تەندەرەکانی هاوتا - ژمارە دوو

Nabii anasema, “Nikaona malaika mwingine akishuka kutoka mbinguni, mwenye mamlaka kuu; nayo dunia ikaangazwa na utukufu wake. Akalia kwa nguvu kwa sauti kuu, akisema, Umeanguka, umeanguka Babeli ule mkuu, nao umekuwa makao ya pepo wachafu” (Ufunuo 18:1, 2). Huu ndio ujumbe uleule uliotolewa na malaika wa pili. Babeli umeanguka, “kwa sababu amewanywesha mataifa yote mvinyo ya ghadhabu ya uasherati wake” (Ufunuo 14:8). Mvinyo huo ni nini?—Mafundisho yake ya uongo. Ameupa ulimwengu sabato ya uongo badala ya Sabato ya amri ya nne, tena amerudia uongo ule ambao Shetani alimwambia Hawa kwanza katika Edeni—kwamba nafsi haifi kwa asili. Makosa mengine mengi ya aina iyo hiyo ameyatawanya kila mahali, “akifundisha mafundisho yaliyo maagizo ya wanadamu” (Mathayo 15:9).

“Jesus etango kutandika utumishi wake wa hadhara, akaitakasa Hekalu kutokana na unajisi wake wa kukufuru. Miongoni mwa matendo ya mwisho ya utumishi Wake kulikuwako kutakaswa kwa pili kwa Hekalu. Hivyo basi, katika kazi ya mwisho ya kuionya dunia, miito miwili iliyo tofauti hutolewa kwa makanisa. Ujumbe wa malaika wa pili ni, ‘Umeanguka, umeanguka Babeli, mji ule mkuu, kwa sababu amewanywesha mataifa yote mvinyo ya ghadhabu ya uasherati wake’ (Ufunuo 14:8). Naye katika kilio kikuu cha ujumbe wa malaika wa tatu sauti husikika kutoka mbinguni ikisema, ‘Tokeni kwake, enyi watu wangu, msije mkashiriki dhambi zake, wala msipokee mapigo yake. Kwa maana dhambi zake zimefika hata mbinguni, naye Mungu ameyakumbuka maovu yake’ (Ufunuo 18:4, 5).” Selected Messages, book 2, 118.

“Hata hivyo waabudu kutoka kila taifa waliitafuta hekalu lililokuwa limewekwa wakfu kwa ibada ya Mungu. Likimetameta kwa dhahabu na mawe ya thamani, lilikuwa maono ya uzuri na utukufu mkuu. Lakini Yehova hakupatikana tena katika jumba hilo la kupendeza. Israeli kama taifa lilikuwa limejitenga na Mungu kwa talaka ya kiroho. Kristo, alipokuwa karibu na mwisho wa huduma Yake duniani, alipotazama kwa mara ya mwisho ndani ya hekalu, alisema, ‘Tazama, nyumba yenu mmeachiwa hali ya ukiwa.’ Mathayo 23:38. Hadi wakati huo alikuwa ameliita hekalu nyumba ya Baba Yake; lakini Mwana wa Mungu alipotoka ndani ya kuta hizo, uwepo wa Mungu uliondolewa milele kutoka katika hekalu lililokuwa limejengwa kwa utukufu Wake.” Matendo ya Mitume, 145.

«Min hate ku nîşan hate ku hemû asîman çawa bi karê ku li ser rûyê erdê diçû re eleqedar bû. Îsa ferman da melekek hêzdar û bihêz ku dakeve û niştecihên erdê hişyar bike ku ji bo xuyabûna wî ya duyem amade bibin. Min dît ku ew melekê bihêz ji huzûra Îsa li asîman derket. Li pêşiya wî ronahiyek pir geş û şanaz diçû. Ji min re hate gotin ku erka wî ew bû ku erdê bi rûmeta xwe ronî bike û mirovan ji xezeba Xwedê ya hatinê hişyar bike. Gelek komên mirovî ew ronahî qebûl kirin. Hin bi xuyangî pir cidî xuya dikirin, lê hin din bi kêfxweşî û mestbûnê tije bûn. Ronahî li ser hemûyan hate belav kirin, lê hin tenê ketin bin bandora ronahiyê û wê bi dilxwazî qebûl nekirin. Lê hemû yên ku wê qebûl kirin, rûyên xwe ber bi jor ve, ber bi asîman ve zivirandin û Xwedê mezin kirin. Gelek bi xezebeke mezin hatin tije kirin. Xizmetkar û gel bi hev re bi yên nepak re yekbûn, û bi berxwedanek tund li hember ronahiya ku ji aliyê melekê bihêz ve hatibû belav kirin rawestan. Lê hemû yên ku wê qebûl kirin, ji cîhanê veqetiyan û bi hev re bi têkiliyeke pir nêzîk hatin yek kirin.»

