Ekitabo kya Yoweeri ne Ekkanisa y’Abadiventisti ab’Olunaku olw’omusanvu ey’e Lawodikiya - Ennamba amakumi abiri mu musanvu

Tuwandiika amazima Empologoma ey’omu kika kya Yuda gy’eri okuggulawo kaakano. Tuterereza amazima awamu olw’okwogera ku bubaka bwa Yoweeri, Peetero kye yategeeza nti bwe bubaka bw’enkuba ey’okuddirira mu Kitabo ky’Ebikolwa by’Abatume. Tutuukirira amazima agali kaakano mu nkola y’okutuukirizibwa, ng’agamazima agatuukiriza okwawulwamu okw’enkomerero kw’ebibinja bibiri ebirabikirawo bulijjo bwe gaggulwawo amazima agakebera. Era tukwatako gano gennyini amazima agaggulwawo nga si bigambo bya malayika ow’okusatu ayawulawo bwokka, naye nga era bigambo ebituukiriza okuteekebwako akabonero kw’abantu emitwalo kkumi n’enna n’enkumi nnya. Malayika ow’okusatu alongoosa era atukuza.

Okuva mu July wa 2023, Empologoma y’ekika ky’e Yuda ebadde mpola mpola ebbikkula amazima agakwatanako ne layini ez’ebweru n’ez’omunda mu byafaayo by’abantu abasigalawo ba Katonda. Kati tuggulawo ekitabo kya Matayo, nga tugenderera okutegeera obuvunaanyizibwa bwa Peetero. Peetero afaananyiriza endagaano ya Kristo n’omugole we Omukristaayo - Ekkanisa gye yandizimba ku Lwazi. Peetero ayimirira omugole Omukristaayo ow’olubereberye era n’ow’enkomerero. Peetero ayimiriddwa ng’akabonero ako kennyini mu kitundu eky’omu wakati mu ssuula 11 ne 22 eza Matayo, era ezo ssuula ze ssuula ez’omu wakati mu layini ezigendererana ez’Olubereberye ne Okubikkulirwa okuva mu ssuula 11 okutuuka ku 22. Peetero ayimirira abantu 144,000 mu nnaku ez’enkomerero, era mu kyawandiikibwa ekyo ali e Kayisariya eya Firipi, ekyo kye Panium ekyogerwako mu Danyeri 11:13–15.

Petro ali e Panium, era alabikawo ne ku Lunaku lwa Pentekooti, mu kisenge eky’awaggulu ku ssaawa ey’okusatu, ate ne mu yeekaalu ku ssaawa ey’omwenda. Essaawa mukaaga zino ziyimirira ekiseera mwe abo emitwalo kkumi n’ennya n’enkumi ennya bateekebwako akabonero, nga zitwala okutuuka ku kujja kw’etteeka lya Ssande. Okubamba Kristo ku musaalaba kwatandika ku ssaawa ey’okusatu era n’afa ku ssaawa ey’omwenda, ekyo ne kireeta obuzuukuvu, obwo ne butandika ekiseera kya Pentekooti ekyaggwa nga Petro ali ku Pentekooti ku ssaawa ey’okusatu ne ku ssaawa ey’omwenda. Bwe kyatuukirira mu kutegeka kwa Katonda nti enjiri etumibwe eri Abaamawanga, Kolineliyo n’atuma bamuyite Petro ku ssaawa ey’omwenda. Era essaawa ey’okusatu yalaga ekiweebwayo eky’emakya, ate essaawa ey’omwenda yalaga ekiweebwayo eky’akawungeezi.

Ekiseera ky’essaawa mukaaga kyayimiririzibwa ekiseera ky’Omukuŋaaniro e Exeter n’okuseerwa essuubi okunene olw’ennaku ya nga 22 Okitobba 1844. Mu Ebikolwa by’Abatume, Peetero alagibwa ng’ayingira mu bumwe n’abalala abatuukiriza 144,000 ku nkomerero y’omutwe ogusooka, Yuda bw’asikiribwa Matiyasi. Awo omuwendo nga gutuukiridde. Mu nnyumya eno, waliwo entambula entereeze eyalambikiddwa.

Peetero asooka okubeera mu kisenge eky'awaggulu, oluvannyuma mu yeekaalu. Nga ali mu kisenge eky'awaggulu, kiba essaawa essatu; ate mu yeekaalu, kiba essaawa mwenda. Okwolesebwa okw'essaawa essatu kwavaamu okubatizibwa kw'emimeeme enkumi ssatu.

