Nnabbi Mikka abuuza ekibuuzo ekikwata ku kutegeera okusala omusango.
Ne ŋŋamba nti, Muwulire, mbeegayiridde, mmwe abakulu ba Yakobo, nammwe abalangira b'ennyumba ya Isiraeri; Si mmwe abagwanidde okumanya obwenkanya? Mikka 3:1.
Eky’okuddamu kiri nti abantu ba Katonda bateekwa okumanya eby’okusala omusango. Bateekwa okutegeera nti waliwo ekiseera Katonda lwe yanditandise okusala omusango gwe.
Ng’ayogera n’eddoboozi ddene nti, Mutye Katonda, era mumuwe ekitiibwa; kubanga ekiseera eky’omusango gwe kituuse: era musinze oyo eyakola eggulu, n’ensi, n’ennyanja, n’ensulo z’amazzi. Okubikkulirwa 14:7.
Ensonga y’okusala omusango eyogerwako mu Kigambo kya Katonda kyonna, naye ebikwata ku kusala omusango mu bujjuvu bisinga kutegeerwa bubi era ne bibuusibwa amaaso, nga biziikiddwa wansi w’“obulombolombo n’empisa,” nga kino kye kimu ku bikozesebwa ebikulu Setaani by’akozesa okubikka amazima ga Katonda.
Naye ggwe, lwaki osalira muganda wo omusango? oba lwaki onyooma muganda wo? kubanga ffenna tuliyimirira mu maaso g’entebe ya Kristo ey’emisango. Kubanga kyawandiikibwa nti, Nga bwe ndi omulamu, bw’ayogera Mukama, amaviivi gonna galinfukaamirira, era ennimi zonna ziryatula eri Katonda. Kale nno buli omu ku ffe alyennyonnyola eri Katonda ku bimukwatako. Abaruumi 14:10–12.
Waliwo ekiseera ekiragibwa nga “essaawa” ffenna lwe tuliyimirira okusalirwa omusango. Ekkanisa y’Abadiventi b’Olunaku olw’Omusanvu ey’e Lawodikiya emanyi bulungi nti okusala omusango kwatandika nga 22 Okitobba, 1844, Kristo bwe yamaliriza omulimu Gwe mu kifo ekitukuvu eky’awatukuvu aw’omu ggulu, naye bagaanye okulaba nti okusala omusango kulaga entambula y’okusala omusango egenda eddaala ku ddaala mu bujjuvu ennyo. Bategeera nti Kristo bwe yayingira mu Kifo Ekisinga Obutukuvu n’atandika okusala omusango mu mwaka gwa 1844, yatandikira ku abo abaali bafudde mu kukkiriza kwa Kristo. Bategeera nti enkola y’okusala omusango yatandikira ku Adamu n’egenda mu maaso eddaala ku ddaala ng’eyita mu biwandiiko by’ebyafaayo by’olulyo lw’omuntu okuva ku Adamu okweyongerayo. Bamanyi nti waliwo ekiseera Kristo lw’alekera awo okusalira abafu omusango, era nti olwo atandika omulimu Gwe ogw’okusalira omusango abo ababa abalamu mu kiseera ekyo. Kyokka “ennono n’obulombolombo” bibazibye amaaso.
“‘Era buno bwe bulamu obutaggwaawo, bakutegeerenga Ggwe, Katonda ow’amazima yekka, ne Yesu Kristo, gwe watuma.’ Nga kyetaagisa nnyo abasajja n’abakazi abeeyanjula ng’abatya Katonda okutegeera Ebyawandiikibwa Ebitukuvu. Mu ngeri eno mwe bakuzibwa mu njigiriza entuufu, ne basimba emirandira era ne bafuna omusingi omunywevu mu mazima, ne banywezebwa mu kumanya Yesu Kristo. Naye obulombolombo n’empisa z’abantu tebiteekwa kutabikibwa n’amazima amatukuvu ag’okubikkulirwa. Abo abaakolanga bwe batyo Kristo yabagamba nti, ‘Ddala mugaana bulungi ebiragiro bya Katonda, mulyoke mukuumenga obulombolombo bwammwe.’ Era kino kituufu ne kaakano nga bwe kyali Kristo bwe yali ku nsi, n’agaanibwa era n’akomererwa ku musaalaba.
“‘Munoonyereze mu Byawandiikibwa.’ Musome, musabe, era mukkirize. Mukwate Bayibuli nga temulina kyekubiira, era nga mulina omwoyo omwetoowaze ogwetegefu okuyigirizibwa, era, nga okutegeera kwammwe kuggule eri okukwatibwako Omwoyo wa Katonda, muleke amaanyi gaayo agamatiza gabumbe obulamu n’omuntu ow’omunda. Leero eddoboozi eriva e Kalvariyo lyogera n’okusaasira eri buli mwoyo. Ka bonna balabe nti essuubi lyabwe lyokka kwe kuwulira amazima, okugasembeza, n’okugasanyukira, nga ge maanyi ga Katonda agaleeta obulokozi eri bonna abakkiriza.” Bible Echo, Ssebutemba 2, 1895.
