Ekitaabo kya Yoeri n’Ekkanisa y’Abadiventi b’Olunaku olw’Omusanvu ey’e Laodikiya - Omuwendo Gwa Makumi Asatu mu Biri

Byage bihorobuhoro kugira ngo tugere ku gitabo ca Yoweli, Petero na we ari icabona cacu. Petero ni kimwe mu bimenyetso bitangaje cane biri mu Jambo ry’Imana ry’ubuvugishwa, ariko mbega si ko bose bimeze? Petero ari i Kayisariya Filipi, kandi ari no kuri Pentekote mu cumba co hejuru ku isaha ya gatatu, hanyuma akaja no mu rusengero ku isaha ya cenda kuri uwo musi nyene. Yesu yabambwe ku musaraba ku isaha ya gatatu maze apfa ku isaha ya cenda. Petero ahamagarirwa kujya i Kayisariya ku isaha ya cenda, ariko Kayisariya ahamagarirwamwo mu nkuru ya Koruneliyo si Kayisariya Filipi iri ku nkengera z’umusozi Herumoni, ahubwo yari Kayisariya yo ku kiyaga, yitwa Kayisariya Maritima.

Caesarea Maritima ni mji wa pwani kwenye Bahari ya Mediterania, karibu maili 30–35 kaskazini mwa Tel Aviv ya kisasa (uliojengwa na Herode Mkuu kama mji mkuu wa bandari wa Kirumi). Unaonekana mara nyingi katika kitabu cha Matendo (ukitajwa mara 15), na ndio ule ambao watu wengi humrejelea kwa urahisi kama “Kaisaria” katika Agano Jipya. Filipo Mwinjilisti aliishi huko pamoja na mabinti zake wanne waliokuwa wakitabiri (Matendo 8:40; 21:8). Paulo alifungwa huko kwa miaka miwili, akasimama mbele ya magavana Feliksi na Festo, na Mfalme Agripa (Matendo 23–26). La muhimu zaidi, pengine, ni kwamba Petro alimhubiria hapa Kornelio, akida wa Kirumi—uongofu wa kwanza mkubwa wa Mataifa kuingia Ukristo (Matendo 10) katika mwaka wa 34 BK, wakati juma ambalo Kristo alithibitisha agano na wengi lilipokoma.

Kaisaria Maritima yalitumikia kuwa mji mkuu wa kiutawala wa Kirumi wa Yudea na kitovu kikubwa cha watu wa Mataifa. Kaisaria Filipi ni mji tofauti, ulioko mbali kaskazini karibu na mwinuko wa Mlima Hermoni (kama maili 25–30 kaskazini mwa Bahari ya Galilaya), katika eneo ambalo sasa ni Milima ya Golan (Banias ya kisasa). Unatajwa katika Injili pekee (Mathayo 16:13 na Marko 8:27), wakati Yesu aliwapeleka wanafunzi Wake Kaisaria Filipi. Hapo ndipo mahali maarufu ambapo Petro alikiri kwamba Yesu ndiye “Masihi, Mwana wa Mungu aliye hai,” na ambapo Yesu alitangaza, “Juu ya mwamba huu nitalijenga kanisa langu, wala malango ya kuzimu hayatalishinda” (Mathayo 16:13–20). Lilikuwa eneo la kipagani lenye mahekalu ya miungu ya Kiyunani, hasa mungu-mbuzi Pani, ambaye pango lake, yaani pango la Pani, liliitwa “malango ya kuzimu,” jambo linalofanya tamko la Yesu hapo kuwa la kushangaza sana.

Nga miji ibili ihandukene byimazeyo mu bumenyi bw’ahantu no mu mateka—umwe wari umujyi w’icyambu cy’Abaroma wari urimo urujya n’uruza mu majyepfo y’iburengerazuba, undi na wo wari ahantu ho mu majyaruguru h’Abagiriki/abapagani hafi y’amasoko y’uruzi rwa Yorodani. Uwo wo ku nkombe z’inyanja ni we uganza mu Gitabo cy’Ibyakozwe n’Intumwa, naho uwo wo mu majyaruguru ukaba ari wo w’ingenzi mu gihe gikomeye cyane cyo mu Butumwa Bwiza. Kayisariya y’inyanja ni ikimenyetso cya Roma—ya nyamaswa, kandi Kayisariya y’isi ni ikimenyetso cya wa kiyoka. Mushiki wacu White agaragaza igihe gihera ku musaraba kikageza kuri Pentekote, “igihe cya Pentekote,” cyatangiriye ku musaraba kandi kikarangirira kuri Pentekote.

Mu buryo bw’ukuri bwa tekiniki, igihe cya Pentekote cyari gutangira ku munsi mukuru w’imbuto z’umuganura, uhuye n’izuka rya Kristo; ariko hatabayeho urupfu rwo ku musaraba, ntihari kubaho amaraso Umukiza wazutse yari kujyana na Yo igihe yazukaga. Hatabayeho urupfu rwe, We, nk’Umugati w’ubugingo, ntiyari kuruhuka ku munsi mukuru w’imigati idasembuye, kandi byari ngombwa ko Umugati w’ubugingo uruhuka mbere y’izuka ryawo ku munsi mukuru w’imbuto z’umuganura, bityo hagatangira igihe cy’iminsi mirongo itanu cyagejeje ku munsi no ku munsi mukuru wa Pentekote.

