Ekiwandiiko ekyasooka kyakomye ku mparaagulaafu eyagambanga nti, “Obufumbo obw’endagaano obwa 313 bukiikirira obufumbo obw’endagaano obusembayo obw’obuyinza bwa bapaapa ne Amerika—kabaka asinga obukulu mu bakabaka kkumi ab’omu Okubikkulirwa essuula kkumi na musanvu; obuyinza obulina amahembe abiri obulabikira mu kifaananyi ky’obuyinza obulina amahembe abiri obwa Bufalansa. Ebyafaayo ebyatandika ne Clovis mu 496 ne bisuubira mu nkomerero ne bireeta ku kiragiro kya Justinian mu 533 era ne bisitula obwa papa ku ntebe mu 538, bikiikirira ebyafaayo okuva mu 1989 okutuuka ku tteeka lya Ssande.”

Ronald Reagan yalagibwa nga Clovis mu 496 era Donald Trump yalagibwa nga Justinian mu 533. Ekiragiro kya Justinian kyajja emyaka etaano nga obwapapa tebunnalinnya ku ntebe mu 538, era n’Ekiragiro kya Milan kyajja emyaka munaana nga etteeka ery’olunaku lwa Ssande olusooka olwa 321 terunnajja. Byombi, ekiragiro n’etteeka, bikwatagana ng’akabonero ak’ekkubo akakulembera etteeka ery’olunaku lwa Ssande.

Reagan

Mu mwaka gwa 1870, amagye ga Italia gaawangula Roma (20 Ssebuttemba 1870). Obwakabaka bwa Papa ne buggwawo ng’eggwanga eririna ettaka lyalyo, era Papa Pius IX n’afuuka “omusibe mu Vatican.” Olw’okuba tewaaliwo nate ttaka lya Bwapapa eryali likkirizibwa ng’eggwanga erifuga lyokka, Amerika eya United States (nga n’amawanga amalala mangi) teyakyeyongera kukuuma nkolagana za dipulomasia entongole ne Papa ng’omufuzi ow’ensi eno. Mu Okitobba wa 1951, Pulezidenti Harry S. Truman yalonda General Mark W. Clark okuba Omubaka wa Amerika mu Vatican. Okulwanyisa okw’amaanyi kwanguwa okuva mu makanisa n’ebitongole bingi eby’Abapolotesitante, abaagamba nti okulonda okwo kwamenya okwawukana kw’ekkanisa n’eggwanga. Mu Janwali wa 1952, General Clark yaggyayo erinnya lye.

Nga nga 10, Omwezi Ogusooka, 1984, Pulezidenti Ronald Reagan ne Paapa Yokaana Pawulo II baakkiriziganya mu butongole okutandikawo enkolagana entuufu eya dipulomasii wakati wa Amerika ne Kklezia Entukuvu. Nga 9, Omwezi Ogwokuna, 1984, William A. Wilson (eyali as already aweereza ng’omukiise wa Reagan ow’enjawulo) yawaayo ebbaluwa ze ez’obukiise era n’afuuka Omubaka wa Amerika asooka eri Kklezia Entukuvu.

Munda mu myaka amakumi asatu mu esatu okuva mu 1951 okutuuka mu 1984, okuziyiza kw’Obupurotesitanti eri Obukatoliki kwasaanyizibwawo. “Emikono” egyayimirira ku lwa obwaapaapa mu 496 awamu ne Clovis gifaananyi kya Reagan mu 1984 ne kugenda mu maaso okutuuka mu 1989. Clovis yali akiikirira okuggyibwawo kw’eddiini (obupagaani) eyali eziyiza obwaapaapa okuddamu okuyimuka okufuna obuyinza, era mu 1984 okuziyiza kw’Obupurotesitanti eri okuyimuka kw’obwaapaapa kwali kuggyiddwawo. “Eya bulijjo” (obupagaani) yali eggiddwawo, era Pawulo annyonnyola okuggyibwawo okwo okw’okuziyiza kw’obupagaani eri obwaapaapa ng’“okugwa okuva ku mazima.”