“സാത്താനും അവന്റെ ദൂതന്മാരും തങ്ങൾക്ക് കഴിയുന്ന എല്ലാവരുടെയും മനസ്സുകളെ വെളിച്ചത്തിൽനിന്ന് ആകർഷിച്ചു മാറ്റുവാൻ അത്യന്തം തിരക്കോടെ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അതിനെ നിരസിച്ച കൂട്ടം ഇരുളിൽ വിട്ടുകൊടുക്കപ്പെട്ടു. സ്വർഗീയ ഉത്ഭവമുള്ള സന്ദേശം അവർക്കു പരിചയപ്പെടുത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ അവർ പ്രകടിപ്പിച്ച സ്വഭാവം രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, ദൈവത്തിന്റെ ജനമെന്നു അവകാശപ്പെട്ടവരെ ദൂതൻ അത്യന്തം ആഴത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധയോടെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതു ഞാൻ കണ്ടു. യേശുവിനെ സ്നേഹിക്കുന്നു എന്നു അവകാശപ്പെട്ട അത്യന്തം അനേകർ സ്വർഗീയ സന്ദേശത്തിൽനിന്ന് പരിഹാസത്തോടും ഉപഹാസത്തോടും വൈരത്തോടും കൂടി തിരിഞ്ഞുപോയപ്പോൾ, കൈയിൽ ഒരു ചുരുൾ പിടിച്ചിരുന്ന ഒരു ദൂതൻ ആ ലജ്ജാകരമായ രേഖ തയ്യാറാക്കി. യേശു തന്റെ അനുയായികളെന്നു അവകാശപ്പെട്ടവരാൽ നിരസിക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ടു സകല സ്വർഗ്ഗവും കോപാകുലമായി നിറഞ്ഞിരുന്നു.”

“Nangitinan ko ang pagkasiphayo ng mga nagtitiwala. Wara nira nakita an ira Ginoo ha ginlalaoman nga panahon. Katuyoan ito han Diyos nga tagoon an tidaraon, ngan dal-on an Iya katawohan ngadto ha usa ka punto han pagdesisyon. Kon waray ini nga punto han panahon, an buhat nga gintuyo han Diyos diri unta natuman. Ginmandoan ni Satanas an mga hunahuna han damo hinduro nga umuna gud ngadto ha tidaraon. An usa nga yugto han panahon nga iginsangyaw para han pagpakita ni Cristo kinahanglan magdara han hunahuna ngadto ha sinsero nga pamiling han andam para ha presente. Han lumabay an panahon, adton waray gud makakarawat han kapawa han anghel, nag-usa hadton nagtamay han mensahe tikang ha langit, ngan ira ginbinalingan ha pagyubit adton mga nasiphayo. Nakita ko an mga anghel ha langit nga nakigsabot kan Jesus. Ira namarkahan an kahimtang han mga nag-aangkon nga mga sumurunod ni Cristo. An paglabay han tinutdo nga panahon nagsari ngan nagpamatuod ha ira, ngan damu hinduro an tinimbang ha timbangan ngan nasapwan nga kulang. Naghahambog hira ngatanan ha makusog nga tingog nga mga Cristiano hira, kondi napakyas hira ha pagsunod kan Cristo ha haros ngatanan nga bahin. Naghinangyo hi Satanas han kahimtang han mga nag-aangkon nga mga sumurunod ni Cristo. Aada hira ha iya lit-ag. Iya gin-giyaan an kadam-an nga bumaya han matadong nga dalan, ngan nangangalimbasog hira pagsaka ngadto ha langit pinaagi hin lain nga paagi. Nakita han mga anghel an mga putli, an mga limpyo, ngan an mga baraan, nga nahahalo na la ngatanan kaupod han mga makasasala ha Sion, ngan han pakuno-kuno nga mahigugmaon ha kalibotan. Ira ginbabantayan an mga matuod nga mga nahigugma kan Jesus; kondi an mga maraot nakakaapekto ha mga baraan.”

Ane, ava na mioyo yao iliwaka kwa shauku, kwa hamu kuu ya kumwona Yesu, walikatazwa na ndugu zao wa kujidai kusema juu ya kuja kwake. Malaika walitazama tukio lote, nao wakawahurumia mabaki, waliopenda kutokea kwake Yesu. Malaika mwingine mwenye nguvu alitumwa ashuke duniani. Yesu akaweka mkononi mwake andiko, naye alipokuja duniani, akalia, Babeli umeanguka! umeanguka! Ndipo nikawaona tena wale waliokatishwa tamaa wakichangamka uso, na kuinua macho yao mbinguni, wakitazama kwa imani na tumaini kutokea kwa Bwana wao. Lakini wengi walionekana kubaki katika hali ya uzito wa akili, kana kwamba wamelala; hata hivyo niliweza kuona alama ya huzuni ya ndani sana juu ya nyuso zao. Wale waliokatishwa tamaa waliona kutoka katika Biblia kwamba walikuwa katika wakati wa kukawia, na kwamba iliwapasa kungojea kwa saburi kutimizwa kwa ono. Ushahidi uleule uliowaongoza kumtazamia Bwana wao mwaka 1843, uliwaongoza kumtarajia mwaka 1844. Nikaona kwamba wengi hawakuwa na nguvu ile iliyokuwa alama ya imani yao mwaka 1843. Kukatishwa tamaa kwao kulikuwa kumepooza imani yao. Lakini wale waliokatishwa tamaa walipoungana katika kilio cha malaika wa pili, jeshi la mbinguni lilitazama kwa shauku iliyo kuu sana, na likaona athari ya ujumbe ule. Wakawaona wale waliolichukua jina la Wakristo wakigeukia kwa dhihaka na kejeli juu ya wale waliokuwa wamekatishwa tamaa. Maneno yalipotoka katika midomo ya mwenye kudhihaki, Bado hamjakwenda juu! malaika akaandika maneno hayo. Akasema malaika, Wanamdhihaki Mungu.

