Amagufa yumye aryamye yapfiriye mu muhanda, yumva “ijwi” ry’uwuririra mu butayu, abigenza atyo kuko Umuhoza yaje, mu gusohoza isezerano rya Yesu ryo kumutuma. Mu gutenguha kwa mbere kw’Abamillerite, Abamillerite basobanukiwe yuko bari mu gihe cyo gutinda cyo mu mugani w’abakobwa b’isugi.
“Abali ab’ekyeyumiriro baalaba mu Baibuli nti baali mu kiseera eky’okulwawo, era nti kyali kibagwanidde okulindirira n’obugumiikiriza okutuukirira kw’okwolesebwa. Obujulizi bwe bumu obwabakulembera okusuubira Mukama waabwe mu 1843, bwe bwabaleetera okumusuubira mu 1844.” Spiritual Gifts, volume 1, 153.
Millerites들로 예표되었던 자들은 첫 번째 실망의 경험을 되풀이하며, 그들이 그렇게 할 때 그들 또한 처녀의 비유에 나오는 더딤의 때 안에 있음을 반드시 이해해야 한다. 오직 보혜사의 감화만이 그들로 하여금 이 진리를 보게 한다. 보혜사에 의하여 이루어지는 그 인식은, 에스겔이 마르고 죽은 뼈들의 골짜기를 향하여 선포하라는 지시를 받았던 첫 번째 예언으로 표상된다.
A si de mi kunda, Sima profesi na yulu ya mikwa yai, mpe tuba na yo: Bino mikwa ya kuyuma, wa ndinga ya Mfumu. Mutindu yai ke tuba Mfumu Nzambi na mikwa yai: Tala, mono ta kotisa pema na kati na beno, mpe beno ta zinga. Mpe mono ta tula misisa na yulu na beno, mpe ta menisa nsuni na yulu na beno, mpe ta zinga. Mpe beno ta zaba nde mono kele Mfumu. Buna mono salaka profesi mutindu mono vandaka kupesama nsiku; mpe ntangu mono vandaka kusala profesi, ya vwandaka na makelele, mpe tala, kuningana; mpe mikwa yai kwisaka kintwadi, mukwa na mukwa na yandi. Mpe ntangu mono talaka, tala, misisa mpe nsuni menaka na yulu na yo, mpe mpusu fukaka yo na zulu; kansi ya vandaka ve na pema na kati na yo. Ezekiele 37:4–8.
«دەنگ» روحی پیرۆز نیشان دەدات. لەو کاتەدا پاکیزەکچان پێویستە بناسن کە لە کاتی درەنگبوون دان. ڕێنمایییەکانی پەرتوکی پیرۆز سەبارەت بەوەی ئەوانەی دڵشکستەبوون دەبێت چی بکەن کاتێک دەناسن لە کاتی درەنگبوون دان، زۆر و بەرفراوانن. یەرەمیا فێر دەکات کە هەرگیز نابێت بگەڕێنەوە بۆ «کۆڕی گاڵتەجاڕان»، کە لە نامەکە بۆ فیلادلفیا، کەنیشتکەی شەیتانە. هەروەها دەبێت بەهادار لە ناپاک جیابکەنەوە. ئەو بەهادارەی کە بەرامبەر بە ناپاک دەنرێت، واتایەکی دووانە هەیە.
Ndzi dyondzile hi ndzexe ku hambana loku ka vuprofeta emalembeni lama hundzeke, loko ndzi tirhisa norho wa William Miller. Ndzi hlamusele kahle swibokisana leswi tanihi ntiyiso wa rito ra Xikwembu, naswona swibokisana swa vuxisi tanihi tidyondzo leti onhakeke. Endzhaku ka sweswo, ndzi kombisiwile leswaku James White na yena a a endle ku tirhisa ka norho wa William Miller, naswona eka ku tirhisa kakwe, u hlamusele swibokisana tanihi vanhu vo tshembeka va Xikwembu, naswona swibokisana swa vuxisi tanihi lava tivulaka va ntiyiso hi vunwa. Loko ndzi kambisisa leswi James White a a swi dyondzisile malunghana ni norho lowu, ndzi lemukile leswaku havambirhi a hi ri lava lulameke. Swibokisana swi nga yimela vo tshembeka va Xikwembu, naswona swibokisana swa vuxisi, lava nga tshembekiki, kambe swibokisana swi tlhela swi nga yimela ntiyiso wa rito ra Xikwembu naswona swibokisana swa vuxisi swi nga va tidyondzo ta mavunwa. James White u tirhise norho wa Miller eka matimu lawa James White a a hanya eka wona hi nkarhi wolowo, kambe mina ndzi langute norho lowu tanihi matimu ya masiku yo hetelela. Hi ku hlangana, ku tirhisa loku ka mambirhi ku kombisa leswaku vanhu va hundzuka leswi va swi pfumelaka, naswona loko vo hlawula ku khomelela eka tidyondzo leti hoxeke, va ta kukuriwa hi munhu wa burachi ya thyaka hi fasiṱere, swin’we ni tidyondzo leti va hlanganisiweke na tona. Hi swona leswi hi swi dyaka.