Kristo agizile kugira ngo akomeze isezerano mu gihe cy’icyumweru kimwe; icyo cyumweru cyatangiriye ku mubatizo we maze hanyuma “mu gicumbi cy’icyumweru,” nyuma y’imyaka itatu n’igice, arabambwa, aruhukira mu mva ku munsi w’Imigati Idasembuwe, arazuka ku Cyumweru nk’Umunsi Mukuru w’Umuganura w’imbuto z’ibanze z’umusaruro wa sayiri, bityo atangiza igihe cya Pentekote cy’iminsi mirongo itanu cyageze ku munsi mukuru w’umuganura w’imbuto z’ibanze z’ingano. Uhereye ku musaraba kugeza ku mpera y’icyo cyumweru, nyuma y’imyaka itatu n’igice, icyo gihe cy’imyaka irindwi cyasojwe na Koruneriyo w’i Kayisariya Maritima, wabaye Umunyamahanga wa mbere cyane wahindutse umwizera—mu itorero rya Gikristo ku mpera y’icyo cyumweru mu mwaka wa 34 nyuma ya Kristo.

Крист аом амар тэ хэлэлцээг батлаххаар ирсэн тэр долоо хоног нь эш үзүүллэгийн хувьд 2,520 хоног бөгөөд загалмай нь “долоо хоногийн дунд үед” байдаг тул баптисмаас хойш 1,260 хоногийн дараа, мөн Корнели хөрвөсөнөөс 1,260 хоногийн өмнө болсон юм. Загалмай дээр Христ гурав дахь цагт цовдлогдож, ес дэх цагт нас барсан. Тэр нь Пентекостын улирлын эхлэл байсан бөгөөд төгсгөлд нь (учир нь Есүс төгсгөлийг эхлэлээр нь үргэлж дүрслэн харуулдаг) Пентекостын өдөр Петр, Христ Өөрийн амилалтын өдөр шавь нартай уулзсан дээд өрөөнд, гурав дахь цагт Иоелын номоос анхны номлолоо айлддаг. Дараа нь Петр Иоелын тухай хоёр дахь номлолоо ес дэх цагт сүмд айлддаг. Илэрхий нь, гурав дахь ба ес дэх цаг нь Пентекостын улирлын эхлэл ба төгсгөлийн альфа ба омега бэлгэдэл мөн.

Mstari juu ya mstari, tunapolinganisha saa ya tatu na ya tisa ya matukio haya mawili, tunaona yale masaa sita kuwa kipindi cha kinabii ambacho yote mawili hutoa ushuhuda wa mgawanyiko. Kristo anatoka uzimani kwenda mautini na kutoka mautini kwenda uzimani. Anatoka duniani kwenda mbinguni na kurudi tena duniani. Petro yuko nje, kisha yumo ndani ya hekalu. Bila shaka zipo pia milinganisho mingine sambamba ya saa ya tatu hadi ya tisa, lakini kwanza twapaswa kumzingatia Petro, Kornelio, na Kaisaria ya baharini.

Ŋkala ku mivangulu ya kĩprofeti yina mesongolola mu ngunga sambanu, wakati wina mwanjelo watumw’ila Kolenelio sambu a mulombisa atuma kwenda kubinga Petelo, yo yikala ngunga ya uvua.

كايَةَ مَلاكٍ هِيَ رَمْزٌ لِرِسَالَةٍ، وَلِعَلَامَةِ طَرِيقٍ، وَيُؤَكِّدُ الْمَلَاكُ أَنَّهَا عَلَامَةُ طَرِيقٍ حِينَ يَقُولُ: «صَلَوَاتُكَ وَصَدَقَاتُكَ صَعِدَتْ تَذْكَارًا أَمَامَ اللهِ». وَعَلَامَةُ طَرِيقِ خِتَامِ الْأُسْبُوعِ هِيَ أَنَّ كُورْنِيلِيُوسَ أَرْسَلَ فِي طَلَبِ بُطْرُسَ عِنْدَ السَّاعَةِ التَّاسِعَةِ بَعْدَ أَنْ صَامَ أَرْبَعَةَ أَيَّامٍ، وَهِيَ تُدْعَى «تَذْكَارًا»، وَهُوَ عَلَامَةُ طَرِيقٍ. وَإِذْ كَانَ كُورْنِيلِيُوسُ «قَائِدَ مِئَةٍ»، كَانَ رَئِيسًا عَلَى مِئَةِ رَجُلٍ.

