Ekitabo kya Danyeri - Ennamba ekikumi mu kyenda

Ekiwandiiko ekyasembayo kyaggwawo n’ebigambo ebigamba nti, "Okumenya amateeka kumaze okutuuka kumpi ku mkomo gwako. Entabaganya ejjuze ensi, era entiisa ennene mangwago ejja okutuuka ku bantu. Enkomerero eri kumpi nnyo. Ffe abamanyi amazima tusaanidde okweetegekera ekijja okwesuukira ensi ng’ekyewuunyo ekinene ennyo." "Okumenya amateeka" kutuuka ku mkomo gwako bwe ekikompe ky’ekiseera eky’okugezesebwa kijjuzibwa, era ekkomo eryo kituukirirwa mu Obumwe bw’Amerika ng’etteeka lya Sande liyisiddwa.

Mu tteeka lya Ssande, Amerika eriba ejjuzizza ekikompe kyayo okutuuka ku bujjuvu, era obujeemu obw’eggwanga buligobererwa okuzikirira okw’eggwanga. Ekyawandiikibwa kye tulowoozaako kigamba nti, “okusobya kumpi kutuuse ku nsalo yaakwo,” era nti “entiisa nnyingi nnyo enaatera okujja ku bantu.” Mu tteeka lya Ssande, kwe “ssaawa ey’okunkumuka okunene okw’ensi” mu ssuula eky’ekkumi n’emu eya Okubikkulirwa, “ekitundu eky’ekkumi eky’ekibuga ne kigwa,” era “laba, ekibonyoobonyo eky’okusatu kijja mangu,” era “malayika ow’omusanvu n’afuuwa.” Ekibonyoobonyo eky’okusatu kye kkondeere ery’omusanvu, era kituuka ku tteeka lya Ssande nga kireeta “entiisa nnyingi nnyo.” Mu kiseera ekyo “enkomerero eneetera ddala,” era ejja ng’“ekyewuunyo ekizitowa nnyo.” Mu tteeka lya Ssande era ekikompe eky’ekiseera eky’okugezesebwa kijjula ne ku bwa Bapaapa, kubanga awo eddoboozi ery’okubiri ery’Okubikkulirwa kkumi na munaana lirangirira nti, “Mumuveeko, abantu bange, muleme okwegatta ku bibye ebyonoono, era muleme okuweebwa ku bibonyoobonyo bye. Kubanga ebibi bye bituuse okutuuka mu ggulu, era Katonda ajjukidde obutali butuukirivu bwe. Mumusasule nga bwe yabasasula mmwe, era mumwongeremu emirundi ebiri ng’ebikolwa bye bwe biri: mu kikompe kye yajjuzaamu, mumujjuzemu emirundi ebiri.”

Ebyafaayo ebyo bitandika ku tteeka ly’Olw’okusooka, era biraga ekiseera eky’akabonero mu biseera ng’obwapapa “bunaagenda n’obusungu bungi okuzikiriza, n’okumalawo ddala bangi,” kubanga “mu nnaku ez’oluvannyuma wajja kubaawo abajulirwa bungi.” Ekintu ekisunguwaza obwapapa kwe “bigambo ebiva ebuvanjuba n’ebiva obukiikakkono” ebyo “ebirimweraliikiriza,” naye “ajja kutuuka ku nkomerero ye, so tewaliba alimuyamba.” Okuva ku tteeka ly’Olw’okusooka okutuuka ku nkomerero y’obwapapa, omutendera ogusooka ogw’omusango gwa Katonda ogw’okussa mu nkola gutandika. Guddirirwa omutendera ogwokubiri, gwe bibonerezo musanvu eby’enkomerero, era oluvannyuma okuzikirizibwa okw’emirembe n’emirembe okw’ababi ku nkomerero y’emyaka olukumi egy’Obwakabaka. Ebyafaayo eby’omusango gwa Katonda ogw’okussa mu nkola biteekebwa mu mbeera y’olutalo.

