Panium - Imwe ya Mbere

Kwa muda fulani, tumekuwa tukielekeza fikira zetu kwenye historia iliyofichwa ya Danieli 11:40, na katika majuma ya hivi karibuni, Bwana ameelekeza tafakari yetu kwenye aya ya 27:

Hapo mwanzo, sikuwa na uhakika kuhusu maelezo—ni lini, ni wapi, na ni nani walioketi mezani pale, wakisema uongo wao kwa wao—lakini maswali haya sasa yanachunguzwa upya. Katika Sabato chache zilizopita, nilifanya makosa kadhaa nilipokuwa nikiyapitia mistari hii. Hata hivyo, kwa njia ya kile ninachoamini kuwa ni uongozi wa majaliwa ya Mungu, miungano iliyowakilishwa katika aya 13–15, iliyotiwa mfano na Kaisaria Filipi, ilianza kufunuliwa. Ingawa baadhi ya vipengele bado vinahitaji kusahihishwa zaidi, naamini ya kuwa Bwana ameondoa mkono Wake juu ya aya hizi ili kufunua maana yake.

Kwakutuka uku kwavonekere palepale panuma pa kukumanya kwa pa Zoom kwa Sabata yamalilo. Pa mulungu umoza uwalongolwelepo, nakuminyikile sana na kusankhana kwa mano kwa masololelo ya malembe mu mavese 10–15. Nalembile no kutuma ubutumwa bwa pa foni ku bantu bacheche, ukulondolola mano yandi, no kulomba ukuti nshimikileko pa mongulo wa pa Fwilayiti. Nacilinga ukutantika bwino ifintu ifili muli ayo mavese, ukwaisuminina ukuti mwalimo icintu icakosa sana pa bukankala. Cili ko, lelo te co nalengelepo pa kutendeka. Nangu ne fyakucimfyanya fyandi mu mulungu umoza ne ciputulwa cimbi cilepita, ilyo nacitunkanishanya n’aya mavesi, ndeumfwa ubwingi bwa kwa Kasesema ubwa natemwa ukwishiba kale. Shikulu alefungulula icine cimo icapadera, icakoselesha, kandi icafwile. Ilyo fye icakubomfya ca bumuntu casokololwa lyonse no kubikilwa ku luseke, e lyo icine—icafungulwilwe na Nkango wa mukowa wa Yuda—cilangilila ukuba icakosa sana ukucila nefyo nacimwene.

پوتین، وەک پاشای باشوور، پتلەمی دەهاوێنێت؛ ئەوەی لە شەڕی ئۆکرایندا سەرکەوتن بەدەست دەهێنێت و ئایەتی 11 تەواو دەکات. لە ڕووی مێژووییەوە، سەرکەوتنی پتلەمی IV فیلۆپاتۆر لە جەنگی ڕافیا ئەم ئایەتەی تەواو کرد، وەک پێش‌نیشاندانی سەرکەوتنی نزیکی پوتین. ئایەتەکانی 5–9 بە وردییەکی تەواو مێژوویەک خەریکی پێش‌نیشاندان دەکەن کە سایەی حوکمڕانی 1,260-ساڵەی پاپایەتییە (538–1798). ئەم وردەکارییانە لە ڕابردوودا بە دووبارەیی زۆر لێکۆڵینەوەیان لێ کراوە؛ بۆیە لێرەدا تەنها یەک نیشانەڕێی پێغەمبەرانە دەخەمە ڕوو کە لە ئایەتەکانی 5–9 تەواو بووە و لە ماوەی 538 تا 1798یشدا دووبارە دەنگی داوەتەوە.

ئەم ماوەیە بە پەیمانێک دەستی پێ کرد لەنێوان شانشینی بطلیمۆسیی باشوور و شانشینی سێلۆکیی باکوور، کە بە هاوسەرگیریی کچی پاشای باشوور بە پاشای باکوور مۆر کرا. ئەم یەکگرتنە ماوەیەکی حەوت ساڵەی دەستپێکرد کە کۆتایی هات کاتێک پاشای باشوور هێرشی کردە سەر باکوور، پاشای باکووری بە دیل بۆ میسر برد، و پاشا دیلەکە لە دوای ئەوەی لە ئەسپێک کەوت، دواتر مرد.

U gutera kwabayeho biturutse ku isezerano ryari ryararenganyijwe. Amaze gutangira cya gihe cy’imyaka irindwi, umwami wo mu majyaruguru yashyize ku ruhande umugore we wa mbere kugira ngo arongore umwamikazi wo mu majyepfo no gukomeza isezerano. Nyuma yaho, yirukanye uwo mugore wo mu majyepfo maze asubiza ku ngoma umwamikazi we wa mbere. Ibyo byatumye uwo mwamikazi wa mbere yica umwamikazi wo mu majyepfo hamwe n’abari bamuherekeje, bituma umuryango w’uwo mwamikazi wo mu majyepfo wo muri Egiputa urakara cyane.