Okuva ku kubalibwa okuli ku nkomerero y’essuula esooka okutuusa ku yeekaalu mu ssaawa ey’omwenda, ekiseera ekyo kiyimirira okuteekebwako akabonero kw’abantu 144,000.

Aba emitwalo kkumi n’ennya n’enkumi nnya balirangirira obubaka bw’okutuukirizibwa olw’okukkiriza, obuli obubaka bw’omulayika ow’okusatu mu mazima ddala. Okutuukirizibwa ye nkola ya Katonda ey’okussa ekitiibwa ky’omuntu mu vvu, nga Sister White bwe yategeeza bulungi.

Ekyokulabirako ky'obubaka bw'okuteekebwako obutuukirivu nga bwe kyayolesebwa aba 144,000 ye Gidiyoni, eyali omusajja w’endagaano, kubanga erinnya lye lyakyusibwa ne lyitibwa Yerubbaali. Obubaka bwa Gidiyoni bwalimu okuteeka ettabaaza eyaka mu nsuwa y’ebbumba, n’alyoka amenya ensuwa, n’afuuyira ekiwuubaalo n’ayogerera waggulu nti, “ekitala kya Mukama ne kya Gidiyoni.” Ekitala kya Gidiyoni kyali era ekitala kya Mukama, kubanga ekitala kye Kigambo kya Katonda, ekigatta Obwakatonda n’obuntu. Obubaka obwo bwalangiibwa mu kiwuubaalo n’okuwoolera kwe, bwe yamenya ensuwa. Ensuwa ye obuntu, erina okumenyebwa, oba okukkakkanyizibwa mu vvu, okusobola ekitiibwa ky’ekitangaala kya Katonda okweraga.

Nga tannalangirira obubaka, Gideoni yayisa abasajja mu mutendera ogw’okugezesa n’alondamu abasajja bikumi bisatu. Omutendera bwe gwaggwa, Gideoni yasigala n’abasajja bikumi bisatu. Ebikumi bisatu bye b’ek­kumi ly’enkumi ssatu ku Pentekooti. Bakiikirira eggye erizuukizibwa mu Ezeekyeri amakumi asatu mu musanvu, eriyingira mu ndagaano ey’obutaggwaawo.

Ennyumba ya Isirayiri ekatiddwa mu bice byayo, era Ezekyeri agenda kulaga engeri ebitundu bya Yuda ne Efulayimu ebyasaliddwaamu bwe binaafuuka eggwanga limu. Eggye eryo likolebwa ku miggo ebiri egyabadde giwukanye, naye gigattibwa ne gifuuka omuggo gumu, bwe bayingira mu ndagaano ne Katonda.

Ab’amawanga balimanya nti Mukama atukuza Isirayiri, bw’ateeka ekifo ekitukuvu kye wakati mu bo. Okugattibwa kw’ekifo ekitukuvu kya Katonda n’abantu ba Katonda kuyimirira okugattibwa kw’ekaalu ey’obuntu n’ekaalu ey’obwakatonda, era bwe kibeera kityo, abantu 300 abeesigwa ba Katonda bateekebwako akabonero, era ensi esobola kulabulwa kyokka nga eraba abantu abatukuzibwa mu kiseera ky’ekizibu ky’etteeka lya Ssande.

Ekifo ekitukuvu kya Katonda kiyungibwa n’ekkanisa ye ekkanisa bw’ekyuka okuva mu Kkanisa ey’Olutalo ne efuuka Kkanisa ey’Obuwanguzi. Endagaano Ezekyeri gy’ayogerako eteekebwawo mu kukwatagana n’okugattibwa kw’emiggo ebiri, ne gifuka eggwanga limu.