“Ndzi kongomisiwile emuva eka ku tlakusiwa ka Eliya. Nguvu ya yena ya vuprofeta yi wela eka Elixa, kutani vana vo homboloka (kumbe vantshwa) va n’wi landzela, va hlekula, va huwelela, va ku: Tlakuka wena nhloko ya mpandlha! Tlakuka wena nhloko ya mpandlha! A va hlekula Xikwembu, kutani va hlangana ni xigwevo xa vona kona kwalaho. A va swi dyondzile eka vatswari va vona. Kutani lava va hlekuleke ni ku hlekula mhaka ya ku tlhandluka ka vakwetsimi, va ta pfuxeriwa makhombo ya Xikwembu, kutani va ta lemuka leswaku a hi mhaka leyitsongo ku tlangisa hi Yena.

“Yesu aliwatuma malaika wengine waruke upesi ili kuifufua na kuitia nguvu imani iliyokuwa imelegea ya watu wake, na kuwaandaa wapate kuielewa ujumbe wa malaika wa pili, na hatua ile muhimu ambayo ilikuwa karibu kufanywa mbinguni. Naliwaona malaika hao wakipokea uwezo mkuu na nuru kutoka kwa Yesu, kisha wakaruka upesi kuja duniani kutimiza utume wao wa kumsaidia malaika wa pili katika kazi yake. Nuru kubwa ikawamulikia watu wa Mungu malaika walipolia, Tazama, Bwana-arusi anakuja, tokeni mwende kumlaki. Kisha nikawaona wale waliokatishwa tamaa wakainuka, na kwa upatano na malaika wa pili, wakatangaza, Tazama, Bwana-arusi anakuja, tokeni mwende kumlaki. Nuru iliyotoka kwa malaika ilipenyesha giza kila mahali. Shetani na malaika zake wakatafuta kuizuia nuru hii isienee, wala isilete athari iliyokusudiwa. Walibishana na malaika wa Mungu, na kuwaambia kwamba Mungu alikuwa amewadanganya watu, na kwamba kwa nuru na uwezo wao wote, wasingeweza kuwafanya watu waamini kwamba Yesu alikuwa anakuja. Malaika wa Mungu waliendelea na kazi yao, ingawa Shetani alijitahidi kuuziba njia, na kuigeuza mioyo ya watu mbali na nuru. Wale walioipokea walionekana kuwa na furaha nyingi sana. Walielekeza macho yao juu mbinguni, na walitamani kuonekana kwa Yesu. Wengine walikuwa katika dhiki kuu, wakilia na kuomba. Macho yao yalionekana kujitazama wenyewe, nao hawakuthubutu kutazama juu.”

Muveŋelu wa ntalu wa kufuma mwilu wakabavwanganya ku mfifi, ne menso abo, ayo akali ayumfikwile mu kukabila pa bene mu kutalalika, akapindukila kuulu, apo kusakilwa ne nsansa sha buzhilo vyakemwene pa bipande byonse bya bilungi byabo. Yesu ne nkamu yonse ya bangele bakatalile na kusangulukila aba bulembele, aba baketekela mu kulindila.

“Avela vaze valikataa na kupinga nuru ya ujumbe wa malaika wa kwanza, walipoteza nuru ya ule wa pili, wala hawakuweza kufaidika na uweza na utukufu vilivyoandamana na ujumbe, Tazama, Bwana-arusi yuaja. Yesu akawageukia kwa uso wa kununa. Walikuwa wamemdharau na kumkataa. Wale walioupokea ujumbe walizingirwa katika wingu la utukufu. Walingoja na kukesha na kuomba ili wajue mapenzi ya Mungu. Waliogopa sana wasimkosee. Nikaona Shetani na malaika zake wakitafuta kuifungia nuru hii ya kimungu mbali na watu wa Mungu; lakini maadamu wale waliokuwa wakingoja waliithamini nuru hiyo, na kuyaelekeza macho yao juu kutoka duniani kwa Yesu, Shetani hakuwa na uwezo wa kuwanyang’anya nuru hiyo ya thamani. Ujumbe uliotolewa kutoka mbinguni ulimghadhibisha Shetani na malaika zake, na wale waliodai kumpenda Yesu, lakini waliodhihaki kuja kwake, waliwadharau na kuwakejeli wale waaminifu wenye kutumaini. Lakini malaika aliandika kila tusi, kila dharau, kila udhalilishaji walioupokea kutoka kwa ndugu zao waliodai kuwa ndugu. Wengi sana waliinua sauti zao kupaza, Tazama, Bwana-arusi yuaja, wakawaacha ndugu zao ambao hawakupenda kufunuliwa kwa Yesu, na ambao hawangekubali wao kukaa katika kutafakari kuja kwake mara ya pili. Nikaona Yesu akigeuza uso wake kutoka kwa wale waliokataa na kudharau kuja kwake, kisha akawaagiza malaika wawatoe watu wake watoke miongoni mwa wachafu, wasije wakatiwa unajisi. Wale waliotii jumbe zile wakasimama wakiwa huru na wenye umoja. Nuru takatifu na bora ikawamulikia. Waliukana ulimwengu, wakayakata mapendo yao kutoka kwake, na kuyatoa kafara maslahi yao ya kidunia. Waliacha hazina yao ya duniani, na macho yao yenye shauku yakatazamishwa mbinguni, wakitarajia kumwona Mkombozi wao mpendwa. Furaha takatifu, iliyo safi, iliangaza katika nyuso zao, nayo ilishuhudia juu ya amani na furaha vilivyotawala ndani. Yesu akawaagiza malaika zake waende na kuwatia nguvu, kwa kuwa saa ya kujaribiwa kwao ilikuwa imekaribia. Nikaona kwamba hawa wanaongoja walikuwa hawajajaribiwa bado kama ilivyowapasa. Walikuwa hawajawekwa huru mbali na makosa. Nami nikaona rehema na wema wa Mungu katika kupeleka onyo kwa watu wa dunia, na jumbe za kurudiwa-rudiwa ili kuwafikisha kwenye wakati maalumu, kuwaongoza katika kujichunguza kwa bidii, ili wajivue makosa ambayo yamepitishwa kwao kutoka kwa wapagani na wapapa. Kwa njia ya jumbe hizi Mungu amekuwa akiwatoa watu wake mahali ambapo anaweza kuwatendea kazi kwa uweza mkuu zaidi, na ambapo wanaweza kuzishika amri zake zote....”