Petro ari i Kaisarea Filipi i Mataio ikumi na ono, hakuna rejeo lolote kwa saa yoyote. Kaisarea Filipi ni jina la mji huo wakati Yesu aliwapeleka wanafunzi huko. Katika historia ya Danieli 11, aya ya 13 hadi 15, aya ambazo zilitimizwa katika vita vya Panium, na ambazo ni mfano wa vita vinavyoongoza kwenye sheria ya Jumapili nchini Marekani, Kaisarea Filipi iliitwa Panium. Petro yuko katika aya ya 13 hadi 15 akiwa Kaisarea Filipi, yaani, Panium.

Kikumbukiza ya kwamba Vita vya Panium vilikuwa utimilifu wa aya ya kumi na tatu hadi ya kumi na tano za Danieli kumi na moja, na ya kwamba aya hizo pamoja na historia ya Vita vya Panium vinatambulisha vita vinavyopelekea sheria ya Jumapili nchini Marekani, ndivyo hasa mbinu ya mstari juu ya mstari ilivyokusudiwa kufanya kazi. Kutumia mbinu hiyo kunadai kwamba Kaisaria Filipi na Panium lazima viwekwe sambamba, kwa maana kanuni kuu ya unabii inayolihusu jambo hili ni kwamba “kila mmoja wa manabii wa kale alinena zaidi kwa ajili ya siku yetu kuliko zile siku walizoishi.” Paulo anaongeza kwamba roho za manabii huwatii manabii, hivyo basi si kwamba wote wanazitambulisha siku za mwisho tu, bali pia wote wanakubaliana.

Na sababu hii, ikiwa na wakati Paniumi inatambulishwa katika Neno la Mungu la kinabii kama Paniumi na baadaye kama Kaisaria Filipi, yote mawili lazima yahusishwe katika siku za mwisho, na lazima yapatane pamoja, kwa maana ni mji mmoja huo huo.

Mu kuambatana na mantiki hii, ijapokuwa kuna tofauti ndogo, kuna Kaisaria Filipi na Kaisaria Maritima. Petro alikwenda Kaisaria Filipi pamoja na Kristo, lakini alitumwa Kaisaria Maritima na Roho Mtakatifu. Hata hivyo, katika Kaisaria zote mbili, ni Petro aliye mhusika mkuu wa agano. Jambo la ajabu kuhusu mstari huu ni kwamba ilikuwa saa ya tisa ambapo Kornelio alitembelewa na malaika na kuagizwa amwite Petro. Petro katika Kaisaria ni ishara ya kinabii, lakini Kaisaria hizo mbili ni tofauti waziwazi. Moja ni Kaisaria ya kando ya bahari, na nyingine ni Kaisaria juu ya nchi. Kaisaria ya kando ya bahari inahusishwa na Mataifa, na Kornelio alikuwa mwongofu wa kwanza wa Mataifa hasa mwishoni mwa juma la agano katika mwaka wa 34 BK. Kaisaria ya kando ya bahari ni saa ya tisa na inalingana na Petro hekaluni wakati wa Pentekoste, na kifo cha Kristo saa ya tisa.

Kesariya ya dunia, yaani Kesariya Filipi, ni saa ya tatu. Hakuna chaguo jingine la kuchagua. Kesariya Filipi mwanzoni, saa ya tatu, na Kesariya Maritima mwishoni, saa ya tisa. Filipi ni alfa ya kipindi cha saa sita, na Maritima ni omega. Omega katika saa ya tisa ilikuwa kifo cha Kristo katikati ya juma la agano, na Petro hekaluni wakati wa Pentekoste pia ilikuwa saa ya tisa. Kornelio kumwita Petro kunapatana na kifo cha Kristo, ambacho ni mfano wa sheria ya Jumapili, na pia na Petro hekaluni wakati wa Pentekoste, ambacho kwa mara nyingine tena ni mfano wa sheria ya Jumapili. Kornelio, akiwa mwongofu wa kwanza wa Mataifa, anawakilisha mfanyakazi wa kwanza wa saa ya kumi na moja katika sheria ya Jumapili.

Nguva ya gatatu igihe Kristo yabambwaga, n’inguva ya gatatu igihe Petero yari mu cyumba cyo hejuru, bigomba—kandi bishobora gusa—gushushanya Kayisariya ya Filipo. Icyumba cyo hejuru Petero yari arimo ku munsi wa Pentekote, ni cyo cyumba cyo hejuru nyir’izina Kristo yabonekeyemo nyuma y’izuka rye, izamuka rye no kumanuka kwe. Kristo yaje muri icyo cyumba cyo hejuru, hanyuma iminsi mirongo itanu nyuma yaho, ku munsi wa Pentekote, Petero ageza ubutumwa bwo mu gitabo cya Yoweli muri icyo cyumba cyo hejuru nyine.

