ພຣະທຳດານີເອນ - ເລກທີໜຶ່ງຮ້ອຍຫົກສິບເຈັດ

ຂໍ້ທີສີ່ສິບໃນດານີເອນບົດທີສິບເອັດ ເລີ່ມຕົ້ນໃນເວລາແຫ່ງອະວະສານໃນປີ 1798, ເມື່ອກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອໄດ້ຮັບບາດແຜອັນເຖິງຕາຍຢູ່ໃນມືຂອງກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້. ປະຫວັດສາດນັ້ນໄດ້ຖືກເປັນແບບຢ່າງໄວ້ໂດຍປີ 246 ກ່ອນ ຄ.ສ., ເມື່ອປໂຕເລມີໄດ້ນຳການແກ້ແຄ້ນມາເຖິງອານາຈັກເໜືອ, ແລະອີກທັງໂດຍຝຣັ່ງນາໂປເລອອນໄດ້ຈັບພະສັນຕະປາປາເປັນເຊວຍໃນປີ 1798. ຫຼັງຈາກກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ກັບຄືນໄປອີຢິບໃນຂໍ້ທີເກົ້າແລ້ວ, ຕໍ່ຈາກນັ້ນຂໍ້ທີສິບຊີ້ບອກວ່າກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອຈະຍົກກຳລັງໂຕ້ກັບໂຈມຕີກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້.

ກ່ອນທີ່ພວກເຮົາຈະພິຈາລະນາຄໍາອະທິບາຍຂອງ Uriah Smith ກ່ຽວກັບປະຫວັດສາດທີ່ເຮັດໃຫ້ຂໍ້ທີສິບສໍາເລັດຜົນນັ້ນ, ພວກເຮົາຂໍສັງເກດສໍານວນ “overflow, and pass through.” ວະລີພາສາເຮັບເຣີທີ່ຖືກແປໃນຮູບແບບນີ້ ກໍຍັງຖືກແປໃນຂໍ້ທີສີ່ສິບວ່າ “overflow and pass over.” ນີ້ແມ່ນວະລີດຽວກັນໃນຕົ້ນສະບັບພາສາເຮັບເຣີ. ມັນປາກົດຢູ່ພຽງອີກບ່ອນດຽວເທົ່ານັ້ນໃນພຣະຄໍາພີ.

ໃນພຣະທຳດານີເອນ ບົດທີ 11 ຂໍ້ 10 ແລະ ຂໍ້ 40, ແລ້ວຍັງອີກໃນພຣະທຳອິຊາຢາ ບົດທີ 8 ຂໍ້ 8, ວະລີພາສາເຮັບເຣີດຽວກັນນັ້ນໄດ້ຖືກແປອອກເປັນສາມຮູບແບບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ເຖິງແມ່ນວ່າມັນສະແດງເຖິງຄວາມໝາຍດຽວກັນ. ຄຳສຸດທ້າຍຂອງວະລີນັ້ນ, ຄືຄຳພາສາເຮັບເຣີ “abar,” ບາງແຫ່ງໄດ້ຖືກຖ່າຍທອດເປັນ “pass through,” ໃນຂໍ້ 10, “pass over,” ໃນຂໍ້ 40, ແລະ ຕໍ່ມາເປັນ “go over,” ໃນພຣະທຳອິຊາຢາ. ຄວາມໝາຍໂດຍພື້ນຖານແລ້ວແມ່ນຄືກັນໃນທັງສາມຂໍ້ອ້າງອີງນີ້, ແຕ່ໃນພຣະທຳອິຊາຢາ ຍັງມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງທາງຄຳພະຍາກອນອີກປະການໜຶ່ງລະຫວ່າງຂໍ້ອ້າງອີງເຫຼົ່ານັ້ນ.