Abadiventi Abasiib’omusanvu ab’e Lawodikiya bakiraba nti waaliwo “essaawa” ey’enjawulo eyatuuka n’eraga entandikwa y’okusala omusango gw’abafu nga 22 Okitobba 1844, kyokka bagaana okulaba nti waliwo ekiseera Kristo lwe yatandika okusala omusango gw’abalamu. Nga bwe kiri ku ntandikwa y’okusala omusango gw’abafu, n’okusala omusango gw’abalamu kulagibwa mu kigambo Kye eky’obunnabbi. Peetero alaga ekiseera ekyo, ky’ayita “ebiro eby’okuzza obuggya ebintu byonna.”
Kale mwenenye, mukyuke, ebibi byammwe biryoke bisangulwe, ebiro eby’okuwummuliramu bwe birituuka okuva mu maaso ga Mukama; Era alituma Yesu Kristo, eyabuulirwa gye muli edda. Ebikolwa 3:19, 20.
Mu kusala omusango ebibi bisangulwawo, naye ku kakwakkulizo kokka nti tuba nga twatula ne tuleka ebyonoono bye twakola. Bwe tutaba nga twatula ne tuleka ebibi ebyo, amannya gaffe gasangulwawo. Mu kusala omusango waliwo ekitabo ekirimu amannya g’abo abaayatula okukkiriza kwabwe mu Kristo, n’ekitabo ekirala omuwandiikiddwa buli kibi kye twakola. Era waliwo n’ekitabo eky’okujjukira.
Ne ntunula okutuusa entebe lwe zaateekebwawo, n’Owedda n’edda n’atuula, ekyambalo kye nga kyeru ng’omuzira, n’enviiri z’oku mutwe gwe ng’ebyoya by’endiga ebirongoofu: entebe ye yali ng’olulimi lw’omuliro, n’enziga zaayo nga muliro ogwaka. Omugga ogw’omuliro ne gukulukuta ne guva mu maaso ge: abantu lukumi emirundi lukumi ne bamuweereza, n’abantu omutwalo emirundi omutwalo ne bayimirira mu maaso ge: olukiiko olw’okusalira emisango ne lutuula, n’ebitabo ne bibikkulwa. Danyeri 7:9, 10.
Mu kitabo ky’Okubikkulirwa, omusango gw’abo ababula gusalibwa oluvannyuma lw’okujja kwa Kristo omulundi ogw’okubiri, naye omusango gw’abo abalokolebwa gusalibwa ng’okujja kwa Kristo omulundi ogw’okubiri tekunnabaawo.
Ne ndaba abafu, abato n'abakulu, nga bayimiridde mu maaso ga Katonda; ebitabo ne bibikkulwa: n'ekitabo ekirala ne kibikkulwa, kye kitabo eky'obulamu: abafu ne basalirwa omusango okusinziira ku ebyo ebyawandiikibwa mu bitabo, ng'ebikolwa byabwe bwe byali. Okubikkulirwa 20:12.
Mu kusala omusango mulimu ebitabo bisatu: ekitabo eky’obulamu, ekitabo eky’ebibi n’ekitabo eky’okujjukira.
Awo abo abaatyanga Mukama ne boogeragananga emirundi mingi: Mukama n’awuliriza, n’awulira ebyo, era ekitabo eky’okujjukiza ne kiwandiikibwa mu maaso ge ku lw’abo abaatyanga Mukama, era abaafumiitirizanga ku linnya lye. Era baliba bange, bw’ayogera Mukama ow’eggye, ku lunaku olwo lwe ndikung’aanyiza amayinja gange ag’omuwendo; era ndibasaasira, ng’omuntu bw’asaasira omwana we yennyini amuweereza. Awo mulikomawo, ne mwawula wakati w’omutuukirivu n’omubi, wakati w’oyo aweereza Katonda n’oyo atamuweereza. Malaki 3:16–18.
Okusala omusango kwawula abalokole ku bazikirira, nga bwe kisalibwawo okusinziira ku bitabo ebisatu eby’ebiwandiiko eby’omu ggulu. Malaki annyonnyola abalokole ng’abo “abaatya Mukama.” Peetero alaga ekiseera abantu we babeerera abalamu, nga basobola okwenenya n’okukyusibwa. Emmeeme okusobola okwenenya, eteekwa okuba ennamu. Okusinziira ku Peetero, essaawa ey’okusala omusango gw’abalamu bye “biro eby’okuwummuzibwa.” Nga 11 Ssebutemba 2001, enkola y’okusala omusango eyali etandise nga 22 Okitobba 1844 yakoma, era Ye n’atandika omulimu Gwe ogw’okusala omusango gw’abalamu. Enkola y’okusala omusango eyali egenda mu maaso mutendera ku mutendera yali etandise mu 1844: enkola eyatandikira ku bafu amannya gaabwe agaali gawandiikiddwa mu kitabo ky’obulamu.