Katonda assa akabonero ku abo obukumi kikumi mu enkumi ana mu enkumi nnya, oluvannyuma n’ayita ekisibo Kye ekirala okuva mu Babulooni; era n’ekisibo ekirala kifuna akabonero ka Katonda, newaakubadde nga bo balagibwa nga “ekibiina ekinene” mu kwawukana n’abo obukumi kikumi mu enkumi ana mu enkumi nnya. Ensonga enkulu ennyo okulaba mu kigambo ekyakakulembera ye nti “embuyaga ennya zikwatibwa okutuusa abaddu ba Katonda lwe balissibwako akabonero ku byenyi byabwe.” Mu kiseera ky’etteeka lya Ssande abo obukumi kikumi mu enkumi ana mu enkumi nnya baba bamaze okussibwako akabonero, “era laba, akabi ak’okusatu kajja mangu,” naye embuyaga ennya teziweebwa ddala kuyimbulwa okujjako ng’ow’enkomerero ku kisibo kya Katonda ekirala amaze okufuna akabonero.

“Ebintu ebinene era eby’entiisa” bye tuli “mu kuyimirira ku mulyango gwabyo,” biragibwa nga “entalo, n’amawulire ag’entalo.” Biragibwa nga bibawo mu kiseera “buli kintu mu nsi yaffe bwe kiba mu kutabuka,” amawanga bwe gaba “gatandise dda okuyimirira okulwana n’eggwanga.” Panium ekiikirira “ebyafaayo eby’enjawulo era ebijjudde ebibaawo,” mu lunyiriri olw’ekkumi n’ettaano olwa Danyeri essuula eky’ekkumi n’emu, ebiyingiza era ne bituusiza ku lunyiriri olw’ekkumi n’omukaaga, gwe mateeka g’Olwokuna, awali “okwegatta okw’awamu,” amaanyi gonna “ag’ensi” mwe gasolooza amagye gaago olw’olutalo olukulu olusembayo. “Olutalo olukulu olusembayo” olwo lwe Lutalo lw’Ensi Yonna olw’okusatu, era lukiikirirwa Olutalo lw’e Actium mu mwaka 31 BC.

Ennyiriri emu n'ebbiri, wamu n'enyiriri kkumi okutuuka ku kkumi n'ettaano, ziyimirira ebyafaayo ebyasirikibwa eby'olunyiriri amakumi ana mu Danyeri essuula ya kkumi n'emu. Olunyiriri amakumi ana lulaga ebyafaayo bya Amerika n'eddiini y'Abadiventisiti okuva mu 1798 okutuuka mu 1989. Awo lubeera nga lusirise okutuusa ku nkomerero ya Amerika ng'obwakabaka bwa mukaaga mu bunnabbi bwa Bayibuli, era n'okusulibwa ebweru kw'ekkanisa y'Abadiventisiti b'Olunaku olw'omusanvu ey'e Layodokiya mu linyiriri amakumi ana gumu, ekyo kye tteeka lya Sande, era kye kirabiddwa ne mu linyiriri kkumi na mukaaga. Ennyiriri emu n'ebbiri ziraga ekiseera ky'enkomerero mu 1989, n'aba Pulezidenti ba Amerika okuva awo okutuuka ku Pulezidenti omugagga omukaaga, ayimusiza abagolobalisiti aba Setaani. Olunyiriri olwokubiri luleeta ebyafaayo okutuuka ku kulondebwa kwa Donald Trump mu 2016, era olunyiriri olwokusatu ne lweyongera okutegeeza ebyafaayo by'abakabaka kkumi, abakiikirirwa Alekisanda Omunene, oyo ali obwakabaka bwa musanvu mu bunnabbi bwa Bayibuli, abawa Obwa Papa obwakabaka bwabwe mu buzibu obw'amaanyi bw'etteeka lya Sande obugenda okutuuka amangu.

Olunyiriri olwa kkumi luggalawo nga lutegeeza nti 1989 kye kiseera eky’enkomerero, ate olunyiriri olwa kkumi n’emu n’olwa kkumi n’ebbiri lwogerako ku lutalo mu Ukraine, nga lulaga nti Putin ne Russia bajja kuwangula olutalo, naye tebaganyulibwa mu buwanguzi bwabwe. Olutalo lwa Ukraine lwatandikira mu 2014, omwaka gumu nga kampeyini ya Trump eyasooka terinnatandika. Ennyiriri zino zireeta ku kuzuukibwa (mu by’obufuzi) kwa Donald Trump nga atandika kampeyini ye ey’okusatu okufuuka Pulezidenti ow’omunaana, ye wa musanvu. Olunyiriri olwa kkumi n’asatu lulaga empaka n’okulwanagana mu by’obufuzi kwa Trump ebikulembera obuwanguzi bwe e Panium mu lunyiriri olwa kkumi n’ettaano, ate olunyiriri olwa kkumi n’enna lujjira ku byafaayo ebibaawo mu Lutalo lwa Panium okutuusa obuwanguzi bwe mu lunyiriri olwa kkumi n’ettaano, ebyafaayo nga omusajja w’ekibi atandika okuyingirira mu lwatu mu byafaayo by’obufuzi. Bwe kiba nti obwapapa buyingira mu byafaayo eby’obunnabbi, malaya wa Ttuulo atandika okuyimba era ekyolesebwa kiteekebwawo.