Na ngana ulanduzi wa kiunabii, miaka saba yaweza kuonekana kuwa vipindi viwili vya miaka mitatu na nusu, kama inavyoonyeshwa na miaka mitatu na nusu kabla na baada ya msalaba ambayo kwa pamoja iliwakilisha juma ambalo Kristo alilithibitisha agano. Hiyo miaka mitatu na nusu pia hutambuliwa katika laana ya nyakati saba iliyotekelezwa juu ya ufalme wa kaskazini wa Israeli tangu 723 KK hadi 1798. Hizo nyakati saba zimegawanywa katika vipindi viwili vya mia moja na sitini mara kumi na mbili, huku 538 ikiwa ndiyo sehemu ya katikati. Mifano hii ya saba kugawanywa katika vipindi viwili vya miaka mitatu na nusu si ya nasibu; ni ya makusudi.

Mu kugabanywamo kw’icyumweru, Kristo yemeje isezerano; umusaraba ugereranya hagati, kandi mu kubigenza atyo ugaragaza Kristo atanga ubutumwa ku giti cye mu gihe cy’imyaka itatu n’igice, hanyuma bigakurikirwa n’uko abigishwa Be batanga ubutumwa muri icyo gihe nyine. Mu bihe birindwi byagabwe ku bwami bwo mu majyaruguru, 538 igabanya amateka mo igihe ubupagani bwakandagiraga ubuturo bwera n’ingabo, bigakurikirwa n’ubupapa bukandagiye ubuturo bwera n’ingabo muri icyo gihe nyine. Mu kimenyetso cy’ubuhanuzi, “karindwi” ihagararirwa n’itatu n’igice, na byo bikongera guhagararirwa n’amezi mirongo ine n’abiri, iminsi cyangwa imyaka itatu n’igice, igihumbi na magana abiri na mirongo itandatu, makumyabiri na bitanu makumyabiri, n’igihe, ibihe n’igice cy’igihe. Mu rwego rw’umvugiro, iyo mibare yose irasimburana.

Mkataba uliowakilishwa kati ya Ufalme wa Ptolemaio, uliotawaliwa na wazao wa Ptolemy wa Kwanza (jemedari wa Aleksanda Mkuu), waliokuwa wakitawala Misri, na Milki ya Seleukia, iliyotawaliwa na wazao wa Seleucus wa Kwanza (jemedari mwingine wa Aleksanda), waliokuwa wakitawala sehemu kubwa ya Mashariki ya Kati, pamoja na Shamu, ulihitimisha Vita vya Pili vya Shamu mwaka 253 KK. Vita hivyo vilikuwa vimeanza miaka saba kabla, katika mwaka 260 KK. Miaka saba baada ya mkataba huo kuthibitishwa, ulivunjwa mwaka 246 KK. Miaka kumi na minne, iliyogawanywa katika vipindi viwili vya miaka saba. Nusu ya kwanza ni vita, na nusu ya pili ni amani. Miaka hiyo kumi na minne huanza na Vita vya Pili vya Shamu na huisha na Vita vya Tatu vya Shamu. Aina hii ya ulinganifu katika historia hukuzwa zaidi unapofahamu kwamba historia hiyo imewakilishwa katika aya ya tano hadi ya tisa ya sura ya kumi na moja. Mkataba huo na kuvunjwa kwake ndicho kiini cha aya hizo na cha historia iliyozitimiza.

Ev bi serdestiya papatîyê ya ji 538 heta 1798 dom kir re hevaheng e. Nêzîkî dawiya wê serdemê, Napoleon Bonaparte bi Vatîkanê re ket nav peymanekê. Bi îstînadê şikandina Peymana Tolentino ya 1797 ji aliyê Vatîkanê ve, Napoleon di 1798-an de General Berthier şand ku papayê dîl bike. Papa di 1799-an de li Fransayê mir. Ev demjêra 1,260-salî di ayetên 31–39 de bi hûrgulî hatiye diyarkirin.