Ku 9/11, Kristo yayimirira okutandika omutendera oguddako ogw’okusala omusango. Mu kusalira abalamu omusango, era yandibadde “awoza” n’abantu. Kristo tawoza na bafu, kubanga abafu tebamanyi kintu na kimu; kubanga nga Yesu bwe yalaga mu byafaayo bya Maliza, Malyamu ne Lazaalo, okufa kwe kwebaka.
Kubanga oyo akyali awamu n’abalamu bonna alina essuubi: kubanga embwa ennamu esinga empologoma enfu. Kubanga abalamu bamanyi nga balifa: naye abafu tebalina kye bamanyi, so tebakyalina mpeera; kubanga okujjukirwa kwabwe kwerabiddwa. Era okwagala kwabwe, n’obukyayi bwabwe, n’obuggya bwabwe, kaakano bizikiridde; so tebakyalina mugabo emirembe gyonna mu kintu kyonna ekikolebwa wansi w’enjuba. Omubuulizi 9:4–6.
Yesu okusobola okwegayirira abantu, abantu abo bateekwa okuba abalamu.
Ebyo yabyogera: oluvannyuma n’abagamba nti Munnamukwano gwaffe Lazaalo yeebase; naye ŋŋenda okumuzuukusa mu tulo. Awo abayigirizwa be ne bamugamba nti Mukama waffe, oba nga yeebase, anaawona. Naye Yesu yali ayogera ku kufa kwe: naye bo ne balowooza nti yali ayogera ku kuwummulira mu tulo. Awo Yesu n’alyoka abagamba lwatu nti Lazaalo afudde. Yokaana 11:11–14.
Peetero alaga nti “ebiro eby’okuwummula” ye “ssaawa” okusala omusango gw’abalamu mwe kutandikira, era mu kiseera ekyo Yesu atumibwa, era bw’atuuka “ayimirira” era “awoza.”
Mukama agolokose okuwoza, era ayimiridde okusala omusango gw’abantu. Mukama aliwoza omusango n’abakadde b’abantu be n’abakungu baabwe: kubanga mmwe mulidde ennimiro y’emizabbibu ne mugimalawo; omunyago gw’abaavu guli mu nnyumba zammwe. Isaaya 3:13, 14.
Ellen White alaga ekiseera Mukama “lw’agolokoka,” oba nga Isaaya bw’agamba, “Mukama ayimirira” “okuwoza” n’“okusala omusango gw’abantu.”
“Kaakano waliwo ebigambibwa nti nnalangirira nti New York kigenda kutwalibwa ejjengo eddene ery’ennyanja? Ekyo sikyogerangako. Bwe nnali ntunuulira ebizimbe ebinene ebyali bizimbibwa eyo, nga byongerwako omwaliiro ku mwaliiro, nnagamba nti, ‘Nga walibaawo ebintu eby’entiisa Mukama bw’aligolokoka okukankanya ensi ennyo! Olwo ebigambo by’Okubikkulirwa 18:1–3 birituukirira.’ Essuula ey’ekkumi n’omunaana yonna ey’Okubikkulirwa erabula ku ebyo ebigenda okujja ku nsi. Naye sirina kitangaala kya njawulo ku bikwata ku ebyo ebigenda okujja ku New York, okuggyako nti mmanyi nti lumu ebizimbe ebinene ebiri eyo birisuulibwa wansi olw’okukyusa n’okuvuuniika okukolebwa amaanyi ga Katonda. Okusinziira ku kitangaala kye nnaweebwa, mmanyi nti okuzikirira kuli mu nsi. Ekigambo kimu okuva eri Mukama, okukwatako omulundi gumu okw’amaanyi ge ag’ekitalo, era ebizimbe bino ebinene ennyo birigwa. Walibaawo ebintu nga entiisa yaabyo tetusobola kugiteebereza.” Review and Herald, Jjulaayi 5, 1906.
Mwannyinaffe White era alaga nti malayika eyakka, ayogerwako mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi, ng’alina akatabo akabikkuddwa mu mukono Gwe, teyali mulala wabula Yesu Kristo yennyini.
“Malayika ow’amaanyi eyayigiriza Yokaana teyali mulala wabula Yesu Kristo yennyini. Okuteeka ekigere kye ekya ddyo ku nnyanja, n’ekya kkono ku lukalu, kulaga omulimu gw’akola mu mitendera egy’enkomerero egy’okulwanagana okunene ne Sitaani. Ennyimirira eno eraga amaanyi ge n’obuyinza bwe obw’oku ntikko ku nsi yonna.” Ekitabo Ekinnyonnyola Bayibuli eky’Abadiventi Ab’Olunaku olw’Omusanvu, omuzingo 7, 971.
Ekitundu Yesu ky’“azannya mu bitundu ebisembayo” kikiikirira omulimu gwe nga kabona asinga obukulu ow’omu ggulu.
Kale, ab’oluganda abatukuvu, abassa ekimu mu kuyitibwa okw’omu ggulu, mulowooze ku Mutume era Kabona Asinga Obukulu ow’okwatula kwaffe, Kristo Yesu. Abaebbulaniya 3:1.