Dema ku yên hatine bêhêvîkirin dibînin ku ew li gorî Ermiya di dema derengmayînê de ne, divê ew ya bihayî ji ya bêqîmet veqetînin.
“Isirri iya aani gaato, a yaa-ttoo yatoo rikirti kiyaavaanna inggu suaŋŋaawa rigaaraata? Sataana itaŋŋi sambuŋŋa yaa-kotiiŋŋaana ariggaana paadita, aa iggu nanniŋŋaata ni maariyaata arigiisota. Uu yaa-kalleeŋŋa ni yaa-bakkeeŋŋa issiŋŋa wal-makko, aa tanaati uu heŋŋa ñokkisaanne paŋŋa. Haa taate, Sataana sambuŋŋa cebbita bollaa uufateeta, nuu haaŋŋa ifaa malaykaatta gidee uu ekkanaa? Yaa-moorisaanneeta yaa-soottota tawottiiŋŋaana heera paadida, yaa-sajjoota uufateeta cukkursida, aa yaa-hojjaasaati malata qoppheeffamida. Nuuni isaaniira issiŋŋa hojjaannaa? Nuuni yaa-soottotasa hojjiyaa barnoota argataassi kosaanne gide ekkannaa?” Ministry of Healing, 440.
Eky’omuwendo era n’eky’obuvve bikiikirira amazima n’ensobi. Era bikiikirira ebibinja bibiri eby’abantu.
“‘Lêbelê bingehê Xwedê bi ewle radibe, û ev mor li ser wê ye: Xudan yên ku yên Wî ne dizane. Û, Bila her kesê ku navê Mesîh dibêje ji neheqiyê dûr bikeve. Lê di xaniyek mezin de tenê kelehên zêr û zîvê nîn in, lê yên dar û axê jî hene; û hin ji bo rûmetê ne, û hin ji bo bêrûmetiyê.’ ‘Xaniya mezin’ Dêrê nîşan dide. Di Dêrê de hem yên pîs û hem jî yên bihabîn dê bêne dîtin. Torê ku avêtî deryayê dibe, hem yên baş û hem jî yên xerab kom dike.” Review and Herald, February 5, 1901.
Yeremia aliagizwa kwamba ikiwa angerudi, ilimpasa ajitenge na wanawali wapumbavu, na ilimpasa pia ajitenge na mafundisho ya upotovu ya wanawali wapumbavu. Wale mia moja arobaini na nne elfu ni wale wanaokuja katika umoja mkamilifu. Yeremia anawakilisha kazi ambayo wale walioitwa kutiwa muhuri kwa ujumbe wa pili wa Ezekieli kuhusu pepo nne wanapaswa kuitimiza, ikiwa watakuwa “kinywa” cha Mungu, wakati ono linaposema. Ono lilisema katika historia ya Wamilleri hukumu ilipowadia, nalo lasema katika historia ya wale mia moja arobaini na nne elfu wakati mnyama wa nchi anaposema, na hukumu ya ole ya tatu inapowadia. Kisha wale ambao wameitimiza kazi iliyotambuliwa na Yeremia huinuliwa kuwa walinzi wa Mungu.
Dema ku Xudan Teselîbaxş dişîne da ku yên bêhêvî ji mirina xwe şiyar bike, Ew karê paqijkirinê destnîşan dike ku divê ew bi cih bînin heke ew dixwazin di krîza yasa Yekşemê de bibin axêverên Wî. Îşa‘ya bi şîreta Yirmiyahê re hevaheng e.
Ni maranūng an cākaw īon tol ilo pād ko, an ro ej waļok rāān im emman, an ro ej kōjparok jem-jerā, an ro ej waļok rāān in emman, an ro ej kōjparok jikin jolok; an ro ej ba ñan Zion, Aōmwin Mour eo am ej kōmman kien! Ro rej laleok kwe enaj kātōr er voice; ibben voice eo rejāmin bōk juon-ibben juon in al: bwe renaj lo mōn ekkar ñan mōn, ilo ien eo Iehōva enaj kōjjeļā tok Zion. Kōmman kein kōjparok in mōttan in mōttan, al ibben juon, kwe ro jikin jebrā ko an Jerusalem: bwe Iehōva ear kabwijrak armej ro an, ear jolok Jerusalem. Isaiah 52:7–9.
Abo “baletá nsango malamu” mpe “bazali kosakola kimia mpe lobiko” batomboli “mongongo na bango elongo,” mpo “bakomona miso na miso.”