Obuwanguzi obwali e Panium mu 200 BC bwaddirirwa akabonero akalaga ekkubo aka “okuvumuka” kwa Maccabees e Modein (kitegeeza okwekalakaasa) mu 167 BC. Mu 164 BC Maccabees baatukuza nate Ekkalu, era Antiochus Epiphanes n’afa, ekyo ne kifuula entandikiriro y’okukyuka mu kulwanyisa kwa Maccabees okukoseza kw’eddiini kw’Abagereeki. Mu bbanga okuva mu 161 BC okutuuka mu 158 BC omulimu ogw’okuyingira mu ndagaano gwatandikibwa era ne guggwawo. Obubonero bw’obunnabbi buddamu mu Hasmonean Dynasty mu byafaayo ebiri mu olunyiriri 15 okutuuka ku 23.

Endagaano ne Loma mu nnyiriri 23 egambibwa butereevu, naye mu nnyiriri 15 obubonero obuna obulaga ekkubo obw’Abamakabee obwa 167 BC, 164 BC, 161 BC ne 158 BC bulabika bwokka bwe tutekako ebyafaayo by ‘endagaano’ ku nnyiriri. Bwe Pompey yawangula Yerusaalemi mu nnyiriri 16, yasisinkana olutalo lw’awaka olwali mu kibuga, era ebibiina byombi ebyalwanyisagananga byombi byawukamu okuva mu Lulyo lwa Hasmonean. Noolwekyo, Abamakabee nabo bali mu byafaayo eby’olunyiriri 16.

Ekitundu amakumi abiri kiraga okuzaalibwa kwa Kristo, ate ebitundu amakumi abiri mu emu n’amakumi abiri mu bbiri biraga ebyafaayo eby’okufa kwa Kristo; n’olwekyo ebyo ebyafaayo biraga olululyo lw’Obwakabaka bwa Hasimoneani oluyimirirwamu Abafalisaayo. Ebitundu kkumi n’ettano okutuuka ku amakumi abiri mu ssatu biraga ettaka ery’ekitiibwa ery’eddala, n’abantu ba Katonda ab’e Yudaaya abajeemu abeegamba nti be balwanirira amazima ge, naye tebaali bayimirira ku lwa Katonda nga ne Protesitantisimu eyaajeemera bw’eteeyimirira ku lwa Katonda.

Sister White atutegeeza nti “ebingi ku byafaayo ebyabaawo mu kutuukirizibwa kwa essuula ey’ekkumi n’emu eya Danyeri bijja kuddamu.” Olunyiriri lw’obunnabbi olukiikirirwa obwakabaka bwa Hasmonean lukiikirira olunyiriri lw’obunnabbi olulaga erisanga ery’obujeemu erya BuProtestanti, nga bitandikira ku kampeyini y’okusatu ey’obwapulezidenti ey’okolebwa pulezidenti ow’omukaaga mu basinga obugagga. Trump avuganya ku bwapulezidenti emirundi esatu; omulundi ogusooka n’ogw’enkomerero lwe avuganya awangula, naye omulundi ogwokubiri obujeemu obukiikirirwa ennamba kkumi na ssatu bulaga okulonda okw’omwaka gwa 2020 okwayibwa. Ensi oluvannyuma egabibwa mu bibiina bibiri: ekibiina kimu kiraba 2020, ate ekirala kizibe mu maaso. Kino kikiikirira okugezesebwa okunene okukulembera okuggalawo kw’ebbanga ery’okugezebwa eri Abadiventisiti mu kutondebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo.