Mwannyinaffe White takoma ku kulaga nti malayika ow’omu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi ye Kristo, wabula era alaga nti bamalayika abasatu ab’omu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’ennya bubonero bwa Kristo, kubanga agamba nti Abapolotesitanti ab’omu byafaayo by’abagoberezi ba Miller baakomerera obubaka obusatu ku musaalaba nga Abayudaaya bwe baakomerera Kristo ku musaalaba.
“Bangi batunuulira n’entiisa engeri Abayudaaya gye baagaana ne bakomerera Kristo; era bwe basoma ebyafaayo by’engeri ey’obuswavu gye baamuyisaamu obubi, balowooza nti bamwagala, era nti tebandimwegaanye nga Peetero bwe yakola, wadde okumukomerera ng’Abayudaaya bwe baakola. Naye Katonda, asoma emitima gy’abantu bonna, agezesezza okwagala okwo kwe baayatulanga nti balina eri Yesu. Eggulu lyonna lyalondoola n’okufaayo okungi ennyo engeri obubaka bwa malayika asooka gye bwaanirizibwamu. Naye bangi abaayatulanga nti baagala Yesu, era abaakulukusanga amaziga bwe baasomanga ebyafaayo by’omusaalaba, baasekerera amawulire amalungi ag’okujja Kwe. Mu kifo ky’okwaniriza obubaka n’essanyu, baalangirira nti bwali bwa kubuzaabuza. Baakyawa abo abaayagalanga okulabika Kwe ne babagoba mu makanisa. Abo abaagaana obubaka obwasooka tebaasobola kuganyulwa mu bubaka obw’okubiri; era tebaaganyulwa mu mulanga ogw’omu ttumbi, ogwalina okubateekateeka okuyingira ne Yesu olw’okukkiriza mu kifo ekisinga obutukuvu eky’omu watukuvu aw’omu ggulu. Era olw’okugaana obubaka obubiri obwasooka, baleese ekizikiza ekingi ennyo mu kutegeera kwabwe ne kiba nti tebasobola kulaba kitangaala kyonna mu bubaka bwa malayika ow’okusatu, obulaga ekkubo ery’okuyingira mu kifo ekisinga obutukuvu. Nalaba nti ng’Abayudaaya bwe baakomerera Yesu, bwe gatyo n’amakanisa ag’oku linnya lyokka gaali gakomeredde obubaka buno, era n’olwekyo tegamanyi kkubo ly’okuyingira mu kifo ekisinga obutukuvu, era tegasobola kuganyulwa mu kuwolereza kwa Yesu eyo. Ng’Abayudaaya abaawangayo ssaddaaka zaabwe ezitagasa, nago gawaayo essaala zaago ezitagasa eri ekisenge Yesu kye yavamu; era Setaani, ng’asanyukira obulimba obwo, yeeraga ng’ow’eddiini, n’aluŋŋamya ebirowoozo bya bano abeeyita Abakristaayo eri ye yennyini, ng’akozesa amaanyi ge, obubonero bwe n’ebyamagero bye eby’obulimba, okubanyweza mu mutego gwe.” Ebiwandiiko eby’Olubereberye, 259–261.
Bamalayika ab’omu Okubikkulirwa bakiikirira Yesu Kristo yennyini, era malayika ow’omu Okubikkulirwa ekkumi n’omunaana eyakka ebizimbe ebinene eby’omu New York bwe byasuulibwa wansi olw’okukwatako kwa Katonda nga 11 Ssebutemba 2001, yali Kristo. Peetero yalaga nti okusala omusango gw’abalamu bwe kwanditandise, ekiseera kye yayita “ebiro eby’okuwummuzibwa,” Katonda yanditumye Yesu. “Okuwummuzibwa” kwa Peetero ye nkuba ey’oluvannyuma, eragibwa nti etuuka malayika ow’omu Okubikkulirwa ekkumi n’omunaana bw’akka.
“Enkuba ey’oluvannyuma ejja kutonnya ku bantu ba Katonda. Malayika ow’amaanyi ajja kukka okuva mu ggulu, n’ensi yonna ejja kumulisibwa ekitiibwa kye.” Review and Herald, Apuli 21, 1891.
Ku lunaku lwa 9/11, Yesu yayimirira okukankanya ensi mu ngeri ey’entiisa, okutandika okusala omusango gw’abalamu n’“okuwoza” n’abantu be. Awoza ng’ayita mu Kigambo kye eky’obunnabbi. Naye wadde ng’ekkanisa y’Abadiventi b’Olunaku olw’Omusanvu ey’e Lawodikiya emanyi nti enkola y’okusala omusango egenda mu maaso mutendera ku mutendera, temanyi nti yatandika okusalirwa omusango ebizimbe ebinene eby’omu kibuga New York bwe byagwa.
Weewaawo, kasumagga mu bbanga amanyi ebiseera bye ebyamugerekerwa; n’ejjiba n’eng’aali n’akataayi bakuuma ekiseera eky’okujja kwabwe; naye abantu bange tebamanyi musango gwa Mukama. Mugamba mutya nti Tuli bagezi, era amateeka ga Mukama gali naffe? Laba, mazima yagakola bwereere; ekkalaamu y’abawandiisi terina ky’egasa. Abagezi baswadde, basamaaliridde era bakwatiddwa: laba, bagaanye ekigambo kya Mukama; era magezi ki agali mu bo? Yeremiya 8:7–9.