Ekkanisa eky’akabonero eky’okukkiriziganya n’ensi, ekikiikirirwa Constantine Omukulu era n’ebyafaayo eby’omu 313 okutuuka mu 538, kyali kikiikirira ekiseera ekkanisa lwe yeekompromaisa n’egwa okuva ku mazima. Eddiini ekikiikirirwa “508”, eyali edda eziyiza okuyingirira kw’obuyinza bwa bapapa, yali eraga okugwa okuva ku mazima okw’Abapolotesitante mu United States. Reagan yali akiikirirwa Clovis. Mu 496 Clovis yawa obupapapa “amaanyi” ge, bwe kityo n’akiikirira “obwegassi obutukuvu obutali butukuvu” obwatuukirizibwa mu myaka gya Reagan. Clovis era yali akiikirira okuggyibwawo kwa “buli lunaku” mu 508. 508 yali ekika ky’omwaka 1984.

“Okukkiriziganya kuno wakati w’obufiriza bwa bapagaani n’Obukristaayo kwaleetera okukulaakulana kw’‘omuntu ow’ekibi,’ eyalagulwa mu bunnabbi ng’awakanya Katonda era nga yeegulumiza okumusukka. Enkola eyo ey’enjawulo ennyo ey’eddiini ey’obulimba mulimu gwa maanyi ga Sitaani ogw’obukugu ennyo—ekijjukizo ky’amaanyi ku kufuba kwe okw’okwetuuza ku ntebe y’obwakabaka afuge ensi ng’ayagala bwe atyo.” The Great Controversy, 50.

Reagan yamanyiddwa nnyo olw’okuyita Soviet Union “obwakabaka obw’obubi” mu kwogera kwe mu 1983, era yatwala obukomunisiti obutakkiriza Katonda ng’ekyali ekizibu eky’amaanyi ennyo mu mpisa ne mu by’omwoyo. Ye ne John Paul II baakola enkolagana ey’oku lusegere nnyo, ey’obuntu era ey’ebyobufuzi, okulwanyisa obukomunisiti bwa Soviet. Abasajja bombi baalaba olutalo luno mu ngeri ey’empisa era n’okutuuka ku eby’okulabirako kwa Katonda; Reagan yayogeranga mu kyama ku “Nteekateeka ya Katonda” ey’okusuula obukomunisiti. Reagan yalina obwagazi mu by’okulabikira eby’e Fatima (okulabula nti “Russia erisaasaanya ensobi zaayo”), era abakulembeze bano bombi baayogerako ku ngeri gye baagabana okuwulira nti Katonda yali abalokodde obulamu bwabwe (bombi baawonawo ku kugezaako okubatta mu 1981) olw’ekigendererwa ekikwatagana n’okuwangula obukomunisiti.

Abayigirizwa ba Kristo

Reagan yakulira mu ddiini lya Disciples of Christ, abalabirizi baalyo abaasooka nga bayigiriza butereevu nti Paapa w’Abakatuliki ye mulabe wa Kristo. Alexander Campbell, eyali omukulembeze ow’amaanyi ennyo mu ntandikwa y’ekkanisa ya Disciples of Christ, emirundi mingi yalaga obupaapa ng’oyo mulabe wa Kristo. Mu mpaka ne mu biwandiiko, yawakanya ng’ejjembe ettono erya Danyeri 7, ensolo ey’omu Okubikkulirwa 13, n’omuntu ow’ekibi ow’omu 2 Abasessaloniika 2 byonna byali biraga Paapa ba Rooma. Yakozesa ennyanjula ezo mu mpaka ez’omu lujjudde (nga mw’otwalidde n’eyaali ne Musumba Omukatuliki John B. Purcell mu 1837). Barton W. Stone yayita obufuzi bwa Paapa nti ye mulabe wa Kristo ow’amazima era “omuntu ow’ekibi.” Walter Scott (omubuulizi omulala ow’omu ntandikwa y’omukululo ogwo) yawandiika nti omuntu ow’ekibi, Paapa wa Rooma, aligguka mu kkanisa ey’Ekikristaayo ne yeegulumiza waggulu wa Katonda.

