera ya Uungu uliounganishwa na ubinadamu.

Miyezi 42 ya mwisho ya umwagaji-damu wa upapa hufanyika wakati Kristo anatembea miongoni mwa wanadamu kwa muda wa miezi 42 katika nafsi ya wanafunzi Wake. Miezi 42 ya utumwa na ukandamizaji, ikiishia katika ukombozi, kama inavyowakilishwa na miaka 430 ya unabii wa namna mbili wa Abramu. Miaka mia nne ya Abramu huisha katika ukombozi wa Bahari ya Shamu, ambao ni mfano wa kawaida wa kibiblia wa kufungwa kwa kipindi cha rehema, mwishoni mwa miezi 42 ya mfano ya papa.

Myezi arobaini na miwili inawakilisha wakati wa kujaribiwa kuanzia sheria ya Jumapili katika Marekani mpaka muda wa rehema ya mwanadamu kufungwa. Hata hivyo, katika miezi hiyo 42, kufuatia kipindi cha miaka thelathini cha maandalizi, Kristo analithibitisha agano katika nafsi ya masalio. Kuhani wa bandia, mpinga-Kristo, anafika kwenye mwisho wake wa mwisho, papo hapo Kristo alipokufa katika mstari wake, ambapo pia Farao, mfalme wa Misri, alikufa katika mstari wake. Katika Mlima Karmeli manabii wa Baali waliuawa, hivyo kutambulisha kifo cha nabii wa uongo katika sheria ya Jumapili. Katika sheria ya Jumapili, unaye nabii wa uongo ambaye kisha anauawa, joka likiwakilishwa na Farao, na mnyama akiwakilishwa na upapa. Haya yote yanawakilishwa katika sheria ya Jumapili katika mgogoro dhidi ya makuhani, wafalme na manabii wa Mungu. Kanisa linatakaswa muda mfupi kabla ya sheria ya Jumapili na karama ya unabii inarejeshwa—papo hapo nabii wa uongo anapokufa. Tangu wakati huo na kuendelea, vita ni juu ya ujumbe wa kinabii wa kweli au wa uongo.

دەوری هێماییی ٣٠ ساڵە، نوێنەرایەتیی ئەو ماوەیە دەکات کە پێش یاسای یەکشەممە دێت. ئەو ماوەیە ماوەی ئامادەکارییە بۆ کاهینان، چونکە مەسیح لە هەموو شتێکدا نموونەی ئەوانە؛ چونکە ئەمانەن ئەوانەی بەدوای بەرخەکە دەکەون. لە ناو یەکەم ٣٠ ساڵی پێشبینیی ئەبرامدا، پەیمان دانرا، بەمەش دیاری دەکرێت کە هەرچی ئەو ماوەی ئامادەکارییە بۆ کاهینان واتا بکات، ئەو ماوەیەیە کە تێیدا یەزدان پەیمانی خۆی لەگەڵ سەد و چل و چوار هەزارەکە نوێ دەکات، وەک لە مێژووی ئەلفایی ئەبرامدا نموونە کراوە. ئەو ماوەیە کاتی ئامادەکارییە بۆ کاهینانێک کە لە یاسای یەکشەممە دەست بە خزمەت دەکەن، لە تەمەنی سی ساڵیدا، کاتێک بە ڕۆحی پیرۆز دەستنیشان دەکرێن، وەک مەسیح لە لەئاوهەڵکێشانی خۆیدا. ڕاستییەکی دیکەش کە لە مێژووی ئەلفایی ئەبرامەوە دەکرێت هەڵبهێنرێت ئەوەیە کە هەرچی ئەو ماوەیە واتا بکات کە بەرەو یاسای یەکشەممە دەبات، دەبێت گرنگییەکی زۆر هەبێت، چونکە ئۆمێگا هەمیشە بەهێزترە لە ئەلفا. یاسای یەکشەممە ئەو ئۆمێگایەیە کە بە ٢٢ی ئۆکتۆبری ١٨٤٤، خاچ، پەسەخ لە میسر و هتد نوێنەرایەتی کراوە.

Երկուշաբթիի օրենքը ներկայացնում է այն ժամանակահատվածի ավարտը, որ ներկայացված էր երեսնամյա ժամանակաշրջանով։ Այն նախապատկերվել է փրկությանն առնչվող գրեթե յուրաքանչյուր գլխավոր պատմությամբ, և այն նաև ընտրյալ ժողովրդի ուխտի պատմության ավարտն է, որը սկսվեց Աբրամով։ Ժամանակահատվածի ավարտի վերաբերյալ մարգարեական ապացույցների այդպիսի ծանրակշիռ վկայության, և հենց այդ ժամանակահատվածի լուրջ նպատակի պարագայում, ո՞րն էր լինելու սկզբնակետը։

Huko kuna kipindi cha kinabii kinachowakilishwa na miaka thelathini ambacho, juu ya wingi wa mashahidi, hufikia mwisho kwenye sheria ya Jumapili. Katika hatua hiyo hufuata kipindi kingine kinachowakilishwa kwa thamani mbalimbali za hesabu, na kila kimoja cha vipindi hivyo huweka wazi ushuhuda wa mstari wa historia ya unabii unaofuata baada ya sheria ya Jumapili. Baadhi ya vipindi hivyo vinawakilisha mstari wa ndani wa historia ya kanisa, na baadhi ni mstari wa nje wa ulimwengu unaosonga kuelekea Har–Magedoni.