Omuggo gwa Efulayimu n’omuggo gwa Yuda giyimirira okusaasaanyizibwa okubiri okw’emyaka 2520 okwa Efulayimu n’okwa Yuda, okwatuuka ku nkomerero; ku kya Efulayimu mu 1798, ate ku kya Yuda nga 22 Okitobba 1844. Mu nga 22 Okitobba 1844 byafuuka eggwanga limu erya Isirayiri ey’omwoyo ey’obudde buno, lwe yatandika omulimu ogw’okutukuza abantu be, oba ekifo ekitukuvu kye. Eyo ngeri y’ebyafaayo eragirira ku byafaayo by’abakikumi mu nkaaga mu nnya (144,000), abalisingejebwa ne batukulibwa (okutukulizibwa) Omubaka w’Endagaano bw’ajja mangu mu yeekaalu ye mu kiseera ky’etteeka lya Ssande. Bw’anaaba nga okusengejja okwo kuweddewo, nga katono ddala nga tennaba kutuuka etteeka lya Ssande, Ekkanisa eyawangudde eriba n’kabaka alibafuga, era kabaka oyo ye Dawudi, eyatandika okufuga nga yaakaweza emyaka asatu. Ye Dawudi oyo, Matayo essuula esooka bw’egamba, ye omulembe ogw’ekkumi n’enna okuva ku Ibulayimu. Kino kiraga omujulirwa ow’okusatu owa Dawudi ku kiseera ky’etteeka lya Ssande. Eggye eddene erikkuzibwa okuva ku miggo egyo ebiri, likulemberwanga Kabaka Dawudi, nga ekkanisa esangulwamu obwogi.

Eggye eryo era be bakabona ab'omu 1 Peetero essuula ey'okubiri, abalina emyaka amakumi asatu bwe batandika okuweereza kwabwe.

Ate n’abo bakabona baafaananyizibwa n’ababuulizi b’Abamillerite ebikumi bisatu abaatwala ebyapa bya 1843 ebikumi bisatu ebyasindikibwa, ne bakozesa ebyapa ebyo okutwala obubaka eri emulembe gwabwe.

Ababuulizi ba Millerite bikumi bisatu baatuukiriza omulimu gwabwe mu byafaayo bya malayika ow’olubereberye, era obutegeezebwa bututegeeza nti malayika ow’olubereberye afaananiriza malayika ow’okusatu. Ng’okugamba kwa Joseph Bates, “bonna baali ba ngeri emu.” Gideoni alagira eggye lye ery’abasajja bikumi bisatu okukola nga bwe yakola ye. Ababuulizi ba Millerite bikumi bisatu, abaafaananyizibwa n’eggye lya Gideoni ery’abasajja bikumi bisatu, balina okuteekebwa mu nnyiriri ku 9/11, we obubaka obw’olubereberye bufuna amaanyi era okukebera ne kutandika.

Erinnya lya Gidyoni lyakyusibwa ne lifuuka Yerubbaali, nga kitegeeza "okulwanagana ne Baali." Erinnya lya Gidyoni litegeeza "asala emiti," era Yokaana Omubatiza yateeka embazzi ku mizi gy’omuti. Yokaana yalaga mu kifaananyi William Miller, omubaka w’omalayika asooka; era awo we Gidyoni yeegatta. Gidyoni ye Miller, Eriya wa Alufa, mu byafaayo eby’abamalayika abasatu.

Abamidiani be balabe ab’e bukiikakkono, ne baasimba olusiisira okumpi n’olusozi lwa Moreh, ate Gideyoni n’asimba awali ensulo ya Harod, ekitegeeza okutya n’entiisa. 9/11 yayanjula obutujju, era obubaka obusooka kwe kuyita abantu okutyanga Katonda. Gideyoni ali ku 9/11, ku nsulo ya Harod (obutujju), era abalabe ab’e bukiikakkono bali mu kiwonvu okumpi n’olusozi lwa Moreh, ekitegeeza enkuba eyasooka. Ku 9/11, okufukizibwa kw’enkuba ey’oluvannyuma, gye nno y’enkuba eyasooka, kwatandika okugwa okuva ku lusozi lwa Moreh. Oluvannyuma lw’okukemebwa okusooka ku bibiri, abantu 22,000 baasindikibwa ewaabwe okuva ku Lusozi lwa Gireyaadi. Gireyaadi kitegeeza kabonero k’ekkubo, era kabonero k’ekkubo we 22,000 baasindikibwa ewaabwe kwe kusuulibwaamu essuubi okusooka okw’ennaku eza April 19, 1844 oba July 18, 2020. Omuwendo 22 alaga kabonero k’ekkubo ak’okusuulibwaamu essuubi okusooka, nga bwe 22 bwe gulaga olunaku lwe watuuka okusuulibwaamu essuubi okukulu ku October 22, 1844.