Maama wa Reagan, Nelle, yali mmemba eyeewaddeyo nnyo mu ddiini ya Disciples of Christ era ye yali omukulembeze omukulu mu kumukwatako ku by’eddiini mu biseera by’obuto bwe. Reagan yabatizibwa mu kkanisa ya Disciples of Christ e Dixon, Illinois, ng’awezezza emyaka 11, era yali munyikivu omwo ng’omuvubuka (nga mw’otwalidde n’okuyigiriza essomero lya Ssande). Yasoma mu Eureka College, eyali erina enkolagana ne Disciples of Christ.

“Abantu abo abatabulwa mu kutegeera kwabwe okw’ekigambo, ne batalaba makulu ga antichrist, tebalirema kweteeka ku ludda lwa antichrist. Kaakano tewali budde bwaffe obw’okwegatta n’ensi.” Kress Collection, 105.

Reagan yalagibwa kugerageranyizibwa ne Clovis era n’okukkiriza okwekkaanya kwa Constantine Omukulu. Era Reagan ye yali ow’olubereberye ku ba pulezidenti munaana ab’enkomerero okuva ku kiseera ky’enkomerero mu 1989. Ng’ow’olubereberye ku ba pulezidenti munaana ab’enkomerero, alaga Donald Trump, oyo nga Reagan bw’afaanana, ali mu kutabulwatabulwa okw’amaanyi nnyo ku bigendererwa ebituufu eby’obwapapa, era ku oyo obwapapa bwe buli.

Ababiri bayinza okutambulira wamu, okuggyako nga bakkiriziganya? Amosi 3:3.

Okugatta okw’omukaaga era okw’enkomerero okw’endagaano ey’obufumbo mu ssuula eky’ekkumi n’emu ekya Danyeri kubaawo mu byafaayo ebitandikira mu biro eby’enkomerero mu 1989, era ne bikoma mu byafaayo bya Donald Trump.

“Mu ntambula eziri kaakano mu maaso mu United States ez’okukakasa nti ebitongole n’enkola z’ekkanisa bifuna obuwagizi okuva mu gavumenti, Abapolotesitante bagoberera ebigere by’Abakatuliki. Ekisingawo, baggulawo oluggi eri Obwapapa okuddamu okufuna mu Amerika ey’Abapolotesitante obufuzi obusinga obw’amaanyi bwe bwafiirwa mu Nsi Enkadde.” The Great Controversy, 573.

Endagaano y’obufumbo eya 313 n’Ekiragiro kya Milan bitabagana n’ebyafaayo bya 533, era ekiragiro kya Justinian mu 533 kiriddamu okuteekebwa mu nkola olw’obufuzi obweyita Obukristaayo, obutakyalowooza nti okuzuula amaanyi g’obwapapa ng’ekitongole eky’Ekikristaayo, kye kigambo ekyeeyingiramu obwennyini bwe kisinga obulungi, ate bwe kisinga obubi, kulimba okw’akabi ennyo.

Ekkanisa n’Eggwanga

Mu mwaka gwa 457 nga Kristo tannajja, ekiragiro eky’okusatu ekya Alutagisesi kyazzawo obwetwaze bw’eggwanga mu buyinza bwonna obw’ebyobufuzi n’obw’eddiini.

Era ggwe, Ezera, ng’ogoberera amagezi ga Katonda wo agali mu mukono gwo, teekawo abalamuzi n’abawolereza, basobole okusala emisango gy’abantu bonna abali emitala w’omugga, bonna abamanyi amateeka ga Katonda wo; era muyigirize abo abatagamanyi. Era buli atalikkiriza kukola ng’amateeka ga Katonda wo bwe gali, n’amateeka ga kabaka, omusango gumuweebwenga mangu, oba gwa kufa, oba gwa kugobebwa, oba gwa kunyagibwako ebintu, oba gwa kusibibwa mu kkomera. Ezera 7:25, 26.