Kucinga ici, ni vyiza rwose ko twibutsa ubwacu yuko twanka gukoresha ubuhanuzi ubwo ari bwo bwose bw’ibihe mu misi y’imperuka nk’aho buhagararira amatariki ayo ari yo yose ashobora kumenyekana, kugeza ku munsi n’isaha bizomenyesherezwa ku mpera y’ivyago. Nzokoresha Daniyeli igice ca cumi na kabiri kugira ngo ndondore neza iciyumviro canje c’uko igihe c’ubuhanuzi kitagikwiye gukoreshwa. Mu gice ca cumi na kabiri harimwo imirongo itatu igaragaza igihe c’ubuhanuzi.

BaMillerite vaa na ufahamu sahihi wa kila moja ya aya hizi tatu. Unabii hizi tatu ni sehemu ya kweli zinazowakilisha misingi. Hata hivyo, ufahamu wa KimaMillerite wa aya hizi ulitegemea matumizi ya kanuni ya siku kwa mwaka. Kwa kuwa “wakati haupo tena,” aya hizi lazima ziwe na matumizi mengine, kwa maana unabii wote unazungumza kuhusu kipindi cha mvua ya masika ya mwisho. Aya hizi lazima ziwe na ufahamu wa mvua ya masika ya mwisho ambao hautumii wakati kuunda ujumbe, wala haupingani na ufahamu wa KimaMillerite wa aya hizo. Mtazamo sahihi wa KimaMillerite kuhusu aya ya katikati kati ya aya hizo tatu, (aya ya kumi na moja), ni kwamba inawakilisha kipindi cha namna mbili, kinachoanza kwa kipindi cha miaka thelathini, kisha kufuatiwa na miaka 1260. Aya ya kumi na moja inatambulisha kipindi cha miaka thelathini kinachotangulia sheria ya Jumapili, kama kinavyowakilishwa na kusimamishwa kwa chukizo la uharibifu.

Danyeli ikumi na ibili ni sura katika Neno la Mungu inayoweka wazi mchakato wa kutakaswa wa watu wa Mungu, unaotukia katika siku za mwisho, wakati wa mwisho, unabofunuliwa unabii kutoka katika kitabu cha Danyeli. Katika aya ya kumi na moja tunaona unabii ambao waanzilishi waliuelewa kwa usahihi kuwa kipindi cha miaka thelathini kinachoongoza kuingia katika kipindi cha miaka 1260. Katika sura ya kumi na ibili, unabii ule mitatu wa aya ya saba, ya kumi na moja, na ya kumi na ibili, yote yamefungwa muhuri hadi wakati wa mwisho. Wakati wa mwisho unabii huo mitatu lazima ufunuliwe, kwa maana Neno la Mungu halishindwi kamwe. Katika sura hiyo hiyo, uwakilisho ulio wazi zaidi katika Biblia wa kufungwa kwa muda wa rehema kwa wanadamu umewekwa wazi; kwa hiyo sura ya kumi na ibili bila shaka, na kwa namna ya pekee zaidi, inaitambulisha mwisho wa Waadventista kuliko mwanzo wa Uadventista.

Ufunuo butatu bwo muri Danieli cumi na kabiri bwashizweko ikidodo muri ico gice nyene c’Ivyanditswe Ahera aho gushingako ikidodo no kugikurako bibona insobanuro yavyo nyamukuru ya kinyakuvugishwa. Ubwo buvugishwa butatu burakurwako ikidodo mu mateka y’abihumbi ijana na mirongo ine na bine, kuko Alfa na Omega yamye yerekana iherezo ry’ikintu hamwe n’intango y’ikintu. Igituma gikorwa kidashizweko ikidodo muri vya bihe bitatu vya kinyakuvugishwa vyo mu gice ca cumi na kabiri kigereranya ugukurwako ikidodo kwa nyuma kw’Ijambo ry’Imana rya kinyakuvugishwa. Ukwo gukurwako ikidodo kurashirwa ahabona mu Vyahishuwe igice ca mbere igihe Ivyahishuriwe Yesu Kristo bikurwako ikidodo, imbere gato y’ugufungwa kw’igihe c’imbabazi. Umurongo wa cumi n’umwe wa Danieli cumi na kabiri ni wo uhwanye n’igereranywa rya mbere rya Aburamu na Pawulo ry’ubuvugishwa bw’incuro zibiri bwatanguranye n’ikiringo c’imyaka mirongo itatu.

Danyeli kumi na mbili mu bubikuli bunene buli bitimbu bya gihe bifuzwe n’ibimenyetso, kandi bifungurwa mu gihe cya nyuma rwose cy’iherezo, kandi uko gufungurwa kwabyo ni ko kuyobora ku kwezwa kwa nyuma kw’ubwoko bw’Imana. Ubwa mbere muri ubwo bubikuli butatu butangwa na Kristo ubwe, kandi igihe ashyira ahagaragara ubwo bubikuli, ahagaze hejuru y’amazi yambaye imyenda y’igitani cyiza, agaragaza iherezo ry’igihe cy’ubuhanuzi gihagarariwe nk’imyaka 1260, kandi asobanura ko iherezo ry’icyo gihe ari iherezo ryo gutatanywa kw’imbaraga z’ubwoko bw’Imana. Ubwoko bw’Imana bwo mu minsi y’imperuka ni ba bihumbi ijana na mirongo ine na bane, kandi baratatanyijwe.