Kayisariya Filipi ni isaha ya gatatu ihuye no kubambwa no mu cyumba cyo hejuru kuri Pentekote. Kubambwa ni ikimenyetso cyo gutatanywa, naho icyumba cyo hejuru kikaba ikimenyetso cy’ubumwe. Ibi bigaragaza ko Kayisariya Filipi ari ho hantu habanziriza gato itegeko ryo ku Cyumweru, aho itsinda rimwe ritatanywa, irindi rikateranywa. Igihe amateka y’Intambara ya Panium atangiye kongera kwisubiramo, abageni b’abapfu n’abanyabwenge bazatandukanywa iteka ryose, kandi bazatandukanywa ku bw’umusaraba, ugereranya kwegera kw’itegeko ryo ku Cyumweru. Ni i Kayisariya Filipi Kristo yatangiriye kwigisha iby’itegeko ryo ku Cyumweru ryari ryegereje. Igihe yabigenzaga atyo, Petero yarwanyije ubutumwa, bityo rero, mu mirongo icyenda, Petero agereranya abashyizweho ikimenyetso n’abatatanywa n’ubutumwa bw’umusaraba, ari bwo tegeko ryo ku Cyumweru.

Saa ya tatu ya kusulubishwa na ujumbe wa Petro katika chumba cha juu vinapatanisha mpito wa kinabii wa kanisa linalopigana, linalofafanuliwa kuwa kanisa lenye ngano na magugu pamoja, kuelekea kwa kanisa linaloshinda. Kanisa linaloshinda ndilo toleo la malimbuko la ngano la Pentekoste, ambalo ni sheria ya Jumapili. Magugu na ngano yanapofikia ukomavu, malaika hutenganisha yale makundi mawili. Ni mvua iliyoanza kunyunyiza wakati wa 9/11 inayosababisha ngano na magugu kufikia kuzaa kwake.

Sehemu ya saa sita inawakilisha historia ya mkutano wa kambi wa Exeter hadi Oktoba 22, 1844, kuingia kwa ushindi kwa Kristo katika Yerusalemu na kuingia kwa mfalme Daudi katika Yerusalemu pamoja na sanduku la agano. Saa ya tisa pia ni wakati wa dhabihu ya jioni, yapata saa 3 alasiri.

“हैन” भनी अनुवाद गरिएको शब्दलाई कहिलेकाहीँ “दुई साँझहरूको बीचमा” भनेर पनि प्रस्तुत गरिन्छ। “दुई साँझहरूको बीचमा” ले तेस्रो घण्टादेखि नवौँ घण्टासम्मको छ-घण्टे अवधिलाई जनाउँछ। ख्रीष्टको करार-सप्ताहले क्रूसमाथिको त्यस छ-घण्टे अवधिलाई प्रतिनिधित्व गर्छ, जुन पेन्टेकोस्टको छ-घण्टे अवधिको अल्फा बन्छ। करार-सप्ताहका दुई साक्षीहरू, जसले छ-घण्टेको एउटा अवधि पहिचान गर्छन्, पवित्र सप्ताहको भविष्यवाणीसँग मात्र होइन, पेन्टेकोस्टीय ऋतुका प्रतीकहरूसँग पनि प्रत्यक्ष रूपमा सम्बद्ध छन्। त्यसपछि, यही उही भविष्यसूचक सप्ताहको निष्कर्षमा, पत्रुसलाई नवौँ घण्टामा कैसरियामा बोलाइन्छ। पवित्र सप्ताहको यही एउटै भविष्यसूचक संरचनाभित्रका तीनवटा नवौँ घण्टाहरू—जसमध्ये दुईवटा छ-घण्टे अवधिका ओमेगा-अन्त्यहरू हुन्, र त्यो अवधि बिहानको बलि र साँझको बलिका बीचको अवधि पनि थियो—भविष्यसूचक अनिवार्यताले यस्तो माग गर्दछ कि कोर्नेलियसको नवौँ घण्टामा अन्त भएको अवधिको अल्फाको रूपमा तेस्रो घण्टा अवश्य अस्तित्वमा हुनुपर्छ।

Kaisaria mbili, zote zikiwa na Petro kama mhusika mkuu, zinaitambulisha Kaisaria Filipi kuwa ni saa ya tatu. Kipindi hicho cha saa sita huanza na kuishia Kaisaria, kwa sababu mwisho unaonyeshwa kwa mwanzo.

Mwana-mpate wa Pasaka ilipaswa kuchinjwa jioni, yaani saa ya tisa—wakati Kristo alipokufa.

Saa ya maombi pia ni saa ya tisa, kwa maana ilikuwa wakati wa dhabihu ya jioni.

Kuhusiana na sadaka ya jioni kuwa ndiyo saa ya sala, Ezra anaomba wakati wa sadaka ya jioni; hivyo basi, anaomba saa ya tisa, wakati Petro yuko hekaluni, wakati Kristo alipokufa, na wakati Kornelio alipoagizwa amwite Petro.

Omundu Ezra omu kusaba kwe, nayegarukamu ahabw’okutegeera ngu abo abarugaire i Babuloni kwombeka yeekaalu na Yerusaalemu bakaba beehuriire n’abakazi b’abanyamahanga abatari baheeshemi.