Abanji bamwe nabo berekanywe ko bifatanyije n’abo navuze, kandi bose hamwe bakora uko bashoboye kugira ngo bakure bamwe mu mubiri kandi bateze urujijo; kandi ingaruka y’ubutware bwabo izana ukuri kw’Imana mu gasuzuguro. Yesu n’abamarayika bera bari kuzamura kandi bahuriza hamwe ubwoko bw’Imana mu kwizera kumwe, kugira ngo bose bagire umutima umwe n’urubanza rumwe. Kandi mu gihe bari kuzanwa mu bumwe bw’ukwizera, kugira ngo babone kimwe ku by’ukuri bikomeye kandi bikomeye cyane by’iki gihe, Satani ari ku murimo wo kurwanya gutera imbere kwabo. Yesu ari ku murimo anyuze mu bikoresho bye kugira ngo akusanye kandi ahurize hamwe. Satani akora anyuze mu bikoresho bye kugira ngo asakaze kandi atandukanye. “Kuko dore, nzategeka, kandi nzungurure inzu ya Isirayeli mu mahanga yose, nk’uko intete zizungururwa mu kayunguruzo, nyamara nta ngano n’imwe izagwa hasi.”
“Ruoth sani tye temo kadi kelo jo mamego i adwogi me rwate. Kit pa dano tye ka kicweyo. Malaika tye ka kiloro wel me ber pa cwinya, kadi ka kigwoko coc me ada i wic gin acoya weng ma lutino pa dano otimo. I kin jo ma wyero ni gin lutino pa Ruoth, tye cwiny ma obale; ento gin bibed ka itemi kadi ka kikelo i adwogi me rwate. Ruoth man ma kwan cwiny pa dano acel acel, bibedo ka kelo piny jami ma pe nen me mudwong, i kama mapol dano pe twero paro iye, wek gin ma dong odoko gin ma gengo cweyo me ada kikany, dok Ruoth obed gi jo mamego ma leng kadi maler, me loko cikke kadi ngolo ne.”
“Kuloshi wa wokovu wetu awaongoza watu Wake hatua kwa hatua, akiwa akisafisha na kuwaandaa kwa kuhamishwa, na akiwaacha nyuma wale walio na mwelekeo wa kujitenga na mwili, wasiokuwa tayari kuongozwa, na wanaoridhika na haki yao wenyewe. ‘Basi ikiwa nuru iliyo ndani yako ni giza, giza hilo ni kuu jinsi gani!’ Hakuna udanganyifu mkubwa zaidi unaoweza kuidanganya akili ya mwanadamu kuliko ule unaowaongoza watu kujiachilia katika roho ya kujitumainia, kuamini kwamba wako sahihi na katika nuru, ilhali wanajitenga na watu wa Mungu, na nuru yao waithaminayo ni giza.” Testimonies, juzuu ya 1, 332, 333.
Omurongo “a twara ombinga ndjiwa” gwa hangwa po uviri mu ndjombero ya Jesaja, okuholola ondjokonona yoikijo yOshinyengo shOpakati kobusiku, ngaashi yo omivanda dya tetekela etumbulo lya Jesaja kombinga yonkumwe oyo i tuwa po eshi oshidjuu sha topolwa koshihya.
Thaw, thaw; thoo dy niart yow, O Sion; cur ort dty gharmadyn aalin, O Yerusalem, yn ard-valley casherick: son veih shoh magh cha jig ny sodjey erbee stiagh aynyd yn er ny ve circumcisit nagh vel, as yn neamhlen. Creau jee hene veih’n joan; irree, as soie sheese, O Yerusalem: feaysh ort hene veih kianglaghyn dty ching, O inneen ghaoit Sion. Isaiah 52:1, 2.
Yeremia huwakilisha wale walio katika masikitiko ya kwanza, wanaotambua kwamba wako katika wakati wa kuchelewa. Isaya awaamuru watu hao hao “amka, amka.” Wanaamka na hatimaye hufikia hatua ambapo hakutakuwa tena na yeyote asiyetahiriwa na aliye mchafu katika kanisa la Mungu, kwa maana watakuwa wameikamilisha kazi ya kutenganisha kilicho cha thamani na kilicho kichafu. “Bwana angependa kanisa lake litakaswe, kabla hukumu zake hazijauangukia ulimwengu kwa namna iliyo dhahiri zaidi.”
“Twaenda mbio kuelekea mwisho wa historia ya dunia hii. Mwisho uko karibu sana, karibu zaidi kuliko wengi wanavyodhani, nami nahisi mzigo wa kusisitiza kwa watu wetu ulazima wa kumtafuta Bwana kwa bidii. Wengi wamelala usingizi, na ni nini kiwezacho kusemwa ili kuwaamsha kutoka katika usingizi wao wa kimwili? Bwana angependa kanisa lake lisafishwe, kabla hukumu zake hazijashuka kwa namna ya wazi zaidi juu ya ulimwengu.
“‘Ni nde ushobora kwihanganira umunsi wo kuza kwe? kandi ni nde uzahagarara igihe azabonekera? kuko asa n’umuriro w’umucuzi utunganya, kandi asa n’isabune y’abamesa imyenda: kandi azicara nk’utunganya n’uhumanura ifeza: kandi azahumanura abana ba Lewi, kandi azabatunganya nk’izahabu n’ifeza, kugira ngo batambire Uwiteka ituro ryo gukiranuka.’”