Klisito si wele kupo ku mesu a pangei suañongotela olakena, ñanongotela esa mesiago mo kindongou “Pira kala?”. “Pira kala?” no pakanandato ol propeta; mina ya no io pakisano di Jesus i versikulo mapulu tolu, na Daniel kapitulo valu, i tanda pakisano no, “Pira kala?”.

Һиддекел дәрияси көрүнүшидә, кин кийгән адәм сүпитидә тәсвирләнгән Әйсаға қоюлған соал шуки: «Бу әҗайип ишлар ахириғичә қачан болур?»; Улай дәрияси көрүнүшидә болса, Пәлмони (у мәлум муқәддәс зат) сүпитидә тәсвирләнгән Әйсадин: «Даимий қурбанлиқ, вәйранчилиқниң гуналиқи, шундақла һәм муқәддәс җайни, һәм қошунни аяқ асти қилинишиға тапшурушқа даир бу көрүнүш қачанғичә болур?» дәп сорилиду.

Sister White anasema kwamba maono aliyopewa Danieli kando ya kingo za mito mikuu ya Shinari sasa yako katika mchakato wa kutimizwa, na kuhusiana na maono yote mawili ya mto, Yesu anaulizwa “swali” la kinabii, ambalo daima huzalisha sheria ya Jumapili kuwa “jibu.” Hata hivyo majibu yote mawili yanawasilishwa ndani ya muktadha wa wakati wa unabii, ambao uliisha mwaka 1844. Waanzilishi walilitambua kwa usahihi jibu la swali la sura ya nane na maono ya mto Ulai, nao walielewa kwamba 1798 ulikuwa wakati ambapo kutawanywa kwa nguvu za watu wa Mungu kulikoma. Lakini baada ya 1844, wakati “matumizi ya wakati” ya Neno la unabii la Mungu yalipokoma, swali la kinabii la “Hata lini?” hulisema upya uelewa wa waanzilishi kama “mpaka siku 2300; ndipo patakatifu patatakaswa katika sheria ya Jumapili iliyo karibu kuja” na “maajabu” yote katika maono ya mwisho ya Danieli yatatimizwa, wakati kutawanywa kwa watu watakatifu kwa siku tatu na nusu za kiishara kutakapokoma.

Maono ya mto Hiddekeli yaliyo katika sura tatu za mwisho za Danieli, na maono ya mto Ulai yaliyo katika sura ya saba hadi ya tisa, yanatambuliwa na Sister White kuwa ni “mito mikubwa ya Shinari.” Wanazuoni wote wa historia na wa Biblia wanakiri kwamba kuna mito miwili tu, nayo yote ni mito mikubwa, inayohusishwa na Shinari. Mito hiyo miwili ni Tigri (Hiddekeli) na Frati. Mto Ulai si Frati ya Shinari; ni mto mdogo wa mfereji uliotengenezwa na mwanadamu huko Uajemi, si Shinari. Mto Ulai katika maono yenye msingi na nguzo kuu ya Uadventista haupo katika Shinari, hata hivyo nabii mwanamke huyo anamtambulisha Ulai kuwa ni Frati, mojawapo ya mito mikubwa ya Shinari.

Umboni wa Hiddekel uwasilisha historia ya nje ya yule joka, mnyama, na nabii wa uongo wakiuongoza ulimwengu hadi Har–Magedoni, na umboni wa Ulai unawakilisha kazi ya Kristo katika kuunganisha Uungu Wake na ubinadamu wa mwanadamu. Kwa namna ya kinabii, uvuvio hutumia mto Ulai kuwa shahidi wa pili pamoja na Mto Frati ili kuitambulisha kazi inayotimizwa na Kristo katika kuuunganisha Uungu Wake na ubinadamu.

Yufurati na Tigrisi byombi byatangiriye muri Edeni kandi bigaca mu burebure bwose bw’amateka y’isezerano. Igihe byinjirira mu nkingi nkuru ya Adiventisimu ku wa 22 Ukwakira 1844, Yufurati ihuzwa n’umuyoboro wa Ulai wakozwe n’abantu kugira ngo bigaragaze ukwihuza kw’Ubumana n’ubumuntu, kugerwaho no gukoresha kwizera mu bari bahagarariwe nk’ab’ibihumbi ijana na mirongo ine na bine. Ulai ihagarariye ikigeragezo ku butware bw’Ijambo ry’Imana ry’ubuhanuzi, kuko ishyira ububasha bwa Ellen White bwo kugaragaza uruzi rw’Abaperesi rwa Ulai nk’imwe mu nzuzi zikomeye za Shinari mu kuvuguruzanya n’inzobere z’isi.

Chimanyikiro cha mto wa Ulai chaimirira jaribu kuhusu neno la mwanadamu au Neno la Mungu. Je, wanadamu wako sahihi, au maneno yaliyotolewa na Sister White ndiyo sahihi? Je, mto wa Ulai unawakilisha mto mmoja katika Uajemi, au unawakilisha mto wa kinabii unaojumuisha maji ya Edeni yaliyochanganyika na maji yatokayo kwa wanadamu?