ຂໍ້ພຣະຄຳພີໃນພຣະທຳອິຊາຢານັ້ນ ໄດ້ສຳເລັດເປັນຈິງເມື່ອກະສັດແຫ່ງອັດຊີເຣຍໄດ້ພິຊິດຢູດາ ແລະໄດ້ມາເຖິງເຢຣູຊາເລັມ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍພິຊິດຕົວນະຄອນນັ້ນເອງ. ເຂົາໄດ້ຂຶ້ນມາ “ເຖິງຄໍ,” ແຕ່ບໍ່ເຄີຍພິຊິດ “ສີສະ.” ໃນຄຳພະຍາກອນດຽວກັນນັ້ນ ອິຊາຢາໄດ້ສະແດງສັນຍະລັກທາງຄຳພະຍາກອນຂອງສິ່ງທີ່ “ສີສະ” ເປັນຕົວແທນ ແລະທ່ານໄດ້ຊີ້ບອກວ່າ “ສີສະ” ຄືນະຄອນຫລວງຂອງອານາຈັກ ແລະກະສັດຂອງອານາຈັກກໍເປັນ “ສີສະ” ເຊັ່ນກັນ. ທ່ານໄດ້ໃຫ້ພະຍານສອງປະການແຫ່ງຄວາມຈິງທາງຄຳພະຍາກອນວ່າ ສີສະນັ້ນ ຄືກະສັດ ແລະອານາຈັກ ແລ້ວຈຶ່ງລະບຸຢ່າງແນບນຽນວ່າ ຖ້ານັກສຶກສາຄຳພະຍາກອນບໍ່ຍອມຮັບ ແລະບໍ່ເຂົ້າໃຈຄວາມຈິງນີ້ ເຂົາຈະບໍ່ຖືກສະຖາປະນາໃຫ້ໝັ້ນຄົງ. ຂໍ້ຄວາມອັນແນບນຽນນັ້ນເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຄຳພະຍາກອນດຽວກັນນັ້ນເອງ ທີ່ຊີ້ບອກວ່າ ກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອຈະຖ້ວມລົ້ນ ແລະຂ້າມຜ່ານໄປ ແຕ່ພຽງແຕ່ຂຶ້ນມາ “ເຖິງຄໍ” ເທົ່ານັ້ນ.

“ຫົວ” ຂອງຊາດຊີເຣຍ ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງມັນຄື “ດາມາເຊກ,” ແລະ “ຫົວ” ຂອງ “ດາມາເຊກ” (ນະຄອນຫຼວງ) ຄື “ເຣຊິນ,” ກະສັດແຫ່ງຊີເຣຍ. ເຊັ່ນດຽວກັນ, “ຫົວ” ຂອງຊາດເອຟຣາອິມ ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງມັນຄື “ຊາມາເຣຍ,” ແລະ “ຫົວ” ຂອງ “ຊາມາເຣຍ” (ນະຄອນຫຼວງ) ຄື “ບຸດຂອງເຣມາລີຢາ” (ເປກາ), ກະສັດແຫ່ງຊາມາເຣຍ. ໃນຄຳພະຍາກອນດຽວກັນນັ້ນ, ໃນບົດຖັດໄປ, ໃນຂໍ້ທີແປດ, ກະສັດເຊນນາເຄຣິບແຫ່ງອັດຊີເຣຍໄດ້ລ້ອມນະຄອນເຢຣູຊາເລັມ, ແລະໃນຂໍ້ທີແປດ ການລ້ອມນະຄອນເຢຣູຊາເລັມຂອງພຣະອົງຖືກລະບຸວ່າໄດ້ຂຶ້ນມາເຖິງຄໍ.

ຂໍ້ທີເຈັດແລະແປດ, ຊຶ່ງໄດ້ວາງໄວ້ເທິງພະຍານສອງປະການ ຄື ສັນຍາລັກແຫ່ງຄຳພະຍາກອນຂອງ “ຫົວ,” ທີ່ເປັນຕົວແທນທັງກະສັດແລະນະຄອນຫຼວງຂອງຊາດຂອງກະສັດນັ້ນ, ແມ່ນຄຳພະຍາກອນເລື່ອງຫົກສິບຫ້າປີ ຊຶ່ງຊີ້ບອກຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຄຳພະຍາກອນທັງສອງຊຸດ ຄື ສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີ ທີ່ຕໍ່ຕ້ານອານາຈັກຝ່າຍເໜືອແລະຝ່າຍໃຕ້ຂອງອິດສະຣາເອນ. ດັ່ງນັ້ນ ນີ້ຈຶ່ງເປັນຂໍ້ພຣະຄຳທີ່ສະຫຼັບຊັບຊ້ອນຢ່າງຫຼາຍ, ເພາະມັນເຊື່ອມໂຍງກັບຂໍ້ທີສິບ ແລະ ສີ່ສິບ ຂອງດານີເອນບົດທີສິບເອັດ, ຊຶ່ງທັງສອງຂໍ້ນັ້ນກໍໄດ້ລະບຸເຖິງການປະທະກັນທີ່ກະສັດຝ່າຍເໜືອໂຈມຕີກະສັດຝ່າຍໃຕ້, ເໝືອນດັ່ງທີ່ເສນນາເຄຣິບ, ກະສັດຈາກຝ່າຍເໜືອ, ໄດ້ໂຈມຕີຢູດາ, ກະສັດຝ່າຍໃຕ້, ໃນຂໍ້ທີແປດ ຂອງອິຊາຢາບົດທີແປດ.