"Kristo atafutila mbali kila vazi la kujifanya. Hakuna kuchanganya yaliyo ya kweli na yaliyo ya uongo kutakakomdanganya. ‘Yeye ni kama moto wa msafishaji,’ akitenga chenye thamani na kilicho duni, takataka ya madini na dhahabu.
“Kungangue BavaLevi, vantu va Suku va solekiwe kumanina yandi samu na kisalu kiandi ki vuleke. Muklisto nyonso ya kieleka kele na bilembo bia bupristi. Yandi mutu wa lukumu na kiyekolo kia bule kia kumonisa na nza nkadulu ya Tata andi wa Mazulu. Yandi fueti wa kuwidikila mbote mambu aa, ‘Beno bika beno vanda ba kukuka, mutindu Tata beno yina kele na zulu kele ya kukuka.’”
“‘Lê belê ji we yên ku ji navê min ditirsin, Rojê Dadmendiyê bi şifayê di baskên xwe de hilê; û hûn ê derkevin, û wek golikên axurê mezin bibin. Û hûn ê gazî li xerabkaran bikin; çimkî ew ê di roja ku ez vê yekê bikim de, li bin lingên we bibin ax, dibêje Xudanê artêşan.
“‘Mulekembuke sheria ya Mose, mtumishi wangu, niliyomwamuru huko Horebu kwa ajili ya Israeli wote, pamoja na amri na hukumu. Tazama, nitawapelekea Eliya nabii kabla ya kuja siku ile kuu na ya kutisha ya Bwana; naye ataigeuza mioyo ya baba iwaelekee watoto, na mioyo ya watoto iwaelekee baba zao, nisije nikaija na kuipiga dunia kwa laana.’” Review and Herald, November 8, 1906.
Abakwata ku nyigisho z’ibinyoma bazatandukanwa mu mateka atangirana n’“ijwi” rirangurura mu butayu. Abanga kwemera ko imbaraga y’irema y’Imana ibazanira ubunararibonye bwihariye bwo kwezwa, bazatandukanywa n’“izahabu” muri ayo mateka atangirana n’“ijwi” rirangurura mu butayu. Bazaguma ari Abalawodikiya, aho Lawodikiya ihindukira Filadelifia.
Igikorwa cyo gutandukanya iby’igiciro cyinshi n’iby’agaciro gake ni hafi ya cyose umurimo w’intumwa y’isezerano iza itunguranye kugira ngo yeze bene Lewi, ariko natwe tugomba kubigiramo uruhare.
Kukwe, bako bange abakundwa, nk’uko mwahoraga mwumvira iteka, atari nkiri kumwe namwe gusa, ahubwo noneho birushirijeho mu gihe ntari kumwe namwe, mukore agakiza kanyu ubwanyu mufite ubwoba no guhinda umushyitsi. Kuko Imana ari yo ikorera muri mwe, ibashoboza kwifuza no gukora ibiyishimisha. Mukore byose mutitotomba kandi mutagira impaka, kugira ngo mube abatagira umugayo kandi batunganye, abana b’Imana batariho umugayo, hagati y’igihe kigoramye kandi cyononekaye, abo muri bo mumurika nk’amatabaza mu isi. Abafilipi 2:12–15.
ئەرمیا پێی گوترا کە ئەگەر بیەوێت لە حوکمە داهاتوودا ببێتە وتەبێژی خودا، پێویستە گرانبەها لە ناپاک جیابکاتەوە. ئەوەی ئەرمیا ئامۆژگاری خودا بۆ خۆی دەبیست، نیشانی ئەوە بوو کە ئامادەبوونی دڵنەوەدەر پێشتر بەردەست بوو ئەگەر هەڵبژاردایە کارەکە بگرێتە ئەستۆ.
“Wok wa kugaina uluhovo lu wa copartnership, joint operation. Ku nawa co-operation hagati ya Nzambi na musumisi u wa repentant. Eyi yi wa necessary ku formation ya right principles mu character. Munhu wa make earnest efforts ku overcome yina yi mu hinders ku attaining ku perfection. Lelo ye wa wholly dependent upon Nzambi ku success. Human effort yeka yeka itself yi wa not sufficient. Without aid ya divine power yi avails nothing. Nzambi works na munhu works. Resistance ya temptation yi fanele kuza kubva ku munhu, u fanele ku draw power yakwe kubva ku Nzambi. Ku side yimwe ku na infinite wisdom, compassion, na power; ku side yinakwo, weakness, sinfulness, absolute helplessness.”