Kristo bwe yayimirira okuwolereza ku 9/11, yayita abantu Be okunoonya “amakubo ag’edda” aga Yeremiya.
“Omulabe afuba okuwugula ebirowoozo bya baganda baffe ne bannyinaffe okubiggya ku mulimu gw’okuteekateeka abantu okuyimirira mu nnaku zino ez’enkomerero. Ensonga ze ez’obukuusa zigendereddwamu okuwugula ebirowoozo okubiggya ku bulabe n’obuvunaanyizibwa obw’ekiseera kino. Zitwala ekitangaala Kristo kye yava mu ggulu okuwa Yokaana ku lw’abantu be ng’eky’omuwendo omutono. Ziyigiriza nti ebinaatera okubaawo mu maaso gaffe tebikulu kimala kussibwako mwoyo gwa njawulo. Zifuula amazima agasibuka mu ggulu agataliiko kye gakola, ne zinyaga abantu ba Katonda obumanyirivu bwe baafuna mu biseera ebyayita, ne zibawa mu kifo kyabwo ssaayansi ow’obulimba. ‘Bw’ati bw’ayogera Mukama nti: Muyimirire mu makubo, mulabe, mubuuze amakubo ag’edda, ekkubo eddungi we liri, mulitambuliremu.’ [Yeremiya 6:16.]
“Waleme kubaawo n’omu agezaako okusiguukulula emisingi gy’okukkiriza kwaffe,—emisingi egyassibwawo ku ntandikwa y’omulimu gwaffe, okuyita mu kwekenneenya Ekigambo awamu n’okusaba era ne mu kubikkulirwa. Ku misingi gino kwe tubadde tuzimbira okumala emyaka egisukka mu ataano. Abantu bayinza okulowooza nti bazudde ekkubo eppya, nti basobola okussaawo omusingi omunywevu okusinga ogwo ogwassibwawo; naye kuno kwe kulimbibwa okw’amaanyi. ‘Tewali muntu ayinza kussaawo musingi mulala wabula ogwo ogwassibwawo.’ [1 Abakkolinso 3:11.] Mu biseera ebyayita, bangi bagezezzaako okuzimba okukkiriza okupya, okussaawo emisingi emipya; naye ekizimbe kyabwe kyayimirira okumala bbanga ki? Kyagwa mangu; kubanga tekyazimbibwa ku Lwazi.” Obujulirwa, omuzingo 8, 296, 297.
Okugaana kw’ekkanisa y’Abadiventi ab’Olunaku olw’Omusanvu ey’e Lawodikiya okudda ku mazima agaateekebwawo mu byafaayo by’abagoberezi ba Miller kubaggye mu “kkubo” lya Katonda, ne balonda ekkubo eppya eriwagirwa ebisuubizo ebitaliimu eby’“ennono n’obulombolombo.”
Mudduke eno n’eri mu nguudo z’e Yerusaalemi, mulabe kaakano, mumanye, munoonye mu bifo byakyo ebigazi, oba nga musobola okusangayo omuntu, oba nga waliwo akola eby’obwenkanya, anoonya amazima; nange ndikisonyiwa. Era newakubadde nga bagamba nti Mukama mulamu; mazima balayira bya bulimba. Ayi Mukama, amaaso go tegali ku mazima? Wabakuba, naye teba nakuwala; wabazikiriza, naye baagaana okukkiriza okukangavvulwa: baafuula amaaso gaabwe amakakanyavu okukira olwazi; baagaana okukomawo. Kyennava njogera nti Mazima bano baavu; basirusiru: kubanga tebamanyi kkubo lya Mukama, newakubadde obwenkanya bwa Katonda waabwe. Ndigenda eri abantu abakulu, era ndyogera nabo; kubanga bamanyi ekkubo lya Mukama, n’obwenkanya bwa Katonda waabwe: naye bano bonna bamenye ekikoligo, ne bakutula ebisiba. Yeremiya 5:1–5.
Abadiventi ab’Olunaku olw’Omusanvu bajja kuvunaanibwa olw’okugaana okulaba enkola y’okusala omusango nga bw’eragiddwa mu kigambo kya Katonda eky’obunnabbi. Ellen White alaga bulungi nti abo abassibwako akabonero mu ssuula ey’omusanvu ey’Okubikkulirwa be bamu n’abo abassibwako akabonero mu ssuula ey’omwenda eya Ezeekyeri.
“Okuteekebwako akabonero kuno okw’abaddu ba Katonda kwe kumu okwalagibwa Ezeekyeri mu kwolesebwa.” Obujulirwa eri Abaweereza, 445.
Mu Ezeekyeri essuula ey’omwenda, Yerusaalemi kikiikirira ekkanisa y’Abadiventi ab’Olunaku olw’Omusanvu.