ກະແຈທີ່ເຊື່ອມການປະທະກັນຂອງກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອແລະກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ເຂົ້າດ້ວຍກັນນັ້ນ ແມ່ນ “ຫົວ” ແລະ “ການໄຫຼຖ້ວມແລະການຜ່ານພົ້ນໄປ.” ເມື່ອກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອຕອບໂຕ້ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ໃນຂໍ້ທີສິບ ຂອງບົດທີສິບເອັດ ລາວໄດ້ຮັບໄຊຊະນະໃນສົງຄາມ ແຕ່ລາວປະຫົວໄວ້ ເພາະວ່າລາວ “ມາ ແລະໄຫຼຖ້ວມ ແລະຜ່ານໄປ” “ເຖິງ” “ປ້ອມປາການ” ຂອງກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້. ປະຫວັດສາດໃນຂໍ້ທີສິບເປັນຕົວແທນໄຊຊະນະຂອງກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອເໜືອກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ ແຕ່ລາວບໍ່ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນອີຢິບ (ປ້ອມປາການ) ອັນເປັນນະຄອນຫຼວງ—“ຫົວ.”

ເມື່ອກະສັດຝ່າຍໃຕ້ໄດ້ຊະນະກະສັດຝ່າຍເໜືອກ່ອນໜ້ານັ້ນໃນຂໍ້ທີເຈັດແລະແປດ, ລາວ “ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນປ້ອມປາການຂອງກະສັດຝ່າຍເໜືອ, ແລະ” “ໄດ້ມີໄຊຊະນະ ແລະ” “ໄດ້ກວາດເອົາບັນດາເຊີຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ” ກັບຄືນໄປສູ່ “ເອຢິບ.” ໃນໄຊຊະນະແຫ່ງການໂຕ້ຕອບຄືນຂອງກະສັດຝ່າຍເໜືອ, ລາວບໍ່ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນເອຢິບ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນແບບລັກສະນະວ່າ ເມື່ອສະຫະພາບໂຊວຽດຖືກກວາດລ້າງໄປໃນປີ 1989, ລັດເຊຍ ຄືນະຄອນຫຼວງຂອງມັນ—ຫົວຂອງມັນ—ຍັງຖືກປະໄວ້ໃຫ້ຍືນຢູ່. “ຖ້າພວກເຈົ້າຈະບໍ່ເຊື່ອ, ແນ່ນອນພວກເຈົ້າຈະບໍ່ຖືກສະຖາປະນາໃຫ້ຕັ້ງໝັ້ນ.” ຄືລັດເຊຍ, ຊຶ່ງຖືກແທນຄວາມເປັນກະສັດຝ່າຍໃຕ້ໃນຂໍ້ທີສິບເອັດແລະສິບສອງ, ທີ່ເປັນຝ່າຍຊະນະໃນສົງຄາມແຫ່ງດິນແດນຊາຍແດນ, ຊຶ່ງໃນສະໄໝບູຮານເອີ້ນວ່າ Raphia, ແລະໃນປັດຈຸບັນຄື Ukraine.

ການລົ້ມສະລາຍຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດໃນປີ 1989 ໄດ້ໝາຍເຖິງ “ເວລາແຫ່ງຈຸດສິ້ນສຸດ,” ແລະບຸດຊາຍສອງຄົນໃນຂໍ້ພຣະຄຳນັ້ນ ເປັນຕົວແທນຂອງສອງຫຼັກໝາຍຄື Reagan ແລະ Bush ຜູ້ທຳອິດ. ນັບແຕ່ “ເວລາແຫ່ງຈຸດສິ້ນສຸດ” ໃນປີ 1798 ຊຶ່ງເປັນຈຸດທີ່ຂໍ້ທີສີ່ສິບຂອງດານີເອນບົດທີ 11 ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນນັ້ນ, ໂສເພນີແຫ່ງໂຣມໄດ້ຖືກລືມເລືອນໄປ, ເພາະວ່ານາງ, ໃນຖານະ Jezebel, ຍັງຄົງຢູ່ຂ້າງຫຼັງໃນສະມາເຣຍ, ໃນຂະນະທີ່ສາມີຂອງນາງ Ahab ໄດ້ເຜີຍໜ້າຕໍ່ Elijah ທີ່ພູ Carmel. ນາງໄດ້ຫຼົບຊ່ອນຕົວຢູ່, ແຕ່ລັບໆເປັນຜູ້ຊັກໃຍຢູ່ຂ້າງຫຼັງ, ດັ່ງທີ່ນາງເຄີຍເປັນໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີໜຶ່ງ ແລະ ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ. ສາມີຂອງນາງແມ່ນກອງທັບຕົວແທນຂອງນາງ ຕໍ່ຕ້ານກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້. ເມື່ອນາງໂຕ້ຕອບກັບໃນປີ 1989, ນາງ, ໃນຖານະກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ, ໄດ້ນຳເອົາລົດຮົບ, ເຮືອ ແລະ ທະຫານມ້າມາ.