“Bũnga atwĩra tũgĩe na ũnene wa kwĩthiĩna na ũhoti wa kwĩgũrũka ithuĩ twĩnena. No we ndangĩtũteithia atĩa tutarĩ na wĩtĩkio witũ na gũkorwo twĩ hamwe nake wĩra-inĩ. Roho wa kĩũngu wĩra wake awutwarithagia na hinya hamwe na ũhoti iria mũndũ aheanĩtio. Ithuĩ aitu twiĩyĩrĩte, ndũngĩhota kũrehe maũndũ marĩa twendaga, hamwe na merengo na mĩigano ya ngoro, mathondekane na kwenda kwa Ngai; no no tũngĩkorwo ‘twĩenda gwĩkio twende,’ Mũhonokia nĩagĩkĩhota gũtũhithĩra ũguo, ‘Akiũrũrũkagia mawĩcĩrĩrio, na kĩrĩa kĩothe kĩrĩ igũrũ gĩitũgagia kĩrĩa kĩmenyekanĩrio nĩ Ngai, na akĩheana kĩrĩa gĩothe gĩa meciiria gĩtwarwo matekwa-inĩ nĩguo gĩthikĩre Kristũ.’ 2 Akorintho 10:5.” Iromba ria Atũmwo, 482.
ئەو سێ ڕۆژ و نیوەیەی لە ئاشکراکردنی حەڤدە، کاتێک ئێسقانە وشکەکان مردوون لە شەقامدا، هێمایەکی «بیابان»ە، و «بیابان» نوێنەرایەتیی ئەو «حەوت کات»ە دەکات کە لە لاویان ٢٦ دا هاتووە. لە کۆتایی پەرتبوونی ئەو سێ ڕۆژ و نیوەیە، ئەوانەی بانگهێشت کراون بۆ ئەوەی لە ناو سەد و چل و چوار هەزارەکە بن، دەبێت «بەئاگا بن» و «تۆزی خۆیان بتەکێننەوە». خوشک وایت دەڵێت: «یەزدان دەیەوێت کڵێسای خۆی پاک بکرێتەوە، پێش ئەوەی حوکمەکانی بە شێوەیەکی دیارتر بەسەر جیهاندا دابەزێن.»
“Eklezia eu eting‘atu” arik, em Jeremiah asepela em process bilong separatim, em i rausim “that which is precious from the vile.” Em i tu joinim dispela wantaim Malachi sapta tri, we wanpela messenger i redim rot bilong Messenger of the Covenant. Messenger ya we i redim rot em “voice crying in the wilderness” bilong Isaiah. Messenger of the Covenant em Christ, husat i stap redi long go insait long covenant wantaim wan handred na foti-fo tausen, husat “like” “the Levites,” “are set apart by him for his special work.” Orait em i makim ol olsem pris, na em i quoteim Jesus husat i tok, “Be ye therefore perfect, even as your Father which is in heaven is perfect.”
Harînek paqijkirinê heye ku di dawiya dema derengmayînê de tê nîşankirin, çimkî Xudan ji bo sed û çil û çar hezar kesan xebatek taybet heye ku pêk bînin, û Ew ê berî ku “dadweriyên wî bi awayekî bêtir eşkere li ser cîhanê dakevin” dêrê paqijkirî hebe. Dadweriyên wî jixwe di cîhanê de ne, lê di qanûna Yekşemê de, “dadweriyên wêranker ên Xwedê” dest pê dikin ku dakevin.
Abaacii byaaha boba ni “obunaku obw’embabazi eri abo abatannamanya mazima.” Naye tewali mbabazi mu mibuuzi egyo eri abo abatayingira mu nkola eyetaagisa ey’okutukululwa. “Emisango,” egya “gwa mu ngeri erabika ennyo,” gitegeeza emisango egya bubonero. Gikiikirira akabonero, era Omwoyo Omutukuvu akozesa akavuyo n’okutabagana okuleeteddwa emisango egyo, okulaga enjawulo wakati w’abo abakwata “olunaku olw’okuwummula olw’obulimba” n’abo “abakwata Ssabbiiti ya Mukama n’omwoyo gw’obuvunaanyizibwa,” kubanga eno y’ekkubo lyokka ensi “mw’eyinza okulabula.” Emisango egya bubonero ye mbeera ey’emabega Omwoyo Omutukuvu gy’akozesa okulungamya abaana ba Katonda abakyalina mu Babulooni, bamanye ekkondeere ly’abantu obusiriivu kikumi mu makumi ana mu bana.
Mundu Mukristo White tagatongosya buyu kwa Malaki sula ya tatu nkene, nayikala asangya ni mishwa ya buku ya Malaki sula ya nne, kabili na bumo bumbi asangya ku “lizwi” ilyo lyali no kulonga inshila pa ntanshi ya ntungulushi ya cipangano. Iyo mishwa ya kulekelesha tayali pa kulonganya pa ntanshi ya ntungulushi ya cipangano, lelo yali pa kwibukisha amafunde yakwe Mose, no kupilibula imitima ya bashifwe ku bana, ne ya bana ku bashifwe. “Ilizwi” intanshi lilonganya pa ntanshi yakwe Kristu, nge ntungulushi ya cipangano, ukutila aise bwangu ku tempile yakwe no kusangulula abantu bakwe abasalangene umutima abo baamushiwe, ukutila bakwanishe umulimo wa cimanyikwilo. Elyo Malaki asosa pa cimbi icikota ca mulimo wa “lizwi.”