“Ŋwãc Jecu kɛ tɔ̈u ku bï piny ciɛl ci thɛɛr në acïŋ malual, kɔc ɛ̈ piny baai tën bɛ̈n në acïŋ malualic, kɛ ye tën nyin aräk cï loi ku nhom cï Mɛnh Yïth tɔ̈u, acï tɛ̈n mac rot dït kedhie looi ku piny; kɛ acï warak në tɛ̈n nhomic rëëc, ku kɛ ye piny bɛ̈n në kuɛny ku në pɛɛr, acï yök dhuk pïou cï ruac raan në agut, ku acï ya dhuk rëër cï laŋ tën raan. Ruac ënë acï raan Yïth looi bïk keŋ guɔp ku bïk nyic aköl kɔc ë pinyic ku aköl diɛɛr cï bɛn kɔ̈k. Tɛ̈n acï lueel, “Kek bïk kaac në yic ku mac tën raan cï bïthiin ku rɛl ën.” Raan ënë ya guɔp ke cï yiic baai rac tɔ̈u aköl piny acie, bïk cï raan nhialic ye cïï ke pïou. Kuun kɛ acï guop kedhië jiɛl ënë, kek bïk raan yic cïï tɔ̈u ku bïk tɛ̈n yïth ye cï käk laar. Tɛ̈n mac diɔk acï ruac ën thok ku lueel në kë cï, “Yeën ënë pieth ë raan Yïth; yeën ënë raan cï guir käk tɔ̈u Mɛnh Yïth ku deet Jecu.” Kɛ ye acï këkë ruac luɛl thin, acï ciɛk në Acïŋ Malual nhialic. Nhïïm ë raan kedhië cï ruac ënë yök acï ciɛk në Acïŋ Malualic, tën Jecu cɔl ku nyin aräk, looi yeny deet thokic looi ba raan kedhië cï guɔp tɔ̈u bɛ̈i, ku ba raan kedhië cï käk tɔ̈u Mɛnh Yïth bɛ̈n raan nhom cïï nyic. Raan cï deet ënë looi ba raan piɔ̈u cï thiin në dhöl ku ba raan piɔ̈u cï rëër piny. Jecu alooi deet ba raan cï thiin kɛ cïï raanic pïou cï käk tɔ̈u Mɛnh Yïth yök, ku cï kɔc nhom në cïï nyic.”

“Jisu mu gheshi ga Handu Hashweswe liisule, obulafu bwa Sabato bwabonwa, kandi abantu ba Ruhanga bakaba bashemereire kukemebwa no kulagibwa amazima, nk’oku Ruhanga yaakemeire abaana ba Isiraeri omu biro eby’edhaire, kureeba oba nibaija kurinda amateeka ge. Naabona maraika wa kashatu ng’ayeraga eiguru, ng’alaga abacwekyerwe amaani ekkubo erigenda omu Handu Hashweswe ey’omu Kyeranda eky’omu iguru. Bamukurataho Jisu omu kwikiriza, baingira omu Handu Hashweswe. Ongaru, baboine Jisu, kandi okushemererwa n’amasuubi byamera bupya. Naabona nibehindukya amaisho enyuma, nibasubiramu ebyahingwire, okuruga aha kurangirira okw’okwija kwa Jisu okw’akabiri, bakagenda omu lugendo lwabo okuhika aha kuhwa kw’obwire omu 1844. Baleba okujunana kwabo kusobooroirwe, kandi okushemererwa n’okukakasa byabagaruramu amaani. Maraika wa kashatu acanire omumuri aha byahingwire, eby’omu kasumi aka, n’eby’omu maisho, kandi bamanya ngu buzima Ruhanga niwe yabebembeire omu buheereza bwe obw’ebyama.”