Ez ji bo vê dijwariyê ku min raber kir gelek vebijark hene, lê ez hin ramanan dê bixim pêş da ku hûn xalê min bibînin. Ma dîroknas û teologên cîhanî rast in û Xwişk White xelet e? Kes nikare nakokî bike ku “çemên mezin ên Şînar” Tîgrîs û Fûrat in. Ji ber vê yekê, dema ku Xwişk White çemê Ulai li Farisê wek çemek mezin a Şînar nas dike, ma ew pêxemberê derewîn e? Yan, ma ew pêxemberê rast e, ku xeletiyek kiriye? Pêxemberê rast dikare çend xeletiyan bike berî ku ew sînora derbas bike û bibe pêxemberê derewîn? Yan, ma dîroknas xelet in? Yan, ma bi rastî ew rast e? Yan jî ma dîroknas û Xwişk White herdu jî rast in? Min ev dijwarî ji bo vê armancê raber kir ku ravekirina vê dijwariyê wek xaleke zêde bi kar bînim ji bo zilamê cilên ketanî li xwe kirî, yê ku li ser çem rawestiyaye, yê ku di herdu dîtinanên çemên Hiddekel û Ulai de jê tê pirsîn: “Heta kengê?”

Mu kitabo cya Daniyeli igice cya munani, Daniyeli ari i Susa, mu Buperesi, kandi Susa iri ku ruzi Ulayi, uruzi, kubera umurimo w’ubuhinzi, rukubiyemo uruzi rw’umwimerere kimwe n’uruhererekane rw’imiyoboro y’amazi yakozwe n’abantu. Uko Ulayi rutemba rugakomeza indi mayilo ijana na mirongo itanu cyangwa hafi aho, ruhuza n’aho inzuzi Tigiri na Ufurate zihurira. Tigiri na Ufurate byatangiriye muri Edeni amaherezo birahura, kandi igihe bihurije hamwe, uruzi Ulayi rwo mu Buperesi na rwo ruhurira aho hantu nyine. Igihe uruzi Ulayi ruhuye n’urusobe rw’ibishanga bya Tigiri aho Tigiri na Ufurate bihurira, Ulayi iba kimwe mu mazi agize inzuzi zikomeye za Shinari. Abanditsi b’amateka bafite ukuri, kandi ni ko na Mushiki wacu White afite.

Mudada Wiyata Mukulu White avanga oonona oolokushi lyOulai moshapitala etanu na imwe, okuye atondolola omulonga ou wa shiivika molwa oshitopolwa shawo shomapulo sha tungwa kovanhu, sha kwatakanifa omulonga wa Tigris na Euphrates, ava va faafaneka omifuda mbali domido 2520, odo da xulila mo 1798 na 1844.

टिग्रिसको एक प्राचीन नाम हिद्देकेल हो, र यूफ्रेटीससँगको सम्बन्धमा यी दुवै नदीहरूलाई भविष्यवाणीमा विशेष रूपमा अश्शूर र बेबिलोनसँग सम्बद्ध ठहराइएको छ, जसलाई परमेश्वरका भेडाहरूलाई ताडना दिनुपर्ने दुई सिंहका रूपमा पनि चिनिन्छ। ती दुई उजाड पार्ने शक्तिहरूले मूर्तिपूजक रोम र पोपीय रोमका दुई उजाड पार्ने शक्तिहरूको पूर्वछाया दिएका थिए, जो एक पुरुष र एक स्त्री, अथवा एक मण्डली र एक राज्यका प्रतीक हुन्। मूर्तिपूजक रोम राज्यकौशलको प्रतिनिधित्व गर्ने पुरुष थियो, र पोपीय रोम मण्डलीय कौशलकी अशुद्ध स्त्री हो। तिनीहरूको भविष्यवाणीय सम्बन्धमा अश्शूर पुरुष थियो र बेबिलोन स्त्री, यसरी टिग्रिसलाई पुरुष र यूफ्रेटीसलाई स्त्रीका रूपमा चिनाइन्छ।

Mto Tigri ni mto wa uendeshaji wa dola uliofika hadi mwaka 1798, na Frati wa uendeshaji wa kanisa ulifika hadi 1844. Frati ilipaswa kufika hadi 1844, kwa maana ujumbe wa 1844 ulikuwa juu ya Babeli, (Frati) iliyoanguka tena mwaka 1844. Kama Frati ilivyozalisha maporomoko ya maji mwaka 1844, mto Ulai, ambao nao ulikuwa umeungana na makutano yale kama ishara ya matendo ya kibinadamu, uliungana na maji ya mto ule mwingine. Mto wa uendeshaji wa dola ulizuiwa kwa boma mwaka 1798, wakati mamlaka ya kiraia ilipoondolewa kutoka kwa nguvu ya upapa. Katika mwaka huohuo, Marekani inaanza kutawala kama mnyama wa nchi na ufalme wa sita wa unabii wa Biblia. Mto Tigri umezuiwa kwa boma mwaka 1798, hasa mahali ambapo dola hatimaye itaulazimisha ulimwengu mzima kubomoa boma hilo, ambalo sasa linazuia mafuriko ya mateso ya kipapa yaliyo tayari kuifagia dunia kama gharika ifurikayo. Ukuta huo, au boma hilo, ni ukuta wa kutenganisha kanisa na dola.