144,000 kaŋ kisin kũnŋũga ka a yɛlɛma n na, o yi yɛrɛ fɔrɔ kɛ wɔn nyɛŋa nɔ, wɔn da taa pɔgɔsɛbɛ dɔɔrɔ lɛ. A yi yɛrɛ kɛ yimbɛɛrɛ nɛ yimbɛɛrɛ-bɛlɛlɛsɛbɛ fɔrɔyɔrɔ ye; ka o booriwa saawa kaanu la, min ye Kirisiti kuuma la, Piita nɛ tɛmpili la Pentikɔsiti daare la, ka Piita booli kɛ o taa Kɛsariya, mɔɔrɔ dɔgɔ la. Esera fɔrɔyɔrɔ fana ye Lawi-bii dɔɔniya ye Kisin Kũnŋũga Tɔɔra la, Malaki sɛbɛn kapitaal sɔɔrɔ la. Malaki la dɔɔniya bɛ yɛlɛma Kirisiti tɛmpili-safiya fila la.

Ezra ni baingira mu isezerano babwiwe “guhaguruka,” kandi Yosuwa na we yabwiwe guhaguruka inyuma y’uko abagumutsi bose bapfuye mu kiringo c’imyaka mirongo itatu n’umunani. Vyatwaye imyaka ibiri kugira Isirayeli ya kera inanirwe mu rugero rw’igeragezwa ry’incuro cumi, hanyuma inyuma y’imyaka mirongo itatu n’umunani abagumutsi bose baba bamaze gupfa, maze Imana ibabwira guhaguruka.

Yohana tano, Yesu akamponya yule mtu aliyekuwa dhaifu wa viungo kwa muda wa miaka thelathini na minane; na alipomponya, akamwambia yule mtu, “inuka.”

ཨེས་ར་ཡི་དཔེ་བརྗོད་ནང་། འབུམ་ཕྲག་བཅུ་བཞི་སྟོང་བཞིའི་ཞལ་ཆད་ཀྱི་སྐོར་ལ། མི་རྣམས་ལ་“ལངས་དགོས་”ཞེས་བཀའ་བསྩལ་ཡོད། 1838 ལོར། མི་ལི་རའི་ཚོགས་པའི་ཆོས་སྤེལ་པ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཇོ་སཱ་ཡ་ལིཆ་གིས། 1840 ཡས་མས་སུ་ཨོཏོ་མན་གྱི་དབང་ཆ་མཇུག་རྫོགས་པར་ལུང་བསྟན་བྱས་ཤིང་། མི་ལི་རའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱང་ལངས་པ་ཡིན་ལ། 1840 ལོའི་ཟླ་ 8 ཚེས་ 11 ཉིན་དོན་དངོས་ཏག་ཏག་འགྲུབ་པ་དེས་དེ་ལ་ནུས་པ་བསྩལ་ཏོ། རྒྱལ་བའི་ཚོགས་ཁང་ཡར་འདེགས་པའི་ནང་དུ། ཞལ་ཆད་འཛུགས་པའི་ཚེ་དཀོན་མཆོག་གི་མི་རྣམས་ལངས་པར་བྱེད་པའི་ལུང་བསྟན་ཞིག་ཀྱང་འདུས་ཡོད། ཨེས་ར་ཡིས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཆུང་མ་རྣམས་དང་ཁ་བྲལ་བའི་ནང་དུ། ང་ཚོས་མ་ལ་ཀིས་ལེ་ཝིའི་བུ་རྒྱུད་རྣམས་སྦྱང་བའང་མཐོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲིསྟོས་ཀྱིས་ལྷ་ཁང་ཐེངས་གཉིས་སྦྱངས་པའང་མཐོང་ཞིང་། ཐིག་ཕྲེང་རེ་རེས་འབྲུ་དང་རྩྭ་ངན་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ཞིག་མཚོན་ཏེ། དེ་ནི་ཁྲིསྟོས་ཀྱིས་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་བཞི་སྟོང་བཞིའི་སེམས་ནས་སྡིག་པ་གཏན་དུ་བསལ་བའི་ཚེ་འགྲུབ་པ་ཡིན། ཁྲིསྟོས་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་དགུ་པ་དང་། པེ་ཏྲོས་ཀྱི་ཆུ་ཚོད་དགུ་པ་གཉིས། དེ་དང་མཉམ་དུ་ཨེས་ར་ཡི་དག་སྦྱོང་གི་གསོལ་བ་ཡང་། ཉི་མའི་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པར་སྒྲིག་ཡོད། དེའི་ཚེ་ཕྱིས་ཀྱི་ཆར་པ་ཚད་མེད་པར་འབེབས་པར་འགྱུར། དཱ་ནི་ཨེལ་གྱི་ལེའུ་དགུ་པའི་ནང་། དཱ་ནི་ཨེལ་གྱིས་དགོང་མོའི་མཆོད་པའི་དུས་ལ། སྟེ་ཆུ་ཚོད་དགུ་པའི་ཚེ། རང་གི་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་ལན་ཞིག་ཐོབ་པ་ཡིན།

Tûmêjar ku dîtinên ku li ber çemên mezin ên Şîn’arê ji Danyêl re hatin dayîn, niha di pêvajoya cîbicîbûnê de ne, û divê em şert û mercên dema ku ew pêxemberî hatin dayîn bifikirin.