“Nikambulelwa kuti masalia bamukonka Yesu kuŋena mu Kiseo Kikatulikile Nkulo, kabona sanduku, ni kifulo kya lusa, kabapwilwamo ne bukata bwavyo. Yesu wafula kisweko kya sanduku, kabemba! bipande bya mabwe, ne mafunde ikumi yandikidwe pa vyona. Kabakonka ne menso amafunde ya mweo; lelo kabasunkila panyuma ne kututuma ilyo bamona itontonkanyo lya bune lili ne mweo pakati ka mafunde ikumi aya mushilo, ilyo ulubuuto ulukalamba ukucila pa yambi cine konse lubonesha pali lo, kabwelelo ka bukata buli monse ukulizunguluka. Tabasanga nangu cimo palya icibalanda ukuti Sabata yafutwapo, nangu ukuti yalaswishiwa ku bushiku bwa kutendeka kwa mulungu. Ilisoma nga filya lyalandilwe ku mulomo wa Leza mu bukata bwa mweo ne bwakutinya pa lupili, ilyo imimonekeshe yalekenka ne myulu yalepuma, kandi ilyo lyandikidwemo ne munwe wakwe wa mushilo pa bipande bya mabwe. Ibijelelo mutanda wakakolebemo no kumalamo imilimo yobe yonse; lelo ubushiku bwa cine lubali ni Sabata ya Mukama Leza obe. Kabakumya nganshi ilyo bamona ubwitekelelo ubwaikibwe pa mafunde ikumi. Kabamona nga yaikidwe pabula no kwa Yehova, yafimbiliwa no kulindwa ne bushilo bwakwe. Kabamona ukuti balecindamika panshi itontonkanyo lya bune ilya mu Mafunde Ikumi, no kucita ubushiku ubwapelwe ukufuma ku bapagani na baPapa, mu cifulo ca bushiku ubwacindikilwe na Yehova. Kabepesha imbere ya Leza, no kulila pa maka yabo ayapitapo.”

“Ndzi vone musi wa murhi wa risuna wu hunga exibyeni xa murhi wa risuna loko Yesu a nyiketa ku tivula ka swidyoho swa vona ni swikhongelo swa vona eka Tata wakwe. Kutani loko wu ri karhi wu tlakuka, ku vonakala loku hatimaka ku tshama ehenhla ka Yesu, ni le henhla ka xitulu xa tintswalo; kutani lava a va khongela hi mbilu hinkwayo, lava a va karhatekile hikuva a va swi kumile leswaku i vatluri va nawu wa Xikwembu, va katekisiwa, naswona swivumbeko swa vona swi voningisiwa hi ntshembo ni ku tsaka. Va hlanganyele entirhweni wa ntsumi ya vunharhu, va tlakusa marito ya vona kutani va twarisa xitsundzuxo lexi tlakukeke. Kambe eku sunguleni i vatsongo lava amukeleke rungula, hambi swi ri tano va ya emahlweni hi matimba ku twarisa xitsundzuxo. Kutani ndzi vona vo tala va amukela rungula ra ntsumi ya vunharhu, va hlanganisa marito ya vona ni ya lava a va rhange hi ku twarisa xitsundzuxo, kutani va tlakusa Xikwembu ni ku xi kurisa hi ku hlayisa Siku ra xona ro Kwetsima ra ku Wisa.”

“Kuvaingi ve vakakumbatia ilavo viungo vya tatu havakupata ufahamu wa hakika katika viungo viwili vya kale. Shetani alielewa haya, na jicho lake baya lilikuwa juu yao ili awaangushe; lakini malaika wa tatu alikuwa akiwaelekeza katika Patakatifu pa Patakatifu Sana, na wale waliokuwa wamejifunza kupitia viungo vya kale walikuwa wakiwaonyesha njia ya kwenda Patakatifu pa Mbinguni. Wengi walitambua mnyororo mkamilifu wa kweli katika viungo vya malaika, na waliukubali kwa furaha. Wakavikumbatia kwa mpangilio wake, na kwa imani wakamfuata Yesu kuingia katika Patakatifu pa Mbinguni. Viungo hivi vilionyeshwa kwangu kuwa kama nanga ya kuushikilia mwili imara. Na kadiri watu mmoja mmoja wanavyovipokea na kuvielewa, hulindwa dhidi ya madanganyo mengi ya Shetani.”