1844년에는 유브라데와 울래가 함께 1844년의 기별을 바벨론의 무너짐으로 나타낼 뿐 아니라, 또한 그 기별을 그리스도께서 1844년에 시작하신 바로 그 사업으로 나타낸다. 곧 그분께서 언약의 사자로서, 당신의 성소에 들어갈 한 백성에게서 바벨론의 물들과 인간의 행위를 제거하여 정결하게 하신 사업이다. 그 백성은 지성소에 들어가기 전에 정결케 될 필요가 있었다. 그 백성의 최종적인 정결은 한밤중 외침의 기별 아래 쏟아진 비로 성취되었고, 그 한밤중 외침의 기별의 빗방울들은 밀러 운동의 사람들이 교황권 로마와 1798년을 확인하고, 또 바벨론의 무너짐을 확인하였으며, 닫힌 문에 앞서 그 기별로 정결케 되었을 때, 티그리스의 물들로부터 증류되었다. 혹은 이렇게 말할 수도 있다. 그들이 다니엘 8:14의 기별을 제시하고, 예표의 속죄일이 열리기에 앞서 한밤중 외침의 기별을 성취하였을 때, 울래와 티그리스와 유브라데 강들의 증류된 물들에서 나온 비로 정결케 되었던 것이다.

Dikristo alipwaime pa mazzi ga Hiddekel mu musango gwa mushanju gwa chiputa ikumi na bibiri cha Danieli, alipwaime pa mazzi ga Tigris, mazzi ga bya bufuzi bwa mawanga mu mbonwa eyolokya emikolo egya nkomerero gya bufuzi bwa bantu obuleeta ku nkomerero ya kiseera kya mukisa. Ayimiridde awo ng’addamu ekibuuzo eky’olunyiriri olw’ekikulembera, nga bwe kiri ne mu mbonwa y’Omugga Ulai, omusajja ayambadde engoye za lineni, oyo ali Palmoni, Omubalazi Omwewunyisa, awaayo eky’okuddamu eri ekibuuzo eky’olunyiriri olw’ekikulembera. Mu mbeera zombi, empaka ezo ze mpaka ez’omu ggulu wakati wa bamalayika ne Kristo, era mu mbeera zombi ekibuuzo kiri nti, “Kituusa ddi?”

ꯃꯔꯤ ꯄꯥꯎꯕ ꯑꯗꯨ 2300 ꯅꯨꯃꯤꯠ ꯑꯣꯏ, ꯑꯍꯨꯝꯁꯨ ꯑꯍꯨꯝꯁꯨ ꯃꯇꯣꯜ ꯑꯁꯤꯒꯤ ꯆꯥꯄꯇꯔ ꯑꯁ꯭ꯇꯥꯝ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯆꯥꯄꯇꯔ ꯇ꯭ꯋꯦꯜꯞ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯃꯅꯨꯡꯗ “ꯑꯃꯨꯛ ꯃꯇꯝ, ꯃꯇꯝꯁꯤꯡ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯈꯥꯂ ꯑꯃ” ꯍꯥꯏꯅ ꯂꯩꯔꯤ꯫ ꯃꯔꯤ ꯄꯥꯎꯕ ꯑꯗꯨ 2300 ꯆꯍꯤ ꯑꯃꯁꯨꯡ 1260 ꯆꯍꯤ ꯑꯣꯏꯅ ꯈꯪꯉꯥꯏ, ꯑꯗꯨꯕꯨ 1844 ꯗꯥ ꯑꯇꯩ ꯄꯔꯣꯐꯦꯇꯤꯛ ꯄꯥꯎꯗ ꯃꯇꯝꯒꯤ ꯁꯤꯖꯤꯟꯅꯕ ꯑꯃꯥꯡꯕ ꯑꯃ ꯏꯁ꯭ꯋꯔꯅ ꯊꯝꯈꯤ, ꯃꯔꯝꯗꯤ ꯃꯇꯝ ꯑꯗꯨ ꯃꯈꯥ ꯂꯩꯇ꯭ꯔꯦ꯫ ꯄꯥꯜꯃꯣꯅꯤ, ꯐꯤꯖꯣꯝ ꯃꯑꯣꯡ ꯄꯨꯅꯁꯤꯜꯂꯕ ꯃꯤ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯃꯈꯥꯇꯥꯅ ꯆꯠꯂꯤꯕ ꯃꯤ ꯄꯨꯟꯁꯤꯁꯦꯄꯥꯒꯤ ꯃꯔꯤ ꯄꯥꯎꯕ ꯑꯗꯨ ꯀꯔꯝꯕꯅꯣ? “ꯀꯔꯤ ꯍꯥꯜ ꯂꯧꯔꯒꯦ?” ꯍꯥꯏꯕ ꯄꯥꯎꯑꯁꯤ ꯃꯌꯥꯝ ꯁꯥꯛꯁꯤꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯊꯛꯇ ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯅ ꯎꯠꯂꯕ ꯑꯗꯨꯅ ꯁꯟꯗꯦ ꯂꯣ ꯑꯁꯤ ꯃꯔꯤ ꯄꯥꯎꯕ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯃꯔꯤ ꯑꯣꯏꯕ ꯑꯗꯨ ꯈꯪꯍꯜꯂꯦ; ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯁꯟꯗꯦ ꯂꯣ ꯑꯁꯤꯗ ꯁꯦꯡꯗꯣꯛꯄ ꯊꯥꯕꯅꯤ ꯑꯃꯁꯨꯡ “ꯃꯈꯣꯏ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛ ꯑꯁꯤꯒꯤ ꯑꯉꯥꯡꯕ ꯊꯥꯎꯃꯥꯏꯁꯤꯡ” ꯑꯁꯤꯁꯨ ꯁꯟꯗꯦ ꯂꯣ ꯑꯁꯤꯗ ꯂꯣꯏꯁꯤꯟꯈ꯭ꯔꯦꯕꯅꯣ? ꯁꯟꯗꯦ ꯂꯣ ꯑꯁꯤꯗ ꯂꯣꯏꯁꯤꯟꯈ꯭ꯔꯦꯕ “ꯑꯉꯥꯡꯕ ꯊꯥꯎꯃꯥꯏꯁꯤꯡ” ꯑꯗꯨ ꯀꯔꯤꯅꯣ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯗꯨꯁꯤꯡ ꯀꯔꯝꯕ ꯃꯇꯝꯗ ꯍꯧꯖꯤꯜꯂꯤꯕꯅꯣ?