ຕົວແທນຂອງນາງໃນການຕອບໂຕ້ນັ້ນ ຖືກແທນຄວາມໂດຍ “ເຮືອ” ຊຶ່ງແມ່ນອຳນາດທາງເສດຖະກິດ ແລະໂດຍ “ລົດຮົບແລະພົນມ້າ” ຊຶ່ງແມ່ນກຳລັງທາງທະຫານ. ກຳລັງທາງທະຫານ ແລະ ອຳນາດທາງເສດຖະກິດ ແມ່ນສອງລັກສະນະທາງຄຳພະຍາກອນຂອງສະຫະລັດໃນຄຳພະຍາກອນແຫ່ງຍຸກສຸດທ້າຍ, ເພາະວ່າສະຫະລັດຈະຫ້າມບັນດາຜູ້ທີ່ບໍ່ຍອມກົ້ມກາບຕໍ່ Jezebel ຈາກການຊື້ແລະການຂາຍ, ແລະຖ້າພວກເຂົາຍັງປະຕິເສດເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງອຳນາດຂອງ Jezebel ຢູ່ ພວກເຂົາຈະຖືກປະຫານຊີວິດ. ອຳນາດທາງເສດຖະກິດ ແລະ ກຳລັງທາງທະຫານຂອງສະຫະລັດນີ້ເອງ ທີ່ໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ຮ່ວມມືກັບສັນຕະປາປາ ອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດການລົ້ມສະລາຍຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດໃນປີ 1989, ເຖິງແມ່ນວ່າລັດເຊຍຍັງຄົງຢືນຢູ່.

ປະຫວັດສາດທີ່ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຂໍ້ທີສິບແຫ່ງດານີເອນບົດທີສິບເອັດສຳເລັດນັ້ນ ໄດ້ຖືກທຳຊ້ຳອີກໃນປະຫວັດສາດຂອງສ່ວນທີສອງຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບ ຊຶ່ງລະບຸເຖິງເວລາສຸດທ້າຍໃນປີ 1989. ປະຫວັດສາດຂອງຂໍ້ທີຫົກເຖິງຂໍ້ທີເກົ້າ ເປັນຕົວແທນຂອງປະຫວັດສາດທີ່ນຳໄປສູ່ເວລາສຸດທ້າຍ ຊຶ່ງຖືກລະບຸໄວ້ໃນສ່ວນທຳອິດຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບ. ຂໍ້ທີຫ້າເຖິງຂໍ້ທີສິບແຫ່ງດານີເອນບົດທີສິບເອັດ ໄດ້ສະແດງປະຫວັດສາດຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບແຫ່ງດານີເອນ 11 ຢ່າງສົມບູນແບບ, ເພາະດັ່ງທີ່ຊິດເຕີ ໄວທ໌ ໄດ້ບັນທຶກໄວ້ວ່າ, “ປະຫວັດສາດຫຼາຍສ່ວນທີ່ໄດ້ສຳເລັດແລ້ວໃນດານີເອນບົດທີສິບເອັດ ຈະຖືກທຳຊ້ຳອີກ.”