Ekiragiro eky’okusatu kyawa obuyinza okutuukiriza omusango n’ebibonerezo olw’amateeka ga Katonda n’amateeka ga kabaka. Ekiragiro ekyo kyalamula okutandika kw’obunnabbi obw’emyaka enkumi bbiri mu bisatu, obwakomekkerezebwa nga 22 Okitobba, 1844, Kristo bwe yajja mangu eri yeekaalu Ye. Era kyalamula okutandika kw’obunnabbi obw’emyaka ebikumi bibiri mu ataano, obwakoma mu mwaka gwa 207 BC, mu byafaayo ebiri wakati w’entalo za Raphia mu 217 BC ne Panium mu 200 BC. Okuzzibwawo kw’obwakabaka obw’ekikula kya gavumenti n’obw’eddiini mu 457 BC kulaga alufa ey’emirundi ebiri, esanga okutuukirizibwa kwakwo okw’omega okubiri. Okutuukirizibwa kwombi okw’omega kutegeeza oluggi oluggaddwa; olumu lwa jjembe ly’Abapolotesitante, ate olulala lwa jjembe ly’Abalepubulika.

Obunnabbi obwasooka obw’emyaka enkumi bbiri mu bisatu bwali bukiikirira amateeka ga Katonda, era obunnabbi obw’emyaka ebikumi bibiri mu ataano bwali bukiikirira amateeka ga kabaka. Obunnabbi buno bwombi butegeeza ejjembe lya Obupolotesitanti n’ejjembe lya Oburepubulika ku nsolo ey’oku nsi ey’omu Okubikkulirwa ekkumi n’essatu. Ejjembe ery’Oburepubulika ery’ensolo ey’oku nsi liteekebwa wakati mu lunyiriri olw’ekkumi n’olumu okutuuka ku olw’ekkumi n’omukaaga olw’e Danieri ekkumi n’emu. Ekiseera eky’emyaka kkumi na musanvu ekiri wakati wa Raphia ne Panium kisalibwamu ejjembe limu okuva mu bunnabbi obw’emirundi ebiri obw’etteeka ery’okusatu mu 457 BC. Obunnabbi obw’emirundi ebiri butegeeza byombi omusango gw’abantu b’endagaano ab’enkomerero era n’omusango gw’eggwanga abantu abo ab’endagaano mwe basanga emirandira gyabwe.

N’agamba eri Abulamu nti, Manya ddala nga ezzadde lyo liribeera mugenyi mu nsi etali yaabwe, era balibaweereza; era balibabonyaabonya emyaka ebikumi bina; era eggwanga eryo, lye balibaweereza, ndirisalira omusango: era oluvannyuma balivaayo n’obugagga bungi. Olubereberye 15:13, 14.

Mu kitabo kya Ezeekyeri, nga 22 Okitobba 1844 kiragibwa nga 22 Okitobba 573 BC. Ennaku zombi emu eraga okutandika kw’omusango ogw’okunoonyereza, ate endala eraga okufuuwa kw’ekkondeere ly’Yubirewo ku ntandikwa era ne ku nkomerero yonna ey’omulimu gw’omusango. Ennaku zombi zikwatagana, era zombi ziraga oluggi oluggaddwa. 1844 ekiikirira okuggalwa kw’oluggi olw’Ekifo Ekitukuvu, nga Kristo ayingira mu Kifo Ekisinga Obutukuvu. 573 BC eraga enkomerero y’ekiseera eky’okuganyizibwamu abantu, lwe baaddu b’ekibi abaanunulibwa baweebwa obuweerero bwabwe, n’ensi empya okubeeramu.

Era bw’ataddizibwa mu myaka egyo, alifuluma mu mwaka gwa Yubireyo, ye n’abaana be wamu naye. Kubanga abaana ba Isiraeri baddu gye ndi; baddu bange, be nnaggya mu nsi y’e Misiri: Nze Mukama Katonda wammwe. Ebyabaleevi 25:54, 55.

Zonna nga 22 Okitobba zombi zikiikirira oluggi oluggaddwa olw’etteeka lya Ssande erigenda okujja mangu. Ekiseera eky’okugezesebwa ekyali kiweereddwa Obw’Adventi kyatandika mu 1844 era kikoma ku tteeka lya Ssande erigenda okujja mangu; era n’ekiseera eky’okugezesebwa ekyali kiweereddwa Amerika nakyo kikoma ku tteeka lya Ssande erigenda okujja mangu. Enkomerero zombi zikwatagana ne baajulirwa babiri aba Okitobba 22, ab’emyaka 2,300 n’emyaka ebikumi bibiri mu ataano.