Ngā pātai tohu o te kīanga, “Āhea roa?” e tohu ana i te ture Rātapu, ā, kāore te anahera i ui ko āhea te ture Rātapu, engari ko āhea te mutunga o ngā mea whakamīharo. Ka mutu ngā “mea whakamīharo” i te ture Rātapu, nō reira he aha ngā mea whakamīharo e ahu atu ana ki te ture Rātapu? Arā, kia mārama ake te kī, he aha ngā “mea whakamīharo” e whakaaturia ana i roto i te whakakitenga i homai i te taha o Hīterekere, e whakaaturia ana i ngā upoko tekau tae noa ki te tekau mā rua? Ki te taea e tātou te whakatau he aha ngā “mea whakamīharo”, tērā pea ka kitea e tātou āhea tīmata ai ngā “mea whakamīharo”. I roto i a Daniela tekau, ka tino whakaatu a Kapariera ko te aha tana kaupapa i tana whakawhitiwhiti ki a Daniela i te wā o te whakakitenga.

Gabriel aliiza ili watu wa Mungu wafahamu yatakayowapata katika siku za mwisho. Kudhani kwamba unabii ulio katika Danieli kumi na mbili ulieleweka kwa usahihi na Wamillerite, kisha kutumia ukubali huo kukanusha matumizi ya sura hiyo kwa siku za mwisho—ni kubatilisha kusudi alilotangaza Gabriel. Mara Gabriel aanzapo masimulizi ya kinabii katika aya ya kwanza ya sura ya kumi na moja hadi aya ya tatu ya sura ya kumi na mbili, historia inayowakilishwa ni maelezo ya nje ya kinabii kuhusu jinsi yule joka, na yule mnyama, na yule nabii wa uongo wanavyouongoza ulimwengu kuelekea Har–Magedoni. Kuna vifungu ndani ya sura hiyo vinavyoeleza watu wa Mungu wakiteswa, lakini historia ya sura ya kumi na moja kimsingi ni ufunuo wa nje. Hii ina maana kwamba sura ya kumi na sura ya kumi na mbili zinawakilisha alfa na omega ndani ya njozi ya mwisho ya Danieli, kwa maana, tofauti na sura ya kumi na moja, zote mbili zinaeleza ujumbe wa ndani unaotambulisha kutiwa muhuri kwa wale mia moja arobaini na nne elfu. Sura ya katikati ni uasi wa wanadamu kama unavyowakilishwa na mfalme wa kaskazini, papa wa Roma, na sura ya kumi iliyo alfa, pamoja na sura ya kumi na mbili iliyo omega, zinatambulisha uzoefu wa ndani wa wale mia moja arobaini na nne elfu katika siku za mwisho. Sura zote tatu zinaongoza kwenye kufungwa kwa muda wa rehema; sura ya alfa huanza kwa kumcha Mungu kunakotenganisha madaraja mawili ya waabuduo, na mwisho wa sura hiyo Danieli anapewa kuongezwa maradufu kwa nguvu, hivyo kutambulisha ujumbe wa malaika wa kwanza na wa pili. Sura ya kumi na mbili ndiyo sura ya omega, nayo inatambulisha ujumbe wa hukumu wa malaika wa tatu.

Isuura ya ikumi na imwe irokora obuhakani bw’abantu kuva ku kurimbuka kwa Yerusalemu kugeza ku mpera y’igihe cy’igeragezwa, ari byo, nk’uko Sister White abivuga, bishushanya iherezo ry’igihe cy’igeragezwa ku mperuka y’isi. Danieli 11 itangirira ku kurimbuka kwa Yerusalemu, kuko Danieli ari umwe mu bajyanywe i Babuloni mu irimbuka rya Yerusalemu ryabaye incuro eshatu, iryo ryashushanyaga kurimbuka kw’uwo murwa nyine mu wa 70 nyuma ya Kristo, hanyuma kandi no mu minsi y’imperuka nk’uko isi ibihagarariye.