1844-ൽ ഉണ്ടായ മഹാനിരാശയ്ക്കുശേഷം, ശരീരത്തിന്റെ വിശ്വാസം അസ്ഥിരമാക്കുവാൻ സാത്താനും അവന്റെ ദൂതന്മാരും കണികൾ വിരിച്ചുകൊണ്ടു അത്യന്തം തിരക്കോടെ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഈ കാര്യങ്ങളിൽ വ്യക്തിപരമായ അനുഭവം ഉണ്ടായിരുന്ന ചിലരുടെയും മനസ്സുകളെ അവൻ സ്വാധീനിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അവർക്കു വിനയത്തിന്റെ ഭാവമുണ്ടായിരുന്നു. അവർ ഒന്നാമത്തെയും രണ്ടാമത്തെയും ദൂതസന്ദേശങ്ങളെ മാറ്റിമറിച്ച്, അവയുടെ നിവൃത്തിക്കായി ഭാവിയിലേക്കു വിരൽചൂണ്ടി; അതേസമയം, മറ്റുചിലർ അതിവിദൂരമായ ഭൂതകാലത്തിലേക്കു തിരിഞ്ഞ്, അവ അവിടെത്തന്നെ നിവൃത്തിയായിരിക്കുന്നു എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഈ വ്യക്തികൾ അനുഭവമില്ലാത്തവരുടെ മനസ്സുകളെ തെറ്റുവഴിപ്പിക്കുകയും അവരുടെ വിശ്വാസം അസ്ഥിരമാക്കുകയും ചെയ്തു. ചിലർ ശരീരത്തിൽനിന്നു സ്വതന്ത്രമായി, തങ്ങളുടേതായ ഒരു വിശ്വാസം സ്ഥാപിക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചു ബൈബിൾ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇതൊക്കെയും കണ്ട് സാത്താൻ ആനന്ദിച്ചു; കാരണം, നങ്കൂരത്തിൽനിന്നു വിടുതൽ പ്രാപിച്ചവരെ താൻ വിവിധ ഭ്രമങ്ങളാൽ സ്വാധീനിക്കയും ഉപദേശങ്ങളുടെ കാറ്റുകളാൽ എല്ലാദിക്കിലേക്കും അടിച്ചൊലിപ്പിക്കയും ചെയ്യാമെന്നു അവൻ അറിഞ്ഞിരുന്നു. ഒന്നാമത്തെയും രണ്ടാമത്തെയും സന്ദേശങ്ങളിൽ മുന്നിലുണ്ടായിരുന്ന പലരും അവയെ നിഷേധിച്ചു; അങ്ങനെ ശരീരമൊട്ടാകെ വിഭജനവും ചിതറലും പടർന്നു. അപ്പോൾ ഞാൻ Wm. Miller-നെ കണ്ടു. അദ്ദേഹം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായിരുന്നു; തന്റെ ജനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ദുഃഖവും വേദനയും മൂലം നമിച്ചുകിടക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി. 1844-ൽ ഐക്യത്തിലും സ്നേഹത്തിലും ഒന്നിച്ചിരുന്ന സംഘം പരസ്പരസ്നേഹം നഷ്ടപ്പെടുത്തി ഒരുവൻ മറ്റൊരുവന്നു വിരോധികളായിത്തീരുന്നതു അദ്ദേഹം കണ്ടു. അവർ തണുത്തതും പിന്മാറിയതുമായ അവസ്ഥയിലേക്കു വീഴുന്നതു അദ്ദേഹം കണ്ടു. ദുഃഖം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശക്തിയെ ക്ഷയിപ്പിച്ചു. മുഖ്യന്മാരായ ചിലർ Wm. Miller-നെ നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കയും, മൂന്നാം ദൂതന്റെ സന്ദേശവും ദൈവത്തിന്റെ കല്പനകളും അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചുകളയുമോ എന്നു ഭയപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് ഞാൻ കണ്ടു. അദ്ദേഹം സ്വർഗ്ഗത്തിൽനിന്നുള്ള വെളിച്ചത്തിങ്കലേക്കു ചായുവാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴൊക്കെയും, ഈ മനുഷ്യർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിനെ അതിൽനിന്നു തിരിച്ചു വിടുവാൻ എന്തെങ്കിലും ഉപായം ആസൂത്രണം ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിനെ ഇരുളിൽ പിടിച്ചിരുത്തുകയും, അവരുടെ ഇടയിൽ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്ന സ്വാധീനം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുവാൻ ഒരു മാനുഷിക സ്വാധീനം പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നതായി ഞാൻ കണ്ടു. ഒടുവിൽ Wm. Miller സ്വർഗ്ഗത്തിൽനിന്നുള്ള വെളിച്ചത്തിനെതിരെ തന്റെ ശബ്ദം ഉയർത്തി. തന്റെ നിരാശയെ പൂർണമായി വിശദീകരിക്കുകയും, ഭൂതകാലത്തിന്മേൽ വെളിച്ചവും മഹത്വവും ചൊരിയുകയും, അതുവഴി ക്ഷീണിച്ചുപോയ തന്റെ ശക്തികളെ പുതുക്കുകയും തന്റെ പ്രത്യാശയെ പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും ദൈവത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുവാൻ തന്നെ നയിക്കുകയും ചെയ്തേനേ ആയിരുന്ന ആ സന്ദേശം സ്വീകരിക്കാതിരുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം ദിവ്യജ്ഞാനത്തിന്നു പകരം മാനുഷികജ്ഞാനത്തോടു ചായിച്ചു; തന്റെ യജമാനന്റെ കാരണത്തിൽ നടത്തിയ കഠിനപ്രയത്‌നത്താലും വാർദ്ധക്യത്താലും തകർന്നിരിക്കയാൽ, അവനെ സത്യത്തിൽനിന്നു അകറ്റിനിർത്തിയവരെപ്പോലെ അദ്ദേഹം അത്രത്തോളം ഉത്തരവാദിയല്ലായിരുന്നു. അവർ ഉത്തരവാദികളാണ്; പാപം അവരുടെമേലാണ് നിൽക്കുന്നത്. Wm. Miller-നു മൂന്നാം സന്ദേശത്തിന്റെ വെളിച്ചം കാണാനായിരുന്നുവെങ്കിൽ, അദ്ദേഹത്തിനു ഇരുണ്ടതും ഗൂഢവുമായിത്തോന്നിയിരുന്ന പല കാര്യങ്ങളും വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടേനേ ഇരുന്നൂ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരന്മാർ തനിക്കായി അത്തരം ആഴമുള്ള സ്നേഹവും താൽപര്യവും പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നതിനാൽ, അവരിൽനിന്നു താൻ വേർപിരിയാൻ കഴിയുകയില്ലെന്നു അദ്ദേഹം വിചാരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയം സത്യത്തിലേക്കു ചായും; എങ്കിലും പിന്നീട് അദ്ദേഹം തന്റെ സഹോദരന്മാരെ നോക്കും. അവർ അതിനെ എതിർത്തു. യേശുവിന്റെ വരവിനെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിൽ തനിക്കൊപ്പം ചേർന്ന് തോളോടുതോൾ നിന്നവരിൽനിന്നു അദ്ദേഹം വേർപിരിയുമോ? അവർ തീർച്ചയായും താനെ തെറ്റുവഴിയിലേക്കു നയിക്കുകയില്ലെന്നു അദ്ദേഹം വിചാരിച്ചു.