“Wano tulaba nti ekkanisa—awatukuvu wa Mukama—ye yasooka okukubibwa obusungu bwa Katonda. Abakadde, abo Katonda be yali awadde ekitangaala ekingi era abaali bayimiridde ng’abakuumi b’ebifa ku bulamu bw’abantu obw’omwoyo, baali balidde mu bwesige obwali bubateereddwamu olukwe. Baali batutte endowooza nti tetwetaaga kusuubira byamagero n’okweyoleka okw’enkukunala okw’amaanyi ga Katonda nga bwe kyali mu nnaku ez’edda. Ebiseera bikyuse. Ebigambo bino binyweza obutakkiriza bwabwe, era bagamba nti: Mukama talikola bulungi, so talikola bubi. Musasizi nnyo n’atasobola kujjira bantu be kubasalira musango. Bwe kityo, ‘Emirembe n’obutebenkevu’ gwe mulanga oguva mu basajja abataliddamu nate kuyimusa ddoboozi lyabwe ng’ekkondeere okulaga abantu ba Katonda okusobya kwabwe n’ennyumba ya Yakobo ebibi byabwe. Embwa zino ezisiriikirivu ezitaayagala kuboggola ze zituukibwako okuwoolera eggwanga okw’obutuukirivu okwa Katonda anyiiziddwa. Abasajja, abawala, n’abaana abato bonna bazikirira wamu.” Obujulirwa, omuzingo 5, 211.
Nga 11 Ssebutemba 2001, okusala omusango gw’abalamu kwatandika. Kwatandikira ku bantu abeeyita abantu ba Katonda, ne kugenda mu maaso okuva ku bakulembeze okutuuka ku bakkiriza abatali bakulembeze. Okusala omusango gw’ekkanisa ya Katonda bwe kuggwa, omulimu gw’okusala omusango gweyongera eri abo abatali mu bantu abeeyita abantu ba Katonda.
Kubanga ekiseera kituuse omusango okutandikira mu nnyumba ya Katonda: era oba nga gusookera ku ffe, enkomerero y’abo abatagondera njiri ya Katonda eriba etya? 1 Peetero 4:17.
“Enjiri” etagonderwa ye “njiri ey’emirembe n’emirembe” erangirirwa malayika asooka ow’omu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’ennya, atalangirira “ssaawa” y’omusango gwa Katonda yokka, wabula era akubiriza abantu “okutya Katonda.” Abo abatya Katonda aboogerwako mu Malaki be bawandiikiddwa mu kitabo eky’okujjukiza.
Ng’ayogera n’eddoboozi ddene nti, Mutye Katonda, era mumuwe ekitiibwa; kubanga ekiseera eky’omusango gwe kituuse: era musinze oyo eyakola eggulu, n’ensi, n’ennyanja, n’ensulo z’amazzi. Okubikkulirwa 14:7.
Enkola y’okusala omusango etandikira ku bantu ba Katonda ab’endagaano, era mu 1844 Mukama yaleka ku bbali abantu ab’endagaano abaasooka n’ayingira mu ndagaano n’ekisinde ky’abagoberezi ba Miller. Abapolotesitanti ab’omu byafaayo ebyo baalekebwa ku bbali Mukama bwe yalonda abantu abapya ab’endagaano, nga bwe yali akoze ku abo abaava e Misiri nga bayita mu Nnyanja Emmyufu mu byafaayo bya Musa, Yoswa ne Kalebu. Enkola y’emu yalagibwa ku nkomerero ya Isiraeri, Katonda bwe yagattulula Isiraeri ey’edda n’ayingira mu ndagaano n’omugole we omupya—ekkanisa y’Abakristaayo. Ekkanisa eyo yayingira mu buddu obw’emyaka 1,260 egy’ekizikiza ky’obwapaapa, ng’emyaka 430 egy’ekizikiza Isiraeri ey’edda gye yamala e Misiri bwe gyali ekifaananyi kyabwo. Ekkanisa y’Abakristaayo bwe yava mu kizikiza ky’obwapaapa mu 1798, mu kiseera ekyo yali ya Bakristaayo Abapolotesitanti. Oluvannyuma baagezesebwa ne balekebwa ku bbali mu 1844, nga bwe kyali ku abo abaafiira mu ddungu nga tebannayingira mu Nsi Ensuubize, era nga bwe kyali ku Bayudaaya abaagattululwa Kristo bwe yawasa omugole we Omukristaayo. Ku 9/11, enkola y’okugezesa eyaliwo mu biseera bya Musa, mu biseera bya Kristo ne mu 1844 yaddibwamu.
Yesu Kristo y’omu eggulo, ne leero, era n’emirembe gyonna. Abaebbulaniya 13:8.
Ellen White naye alaga omusingi guno:
“Omulimu gwa Katonda ku nsi gulaga, okuva ku mulembe ogumu okudda ku mulala, okufaanagana okweyoleka ennyo mu buli nkyukakyuka enkulu ey’okutereeza eddiini oba mu buli kisinde ky’eddiini. Emisingi Katonda gy’agoberera mu nkolagana ye n’abantu bulijjo gye gimu. Ebisinde ebikulu eby’omu kiseera kino birina ebibifaanana mu by’edda, era ebyo ekkanisa bye yayitamu mu mirembe egyayita birimu eby’okuyiga eby’omuwendo omungi eri omulembe gwaffe.” Olutalo Olunene, 343.