Aka “ageuza mioyo ya baba iwageukie watoto, na mioyo ya watoto iwageukie baba zao,” naye atafanya kazi hii kuhusiana na sheria iliyotolewa huko Horebu. Eliya, ambaye pia ndiye “sauti” ya Isaya, atazitambua dhambi za watu wa Mungu. Hiyo ni sehemu ya mchakato wa utakaso. Ipo fasili moja tu ya dhambi, nayo ni uasi dhidi ya sheria iliyotolewa huko Horebu. Yohana Mbatizaji alikuwa Eliya, na kazi yake ilijumuisha kipengele hicho hasa.
لەو ڕۆژانەدا یحیای لەئاودەهەر هات، لە چۆڵەوانی یەهودیا ڕادەگەیاند، و دەیگوت: تەوبە بکەن؛ چونکە شانشینی ئاسمان نزیک بووەتەوە. چونکە ئەو ئەوەیە کە بەهۆی پێغەمبەر ئیشایاوە باس کرا، کە دەفەرمووێت: دەنگی یەکێک کە لە چۆڵەوانی هاوار دەکات، ڕێگای خاوەن دروست بکەن، شێوەڕێکەکانی ئەو ڕاست بکەن. هەمان یحیا جلەکەی لە موی وشتر بوو، و پشتێنێکی پێستی لە ناوقەدی خۆی هەبوو؛ و خواردنی ملخ و هەنگوینی کێوی بوو. ئەوسا ئۆرشەلیم، و هەموو یەهودیا، و هەموو ناوچەی دەوروبەری ئوردون بەرەو لای ئەو دەچوون، و لە ئوردون لەلایەن ئەوەوە لەئاودەدران، گوناهەکانی خۆیان دانپێدادەنانیان دەکرد. بەڵام کاتێک بینی زۆرێک لە فەریسییەکان و سەدوقییەکان بۆ لەئاودانەکەی ئەو دێن، پێی گوتن: ئەی نەوەی مارە ژەهراویەکان، کێ ئاگاداری کردوون بۆ ئەوەی لە تووڕەیی داهاتوو هەڵبکەن؟
Kwa hiyo zaeni matunda yastahilivyo toba; wala msianze kusema mioyoni mwenu, Tuna Ibrahimu kuwa baba yetu; kwa maana nawaambia ya kwamba Mungu aweza katika mawe haya kumwinulia Ibrahimu watoto. Na hata sasa shoka limekwisha kuwekwa penye shina la miti; basi kila mti usiozaa matunda mema hukatwa na kutupwa motoni. Mimi nawabatiza kwa maji kwa habari ya toba; lakini yeye ajaye nyuma yangu ana nguvu kuliko mimi, ambaye mimi sistahili hata kuchukua viatu vyake; yeye atawabatiza kwa Roho Mtakatifu na kwa moto; ambaye pepeto lake li mkononi mwake, naye atasafisha kabisa sakafu yake ya kupuria, na kuikusanya ngano yake ghalani; bali makapi atayateketeza kwa moto usiozimika. Mathayo 3:1–12.
Yohane Mubatizi yizile ku “wilderness” ya masiku matatu ni nusu ya Ufunuo ikumi na moja, maana manabii wote wanena zaidi juu ya siku za mwisho kuliko juu ya siku walizoishi ndani yake. Yeye alileta ujumbe wa kutubu kutoka katika dhambi, kwa maana ufalme wa mbinguni ulikuwa umekaribia, kama vile Ufunuo wa Yesu Kristo unavyofunguliwa wakati “wakati umekaribia.” Yohane Mubatizi anaonyesha kazi ya “sauti,” kwa maana kulingana na Yesu, yeye naye alikuwa Eliya atakayekuja.
Ku vaaprofeti hinkwavo ni Nawu va profetile ku fika eka Yohane. Naswona loko mi rhandza ku swi amukela, loyi hi yena Eliya, loyi a a fanele ku ta. La nga ni tindleve to twa, a a twe. Mateo 11:13–15.
Jesu atambua kwamba utambulisho wa kinabii wa Yohana Mbatizaji ulikuwa mtihani. Anasema moja kwa moja, “kama mkitaka kulipokea”. Kisha Jesu anawatia moyo wanafunzi Wake walipokee kwa kusema, “Yeye aliye na masikio ya kusikia, na asikie.” Na asikie nini? Na asikie sauti ni ya nani inayokuja katika nyika ya mwisho ya Biblia, na kuitengeneza njia kwa ajili ya mjumbe wa agano awaandae wale mia moja na arobaini na nne elfu wafanye kazi ya pekee wakati wa hukumu za ishara za Mungu.