“Ngai akamũrĩkia agĩe thĩ wa hinya wa Satani, na gũkua kũmũtongorere. Akamũhitha mbĩrĩra-inĩ, kũrĩa kũrĩna andũ arĩa maarĩ kũmũgũrũka hingo ciothe kuuma kwa Ngai. Musa akĩhĩtia o hingo ĩrĩa ya hakuhĩ na kũingĩra bũrũri ũrĩa wa kĩragano. O ta ũguo-rĩ, ndonire atĩ Wm. Miller nake akĩhĩtia rĩrĩa aarĩ hakuhĩ na kũingĩra Kanana ya igũrũ, nĩ ũndũ wa gwĩka ũhoti wake ũthii nginya kũrwana na ũhoro-wa-ma. Andũ angĩ nĩmo makamũtongoririe gwĩka ũguo. O andũ acio nĩmo mangĩgũrwo nĩ ũguo. No araika mararinda rũkũngũ rwa goro rwa ndungata ĩno ya Ngai, na nĩagacooka aumĩre na mũgambo wa tarumbeta ya mũthurano.”

“Ndzi vone nhlengeletano ya vanhu lava a va yime va sirhelelekile swinene naswona va tiyile, naswona a va nga pfumeli nchumu eka lava a va lava ku tsekatseka ripfumelo leri simekiweke ra miri. Xikwembu xi va langute hi ku va amukela. Ndzi kombisiwile magoza manharhu—rin’we, mambirhi ni manharhu—marungula ya yingelosi yo sungula, ya vumbirhi ni ya vunharhu. Yingelosi yi te, Khombo eka loyi a nga ta susa xiphemu, kumbe a tsekatsekisa pini eka marungula lawa. Ku twisisa ka ntiyiso ka marungula lawa i ka nkoka lowukulu swinene. Makumu ya mimoya ma le ka ndlela leyi ma amukeriwaka ha yona. Ndzi tlhela ndzi tisiwa ehansi hi ku hundza eka marungula lawa, kutani ndzi vona hilaha vanhu va Xikwembu va xaveleke ntokoto wa vona hi ku durha hakona. A wu kumiwile hi ku xaniseka lokukulu ni ku lwisana loku tika. Goza hi goza Xikwembu xi va fambisile, ku kondza xi va veke ehenhla ka pulatifomo leyi tiyeke, leyi nga susumekiki. Kutani ndzi vona vanhu van’wana loko va tshinela eka pulatifomo, va nga si khandziya ehenhla ka yona, va kambisisa masungulo. Van’wana hi ku tsaka va hatla va khandziya ehenhla ka yona. Van’wana va sungula ku sola ku vekiwa ka masungulo ya pulatifomo. A va navela leswaku ku endliwa ku antswisiwa, kutani pulatifomo a yi ta va leyi hetisekeke ngopfu, naswona vanhu a va ta tsaka ngopfu. Van’wana va rhelela ehenhla ka pulatifomo kutani va yi kambisisa, kutani va kuma nandzu eka yona, va vula leswaku yi vekiwile hi ndlela leyi hoxeke. Ndzi vone leswaku kusuhi ni hinkwavo a va yime va tiyile ehenhla ka pulatifomo, naswona va khutaza van’wana lava a va rhelerile ehenhla ka yona leswaku va tshika ku gungula ka vona, hikuva Xikwembu a ku ri muaki lonkulu, naswona a va lwa na xona. Va tlherisela emiehleketweni ntirho lowa hlamarisa wa Xikwembu, lowu a wu va kongomisile eka pulatifomo leyi tiyeke, naswona hi vun’we kusuhi ni hinkwavo va tlakusa mahlo ya vona etilweni, kutani hi rito lerikulu va dzunisa Xikwembu. Leswi swi khumbe van’wana va lava a va vilela naswona va tshikile pulatifomo, kutani va tlhela, hi xikandza xa ku titsongahata, va khandziya ehenhla ka yona.”

“Nacembuwi ukubwelelwa ku kulangazwa kwa kuboola kwa kusala kwa Kilisito. Yoane akatumwa mu mupashi na mu bukole bwa Eliya ukulungika nshila ya kwisa kwa Yesu. Abo baakene ubunte bwa Yoane tabakapusushiwa ku misambisho ya Yesu. Ukukana kwabo kulangazwa kwa kuboola kwakwe kwa kusala kwabikile apo batakakonsha kwakupokelela bwangu bwa bukapepa bukankala ubwa kwamba ukuti yeye ali Mesiya. Satana akatungulula abo baakene imbila yakwe Yoane ukuya ne kuya patanshi, ukana Yesu no kumupopa pa lupanda. Mu kucita ici, baibikile benga abo batakakonsha kupokelela uluse pa bushiku bwa Pentekoste, ubwalibafunjishe inshila iya kuya mu Nsanctuary ya mu myulu. Ukupanduka kwa kafula ka tempile kwalangishe ukuti ifyopefyo ne milimo ya mitemo ya Bayuda tabyakapokelelwapo kabili. Icipayano Icikulu cali capelwe, kabili cali capokelelwa, kabili Mupashi wa Mushilo uwatulukile pa bushiku bwa Pentekoste watwele amano ya basambi ukufuma ku Nsanctuary ya pano isonde ukuya ku ya mu myulu, uko Yesu aingile ku mulopa wakwe umwine, no kusulwila basambi bakwe amapindu ya kulipila kwakwe. Bayuda basiyilwe mu kubepwa konse ne mu mfifi yonse. Bapotelele ulubuto lonse bali no kulubapo pa butantiko bwa lupusukilo, kabili bacili batetekele mu fyopefyo fyabo ifya bushe no bupefyango bwabo ifya pefyo. Tabakakonsha ukupusushiwa ku buombeshi bwa pakati bwa Kilisito mu ncende ya Mushilo. Nsanctuary ya mu myulu yali yatola icifulo ca iya pano isonde, lelo tabali no kwishiba inshila iya kuya ku ya mu myulu.”