“Okuteekateeka” okugenda mu maaso, “entambula” eziri kati “mu kugenda mu maaso,” n’“eby’enjawulo ebigenda okubaawo” “ebinaavaamu okukola ekifaananyi eri ensolo,” era “ebinaatuukiriza ebyalagulwa obunnabbi olw’ennaku zino ez’oluvannyuma,” birimu obubonero obulaga ekkubo obw’Obwakabaka bwa Hasmonean okuva ku lunyiriri olw’ekkumi n’ettaano okutuuka ku olw’amakumi abiri mu ssatu mu ssuula ey’ekkumi n’emu eya Danyeri. Obwakabaka bwa Hasmonean obwakyamu okuva ku mazima, obukiikirira Obupolotesitante obwakyamu okuva ku mazima, bulukiddwa mu bujulirwa bwa Donald Trump, pulezidenti wa Republican ow’omukaaga era ow’omunaana, asitula era n’ayingiza MAGA-ye okulwanyisa woke-ism y’enteekateeka empya ey’ensi yonna.

Obujulizi bwa Trump butuuka mu mwaka gwa 2020 mu olunyiriri olw’okubiri mu ssuula ey’ekkumi n’emu eya Danieri, era bukwata ku kampeni ye n’ebbanga lye eryasooka mu buyinza; oluvannyuma, ennyiriri okuva ku kkumi na ssatu okutuuka ku kkumi na ttaano zirambulula kampeni ye ey’okusatu era ey’enkomerero, obuwanguzi bwe, n’ebbanga lye ery’enkomerero. Wakati w’ebibanga eby’obukulembeze ebyo ebiri, mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu, kiraga nti ensuuti ya Republican yattibwa, era ne gisigala nga gifudde mu luguudo okumala ennaku ssatu n’ekitundu. Okulambulula okwo ku byafaayo bya Trump kugatta wamu entandikwa n’enkomerero y’obwapulezidenti bwe mu Danieri essuula ey’ekkumi n’emu. Kale, obujulizi bwa Donald Trump buli mu bitabo byombi, Danieri ne Okubikkulirwa, era buli mu ssuula ey’ekkumi n’emu mu bitabo byombi.

Ebitundutundu bisatu by’enyiriri, bwe bigattibwa wamu, bimanyisa ebyafaayo bya Trump mu bujjuvu nga pulezidenti ow’omukaaga n’ow’omunaana, era bitegekeddwa ku mukono gwa "Mazima". Biva mu bitabo bya Dayiniyeri n’Okubikkulirwa, era biviiramu olunyiriri lw’ebyafaayo olukwatagana n’"ekitundu ky’ekitabo kya Dayiniyeri ekikwata ku nnaku ez’oluvannyuma."

Ekitundu ekyo kya Danyeri kye kibikkulibwa Empologoma ey’ekika kya Yuda nga tekunnaggwaawo ekiseera eky’okusaasirwa, era n’olwekyo ky’akamu ku bubaka bw’okuteekebwako akabonero obw’abantu 144,000. Naye kyetaagisa okulaba okw’omwoyo okwa 20/20 okulaba obubonero obulaga ekkubo obw’obunnabbi obw’okuttibwa kw’abajulizi babiri mu 2020.

Ekitundu eky’ekkumi n’ettaano mu Danieli essuula eky’ekkumi n’emu, kiyimirira Olutalo lwa Paniyumu n’olulyo lw’Obwakabaka bwa Hasimoneeni, olwatuukirizibwa mu lutalo olwa ddala, era nga bwe lulaga mu kifaananyi eky’obunnabbi olutalo lw’omwoyo wakati w’eddiini y’Abaprotesitanti abajeemu n’eddiini ey’ekiseera ekipya ky’omugolobalisiti. Olutalo lwa Paniyumu, olwaba mu 200 BC, luyimirira olutalo lw’enyanga ya Repulikaani, ate okujeemera kwa Makkabeeyi kuyimirira olutalo lw’enyanga y’Abaprotesitanti abajeemu. Newankubadde okujeemera kwa Makkabeeyi kwabera mu 167 BC, mu by’obunnabbi kwegatta n’Olutalo lw’Ennyanga ya Repulikaani olw’omu 200 BC, kubanga mu by’obunnabbi ennyanga zifaanaganya ebyafaayo bya zo.

Olunyiriri olwa kkumi n’ettaano luyimirira ebyafaayo eby’obunnabbi ebikulembera amangu ddala era ne biyingiza mu tteeka lya Sande erigenda okuteekebwawo mu bwangu. N’olwekyo luyimirira ekitundu ddala mu bbanga ly’okuteekako akabonero erya 144,000, mu kiseera we amaanyi agali mu bubaka bw’okuteekako akabonero guteekaawo mu ngeri ey’obutaggwaawo akabonero ku bantu ba Katonda ab’ennaku ez’enkomerero.