Ekigezo ekyaddirira kye kyali ekigezo ky’amazzi, nga kiragibwa mu byafaayo by’Abamillerite ku lukiiko lw’ekambi e Exeter, awaaali emitenti ebiri egyagattibwa ku mazzi, bwe kityo ne gikiikirira ebika bibiri by’abasinzizi. Exeter kitegeeza ‘ekigo ku mazzi,’ ate ententi endala yali ejjudde abawala abata magezi abava e Watertown. Exeter ekiikirira ekigezo ky’amazzi kya Gideyoni, naye tekwali ku mazzi nnyo, wabula ku ngeri eyakozesebwa okunywa amazzi. Ekika kimu kyali ekyakooye ne kirema okuyongera okugenda nga kikumba amazzi, ate ekika ekirala kyayongera okugenda mu maaso. Ekika kimu kyali ekyakooye, ekiikirirwa Leeya, nga kyawukanira ddala ne Laakeeri eyali omutambuze mulungi.

Obuweereza bwa Future for America bwali nga Gideoni ku 9/11, lwe kugezebwa okwasooka mu bibiri ne kusunsula ekibinja kinene okuva mu ggye lya Gideoni. Obutemu bw’abaterrorist obwa 9/11 bulaga oluzzi lwa Harod olw’okutya n’entiisa, ate olusozi lwa Moreh bulaga okutandika kw’enkuba ey’oluvannyuma. Wabaddewo okuwukana nga Julaayi 18, 2020, abantu 22,000 bwe baavaawo, nga kino kimaka okujja kw’ekiseera eky’okulindirira n’omuwendo 22. Abantu 300 ba Gideoni be bayita mu kugezebwa okw’okubiri; okwo kwe kugezebwa ku nkola y’enkuba ey’oluvannyuma, nga bwe kulagiddwa mu Isaaya 28.

Peetero ali e Panium era ne Pentekooti. Pentekooti ye tteeka lya Sande, era Danieri essuula 11, ekitundu 16, nacyo kye tteeka lya Sande. Ebitundu 13 okutuuka ku 15 eby’omu essuula 11 eya Danieri bye Panium, era ebitundu ebyo biyimirira ebyafaayo eby’obunnabbi eby’ebweru ebireeta tteeka lya Sande, ate Peetero mu Ebikolwa by’Abatume, mu ssaawa ey’okusatu n’ey’omwenda, ayimirira ebyafaayo eby’obunnabbi eby’omunda ebireeta tteeka lya Sande. Olunyiriri olw’ebweru lwe lulambulula ebyafaayo ebireeta akabonero k’ensolo, ate olunyiriri olw’omunda lulambulula ebyafaayo eby’okutekwako akabonero kw’abo 144,000. Nga Peetero ali akabonero ak’amaanyi mu byafaayo ebyombi eby’ebweru n’eby’omunda ebyo ebiri mu ntambuza y’okutuukirizibwa kati, kyalabika nga kisaanidde okuteeka Peetero mu mbeera y’obunnabbi etambulira wansi w’okusoma okwa bweru kw’Ebyawandiikibwa.

Obunnabbi obwa Masiya kkumi na bbiri, obulaga mu kitabo kya Matayo ng’ebituukiriziddwa, buyimirira ebyafaayo by’aba 144,000. ‘Ekiseera eky’enkomerero’ kiraga entandikwa y’akadde k’ennongoosereza; era nga bwe kyali, okuzalibwa kwa Alooni ne Musa kwalaga ‘ekiseera eky’enkomerero’ mu mulembe gwa Musa, Alufa ya Kristo, bwe kityo ne okuzalibwa kwa Yokaana ne Yesu muganda we kwalaga ‘ekiseera eky’enkomerero’ mu mwaka gwa 1989. Okwebuuza oba ky’omugaso okutunuulira obunnabbi obwa Masiya kkumi na bbiri kisinga okusikiriza bwe tukiteeka mu mbeera nga tubuzizza ekibuuzo ekirala. Kitabo ki ekirala eky’omu Bayibuli ekiraga okutuukirizibwa kungi kwa bunnabbi bwa Masiya ng’ebisangibwa mu Matayo?

Buli lugendo lw’okutereeza luba n’entandikwa, egituumibwa nti ‘ekiseera eky’enkomerero,’ mu kitabo kya Danyeri. Ekiseera eky’enkomerero mu lugendo lw’okutereeza lwa Kristo kyali okuzaalibwa kwe, ate nga okuzalibwa okwo kwafaananyiriza 1798 ne 1989 byombi,

1989 ye yali ekiseera ky’enkomerero eri ekibiina ky’obubaka bwa Malayika ow’okusatu. Kyatuuka emyaka 126 oluvannyuma lw’obujeemu olw’omwaka gwa 1863, era kyayimiririrwa Ronald Reagan ne George Bush omukulu. Ekiseera ky’enkomerero mu byafaayo bya Musa kyali okuzaalibwa kwa Alooni ne Musa, era mu byafaayo bya Kristo ekiseera ky’enkomerero kyali okuzaalibwa kwa Yokaana Omubatiza ne Kristo. Bwe kiba nti ekitabo kya Danyeri kisumululibwa, nga bwe kyali mu 1989, obumanyi bweyongera. Okuyongera okwo ku bumanyi kutwala ku kabonero ak’okubiri, akategeeza ebbanga lwe obubaka obukema bukulakulana okuva mu bumanyi obwasumululibwa.