“Bajinji batara nteke n’ubwoba inzira Abayahudi banyuzemo ku byerekeye Yesu, ubwo bamwangaga kandi bakamubamba ku musaraba. Kandi uko basoma amateka y’uko yakorewe iyicarubozo n’isoni, bibwira ko bakunda Kristo, kandi ko batari kumwihakana nka Petero, cyangwa ngo bamubambe nk’Abayahudi. Ariko Imana, yo yabonye impuhwe bagaragazaga bavuga ko bafitiye Umwana wayo, yarabagerageje, kandi izana mu igeragezwa urwo rukundo bavugaga ko bakunda Yesu.”

“Mbingu yote ilitazama kwa shauku iliyo kuu sana kupokelewa kwa ujumbe huo. Lakini wengi wanaodai kumpenda Yesu, na wanaomwaga machozi wanaposoma kisa cha msalaba, badala ya kuupokea ujumbe kwa furaha, huchochewa kwa hasira, na kuzidhihaki habari njema za kuja kwa Yesu, na kutangaza kwamba ni udanganyifu. Hawakutaka kushirikiana na wale waliopenda kutokea kwake, bali waliwachukia, na kuwafungia nje ya makanisa. Wale walioukataa ujumbe wa kwanza hawakuweza kufaidika kwa ule wa pili, wala hawakufaidika kwa kilio cha usiku wa manane, ambacho kilipaswa kuwaandaa ili waingie pamoja na Yesu kwa imani ndani ya Patakatifu pa Patakatifu pa Patakatifu pa mbinguni. Na kwa kuzikataa jumbe zile mbili za kwanza, hawawezi kuona nuru yo yote katika ujumbe wa malaika wa tatu, unaoonyesha njia iendayo katika Patakatifu pa Patakatifu. Niliona ya kwamba makanisa ya jina tu, kama vile Wayahudi walivyomsulibisha Yesu, yamesulibisha jumbe hizi; na kwa sababu hiyo hayana maarifa yo yote ya hatua iliyochukuliwa mbinguni, wala ya njia iendayo katika Patakatifu pa Patakatifu, nayo hayawezi kufaidika kwa uombezi wa Yesu huko. Kama Wayahudi, waliozitoa dhabihu zao zisizo na faida, nao hutoa sala zao zisizo na faida kwa sehemu ile ambayo Yesu ameiacha; naye Shetani, akifurahia udanganyifu wa wafuasi wa Kristo wanaojidai, huwafunga katika mtego wake, na hujivika tabia ya kidini, na kuiongoza mioyo ya hawa wanaojiita Wakristo kwake mwenyewe, na kutenda kwa uweza wake, na ishara zake, na maajabu ya uongo. Wengine huwadanganya kwa njia moja na wengine kwa njia nyingine. Ana udanganyifu mbalimbali uliotayarishwa ili kuathiri nia zilizo mbalimbali. Wengine hutazama kwa hofu udanganyifu mmoja, huku wakiupokea mwingine kwa wepesi. Shetani huwadanganya wengine kwa Uroho. Tena huja kama malaika wa nuru, na kueneza mvuto wake juu ya nchi. Niliona matengenezo ya uongo kila mahali. Makanisa yalishangilia, na kudhani kwamba Mungu alikuwa akiwatendea mambo ya ajabu sana, ilhali ilikuwa ni roho nyingine. Hayo yatafifia na kuuacha ulimwengu na kanisa katika hali iliyo mbaya zaidi kuliko hapo kwanza.”

“Námùnyìk wè nìkùna kùrĩ Ngai aana a ma kîhooto gatagatĩ ka Aadvendisti a rĩĩtwa tu, na makanitha marĩa maragũire; na athamaki a wĩra wa Ngai hamwe na andũ nĩ makĩhũũranwo kuuma makanithainĩ macio, mbere ya mĩhĩtũko gũitĩka; nao nĩ makĩambatĩra kĩhooto na ngoro ya gĩkeno. Saitani nĩoĩ aya, na mbere ya mũgambo mũnene wa mũraika wa gatatũ, agĩcokia gũkĩrĩra kwa ndumĩrĩri gatagatĩ ka mbungano ici cia kĩrĩhĩtie, nĩguo arĩa maaregire kĩhooto mecirie atĩ Ngai arĩ hamwe nao. Arĩna kĩeha gũthũkĩria arĩa a ma kîhooto, na kũmatongoria mecirie atĩ Ngai nĩagĩtũma agĩkĩra makanitha ma. No ũtheri nĩũkaakĩa, na o mũndũ ũrĩa wa kîhooto nĩakauma makanithainĩ marĩa magũire, na agĩtũũra hamwe na arĩa matigariirio.” Spiritual Gifts, volume 1, 151–172.