Umucyo w’amayerekwa afitanye isano n’inzuzi za Hiddekel na Ulai ugereranya ibice bitandatu bya nyuma bya igice cya cumi na kimwe cya Daniyeli. Mu gice cya cyenda, kigereranywa n’uruzi rwa Ulai, Daniyeli ahabwa umucyo ku bice bya karindwi, umunani n’icyenda. Mu gice cya cumi, kigereranywa n’uruzi rwa Hiddekel, Daniyeli ahabwa umucyo w’ibice bya cumi, cumi na kimwe, na cumi na bibiri. Amakuru y’ubuhanuzi ntagaragazwa gusa n’ibyabaye by’ubuhanuzi bigereranywa muri ibyo bice, ahubwo anagereranywa na Daniyeli ubwe, kuko dukwiriye kuzirikana imimerere y’ishyanga ry’Abayuda igihe ubwo buhanuzi bwatangwaga.

Mwalinze mambo ayo mu misho ya siku na kuyapatanisha na ushuhuda wa manabii wengine. Hii ina maana ya kwamba, kama vile Petro alivyokuwa Kaisaria Filipi na pia Kaisaria Maritima, Danieli alitembelewa na Gabrieli saa ya tisa katika sura ya tisa, na alitembelewa siku ya ishirini na mbili katika sura ya kumi. Nuru ya Ulai na ya Hidekeli kwa siku za mwisho ilifunuliwa kwa Danieli saa ya tisa ya siku ya ishirini na mbili. Nuru hiyo inawakilisha kumwagwa kwa mvua ya masika ya mwisho bila kipimo wakati wa sheria ya Jumapili.

Daniaeli ghuhkhuhtu phung a hnaak cu caan pakua zungah a famkim tein a ong, ziangahtile cumi cun ni hnuai neta ah Pathian mi pawl parah a thleng dingmi “thil a tong” pawl ih sunglam le lenglam san thuanthu pahnih khal a langter. Cu eng cu Zentel pawl hnenah a phuan tikah, Kornelia in a aiawhmi an si vekin, mi za lia le palik le pali kha an ko ding ih, Sunday hman khauhtertu ruangah Pathian dan cu thah an si ding, cun Pitar in Khrih in a kaltak zo mi biakinn hnenah thucah a pe ding; cumi biakinn cu Juda pawl ih inn ruak tiin a hminsin. Pitar cun Zentel pawl hnenah le Sanhedrin hnenah khal a bia, caan cu Ezra in thenhran dingah a dil lai ah le Daniel in eng hrangin a rawl a ngol ih a thla a cam lai ah a si. Pentecost ih caan pakua, Khrih a thih tik ih caan pakua, Kornelia in Pitar a ko tik ih caan pakua, zanlam raithawinak khal hi Karmel tlang par ih Elijah thawn an remkhawm thluh.

Biragaragara ko ikigaragara ni uko igihe cy’amasaha atandatu gishushanya igihe kirangirira ku itegeko ryo ku Cyumweru, ariko ko gitangirana n’ikorwa rifitanye isano itaziguye n’iherezo, nk’uko byari bimeze ku bitambo byo mu gitondo n’ibya nimugoroba. Mu buryo bwa Petero, igihe cy’amasaha atandatu ni kuva i Kayisariya ya Filipo kugeza i Kayisariya ku nyanja. Kuri Pentekote, cyari kuva mu cyumba cyo hejuru kugeza mu rusengero. Icyo gihe ari cyo mucyo mwinshi ushyirwaho mu ntangiriro y’inzira ni Induru yo mu Gicuku, kandi icyo gihe kigera ku itegeko ryo ku Cyumweru. Ayo masaha atandatu, hagati ya nimugoroba zombi, ashushanya kwinjira kwa Kristo i Yerusalemu mu ntsinzi, na byo bigahagararira igihe kuva ku nama y’inkambi yabereye i Exeter kuva ku wa 12 kugeza ku wa 17 Kanama, 1844, yatangije gutangaza ubutumwa bwasojwe ku wa 22 Ukwakira, 1844. Exeter ni Kayisariya ya Filipo, kandi Kayisariya ku nyanja ni ku wa 22 Ukwakira, 1844. Intangiriro irangwa na Kayisariya nk’uko n’iherezo na ryo riyarangwa.