Buli ekibiina ky’ennongoosereza kiraga akaseera obubaka lwe buteekebwawo mu ngeri entegeerekeka, era oluvannyuma ne bufuuka obubaka obw’ekigezo. Kristo buli kaseera asooka annyonnyola ekigezo nga tannafuula basajja n’abakazi abavunaanyizibwa ku kyo. Adamu ne Eva baategeezibwa mu kusooka ebinaabaawo singa bajeemera, ate Katonda tafuuka.

William Miller yakakasa mu ngeri entegeke obubaka bw’okugezesa bw’omulayika asooka okuva mu 1831 okutuuka mu 1833. Obubaka bw’abantu 144,000 bwakakasibwa mu 1996, ku kusindikibwa kw’ekiwandiiko ekya Time of the End ekikwata ku ennyiriri mukaaga ezasembayo ez’essuula ey’ekkumi n’emu eya Danyeri, ezabikkulibwa mu 1989. Mu mwaka ogwo era ne kisindikibwa ekiwandiiko ekyitiddwa Prophetic Time Lines, era ne kiteekawo enkola ey’amaanyi emirundi amakumi abiri mu bbiri okusinga amateeka William Miller ge yakkiriza n’agakozesa. Amateeka ago kati gateekeddwawo mu kiwandiiko ekyitiddwa Prophetic Keys. Amateeka aganaakozesebwa abonna abalangirira obubaka bw’omulayika ow’okusatu ge ga Miller.

Amateeka ga Miller ge Alufa, ate Ebisumuluzo eby’obunnabbi bye Omega. Engeri yokka ey’okuyitamu obubaka obukemesa obw’obunnabbi ye okukozesa enkola y’okusoma eyalambikibwa mu Kigambo kya Katonda. Obubaka obw’amazima tebusobola okwawukana ne nkola y’amazima esimbawo obubaka. Mu buli ngendo y’okutereeza, obubaka obw’okukemesa obw’omulembe ogwo buteekebwawo, era mulimu n’enkola entuufu ng’ekitundu ky’akabonero akalaga ekkubo. Obubaka bwa Miller bwasinziira ku kubikkululwa kw’ekitabo kya Danyeri. Obubaka bwe bwali obwa Gidiyoni, kubanga era bwaleeta eggye ly’abasajja bikumi bisatu.

Obubaka bwa Miller bwali "ekkondeere," era ne "ekitala." Naye bwali ekitala kya Gidiyoni era kya Mukama. Ekigambo kya Mukama kyasindikibwa mu 1611, era emyaka 220 oluvannyuma Miller n’asindika obubaka bwe obw’omulayika asooka. Ekiwandiiko ky’Obwetwaze kyasindikibwa mu 1776, era emyaka 220 oluvannyuma mu 1996, obubaka bw’omulayika ow’okusatu bwasindikibwa. Obubaka bwa Miller bwali obubaka obw’omunda mu bantu ba Katonda obw’omulayika asooka, nga bukiragiddwa mu okwolesebwa kw’Omugga Ulai, nga bulangirira okuggulwawo kw’okusala omusango. Obubaka bw’omulayika ow’okusatu bwa Future for America buli obubaka obw’ebweru mu bantu ba Katonda, nga bukiragiddwa mu okwolesebwa kw’Omugga Hiddekel, nga bulangirira okuggwawo kw’okusala omusango.

Enkola y’obunnabbi eragiriddwa mu bunnabbi lumu bwa Mesiya Matayo lwe yalaga nti lwatuukirizibwa Kristo, era bwe kityo ne lufaaniriza 1831, nga ‘kitaawe’ ayimirira mu kifo ky’omwana we mu 1996. Abajulizi babiri b’enkola bali Alufa ne Omega, era wamu n’okwetaba kw’omubaka omuntu, bateekawo enkolagana ya kitaawe n’omwana, gye ye enkolagana ey’obubaka bwa Eriya bwa Malaki. Emitima gya bakitaabwe gikyukira eri abaana, era n’emitima gy’abaana gikyukira eri bakitaabwe. Amateeka ga Miller galina okugattibwa n’amateeka agatuumiddwa ‘Obusumuluzo obw’obunnabbi.’ Ekitangaala ekipya kirina okuzimbibwa ku kitangaala eky’edda. Abo abalondawo obutakozesa enkola ey’1831 ne 1996 bakolimirwa. Ekibiina kimu kikolimirwa, ekirala kiweebwa omukisa. Okusalawo kuli ku ggwe?