Uku bhonakaliswa kubili okungokoqobo kweJerusalema okwenzekayo ngosuku olufanayo lonyaka, kwehlukaniswe yiminyaka engamakhulu ayisithupha namashumi ayisithupha nanhlanu. Lokho kubhujiswa okubili kwakungekomuzi lapho uMphongolo kwakufanele ube khona. IShilo yayinobunjalo obufanayo bobuprofethi, futhi imele ukubhujiswa kokuqala komuzi lapho ubukhona bukaNkulunkulu babukhona, noma kwakufanele ukuba bube khona. Lapho uDadewethu White esebenzisa ukubhujiswa kweJerusalema njengophawu lokubhujiswa lwezinsuku zokugcina, uphawula ngentshumayelo kaKristu mayelana nokubhujiswa kweJerusalema.

షిలో, నెబుకద్నెజరు మరియు తీతు చేత యెరూషలేము నాశనము—ఇవి దేవుని పట్టణ నాశనమునందు ప్రతినిధిత్వం పొందిన అంత్యదినముల మూడు సాక్షులు. షిలో అనేది మొదటి దూత సందేశము; అది దేవునికి భయపడుమని బోధించును—ఎలి చేయనిది అదే—మరియు ఆయనకు మహిమనియ్యుమని బోధించును—ఎలి చేయనిది అదే—ఎందుకనగా ఆయన తీర్పు గడియ వచ్చియున్నది. రెండవ దూత సందేశములోనే నెబుకద్నెజరు మరియు తీతు చేత ప్రతినిధిత్వం పొందిన ద్విగుణీకరణను మనము కనుగొనుచున్నాము. అంత్యదినములలో యెరూషలేము యొక్క మూడవ నాశనము అనుగ్రహకాల సమాప్తి సమయమున సంభవించును; అదే తీర్పు సమాప్తి.

Kapitela tein wan i stap autsaed histri blong ol tri enjel mesej. Hem i stap namel long visen blong kapitela ten long saed blong seperesen mo tri taem blong givim paoa we i hapen long twenti-seken dei blong visen blong Daniel. Hemia i minim se kapitela twel tu bambae i stap long saed blong insaed stori blong ol samting we bae i kasem ol pipol blong God long ol las dei. Mo tu, hem i minim se laet insaed long kapitela twel i moa braet twenti-tu taem i winim laet long kapitela ten.

울래의 환상 가운데서도 그리스도께 “어느 때까지니이까?”라는 질문이 드려졌다. 열셋째 절의 그 질문에 이르기까지 앞선 열두 절은, 성경 예언의 세력들에 관한 중요한 세부 사항들을 나타내는 외적 예언 역사를 제시하고 있었다. 그 열두 절은 단지 제7장에 제시된 역사를 반복하고 더욱 확대하여 설명한 것이었다. 그 절들에 제시된 예언적 역사는 메대와 바사의 시대에서 시작하여 제11장에서 다시 반복되고 더욱 확대된다. 제8장의 후반부와 제9장 전체는 선지자 다니엘에 의한 하나님의 마지막 날 백성의 표상이다. 울래 강들의 환상 안에서 발견되는 예언 역사에 관한 환상, 그리고 다니엘이 가브리엘과 상호 작용하는 장들 속에 나타난 하나님의 백성에 대한 표상은, 제10장부터 제12장까지의 알파요 오메가이다.

Nenda Hiddekel ni omega na Ulai ni alpha, nguvu inayowakilishwa na nuru inayofunuliwa katika sura ya kumi na mbili, wakati wa mwisho ufikapo, ni angavu mara ishirini na mbili kuliko maono yaliyo nguzo kuu na msingi wa Uadventista. Kwa kuwa ndivyo ilivyo; nuru ya maono ya mwisho ya Danieli hutambulishwa moja kwa moja kuwa ni nuru inayohusiana na watu wa Mungu katika siku za mwisho. Malaika anapomuuliza yule mtu aliyevikwa kitani, “Mpaka lini?” hata mwisho wa maajabu haya, maajabu hayo ni wale waang’ao kama nyota milele na milele, kama historia ya agano la Abramu inavyorudia mwangwi wa amri kwa Abramu aitazame nyota. Maajabu katika Danieli kumi na mbili ni mabadiliko ya wanadamu kuwa bendera ya wale laki moja na arobaini na nne.

Mu ngingo ya mbere twagaragaje ko umurongo wa cumi n’umwe wa Daniyeli cumi na kabiri ugaragaza igihe cy’ubuhanuzi kigizwe n’ibihe bibiri, icya mbere muri byo kikaba ari imyaka mirongo itatu. Kugira ngo nshyireho ishimikiro rikwiye ku murongo wa cumi n’umwe, nagiye ku murongo wa karindwi, kugira ngo nerekane uruhare rutaziguye rwa Kristo mu bitangaza akorera mu bwoko bwe mu minsi y’imperuka.