Empologoma ey’ekika kya Yuda ye aggyawo ekkuggiro ku mazima ago, era amazima ago ge Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo. Aba 144,000 be abo abagoberera Omwana gw’Endiga wonna w’agenda, era bw’aggyawo ekkuggiro ku olunyiriri olw’ekkumi n’ettano, Empologoma ey’ekika kya Yuda aba akulembedde abantu be ab’ennaku ez’enkomerero okubatuusa e Panium. Yesu yalaga yennyini ensonga eno mu nkola y’okuteekebwako akabonero bwe yaatwala abayigirizwa be e Panium, nga kumpi nnyo n’okusalibwako ku musaalaba.

Olutalo lwa Paniyumu Kristo yalwogerako mu butongole, bwe yali ayimiridde e Paniyumu n’abayigirizwa be, era eyo n’abayigiriza nti ekkanisa ye ejja kuzimbibwa ku kwewatula kwa Peetero, era nti “emiryango gy’Emagombe” tegisobola okugiwangula. Yesu yategeeza obutabanguko obuyimiririrwa Olutalo lwa Paniyumu. Olutalo lwa Paniyumu luli mu olunyiriri olw’ekkumi n’ettaano, ate olunyiriri olw’ekkumi n’omukaaga luli Olutalo lwa Akitiyamu. Kristo yayimirira e Paniyumu, ng’amangu ddala nga tannafa.

Okuva ku Panium okutuuka ku tteeka ly’olunaku lwa Ssande kwe kutegeeza ebyafaayo eby’olutalo olw’ebyobufuzi n’ebyeddiini olw’amayembe abiri ag’ensolo ey’oku nsi, nga ge Bupolotesitante n’Obwalipubulika. Byombi byalumbibwa ensolo etali ya Katonda eyava mu bunnya obutakoma mu 2020, era olutalo lw’amayembe ago abiri okulwanyisa bakatonda b’ebyobufuzi n’ebyeddiini ab’obw’ensi yonna lulagibwa munda mu byafaayo eby’ennyiriri ekkumi n’emu okutuuka ku kkumi na mukaaga.

Okuva mu Lutalo lw’e Ukraine olwatandika mu 2014, okutuuka ku kampeyini ya Donald Trump eyasooka ey’obwa Pulezidenti eyaatandika mu 2015, okutuuka ku kufa kw’amayembe gombi mu 2020, okutuuka ku kuzuukira kwa 2023, okutuuka ku kampeyini ya Trump ey’okusatu eyaatandika nga November 15, 2022, ebyafaayo bitutuusa ku nnyiriri kkumi na ssatu okutuuka ku kkumi na ttaano. Mu nnyiriri ezo, ebyafaayo ebibikkuliddwa Ekigambo kya Katonda eky’obunnabbi bukiikirira amazima ag’obunnabbi agateeka akabonero ku bantu akakumi mu enkumi kikumi mu obukumi buna mu enkumi nnya.

Eby’amazima ebyo byalabikirizibwa mu kukyalira kwa Kristo e Kayisariya Firipo, mu Matayo essuula ekkumi n’omukaaga n’ekkumi n’omusanvu. Mu ebyo ebyawandiikibwa, omusajja w’ekibi addayo mu byafaayo eby’obunnabbi ng’ayimba ennyimba z’omalaya ow’e Ttuulo, era mu ngeri eyo ateekawo olulabirirwa, n’ateeka ebyo ebyawandiikibwa mu nteekateeka y’enduuulu ey’ettumbi ly’ekiro, kubanga we waba nga tewali lulabirirwa, abantu bazikirira.

Abo abalina amaaso kyokka ne batalaba, n’abalina amatu kyokka ne bagaana okuwulira, be bbo abawala abaziru ab’e Lawodikiya abatali na “mafuta.” “Mafuta” ge okweyongera kw’obumanyi okuleetebwa nga Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo kusumululibwa nga waakuggwaawo ekiseera ky’ekisa; era nga bwe kigambibwa mu Koseya, abantu ba Katonda abagaana ne beesuddeyo obumanyi balizikirizibwa.

Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.