ئەو چوونە ناوەوەی شکۆدار بە ناکۆکییەک لە سەرەتادا و ناکۆکییەکی تر لە کۆتاییدا نیشان‌دار کراوە. ئەو ناکۆکییەی لە Exeterدا بەو پەرستنی درۆینە نمایەندەیی کرا کە لە ناو زەویی خێوەتی Watertownدا ڕوویدەدا. دوو پەیام بەو دوو خێوەتە نمایەندەیی کران، و کاتێک مەسیح چووە ناو ئۆرشەلیم، ئەو جولەکە خۆرگیرانە سکاڵایان لەو پەیامە کرد کە لە کاتی دابەزینە خوارەوەی لە شاخی زەیتوون ڕادەگەیەنرا، کاتێک سواری گوێدرێژە تازە ئازادکراوەکە بوو و دەچووە ناو ئۆرشەلیم. یەکەمین و دوایین ناکۆکی ئەلفا و ئۆمێگایەک بۆ ئەو ماوەیە دیاری دەکەن. لە Exeterدا، چینەکەی Watertown نوێنەرایەتی چینێک لە پاکیزەکان دەکات کە هیچ ڕۆنێکیان نەبوو، و بۆ ئەوان دەرگای ڕزگاری داخرا. لە کۆتایی ئەو ماوەیەدا دەرگای چوونە ژوورە پیرۆزەکە داخرا، و بەوە ئەلفا و ئۆمێگایەک بۆ ئەو ماوەیە دابین کرا. ئەو ئەلفا و ئۆمێگا لەگەڵ ئەو دوو ناکۆکییەی چوونە ناوەوەی شکۆدار هاوتا دەبێت، و قیسرەیە بۆ قیسرەیە لەگەڵ پەترۆس.

Mu Kaisarea Filipi, zina ya Simoni Bar-yona yabadilishwa kuwa Petro, mu kifungu ambamo anasifiwa kama kinywa cha uvuvio, kisha anahukumiwa kuwa Shetani, kwa sababu ya kupinga ujumbe wa msalaba. Petro ni ishara ya makundi mawili yanayotenganishwa na ujumbe wa ubatizo na msalaba, ambao ni ujumbe wa 9/11 na sheria ya Jumapili.

Mu saa ya tisa, ambayo ndiyo wakati wa sadaka ya jioni kwa jibu la sala ya Eliya, moto ulishuka na kuteketeza sadaka hiyo kwa kusudi la kuwafanya watu wa Mungu wajue ya kwamba BWANA ndiye Mungu. Kuna madaraja mawili yanayofananishwa katika Mlima Karmeli: daraja moja ambalo hapo ndipo hujua ya kwamba BWANA ndiye Mungu, na jingine linalowakilishwa na manabii wa Baali ambao baadaye huuawa.

Ɔsoro anwummere afɔrebɔ no, Kristo wu no, Petro a ɔsa ɔbarima a na ɔyɛ apakye no yare no, Petro a ɔde asɛm no kɔmaa Amanamanmufo no, Daniel a ogyee nkɔmhyɛ mu hann no, Elia mpaebɔ a wɔde ogya bua no, bere a Esra wɔ ayitwede ne nso mu rebɔ mpae ama Laodikea nsakrae no akɔ Filadelfia, ama asɔre a ɛreko no asakra akɔ asɔre a edi nkonim no mu. Dɔn a ɛto so nkron no yɛ afɔrebɔ dɔn no, mpaebɔ a yenya ho mmuae no dɔn, dɔn a ɔsoro de ka asase ho no, ɔtwamfo a ɛda atemmu ne mmɔborɔhunu ntam; na ɛno nti na Kristo wu wɔ dɔn a ɛto so nkron no mu, efisɛ afɔrebɔ dɔn a ɛto so nkron no buee asɛmpa no maa Amanamanmufo no, wɔn a na wɔte sum mu no, nanso wobehu hann kɛse bere a wobebue Daniel nhoma no nyinaa mu pɛpɛɛpɛ wɔ Kwasida mmara no mu.

Mu guheza kwa Gideoni mu Bacamanza 6:21, Umumarayika wa Yehova akora ku gitambo ca Gideoni c’inyama n’umutsima utarimwo umwambiro akoresheje inkoni yiwe, maze umuriro uraduka uvuye ku gitandara uragiturira cose. Uwo muriro waremeje ihamagarwa ry’Imana kuri Gideoni n’uko yemeye ico kimenyetso.

Malaika alimtokea Gideoni katika aya ya kwanza ya sura hiyo, akamwita Gideoni, “shujaa hodari,” naye Gideoni akaomba ishara ya kuthibitisha dai hilo. Kisha Gideoni akamwomba malaika akae, na malaika akaaye katika unabii ni malaika wa pili. Baada ya wakati wa kukawia kumalizika, Gideoni akaweka mbele sadaka, na moto ukaiteketeza sadaka hiyo. Gideoni yuko katika saa ya tisa, kwa maana Eliya alikuwa sadaka ya jioni, na saa ya tisa ni sheria ya Jumapili wakati ndimi za moto za Kipentekoste zinapolingana. Gideoni anawakilisha tabaka linalomwona Bwana uso kwa uso, ambalo ndilo lililompata Danieli katika sura ya kumi. Gideoni alipoona moto ukiiteketeza sadaka, ndipo akatambua kwamba alikuwa amekuwa akishughulika na Bwana, ambaye alikuwa amemwona uso kwa uso.