Ngasubira ku murongo wa cumi n’umwe, ndashaka kubibutsa ko igice cya cumi na kabiri cyiswe ku buryo butaziguye “iminsi y’imperuka” na Gaburiyeli. Mu minsi y’abigihumbi ijana na mirongo ine na bane, iminsi bazashyirwaho ikimenyetso kandi bakinjira mu isezerano n’Imana, dukurikije igitabo cya Daniyeli, hazabaho ubutumwa buzafungurwa bukazamuka bukaba ijwi rirenga. Ubutumwa ubwo bugaragazwa mu gice cya cumi na kabiri n’ibihe bitatu byihariye by’ubuhanuzi, byamaze gusobanurwa n’Abamileriti, hanyuma bikemezwa na Mwuka w’Ubuhanuzi. Ibyo bihe bitatu ntibigaragaza igihe, kuko wa mumarayika nyine uzamura amaboko yombi ayerekeje mu ijuru mu gice cya cumi na kabiri, yazamuye ukuboko kumwe ayerekeje mu ijuru mu Ibyahishuwe icumi, arahira ko igihe kitazabaho ukundi. Iryo tangazo ryo mu 1844 risobanura ko ibyo bihe bitatu by’ubuhanuzi byo muri Daniyeli cumi na kabiri ari ibihe by’ikigereranyo bitagenewe kugaragaza igihe.

Ngeyo, enya omwanya ogw’obunnabbi ogw’akabonero ogwa wakati mu Danyeri kkumi na bbiri bwe gubeera kiseera kya mirundi ebiri ekitandika n’emyaka amakumi asatu mu ssuula yennyini Mikaeri mw’ayimirira, awo omanya ng’ekiseera ekyo kya mirundi ebiri ekitandika n’emyaka amakumi asatu kye kituukirizibwa ekituukiridde eky’obunnabbi bwa Alufa bwa Ibulayimu. Omega ey’obunnabbi bw’ebiseera, etandika ebyafaayo by’endagaano mu ngeri y’abantu abalonde, etuuka ku kutuukirizibwa kwayo okutuukiridde mu ssuula y’emu, era eno ye ntikko y’obujulirwa bwa Danyeri obukwata ku ebyo ebirigwawo ku bantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma.

Kuhshok i kákadawáat, Daniel woochx̱ʼánx̱i yéi uwadláaḵ, aa yáx̱ x̱ʼéiwú yéi x̱ʼéix̱ yéi adaseigí Yeesh áni ḵwaané. Kuhshok i kákadawáat, Daniel woochx̱ʼánx̱i yéi uwadláaḵ, aa yáx̱ x̱ʼéiwú yéi x̱ʼéix̱ tléin ḵut yóotʼatángi kádinookʼ aa Daniel shkalneekʼ yádi x̱áatʼi has du x̱ʼashee. A káa shkalneekʼ Hiddekel vision yádi tléin ḵut shkalneekʼ omega yín, aa Hiddekel vision yádi Daniel héen kádinookʼ tléin ḵut shkalneekʼ alpha has du x̱ʼashee omega yín. Héen has áyá Éedin yáx̱ x̱̱atangi x̱ʼáatʼ x̱wasakóox̱, aawat Daniel g̱unayéi has uwax̱áa, aa yéi áwé Yeesh kádinookʼ woosh teen héeni has awsiteen Millerite movement-shú, tléin x̱ʼáatʼi yádi first angel aa second angel alpha movement yín. Verse eleven yádi 1290 years áyá Abram aa Paul woosh du 430-year prophecy omega yín.

Daniel kumin kumi na mbili ne Abram i profesi ai koneksen bifo wi gohed, em gud fo rimemba hu Paul bin de. Paul no bin de nomo di aposol to di Jentael-dem, bat, semak as importante, hem prezent in mesej tru God in profetik Wod. Mo importante pas dat, na se Paul bin de wan dispensational profet. Wan dispensational profet na wan profet we God raezap fo gaed in pipol from wan dispensation go na nara, laik Moses, from alta wosip go na santuwari wosip; John the Baptist; from di ertli santuwari go na di Hevenli Santuwari. Paul rekord plenti mo infomeshon en rul-dem fo di aplikeshon of di literal go na di spiritual pas ol di oda Bible otha-dem put togɛda, bifɔrɔl! God raezap am fo eksplen di transishon from literal go na spiritual insay di konteks of God in kovenant pipol.

Paulo ni uwa kuunganisha ahadi za agano za watu wateule wa Ibrahimu, wakati watu hao wateule walipobadilika kutoka hali ya halisi kwenda ya kiroho. Ikiwa hujawekwa imara katika nafasi ya Paulo alikuwa nani katika historia ya agano, basi huenda usione jinsi ilivyo kwa kufaa kwa Mungu kwamba unabii wa kwanza kabisa kuhusu watu wa agano wa Mungu ni unabii wa nyakati wenye sehemu mbili unaoanza kwa kipindi cha miaka 30. Unabii mmoja uliowekwa na baba wa watu wateule, na walipobadilika kuwa watu wateule wa kiroho, nabii wa vipindi vya wokovu aliinuliwa ili kutambua na kueleza mabadiliko hayo, na pia kuthibitisha unabii wa wakati wa Abramu kwa shahidi wa pili kutoka Agano Jipya, uliopatana na shahidi wa kwanza kutoka Agano la Kale. Abramu mwanzoni, kisha Paulo mwishoni, huwakilisha kwa mfano umuhimu wa 1290 wa siku za mwisho.

Tukhasendelea katika makala inayofuata.