Yohana alivalia “vazi la nywele za ngamia, na mkanda wa ngozi kiunoni mwake; na chakula chake kilikuwa nzige na asali ya mwituni.” “Chakula” chake kilikuwa ujumbe wa Uislamu, kwa maana neno “nzige” linawakilisha Uislamu, na asali ni neno la Mungu, lililokuwa tamu kinywani mwake. Ujumbe mtamu alioula ulikuwa kuhusu punda-mwitu wa Kiarabu, ishara ya kwanza kabisa ya Uislamu katika Maandiko. Ujumbe mtamu wa punda-mwitu wa Kiarabu wa Uislamu, ambaye pia anawakilishwa na “nzige,” ulikuwa pia umefumwa katika vazi lake, kwa kuwa ngamia nao ni ishara nyingine ya Uislamu. Si kupotosha neno “nzige” kulitumia kama ishara ya Uislamu, hata kama chakula alichokula Yohana kilikuwa kinarejelea mti wa nzige, wala si wadudu. Neno “nzige” ni ishara ya Uislamu, na Yohana hakuwa akiwasilisha kula chakula chochote cha kimwili; mlo wake ulikuwa ishara ya ujumbe wa kinabii aliokuwa ameula.
Umukandara we wari “ubuhanuzi” bugaragajwe muri Habakuki. Ubwo buhanuzi buhuriza hamwe ugucika intege kwa mbere, igihe cyo gutinda kw’abakobwa b’inkumi, n’imfatiro z’Uwadiventisiti nk’uko zagaragajwe ku mbonerahamwe zera. Habakuki yari umukandara w’ubuhanuzi wahuzaga ayo mahame yose hamwe.
Chifukwa masomphenyawo adakali a nthawi yoikidwiratu; koma pa chimaliziro adzalankhula, osati kunama; ngakhale achedwa, uwadikire; pakuti ndithu adzafika, sadzachedwa. Taonani, moyo wake wonyada suli wolungama mwa iye; koma wolungama adzakhala ndi moyo mwa chikhulupiriro chake. Habakuku 2:3, 4.
Ujumbe wa kinabii uliounganisha pamoja kama mshipi jumbe zinazounda onyo la “sauti,” ni mfano wa mabikira katika uhusiano wake na njozi ile iliyokawia, lakini ambayo ingenena. Njozi ya Kilio cha Usiku wa Manane huleta tofauti kati ya waovu, ambao “nafsi yake imejivuna,” na wenye thamani, wanaohesabiwa haki kwa imani. Kuhesabiwa haki kwa imani ndiyo mshipi ambao “sauti” huuvaa.
Na uadilifu utakuwa mshipi wa viuno vyake, na uaminifu mshipi wa kiuno chake. Isaya 11:5.
2020-njy ýylyň 18-nji iýulyndaky lapykeçlikden soň gelen lapykeçligiň “çölde gygyryp duran sesi” gelende, onuň habary 2001-nji ýylyň 11-nji sentýabryndan bäri nähili bolan bolsa, şol bir habar bolupdy. Gelmeli Ylýasyň garaşýan, lapykeç, öli gurak süňklere bolan şol habary şudur: Yslam Hudaýyň Wawilondaky beýleki çagalarynyň dogrulygy öwrenmegi üçin arka meýdan bolup hyzmat edýän “duýduryş hökümeleridir”.
Abagororotsi umurongo ugororotse; wowe, Mugororotsi rwose, ugenzura inzira y’abakiranutsi. Ni ukuri, mu nzira y’imanza zawe, Uwiteka, twagutegereje; icyo umutima wacu wifuza ni izina ryawe no kukwibuka. Nakwifuje n’ubugingo bwanjye nijoro; ni ukuri, n’umwuka wanjye uri muri jye nzagushaka kare: kuko iyo imanza zawe ziri mu isi, abatuye isi biga gukiranuka. Yesaya 26:7–9.
Yoane Mubatizi, uwari Eliya wari kuza, ni we “ijwi” ryo mu “butayu” bwo muri ya minsi itatu n’igice yo mu Byahishuwe igice cya cumi na kimwe. Umurimo we urimo kumenya no kugaragaza urubyaro rwa kane kandi rwa nyuma rw’Abadiventisime, abo imitima yabo yiboneje kandi bakiringira umurage wo mu buryo bw’umwuka wa ba sekuruza babo, nyamara bakumva ko uburakari bw’Imana buri hafi kuza. Ni urubyaro rwa kane, kuko bamaze kwigaragaza byuzuye nk’urubyaro ruhabanye rwose na Kristo. Ni urubyaro rw’inzoka z’impiri, ariko bagikomeza kwerekana se Aburahamu, kugira ngo bajye impaka bavuga ko mu by’ukuri ari urubyaro rw’Umwana w’Intama. Urubyaro rw’Umwana w’Intama ni urwo Petero yavuze ko rwatoranyijwe; ni abamukurikira aho ajya hose.