Gidyon ji vê rastiyê hişyar dibe dema ku mucîzeya agir nîşanê piştrast dike, û nîşan jî Gidyon bû, mêrikê hêzdar ê Xwedê û artêşa 300 kahînan, yên ku hemûyan 300 tabloyên Habaqquq di destên xwe de hebûn. Nîşan, an jî ala, xwe Gidyon e, û artêşa sê sedan jî heman artêşa hêzdar a Ezekiel e—ya ku di beşa sî û heftan de radibe ser piyan.

Leviticus 9:23, 24-তে, যখন হারূনের মহাযাজক হিসেবে প্রথম নিবেদনের পর তাম্বু উৎসর্গ করা হলো, তখন সদাপ্রভুর সম্মুখ হতে অগ্নি বেরিয়ে এসে বেদির ওপরের হোমবলি ও চর্বি ভস্ম করে দিল। লোকেরা উচ্চস্বরে ধ্বনি করল এবং ভয়ে-ভক্তিতে নিজেদের মুখের ওপর পড়ে গেল। এটি অবশ্যই, পংক্তির পর পংক্তি, এলিয়ার অগ্নির সঙ্গে সামঞ্জস্যপূর্ণ হতে হবে।

Ezra ku salaadaddiisii saacadda sagaalaad ee ku saabsan kala soocidda sarreenka iyo haramaha, oo dhacda xeerka Axadda, ayaa markaas la oofinayaa marka kiniisadda halganta ahi isu beddesho kiniisadda guulaysata. Waa inay sidoo kale la jaanqaaddaa dabkii Gidecoon. Dabkii wax guba ee ku soo degay qurbaankii ugu horreeyey ee Haaruun, oo la bixiyey toddoba maalmood oo quduus-ka-dhigid ah dabadeed maalintii siddeedaad, ayaa isla maalintaas mar kale soo noqday, oo baabbi'iyey labadii wiil ee sharka lahaa ee Haaruun. Marka Ruuxa Quduuska ah lagu shubo iyada oo aan qiyaas lahayn saacadda sagaalaad, xeerka Axadda, waxaa jiri doona kala soocid laba dabaqadood oo wadaaddo ah, oo kiniisadda guulaysata waxay bilaabi doontaa hawsha uu metelo faraska cad ee Efesos, kaas oo u baxa isagoo guulaysanaya oo si uu u guulaysto. Subkidda kiniisadda guulaysata waxay markhaati labaad ka heshaa macbudkii Sulaymaan.

Solomoni temple bi dedikeshon den 2 Kronik 7:1–3, after Solomoni preya, faea i kamdaon from heven and i konsumem olketa born-ofaring and olketa sakrifaes. Glori bilong the Lord i fulimap temple, mekem olketa pipol for worship and olketa declarem gudnes bilong God and mercy bilong Hem wea olketa no save finis. Long Sunday law, church triumphant bae i liftimap olketa antap moa winim evri mountain olsem wanfala crown and wanfala ensign according to Zechariah and Isaiah. Taem faea i kamdaon long dedikeshon bilong temple bilong Solomoni, temple i fulimap witim glori bilong the Lord, wea i simbolaezem dat sounding bilong sevent trumpet hem i finishem waka bilong hem long pipol bilong God and hem i klosap for finishem dat sem waka long olketa waka-man bilong eleventh hour. Sevent trumpet i representem atonement, dat kombinashon bilong Divinity and humanity wea i happen taem Jesus i liftimap kingdom bilong glori bilong Hem. Dat faea wea i kamdaon long tabernacle bilong Moses and temple bilong Solomoni hem tu wanfala faea bilong judgment for son bilong Aaron, olsem hem bin olketa for David tu.

Davidi ahembelo lyakwe paulu lu kupupwila kwa Arauna/Ornani mu 1 Milandu 21:26, mu kimye kya cilele ciletelelwe ne kuverenga kwa Davidi, capakulwa no mulilo ukufuma ku lulu pa cipailo, ukulangisha ukupokelelwa no kulekesha cilele. Icilele ca Laodikea cilelekeshwa ilyo umulilo waikila pa hembelo lya Davidi ukucimya cilele ca kweyemena pa maka ya bantu na pa mano yabo. Ukupilibuka ukufuma ku bwa-muntu ukuya ku bwa-Muntu bwa Bulesa kulamanyikwa ilyo impongolo ya mpapulo yafikilishiwa, kabili ulukuta lwasumbulwa ngo cishibilo. Pano epo, mu kwafwilana ne tempile yakwe Solomoni, ubwafya bwa Mfumu bwaiswile itempile ilyo Ubumulungu bwakumbanwa no bwa-muntu.

Katika makala inayofuata tutaendelea na uchunguzi wetu wa kipindi cha Kilio cha Usiku wa Manane kama kinavyowakilishwa na saa ya tatu na ya tisa.