Emyaka ebibiri mu ataano egikoma mu byafaayo ebiri wakati wa Raphia ne Panium egabanya ekiseera ky’entalo zombi mu mibala ebiri egy’obubonero, nga gyonna awamu zirina amakulu gaazo ag’enjawulo. Emyaka kkumi oluvannyuma lwa Raphia, ekitegeeza ensalo, era emyaka musanvu nga Panium tannatuuka, nga eno yali ntalo eyalwanirwa ku lusenyi n’ekoma mu kuzingiza. Kkumi ne musanvu ng’obubonero biraga amaanyi g’ogusota ku bujulizi obuwerako. 207 BC eteeka Trump, akabonero k’ensolo ey’oku nsi, wakati wa olunyiriri olw’ekkumi n’olw’ekkumi n’ettaano olw’e Danyeri kkumi na emu mu ngeri ey’obunnabbi ng’ateekateeka okwogera ng’ogusota, nga bwe kiragibwa olw’okwegatta kw’omuwendo kkumi n’omuwendo musanvu.

Coo ma namba kumi na musanvu era kabonero era era egaziya ebyafaayo bya Raphia okutuuka e Panium, okusukka ne ku Panium, era ne mbere ya Raphia. Potolemi IV Filopator yafuga ng’omukama wa Misiri owa Potolemi okuva mu 221 BC okutuuka mu 204 BC, era yawangula Antiochus Magnus e Raphia mu 217 BC. Potolemi yatandika okufuga nga Raphia tannabaawo, era yafuga emyaka “kumi na musanvu.” Namba kumi na musanvu ekiikirira ekiseera eky’ebyafaayo ekitandikira mbere ya Raphia, ne kigenda mu maaso okusukka olutalo lwa Panium n’okuzingiza Sidoni okutuuka ku nkomerero y’ekiseera ky’okukkirizibwa kw’abantu, nga ekiikirirwa omwaka 330. Obunnabbi obw’emyaka ebikumi bibiri mu ataano obw’ekiseera ky’ekkanisa ya Sumuna bwatandika mu 64 era ne bukoma ku Kiragiro kya Milan n’endagaano y’okufumbiriganwa eya 313.

Konstantino Omukulu akiikirira ebyafaayo by’ekkanisa y’e Perugamo, era ebyafaayo ebyo byatandika mu 313 ne bikoma mu 538. Emyaka egyasooka “kkumi na musanvu” oluvannyuma lw’okuggwaako kw’obunnabbi obw’emyaka ebikumi bibiri mu ataano mu 313 girina obubonero busatu obw’amakubo. Mu 313 waaliwo Etteeka ly’e Milano, mu 321 waaliwo etteeka eryasooka ery’Olunaku lwa Ssande, era okugabanyizibwa kw’obwakabaka kwalambikibwa mu 330. Mu 330 mwe kikiikirira etteeka ery’enkomerero ery’Olunaku lwa Ssande eriraga okuggwaawo kw’ekiseera ky’okusalirwamu abantu omusango. Noolwekyo ennamba kkumi na musanvu etandika nga Raphia tannatuuka era ekoma nga oluvannyuma lw’enteekateeka y’entalo ey’e Panium ne Sidoni wayise dda. Olunyiriri olw’ekkumi n’omukaaga mu Danyeri kkumi na emu lukiikirira etteeka ly’Olunaku lwa Ssande mu Amerika.

Obunnabbi obwa Simulina bwanjuluza akabonero ak’okuzingiza ekibuga, nga kano ke mutima ddala ogw’obubaka obw’okulabula bwa Ezeekyeri. Akabonero akakulembera etteeka lya Ssande, nga bwe kikiikirirwa ebifaananyi bibiri eby’okuzikirizibwa kwa Yerusaalemi, kwe kuzingiza ekibuga; naye era kwe Kiragiro kya Milano, ekitandika okutondebwawo kw’ekifaananyi ky’ensolo.