Kristo yasooka okuyingira mu ndagaano n'abantu abalonde mu kiseera eky'okununulibwa kwabwe ku Nnyanja Emmyufu. Ekyo yakikola ng'atuukiriza obunnabbi bwa Ibulayimu, obwalaga obuddu bw'abantu ba Katonda mu Misiri, obukiikirira obuddu bwa Isirayiri ow'omwoyo mu Mirembe egy'Ekizikiza wansi w'obufuzi bwa paapa. Obusibe mu Misiri tebwakiikirira busibe obw'omu Mirembe egy'Ekizikiza bwokka, wabula n'obusibe bwa Isirayiri ey'edda mu Babulooni.
“Ekkanisa ya Katonda ku nsi yali ddala mu buwambe mu kiseera kino ekiwanvu eky’okuyigganyizibwa okutakoma, ng’abaana ba Isirayiri bwe baali mu buwambe e Babulooni mu kiseera eky’obuwaŋŋanguse.” Bannabbi ne Bakabaka, 714.
Obusibe mu Misiri, obwatuukiriza obunnabbi bwa Ibulayimu, era bulaga nti eggwanga abantu ba Katonda mwe baabeeranga mu kiseera ky’obuddu nalyo lyali lya kusalirwa omusango.
N’agamba Ibulaamu nti, Tegeerera ddala nti ezzadde lyo linaabeeranga genyi mu nsi eteri yaabwe, era balibakoleranga; nabo balibabonyaabonya okumala emyaka ebikumi bina; Era n’eggwanga eryo lye baliba bakolera ndirisalira omusango: era oluvannyuma balivaayo n’obugagga bungi. Olubereberye 15:13, 14.
Abantu abalonde bwe baava e Misiri, Misiri yasalirwa omusango mu mazzi g’Ennyanja Emmyufu. Oluvannyuma lw’emyaka ensanvu egy’obusibe e Babulooni, Babulooni yawangulwa obwakabaka bw’Abameedi n’Abaperusi. Abapolotesitanti ab’omu Mirembe egy’Ekizikiza bwe baava mu kiseera obwapaapa mwe bwabayigganyiriza, Jenerali Berthier owa Napoleon yawamba paapa, era omulabe wa Kristo n’afiira mu buwaŋŋanguse nga wayise omwaka gumu.
Tekikulu oba omuntu yeekwasa nnono ki oba mpisa ki okubuusa amaaso obubaka obulaga essaawa y’omusango gwa Katonda; ekkanisa n’eggwanga byombi biri wansi w’enkola y’okusalirwa omusango. Nga 11 Ssebutemba 2001, okusalirwa omusango kw’abalamu kwatandika, era ekkanisa y’Abadiventi ab’Olunaku olw’Omusanvu ey’e Lawodikiya n’etandika ekiseera kyayo eky’okusalirwa omusango, Kristo bwe yayimirira okukankanya ensi mu ngeri ey’entiisa n’okwegayirira ekkanisa Ye edde mu makubo ag’edda. Ekkanisa eyo be bantu abaasooka ab’endagaano abagenda bayitibwako, era abo abaasalawo ddala okudda mu makubo ag’edda nga baddamu okwegayirira kwa Kristo baali baakusalirwa omusango oluvannyuma lw’ekyo. Omwaka 2020 gwe gwali ensalo eyawula okusalirwa omusango kw’abantu abaasooka ab’endagaano n’okw’abantu abapya ab’endagaano. Eggwanga abantu abaasooka ab’endagaano mwe baasooka okussibwawo nalyo lyali wansi w’enkola eyo yennyini ey’okusalirwa omusango. Okusalirwa omusango kw’eggwanga eryo kwatandika mu 1861 n’Olutalo lw’Omunda.
Nga 11 Ssebutemba, ekitundu ekisooka ku bitundu ebibiri ebikola ejjembe ery’obufuzi bwa lipabulika ery’ensolo eyava mu nsi eyogerwako mu Kubikkulirwa kyatandika okusalirwa omusango awamu n’ekkanisa y’Abadiventi b’Olunaku olw’Omusanvu ey’e Lawodikiya. Ekitundu ekyo eky’ejjembe ery’obufuzi bwa lipabulika kyali ekibiina kya Democratic, era nakyo kyatuuka ku nkomerero yaakyo mu 2020, Joe Biden bwe yalondebwa mu kalulu akaabbiibwa.