Ebigambo eby’ekyama; engero Empologoma ey’ekika kya Yuda ‘z’ayogera’ ziba okuyanjulwa olunyiriri ku lunyiriri lw’amazima agaggaliddwa oba agaterekeddwa mu kyama okuva ku ntandikwa y’ensi. Nga obubaka buteekeddwawo mu ngeri entongole, oluvannyuma bunywezebwa olw’okutuukirizibwa kw’obunnabbi okuraga entandikwa y’ekiseera eky’ekigezo.

Enkuba ey’enkomerero bwe yatandika okutonya nga ku September 11, 2001, obujeemu obw’a 1888 n’obwa Kola ne buddiddwamu. Mu bujeemu obw’e Minneapolis mu 1888 ne mu bwa Kola, abatumwa ba Katonda be yalonda baagaanyizibwa wamu n’obubaka bwe baaleeta. Omwana n’amazzi g’okunaabisa ne babisuula wamu. Baasuula abatumwa n’obubaka bwabwe nga bagamba nti ekibiina kyonna kitukuvu nga bwe bali abo Katonda be yalondako. Abajeemu tebaasobola kulaba ObwaKkatonda mu batumwa b’abantu. Kyonna kye baalaba be bo bokka, obuntu obutalimu ObwaKkatonda, ne balowooza nti bonna bwe bamu.

Okujeemera kwa Kola, 1888 ne 9/11 kulabisibwa ng’okugaana okugondera okulonda kwa Katonda okw’abakulembeze be yalondako, nga bateeka essuubi mu ennyonnyola enkyamu ey’ekibiina kya Katonda. Yeremiya yalambulula ekintu kye kimu bwe abejeemu baagamba nti, “Yeekaalu ya Mukama, yeekaalu ya Mukama ze zino.”

Ebigambo eby’obulimba by’Abayudaaya mu biro bya Yeremiya bye bimu n’ebigambo eby’obulimba bya Kola ne banne, abajeemu b’omwaka gwa 1888, era naddala abajeemu ba 9/11. Ebyo bye bulimba abatamiivu ba Efulayimu mwe beekweka wansi mu Isaaya 28.

Era eky’obulimba ekiraga obutayagala Amazima, ekyo kivaako okulimbibwa okw’amaanyi mu 2 Abatesalonika.

Ebigambo eby’obulimba bukiikirira endowooza y’obusirusiru nti ekkanisa mwe musangibwa obulokozi, so si mu babaka abalondeddwa n’obubaka bwabwe obwalondebwa. Olugatta wakati wa Katonda n’omuntu lutuukirizibwa era lukuumibwa mu Kigambo kye kyokka. Ye Kigambo, era tewali muntu ajja eri Kitaawe wabula ng’ayita mu Kigambo. Kristo ayimiririrwa babaka be abalondeddwa n’obubaka bwe bawanjagira. Okukkiriza mu ngeri endala, kwe kukyawa Amazima era okukkiriza eky’obulimba. Yeremiya anenya Abayudaaya abeesiga yeekaalu, ng’abajjukiza e Siiro, we waabeeranga Essanduku y’Endagaano ya Katonda okuva lwe baayingira mu Nsi Eyasuubizibwa.

Eli omubi, n’abaana be babiri ababi, Hophni ne Phineas, bafaanana era beegattanya ne Kora, Dathan ne Abiram olw’okuleka obujeemu ne bukula ne bweeyongera okutuusa ekiseera ky’okugezebwa lwe kyaggwa, era bonna basatu ne bafa ku lunaku lumu; ne Kora, Dathan ne Abiram nabo bwe batyo bwe baafa. Bonna bafa mu kiseera ky’etteeka lya Sande!