Maandiko ya aya 5–9 yanaenda sambamba na yale ya aya 31–39, yakitoa mashahidi wawili ndani ya Danieli 11. Mistari yote miwili inashiriki alama zilezile za kinabii, ikifunua mienendo kati ya wafalme wa kusini na wa kaskazini. Kila kipindi kinafanishwa kwa miaka mitatu na nusu, kikifikia tamati kwa mfalme wa kusini kushinda, kumkamata mfalme wa kaskazini, na kumpeleka katika nchi ya kusini, ambamo wafalme wote wawili wa kaskazini hufa. Katika visa vyote viwili, kama maandiko yanavyosema, mfalme wa kusini hurudi na nyara:

Kwa Ptolemy, hii ilikuwa hazina iliyokuwa imeporwa hapo awali na mfalme wa kaskazini; kwa Napoleon, ilikuwa ni utajiri wa Vatikani ulioporwa na kupelekwa Ufaransa. Mistari hii miwili ya ushuhuda inaonyesha kwamba kifo cha mfalme wa kaskazini kinafanywa ishara kwa kuanguka kutoka kwa farasi. Katika Ufunuo 17, mwanamke ampandaye mnyama analiwakilisha Kanisa Katoliki:

उसीले चढेको त्यो पशु संयुक्त राष्ट्रसंघ हो। प्रकाश १७ ले १७९८ को घातक घाउपछिको उसको सत्तामा पुनर्स्थापनाको वर्णन गर्दछ। आठौँ राज्यको रूपमा, उसले आफ्नो शासन फेरि सुरु गर्छ, जुन पशुमाथि चढेको प्रतीकद्वारा जनाइएको छ:

1798年の致命傷は、北の王が馬から落ちて死ぬ5–9節において予表されていた。ダニエル11章のこの二つの区分は、41–45節と並行している。41節に示される合衆国における日曜法は、獣に乗る教皇権の最後の騎行の始まりであり、この二つの区分にその期間が反映されている。エレン・ホワイトが、ダニエル11章において成就した「歴史の多くの部分」が「繰り返される」と述べるとき、5–9節および31–39節は41–45節と対応している。

Anyopa 31 kosi 45 syo, vesi 40-kua nyee adiyŋ achikɛt yemyen agɛt mokkɛr mokkar abuk yemyen auni kaany. Kɛ naa atɛmɛm akɛrɛt akee kɔrɔnyɛ nyɛ ikwaanyin akɔrɔt Daniel yemyen 45-kua cee kaakonyi. Kosi vesi 16, atɛmɛm akɛrɛt Rom akwapɛl apakani apɛrɛtɔriyal anyouni kɛrɛk auni—Pompey, Julius Caesar, Augustus Caesar, kɛ Tiberius Caesar. Akileta Augustus kosi lɔkɔrɔt Actium anyouni 31 BC ebuni akitodiar atɛrɛt Rom apɛrɛtɔriyal yemyen 360, kaakuju “saai” kosi vesi 24:

Actium ߟߋ߬ ߞߐ߫، Rome bɛɛ Egypt ߞߍ߫ ߖߡߊ߬ߣߊ ߘߏ߫ ߘߌ߫ 30 BC ߟߋ߬. ߏ߬ ߞߐ߬ߣߍ߬ ߟߊ߫ ߛߌ߰ߛߍ߫ ߞߍ߬ 360 ߟߋ߬ ߞߐ߫، 330 ߸ Constantine bɛɛ ߡߊ߬߸ ߋߡߔߌ߬ߦߊ߫ ߞߊߔߍ߫ ߛߐߘߐ߲ ߦߴߟߊ߫ Rome ߞߐ߫ ߞߊ߲ Constantinople. “ߕߎ߬ߡߊ” ߣߌ߫ ߏ߬ ߓߊ߯ ߞߍ߫ ߞߊ߬ߝߏ߬ߟߊ߫ ߞߐߛߊ߬ߦߊ߬ ߟߊ߫ 1,260 ߛߊߣߊ߫ ߟߎ߬ ߣߌ߫ papal rule ߣߌ߫ ߞߊ߲߬ 7 ߛߊߣߊ߫ ߟߎ߬ ߟߊ߫ verses 5–9.

لە ئایەتی 16ەوە، ڕۆمای ئیمپراتۆریی بێباوەڕ تا ئایەتی 30 زاڵ دەبێت، و هاوپەیمانی مەکەبییەکان لەگەڵ ڕۆما و هێڵی مەسیح لەخۆ دەگرێت. بەڵام، ئایەتەکانی 16–30 لەگەڵ ئایەتەکانی 31–39 و 41–45 هاوتەراز دەبن. لەبەر ئەوە، لە 30 ئایەتی کۆتاییی دانیال 11دا، هێڵێکی پێشبینیی یەکگرتوو دەردەکەوێت—جگە لە ئایەتی 40، لەوێ «کاتی کۆتایی» بە ساڵانی 1798 و 1989 نیشانە دەکرێت.