Yoane yalijulisha dhambi za wale waliokuja kuisikia jumbe yake, kwa maana walitubu na kubatizwa. Pia aliwajulisha ya kwamba yuko Mmoja ambaye angekuja baada yake, ambaye angeisafisha kabisa sakafu Yake ya kupuria. Huyo ndiye mjumbe wa agano, Yeye ndiye “mtu wa ufagio wa uchafu” ambaye hufagia nje ya dirisha sarafu na vito vya bandia, na kurejesha vito vya asili, ambavyo ndipo hung’aa mara kumi zaidi kuliko vilivyong’aa wakati William Miller alipoelekezwa na malaika katika kazi ya kukusanya vito vya asili katika vuguvugu la malaika wa kwanza.
Yohane Mubatizi alikuwa wa moja kwa moja katika lawama yake dhidi ya ujasiri wa Mwadventista wa Laodikia katika baba yao Ibrahimu, kwa maana Eliya ajaye alikuwa ageuze mioyo ya baba iwaelekee watoto, na ya watoto iwaelekee baba zao. Kanuni ya matumizi ya kibiblia ya wa kwanza na wa mwisho inawakilishwa katika kazi hiyo, lakini pia humo mna dawa kwa wale wanaojikuta katika hali ya kutawanyika, katika nchi ya adui, wakiwa wamekufa jangwani. Ni lazima watambue dhambi zao, na dhambi za baba zao, na watubu. Sambamba na kutambua dhambi zao na dhambi za baba zao, ni lazima pia wakiri kwamba hawakuwa wakitembea pamoja na Bwana katika kipindi cha jangwa cha siku tatu na nusu. Zaidi ya hayo, ni lazima wakiri kwamba Mungu hakuwa akitembea pamoja nao katika historia hiyo.
Na babasigala hali yenu watadhoofika kwa sababu ya uovu wao katika nchi za adui zenu; tena, kwa sababu ya maovu ya baba zao, watadhoofika pamoja nao. Wakiungama uovu wao, na uovu wa baba zao, pamoja na kosa lao walilonikosea, na pia kwamba walikwenda kinyume nami; nami pia kwamba nilikwenda kinyume nao, nikawaleta katika nchi ya adui zao; ikiwa basi mioyo yao isiyotahiriwa itanyenyekea, nao ndipo wakubali adhabu ya uovu wao: ndipo nitakumbuka agano langu na Yakobo, na pia agano langu na Isaka, na pia agano langu na Ibrahimu nitalikumbuka; nami nitaikumbuka nchi. Mambo ya Walawi 26:39–42.
Uloyi lwali kwa sababu hawakuzikumbuka Sabato za nchi.
Yohana Mubatiza, uyo wali Eliya wakwiza, wakimililanga “lizgu” mu mapopa la mazuŵa ghatatu na hafu gha Chivumbuzi chaputala 11. Iyo wakalongozgeranga viwangwa vyakufwa vyakuuma kuti “vikumbukire” dango la Mozesi pa Horebu, ndipo usange vikachita nthena, ntheura mthenga wa phangano “wakumbukirenge” phangano la ŵasekuru ŵawo. Kweni ichi chikaŵa nadi para ŵazomerezga zakwananga zawo, zakwananga za ŵasekuru ŵawo, ndipo chakujiyuyura chomene, ŵakeneranga kuyowoya mwakudunjika zakupambuka “ivyo ŵakapambukira” Chiuta.
Bẽnĩ maũngĩ nĩ marĩa magĩrĩirwo mamenye atĩ nĩmaitĩte magĩthiĩ “kĩrĩa kĩgĩkũrana” na Ngai, o na atĩ Ngai nĩaaitĩte agĩthiĩ “kĩrĩa kĩgĩkũrana” nao.
Kandi batekagire kumenya kandi ko ari bo magufa yumye yapfuye ari mu muhanda wo mu Ibyahishuwe igice cya cumi na kimwe, kuko byari ngombwa ko bemera yuko Imana yabazanye mu gihugu cy’umwanzi, kandi igihugu cy’umwanzi ni urupfu.
Kulingana na Yohana Mbatizaji, wangehitaji pia kujibu swali la huyo “sauti” ipigayo kelele nyikani ni nani, kwa maana Yohana aliuliza, “Ni nani aliyewaonya kuikimbia ghadhabu inayokuja?”
Tukakonkeka bifwa fya mu cilembelo cikalondapo.
Mulangizi wa Katonda alagiddwa nti: “Yogerera waggulu, tosekereza, yimusa eddoboozi lyo ng’ekkondeere, olage abantu Bange okusobya kwabwe, n’ennyumba ya Yakobo ebibi byabwe.” Mukama ayogera ku bantu bano nti: “Bannoonya buli lunaku, era basanyukira okumanya amakubo Gange, ng’eggwanga erikola obutuukirivu.” Wano waliwo abantu abeeryazaamanya bokka, abeetwala okuba abatuukirivu bokka, era abeeneegomba bokka, era omulangira alagiddwa okwogerera waggulu n’okubalaga okusobya kwabwe. Mu mirembe gyonna omulimu guno gukoleddwa ku lw’abantu ba Katonda, era gwetaagibwa kaakano okusinga bwe kyali kibadde emabegako. Obujulirwa, omuzingo 5, 299.