Okuva mu mwaka 2020, okusala omusango gw’abalamu kwatandika ku kitundu ekyokubiri eky’ejjembe lya Republican, ekikiikirirwa ekibiina kya Republican. Kwatandika ne ku abo abaali balina enkolagana n’ekkanisa y’Abadiventi ab’Olunaku olw’Omusanvu eya Lawodikiya. Okusala omusango gw’ekibiina kya Democratic okwakoma mu 2020 kwaleetawo okweyawulamu ebibinja ebingi munda mu kibiina kya Democratic, era okweyawulamu okwo tekukomye kweyongera ng’enkola y’okusala omusango bw’egenze mu maaso. Ekibiina kya Democratic kati kye kibiina ky’erangi emmyufu (abakomunisiti) n’erangi eya kiragala (abakkiririza mu bufuzi obw’Obusiraamu). Enkomerero y’enkola y’okusala omusango gw’ekibiina kya Republican yatuuka nga 3 Novemba 2026, nga wayise emyaka ebikumi bibiri mu ataano okuva mu 1776. Nga bwe kyali ku kibiina kya Democratic, ekibiina kya Republican nakyo kati kyeyawuddemu era ne kyekutulamu obubinja mu ngeri ey’olubeerera, nga ekibiina kya Democratic bwe kyagwa ne kyekutulamu obubinja mu 2020.
Mu 2020, oluggi lwaggalwa ku mutendera ogusooka ogw’amayembe gombi, ery’obufuzi obwa lipabulika n’ery’Obupulotesitanti, ag’ensolo eyava mu nsi eyogerwako mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’essatu. Nga 3 Novemba 2026, oluggi lwaggalwa ku mutendera ogwokubiri ogw’ejjembe ery’obufuzi obwa lipabulika, era oluggi lunaatera okuggalwa ku bantu ab’endagaano empya, kwe kugamba, omutendera ogwokubiri ogw’ejjembe ery’Obupulotesitanti ery’ensolo eyava mu nsi. Oluggi olwo bwe lunaaggalwa, oluvannyuma oluggi lw’ekiseera eky’ekisa lujja kuggalwa ku nsolo eriko amayembe ago abiri. Enzigi ebbiri ezikyasigaddeyo okuggalwa mu kusalirwa omusango kw’abalamu zaalagibwa mu kifaananyi mu byafaayo eby’olubereberye eby’abantu ab’endagaano abaalondebwa, abaali wansi w’obunnabbi bwa Ibulayimu obukwata ku bantu abaalondebwa. Kristo bulijjo akozesa entandikwa okulaga enkomerero. Abebbulaniya bwe baasiiga omusaayi ku myango gy’oluggi ku Mbaga ey’Okuyitako eyasooka, oluggi olwo lwakiikirira oluggi oluddako mu byafaayo byaffe. Falaawo bwe yafiira mu mazzi g’Ennyanja Emmyufu, oluggi olwokubiri olw’ebyafaayo ebyo lwali kifaananyi ky’oluggi oluliggalwa ku ggwanga lya Leta Ez’Obumu eza Amerika mu kiseera ky’etteeka lya Ssande erinaatera okujja.
Ekigambo kya Katonda kisingisa abantu ba Katonda omusango olw’obutategeera okusala omusango kwa Katonda, era n’abo abali ebweru w’ekkanisa ya Katonda bali wansi w’okusingibwa omusango okwo kwennyini. Abantu ba Katonda baliyita ekigezo ekisembayo oba baliremererwa okukiyita, okusinziira ku kuddayo kwabwe mu makubo ag’edda agakiikirirwa mu Kigambo kya Katonda eky’obunnabbi. Abaebbulaniya mu kiseera ky’Embaga ey’Okuyitako eyasooka bakiikirira oluggi olwokubiri oluggaliddwa eri ejjembe ery’Obupulotesitanti ery’ensolo eyava mu nsi, era Misiri eyakoma mu Nnyanja Emmyufu ekiikirira ensolo eyava mu nsi ey’omu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’essatu. Bannansi ba Amerika nabo basingiddwa omusango olw’okugaana amakubo gaabwe ag’edda amatukuvu.
Ku bikwata ku Amerika, amakubo ag’edda agalisingisa eggwanga eryo omusango mu kulamulwa bye biwandiiko ebibiri ebitukuvu: Ekirangiriro ky’Obwetwaze ne Ssemateeka. Etteeka lya Ssande erinaatera okujja bwe linaateekebwawo, eggwanga lino liryegaana emisingi egikiikirirwa mu biwandiiko ebyo ebibiri ebitukuvu, ebikwatagana n’obujulirwa obubiri obutukuvu obukiikirirwa Bayibuli n’Omwoyo gw’Obunnabbi, obulisingisa ejjembe ly’Obupolotesitanti omusango.
Okubeera mu mbeera nga “ennono n’obulombolombo” biremesa omwoyo okutegeera ekyo emipiira gy’omuliro egy’e Nashville kye gikiikirira n’ensonga lwaki gikiikirira ekyo, tekikoma ku kuggalawo oluggi eri ejjembe ly’Obupolotesitanti erya Amerika ey’Amawanga Amagatte, wabula era kiraga okutuuka kw’ekiseera ekituusa ku kusalirwa omusango kwa Amerika ey’Amawanga Amagatte, awo nga Ellen White bw’awandiika nti, “okwewaggula kw’eggwanga ku Katonda kugobererwa okuzikirira kw’eggwanga.”
Tujja kwongera okwogera ku nsonga zino mu kitundu ekiddako.