Ne mĩgũrũ minini cia mĩtarii ya 2 na ya 3—kuo wa mũthia wa athamaki anane agũcooka agatawala athamaki ikũmi a United Nations—mĩtarii ya mbere ibiri ithirĩrũkana na mũtarii wa 40, ikimenyithia rũciaro rwa Sunday law na gucooka kuva ũthamaki wa gatandatũ kana wa ithathatũ nginya wa mũgwanja na wa inyanya. Mĩtarii ya 3 na ya 4 ithirĩrũkana na mũtarii wa 45 na Daniel 12:1, ikionania kũinũka na kũgwa kwa ũthamaki wa Grecian, hamwe na gũthũrania na gũikwo hamwe na gũthira kwa upapa mĩtarii-inĩ ya 41 nginya Daniel 12:1. O na mũtumia hamwe na nyamũ ĩrĩa amenyaga thutha wayo marĩa na mũteithia ũhoro, magĩkũnia mĩaka ya kĩambĩrĩria na ya mũthia ya Daniel 11 nja ya ũhoro wa mũtarii wa 40. Alexander the Great arĩ mũhianĩrio wa United Nations, akĩrata ũmaraya na kahũri ka Tyre (mũthamaki wa irigũrũ kuuma mũtarii wa 41 na gũthiĩ mbere), arĩa o eerĩ marĩ nyamũ na ndamathia.

ئايەت‌های ٥–٩ لە کاتی کۆتایی‌دا لە ساڵی 1798 کۆتایی دێن، لە کاتێکدا ئايەتی 10 ساڵی 1989 نیشان دەکات. بەم شێوەیە، ماوەی نێوان ئايەتەکانی 9 و 10—لە 1798 تا 1989—بەشی ئاشکراکراوی ئايەتی 40 پێکدەهێنێت و مێژووی شاراوەی ئەو دەستپێدەکات. بۆ ڕوونکردنەوە: نزیکەی هەموو ئايەتێک لە دانیال 11 حوکمڕانی پاپایەتی لە 538 تا 1798 ڕەنگدەداتەوە. ئايەتی 40 ماوەی 1798 تا یاسای ڕۆژی یەکشانمە لە ئەمریکای یەکگرتوو دەگرێتەوە. ئايەتەکانی 6–9 سەردەمی پاپایەتی وێنەدەکەن، لە کاتێکدا ئايەتی 10 پێش‌بینیی داڕمانی یەکێتیی سۆڤیەت لە 1989 دەکات. بۆیە، ئايەتەکانی 11–15 لە 1989 تا یاسای ڕۆژی یەکشانمە درێژ دەبنەوە، وەک لە ئايەتەکانی 16 و 31 و 41 نیشان دراون.

Umurongo wa 40 ugabanyijemo ibice bibiri. Icya mbere, kuva mu 1798 kugeza mu 1989, gitangira kandi kikarangirana na “igihe cy’imperuka.” Igice cya kabiri gitangira mu 1989, aho igice cya mbere kirangirira. Imirongo ya 1 n’iya 2 igaragaza urukurikirane rw’abaperezida rutangirira mu 1989, ruhuye n’igice cya kabiri cy’umurongo wa 40. Umurongo wa 11 uranga itangira ry’intambara ya Ukraine mu 2014, naho umurongo wa 12 ukagaragaza ingaruka umwami w’epfo watsinze yikururira. Umurongo wa 13 uri hafi gusohora, ariko aha twibanda ku cy’uko umurongo wa 11 uri mu gice cya kabiri cy’umurongo wa 40—nyuma ya 1989, ariko mbere y’itegeko ryo ku Cyumweru (umurongo wa 41).

Mavesi 13–15 anasonga ku Nkhondo ya ku Panium mu 200 BC, chaka chimene Roma ya chikunja inayamba kugwiritsa ntchito mphamvu pa nkhani za anthu, zogwirizana ndi nkhondo imeneyo. Chochitika chimenechi, chimene chinachitika kale kwambiri kuposa kulowa kwa Pompey mu Yerusalemu mu vesi 16, chimapereka umboni wa mbiri wodziwitsa kuti vesi 41 ndi lamulo la Sabata la Lamlungu mu USA.

Buxik xeta peyamberî û pêkanîna wê ya dîrokî di Daniel 11 de, yan di nav dîroka aya 40an de ye (ji 1798 heta yasa Yekşemê), yan jî ji aya 41an heta Daniel 12:1. Ji 45 ayetan, ayetên 1, 2, 7–15, û 40—ku tevahî diwanzdeh in—dema ku rêz li ser rêz têne danîn, li ser demxeta aya 40an têne sepandin. Aya 40an di sala 1989an de bi du beşan dabeş dibe. Ayetên 1, 2, û 10–15 bi nîvê wê yê duyem re li hev têne. Ayetên 1 û 2 xeta serokkomaran di dîroka heywana erdê de dişopînin, lê ayetên 10–15 sê şerên niyabetî nîşan didin ku ji aliyê padîşahê bakur (hêza papatî) ve ji 1989an heta yasa Yekşemê hatine saz kirin. Sê şerên niyabetî bi Dewletên Yekbûyî dest pê dikin, ku di aya 40an de wekî “erebe, keştî û siwar” tê nas kirin.

Tukwendeleya mu kiwandiiko ekiddiilira.