ຂໍ້ທີ່ໜຶ່ງເຖິງຂໍ້ທີ່ສີ່ໃນດານີເອນ 11 ໄດ້ຊີ້ບອກເຖິງ Cyrus, ກະສັດອົງທີສອງຂອງຊາດສອງເຂົາໃນເວລາແຫ່ງອວສານໃນວັນສຸດທ້າຍ. “ເວລາແຫ່ງອວສານ” ໃນວັນສຸດທ້າຍນັ້ນຄືປີ 1989, ແລະປະທານາທິບໍດີຄົນທີສອງ, ຊຶ່ງຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍ Cyrus, ໄດ້ສ້າງລຳດັບແຫ່ງຄຳພະຍາກອນທີ່ເປີດໃຫ້ນັກສຶກສາຄຳພະຍາກອນສາມາດນັບໄປເຖິງປະທານາທິບໍດີຄົນທີຫົກຫຼັງຈາກປີ 1989, ຜູ້ຊຶ່ງຈະເປັນປະທານາທິບໍດີທີ່ຮ່ຳຮວຍທີ່ສຸດ, ແລະຜູ້ຊຶ່ງຈະປຸກເຮົ້າ (ປຸກໃຫ້ຕື່ນ) ອຳນາດມັງກອນໂລກາພິວັດ ບໍ່ວ່າຈະເປັນພວກໂລກາພິວັດຂອງໂລກ ຫຼືພວກນັ້ນໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ. ຈາກນັ້ນ ປະຫວັດສາດແຫ່ງຄຳພະຍາກອນນັ້ນກະໂດດໄປສູ່ອານາຈັກທີເຈັດໃນຄຳພະຍາກອນແຫ່ງພຣະຄຳພີ, ຄືກະສັດສິບອົງຂອງສະຫະປະຊາຊາດ, ແລະລະບຸກະສັດອົງຫຼັກ ແລະອົງທຳອິດຂອງມັນ, ດັ່ງທີ່ຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍ Alexander the Great (ໝາຍຄວາມວ່າ “ນັກຮົບແຫ່ງມະນຸດ”), ແລະການລົ້ມສະລາຍຢ່າງສິ້ນສຸດຂອງອານາຈັກຂອງລາວ ເມື່ອລົມທັງສີ່ແຫ່ງອິດສະລາມຖືກປ່ອຍອອກຢ່າງເຕັມທີ່ໃນຕອນປິດແຫ່ງການທົດລອງຂອງມະນຸດ.

ແລ້ວຂໍ້ທີຫ້າເຖິງຂໍ້ທີເກົ້າໄດ້ສະແດງປະຫວັດສາດທີ່ຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍຊ່ວງເວລາທີ່ນຳໜ້າການສະຖາປະນາອຳນາດສັນຕະປາປາຂຶ້ນເທິງບັນລັງໃນປີ 538, ເພາະວ່າກ່ອນອື່ນໝົດ ອຳນາດຜູ້ທີ່ຈະກາຍເປັນກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອຈະຕ້ອງເອົາຊະນະອຸປະສັກທາງພູມສາດສາມປະການ ດັ່ງທີ່ Seleucus ໄດ້ກະທຳ ແລ້ວຈຶ່ງຖືກສະຖາປະນາເປັນກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ເປັນເວລາສາມປີເຄິ່ງ ຊຶ່ງຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍສາມສິບຫ້າປີຕາມຕົວຈິງ ກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອໄດ້ປົກຄອງ ຈົນກະທັ້ງກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ເຂົ້າໄປໃນປ້ອມປາການຂອງລາວ ແລະຈັບລາວໄປເປັນເຊີຍ, ບ່ອນທີ່ຕໍ່ມາລາວໄດ້ຕາຍໃນປະເທດອີຢິບເນື່ອງຈາກຕົກຈາກຫຼັງມ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍ້ພຣະຄຳເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ລະບຸປະຫວັດສາດທີ່ສິ້ນສຸດລົງໃນເວລາແຫ່ງອວສານໃນປີ 1798.

ຂໍ້ສິບໄດ້ຊີ້ບອກປະຫວັດສາດຂອງເວລາແຫ່ງວາລະສຸດທ້າຍໃນປີ 1989, ແລະເມື່ອຮ່ວມກັບຂໍ້ຫ້າເຖິງຂໍ້ເກົ້າ ພວກມັນເປັນຕົວແທນຂອງປະຫວັດສາດໃນຂໍ້ສີ່ສິບ ເຊັ່ນດຽວກັນກັບທີ່ປະຫວັດສາດຂອງຂໍ້ສາມສິບເຖິງຂໍ້ສາມສິບຫົກເຮັດ. ດັ່ງນັ້ນ, ຈາກຂໍ້ໜຶ່ງເຖິງຂໍ້ສິບ, ບັນທັດເທິງບັນທັດ, ມີສອງເສັ້ນຄຳພະຍາກອນ. ເສັ້ນທຳອິດກ່າວເຖິງຜູ້ນຳຂອງອານາຈັກທີຫົກແລະທີເຈັດ ແມ່ນແຕ່ມີຊ່ອງວ່າງຢູ່ລະຫວ່າງປະທານາທິບໍດີຜູ້ທີຫົກ ແລະຜູ້ມັ່ງຄັ່ງທີ່ສຸດຂອງອານາຈັກທີຫົກ ກັບອານາຈັກທີເຈັດ.