Ku kizikizaawo walibaawo olugendo olw’obufumbo olw’endagaano. Kino kye kifaananyi ekyeeyongera okwebaza ekiraga olugendo olw’obufumbo olwatandika ne Reagan, nga lulagibwa mu kifaananyi kya Clovis mu 496, naye olugendo olusembayo olutuuka ku bufumbo lutandika ku kuzikizaawo nga lukwatagana n’ekiragiro kya Justinian eky’omu 533, era n’Etteeka lya Milan ery’omu 313. Obubonero bwombi buno bukulembera etteeka lya Ssande. Omwaka 313 gwakulembera etteeka lya Ssande eryasooka mu 321, era ekiragiro eky’omu 533 kyakulembera etteeka lya Ssande ku Lukiiko olw’okusatu olw’e Orleans mu 538. Wajja kubaawo ekika ky’amateeka ekirijjuza obubonero obw’obunnabbi obw’ekiragiro kya Justinian n’Etteeka lya Milan, ate era wajja kuteekebwawo ekika ky’obufumbo obw’endagaano obw’akabonero.

Mu kiseera ekyo ekiragiro bwe kiriba kitegekeddwa, kiba kimaze okuyitawo okweetegekera, kubanga oluggi olw’ekiseera eky’okugezesebwa luba luggaliddwa ku mayembe ga Pawulotesitante nga bwe lwaggalibwa ddala ku Kuyitako okusooka mu Misiri. Oluvannyuma lw’ekyo, etteeka lya Ssande, akabonero akaddirira ak’ekkubo, teriraga bwereere nti ekifaananyi ky’ensolo kyamala dda okubumbibwa mu bujjuvu, naye era n’okuwalirizibwa okw’akabonero k’ensolo. Etteeka lya Ssande libeera kabonero akalaga enkomerero y’ekiseera eky’okugezesebwa eri eryembe lya Lepabulikaani, ensolo ey’ensi ey’omu Okubikkulirwa essuula eya kkumi n’esatu, nga bwe kiri ddala nti Falaawo n’eggye lye baafiira mu Nnyanja Emmyufu oluvannyuma lwa Kuyitako.

Emyaka ebikumi bibiri mu amakumi ataano egikoma mu 207 BC eraga Donald Trump, nga akiikirirwa Antiochus Magnus eyeetegekera olutalo olugenda okujja olutandikira ku lusenyi lwa Panium era ne lukoma n’okuzingiza Sidon. Oluvannyuma lw’Olutalo lwa Panium, omuduumizi w’eggye lya Ptolemaic, Scopas ow’e Aetolia, yadduka n’abaserikale nga 10,000 abaawonawo n’adda mu kibuga Sidon. Antiochus yamugoberera era n’azingiza Sidon. Gavumenti ya Ptolemaic eyali mu Alexandria yatuma eggye ery’okutaasa, naye ne liremwa. Olw’enjala eyali emwolekedde, Scopas yawaayo ekibuga. Antiochus yakkiriza Scopas okuvaayo; oluvannyuma Scopas yaddayo e Misiri, gye yatuukiriza okukomererwa ku misango gy’obujeemu n’okunyaga eby’obugagga. Okuzingiza Sidon kwatuukiriza okuwangula kwa Antiochus okw’e Coele-Syria oluvannyuma lwa Panium.

Mwannyina White alaga ekitabo kya Uriah Smith, Daniel and the Revelation, ng’“omukono gwa Katonda ogw’obuyambi.” Smith ayawula olutalo lwa Antiochus olw’emitendera ebiri mu kunnyonnyola kwe ku nnyiriri kkumi nnya ne kkumi na ttaano ez’omu Danyeri kkumi n’emu.

“Okusomesa kwa kabaka omuto ow’e Misiri kwateekebwamu Obukiiko bwa Senate obwa Rooma M. Emilius Lepidus, eyalonda Aristomenes, omuweereza omukadde era alina obumanyirivu ow’olubiri olwo, okuba omukuumi we. Ekikolwa kye ekisooka kyali kuteekateeka okuziyiza okulumba okwali kutegekebwa bakabaka babiri abaali beegasse awamu, Firipo ne Antiyokko.”