Ku 9/11, obujeemu bwa Korah, n’obujeemu bwa Eli, obujeemu bw’Abayudaaya mu bujulirwa bwa Yeremiya, n’abajeemu ba 1888, bagaana era bejeemera obubaka n’ababuulizi b’obubaka b’ekiseera ekyo. Ekiseera ekyo kiggwa ku tteeka lya Ssande nga waayiseewo ebigezo bibiri. Ekigezo ekyasooka kiba okuva ku 9/11 okutuuka ku July 18, 2020, ate ekigezo ekyokubiri kwe kutukuza n’okuteekebwako akabonero, okuyimiririrwa obubaka bw’Okukaaba okw’ekiro mu ttumbi. Mu kutukuza okwo Gidiyoni n’abantu be bikumi bisatu bategekebwa okuvuga emizindaalo gyabwe, era bakikola Samwiri bw’ayimusibwa ku tteeka lya Ssande, ekyo kye kiseera Essanduku y’Endagaano lwe ekwatibwa Abafirisuuti. Awo ekkanisa eyawangula eyimusibwa ng’ebbendera.

Ekkanisa eyo erina kabaka, erinnya lye Dawudi; era erina nnabbi ayimiririddwa Ezeekyeri, ate Samwiri mu kuzikirizibwa kwa Siiro. Ekkanisa era ejja kuba n’obukabona obuyimiririddwa Yusufu. Ekiseera eky’okukemebwa ku tteeka lya Ssande we Omuliro gw’Omwoyo Omutukuvu gufukibwa nga tegupimiddwa, nga kiyimiririddwa ekisiba eky’omusanvu. Omuliro ogwo guzikiriza abasajja ab’ettutumu abaajeemedde wamu ne Kola, Dazani, Abiraamu, Eri, Kofuni, Finekaasi, n’abajeemu b’omu 1888.

Omuliro gwenyini ogw’okuyiwa kw’Omwoyo Omutukuvu, gwe mutimbe gw’emabega gw’akatemba k’ekkanisa eyawangula. Ekkanisa ekyimiririrwa kabaka Dawudi, nnabbi Ezeekyeri ne Yusufu kabona. Abo basatu bayimiridde mu muliro oguzikiriza abasajja 250 ab’ettutumu, nga bwe gwakola omuliro gwa Nebukadduneeza ogwazikiriza abasajja abaasuula abo basatu ab’omu bwesigwa mu ttanu ly’omuliro. Nga kkanisa eyawangula, ensi yonna etunuulira nga basuulibwa mu ttanu ly’omuliro, era amangu ddala, Omwana wa Katonda alabika awamu n’nnabbi, kabona ne kabaka b’ekkanisa, abayimiririrwa Shadrach, Meshak ne Abednego. Abantu bana ab’emyaka asatu mu ttanu ly’omuliro, abayimirira amazima nti Obwakatonda nga bugattiddwa n’obuntu tebukola kibi!

Korah, Dathan ne Abiram, aba era be Eli, Hophni ne Phineas, be kikopi eky’obulimba ky’ekkanisa eyawangula, egattiddwaamu nnabbi, kabona ne kabaka. Abo basatu be 300 ba Gideon, emimeeme enkumi ssatu ku Pentekooti, ababuulizi 300 ba Millerite, ne chaati 300 za 1843, era babeera n’emyaka amakumi asatu lwe lutuuka etteeka ly’Olw’e Sande era n’omuliro negukka okuva mu ggulu. Ku Elijah, omuliro gwali kulaga enjawulo wakati w’abannabbi ab’amazima n’ab’obulimba. Omuliro ogukomoka mu Leviticus ku lunaku “olunaana,” Aaron bwe atandika okuweereza, gwokya ekiweebwayo kya Aaron, ekyo kye kiweebwayo ekya Malachi ssatu, ekisanyusa nga mu miaka egy’edda. Omuliro ogwegumu guno guzikiriza abo abawaayo omuliro omulala oba ogwa bulijjo, nga bwe kiragibwa mu Hophni ne Phineas, batabani ba Aaron.

Bwe Katonda ayitira mu Eriya okukakasa nnabbi omutuufu, oba ayitira mu Alooni okukakasa kabona omutuufu, omuliro guleeta okufa kw’banabbi ab’obulimba ba Baali, be Kofuni ne Finekaasi. Kofuni ne Finekaasi baana ba Alooni; be mulembe ogw’enkomerero gw’abantu b’endagaano abasuulibwa mu kamwa ka Mukama mu kiseera ky’etteeka erya Sande.