“Olw’ensonga eno n’atuma Skopa, omuduumizi w’eggye ow’ettutumu ow’e AEtolia, eyali mu buweereza bw’Abamisiri mu biro ebyo, okugenda mu nsi ye ey’obuzaale okunoonya n’okukuŋŋaanya amaanyi ag’okwongera ku ggye. Bwe yamala okwetegekera eggye, n’agenda e Palesitina ne Coele-Syria (Antiochus ng’ali mu lutalo ne Attalus mu Asia Entono), n’aleeta Buyudaaya yonna wansi w’obuyinza bwa Misiri.”

“Bwe kityo embeera bwe yategekebwa olw’okutuukirizibwa kw’olunyiriri oluli mu maaso gaffe. Kubanga Antiyokko, bwe yaleeka okulwana kwe yali alimu ne Atalo olw’ekiragiro ky’Abaruumi, mangu ago n’atandika okutwala empisa ez’amangu okuddamu okufuna Palesitayini ne Koole-Siriya okuva mu mikono gy’Abamisiri. Sikoopa n’atumwa okumuwakanya. Okumpi n’ensulo za Yoludaani, eggye lyombi ne gasisinkana. [Panium] Sikoopa n’awangulwa, ne bamugoba okutuuka e Sidoni, era eyo ne bamuzingiza nnyo. Abagabe abasatu abasinga obusobozi aba Misiri, wamu n’eggye lyabwe erisinga obulungi, ne batumibwa okuggyawo okuzingiza okwo, naye ne butaba na buwanguzi. Oluvannyuma, Sikoopa bwe yasanga, mu kifaananyi eky’olumbe olw’enjala ekikowoola era ekitategeerekeka, omulabe gwe yali tayinza kugumira, n’awalirizibwa okwewaayo ku bukwakkulizo obw’ensonyi obw’obulamu bwokka; awo nno ye n’abasajja be akakumi ne balekebwa okugenda, nga basinzeeko era nga bambadde busa. Wano we wali okutwalibwa kw’ebibuga ebisinga okukuumibwa kabaka ow’obukiikakkono; kubanga Sidoni yali, mu kifo kyayo ne mu nkizo zaayo ez’okwerinda, ekimu ku bibuga ebisinga amaanyi mu biro ebyo. Wano we wali okulemererwa kw’ebyokulwanyisa eby’obukiikaddyo okuziyiza, era n’okulemererwa kw’abantu kabaka ow’obukiikaddyo be yali alonze; kwe kugamba, Sikoopa n’eggye lye ery’Ayetoliya.” Daniel and the Revelation, 257, 258.

Emyaka ebikumi bibiri mu ataano egikoma mu mwaka gwa 207 BC eraga Donald Trump. Obunnabbi obw’emyaka ebikumi bibiri mu ataano obukoma mu 313 n’obufumbo obw’endagaano wakati w’ebuvanjuba n’ebugwanjuba, era n’Etteeka lya Milan, buggula okutegekebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo mu United States. Ekkanisa ya Pergamo, eyatandika mu 313, ekiikirira ebyafaayo mwe Obukristaayo bwagwa okuva ku mazima olw’okukkiriziganya n’eddiini y’obupagaani, nga amaanyi ga bapaapa tegannatwala ntebe. Pergamo n’omwaka 313 byolesa ekyokulabirako eky’okukkiriziganya ekikiikirirwa okutegekebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo mu United States. Kikiikirira okukwatagana kw’Obukristaayo ne Rooma eya bapaapa, kubanga eddiini y’Obukatoliki si kirala wadde ekitono wabula bupagaani obwekwese mu kifaananyi ky’ekitongole eky’Ekikristaayo. Obunnabbi obw’emyaka ebikumi bibiri mu ataano obwatandika mu 1776 era ne bukoma omwaka guno nabwo bwogera ku United States. N’olwekyo, obunnabbi bwonna obusatu obw’emyaka ebikumi bibiri mu ataano bwoogera ku nsonga ezimu ez’obunnabbi ezikwata ku nsolo ey’oku nsi ey’omu Okubikkulirwa essuula ya kkumi na ssatu, era bwonna bukoma munda mu nnyiriri z’obunnabbi ezikiikirirwa ennamba kkumi na musanvu.

etteeka lya Ssande lwe kiseera Amerika bw eyogera ng’omusota, era okwogera kw’eggwanga kye kikolwa ky’ab’obuyinza baalyo ab’akatebe k’amateeka n’ab’ensonga z’obwenkanya.

“Okwogera” kw’eggwanga kye kikolwa ky’abakulembeze baalyo ab’etteeka n’ab’ensala.” The Great Controversy, 442.

Trump si wengere wa bukozi bwa musango oba bwa kuweesa mateeka, n’olwekyo etteeka lya Ssande erigenda okujja mangu lituukirizibwa Congress. Naye ekikolwa kyonna ekiwa obuwagizi eri obuyinza bwa papa, kifaananyiriza etteeka lya Ssande. Ekiragiro kya 533, n’etteeka lya 313 biraga entandikwa y’ebiseera ng’ekifaananyi ky’ensolo kikolebwa. Enkomerero ye etteeka lya Ssande erigenda okujja mangu, era Yesu bulijjo alaga enkomerero ng’ayitira mu ntandikwa, n’olwekyo ekikolwa kya Trump okuyitira mu kiragiro kya nnamulondo ekinaawaayo “okukkiriza” kwonna eri omulabe wa Kristo ow’obunnabbi bwa Bayibuli kinaakiikirira alufa y’entambula eyo etakomawo okuggyako ku omega, Amerika bw’eriva “okwegaana emisingi gya gavumenti yaayo ne eteka etteeka lya Ssande.”

“Bangi nnyo, ne mu abo abeenyigira mu mulimu guno ogw’okuwaliriza okujaguza Ssande, bazibiddwa amaaso eri ebinaava mu kikolwa kino. Tebalaba nti bakuba butereevu ku ddembe ly’eddiini. Bangi nnyo abataategeerangako byonna Bayibuli by’esaba ku Ssabbiiti, n’omusingi omukyamu ogw’ettendekero lya Ssande kwe lisinziira. Enkola yonna ey’okuwagira amateeka ag’eddiini, mu mazima, kikolwa kya kukkiriza obuyinza bwa paapa, obumaze emyaka mingi nnyo nga bulwana obutasalako n’eddembe ly’omuntu ery’omwoyo gwe. Okukuuma Ssande kwe kweyita okw’Ekikristaayo kuliwo olw’‘ekyama eky’obujeemu;’ era okuwalirizibwa kwakyo kujja kuba kukkiriza mu butuufu emisingi egyo gyennyini egiri ejjinja ery’oku nsonda ery’Obulomaani. Eggwanga lyaffe bwe liryeegaana bwe lityo emisingi gya gavumenti yaalyo ne liteekawo etteeka lya Ssande, Obupolotesitante bulikwatagana mu kikolwa kino n’Obupaapa; era ekyo tekiriba kirala kyonna okuggyako okuwa obulamu eri obukambwe obufuzi obumaze ebbanga ddene nga bulindiridde n’obwegombo akakisa kaabwo okusituka nate ne bubeera obufuzi obw’ettima obukola.” Testimonies, volume 5, 711.

Buli “nkola yonna egendereddwamu okuwagira amateeka agakwata ku ddiini, mu mazima kikolwa kya kwewaayo eri Obwapapa,” era enkola ezo zibeerawo nga tezinnabaawo etteeka lya Ssande erigenda okujja amangu.

“Etteeka eriwaliriza abantu okusinza olunaku luno liteekwa okuweebwa ensi yonna. Mu kigero ekitono, dda lyatandise dda okuweebwa. Mu bifo ebiwerako, obuyinza obw’obwannakyewa bwogera n’eddoboozi ly’ekisolo ekinene, nga bwe kyali kabaka w’abamawanga bwe yayogera n’abawambe b’Abaebbulaniya.” Signs of the Times, May 6, 1897.

Tujja kugenda mu maaso n’ebintu bino mu kiwandiiko ekiddako.