Omuliro "ogwa bulijjo" gwe yakozesa omwana wa Alooni mu ntandikwa y'obukabona. Ennamba "81" ye kabonero k'obukabona, era mu Levitiko essuula omunaana, olunyiriri olusooka, ennaku musanvu ez'okutukuza n'okuweerayo z'omukabona ziragiddwa. Ebyambalo byabwe biyambulwamu ne biddibwawo n'ebyambalo bya Kabona Asinga Obukulu ow'eggulu, nga bwe kiragiddwa mu kwolesebwa kwa Zekaliya ku Yoswa ne Malayika mu essuula essatu. Omuwendo ogwa 300 oguli mu Zekaliya gulagiddwa nga "abasajja abewuunyibwa," kubanga baayimira mu byafaayo ekiseera Katonda lw'aggyawo ebibi by'abantu be, ekyo kye kitegerekeka ng'etteeka lya Sande, ng'ekkanisa eva mu mbeera ey'olutalo n'efuuka ey'obuwanguzi. Bwe baamala ennaku musanvu ez'okuweerayo, ne batandika okuweereza ku lunaku olw'omunaana.

Olunaku olw’omunaana, lubeera akabonero ak’ogw’omunaana oguli ku musanvu, aka Laodicea okufuuka Philadelphia, ak’emmeeme munaana ez’omu essanduuko ya Nuuwa, ak’olunaku olw’omunaana olw’okukomola, n’ak’olunaku olw’omunaana olw’okuzuukira. Olwo lwe lunaku lw’etteeka lya Sande, nga ekiwundu ky’obupapa eky’okufa kiwona, era obupapa ne buzuukira ne bubeera ogw’omunaana, oguli ku musanvu.

Ku lunaku olw’omunaana, bakabona ne batandika okuweereza, naye abaana ba Aaroni ne bawaayo “omuliro ogwa bulijjo.” Obwadiventisi bugamba nti bo be yeekaalu ya Mukama, era Sister White yategeeza nti okwo kwe “omuliro ogwa bulijjo.” Tekiba kulimba kwokka, wabula kye “omuliro ogwa bulijjo,” okwenjawulo ku “omuliro omutukuvu.” Omuliro omutukuvu ye bubaka bw’Okukaaba mu ttumbi ly’ekiro, ate omuliro ogwa bulijjo ye bubaka obw’obulimba bw’emirembe n’obukuumi, obuliba obubaka obusembayo obunaabuulirwa embwa ezitalira, ezaagaana okulira n’okuwa obubaka bw’okulabula. Mu ssuula ey’omwenda, Aaroni awaayo ekiweebwayo, era omuliro ne gukka okuva mu ggulu ne gwokya ekiweebwayo. Awo batabani be ababiri ababi ne bawaayo omuliro ogwa bulijjo, ne omuliro gwa Katonda ne gubamalawo.

Abasajja ba Battle Creek be Sanhedirini ab’omu mulembe guno abeesiga enteekateeka y’ekkanisa yaabwe okusinga obubaka bw’Omujulizi Omutuufu eri Lawodikiya. Omujulizi Omutuufu eri Lawodikiya ye Kristo, era takyuka, era bulijjo akozezza abasajja be yeerondedde okuleeta obubaka eri abantu abaali balaga ebiranga bya Lawodikiya. Tewali kipya wansi w’enjuba.

Yalonda Musa, eyayigirizibwa Katonda yekka okumala emyaka amakumi ana, nga bwe Yesu n’omw’oluganda lwe Yokaana nabo baayigirizibwa. Yalonda Musa, Kristo ne Yokaana okubeera eby’okulabirako by’abo abaayigirizibwa ebweru w’ensoma entongole. Nazaaleti erimira ng’akabonero k’omuntu alondeddwa, nga bwe kyali eri abavuddeyo abapya; Jones ne Waggoner mu kujeemera kwa Minneapolis kwa 1888. Nazaaleti erimira okuyitibwa n’okutukuzibwa kw’omusajja alondeddwa, naye omusajja alondeddwa mutuuze w’ekibuga ekinyoomedwa.

Ennimi ezikokota ez’Isaaya 28 zikiikirira abo abaava e Nazaaleesi. Oluvannyuma lw’okutongolezebwa kw’obubaka bwa Miller mu 1831, obubaka bwanywezebwa olw’okutuukirizibwa kw’obunnabbi bw’ekitalo eky’okubiri, nga okutuukirizibwa okwo kufaananyiriza okutuukirizibwa kw’obunnabbi bw’ekitalo eky’okusatu ku 9/11. Tugenda okwetooloola obunnabbi bwa Masiya obw’okusatu mu kiwandiiko ekiddako.