ເສັ້ນທີສອງຄອບຄຸມປະຫວັດສາດຂອງການກຳຈັດອຸປະສັກທັງສາມ, ໄລຍະເວລາທີ່ກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອໄດ້ປົກຄອງ, ແລະຜູ້ທີ່ໃນເວລານັ້ນຖືກກຳຈັດໃນປີ 1798, ແລະຕໍ່ເນື່ອງໄປຈົນເຖິງປີ 1989, ແລະປະທານາທິບໍດີຄົນທີສອງ, ຊຶ່ງຖືກແທນໂດຍ Cyrus ໃນເສັ້ນກ່ອນໜ້ານີ້.

ຂໍ້ທີສິບເອັດ ແລະ ສິບສອງ ເປັນຕົວແທນຂອງເສັ້ນປະຫວັດສາດສາຍທີສາມ ຊຶ່ງເກີດຂຶ້ນຫຼັງຈາກປະທານາທິບໍດີຜູ້ມັ່ງຄັ່ງໃນຂໍ້ທີສອງ ແຕ່ຢູ່ໃນຊ່ວງເວລາໃດໜຶ່ງຫຼັງຈາກການລົ້ມສະລາຍຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດໃນເວລາແຫ່ງວາລະສຸດທ້າຍໃນປີ 1989 ແລະ ຢູ່ກ່ອນກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ດັ່ງທີ່ໄດ້ຖືກເປັນຕົວແທນໃນຂໍ້ທີສິບຫົກ.

ປະຫວັດສາດຫຼັງຈາກເວລາແຫ່ງອວະສານໃນປີ 1989 ຖືກນໍາໄປເຖິງປະທານາທິບໍດີຄົນທີຫົກ ແລະມັ່ງຄັ່ງທີ່ສຸດ ຜູ້ປຸກລະດົມພວກໂກລບາລິສ ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 2016 ໃນແຖວທໍາອິດ. ໃນແຖວທີສອງ ປະຫວັດສາດແຫ່ງຄໍາພະຍາກອນຖືກນໍາໄປເຖິງປີ 1989. ສົງຄາມທີ່ຣາເຟຍ (“ເສັ້ນຊາຍແດນ”) ໃນຂໍ້ 11 ແລະ 12 ເກີດຂຶ້ນກ່ອນຂໍ້ 13 ທີ່ກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອຜູ້ທີ່ຫາກໍພ່າຍແພ້ໄດ້ຟື້ນຟູກອງທັບຂອງຕົນ ແລ້ວຈຶ່ງເອົາຊະນະກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ ກ່ອນໜ້າກົດໝາຍວັນອາທິດໃນຂໍ້ 16 ພຽງເລັກນ້ອຍ. ອໍານາດຕົວແທນຂອງກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອໃນຂໍ້ 13 ແມ່ນປະທານາທິບໍດີຄົນສຸດທ້າຍໃນບັນດາແປດຄົນທີ່ປົກຄອງຈາກປີ 1989 ຈົນເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍ້ 13 ຈໍາເປັນຕ້ອງເກີດຂຶ້ນໃນເວລາຫຼືຫຼັງຈາກການເລືອກຕັ້ງປະທານາທິບໍດີຄົນທີແປດ ຜູ້ຊຶ່ງເປັນຄົນໜຶ່ງໃນເຈັດຄົນ. ຂໍ້ 11 ແລະ 12 ເລີ່ມຕົ້ນກ່ອນປະທານາທິບໍດີຄົນທີຫົກ ຜູ້ມັ່ງຄັ່ງທີ່ສຸດ ພຽງເລັກນ້ອຍ ແລະມີແນວໂນ້ມວ່າຈະສິ້ນສຸດລົງກ່ອນການເລືອກຕັ້ງຂອງປະທານາທິບໍດີຄົນນັ້ນຄົນດຽວກັນ ຜູ້ຊຶ່ງກາຍເປັນຄົນທີແປດທີ່ມາຈາກເຈັດ ແລະເປັນຜູ້ມີໄຊຊະນະໃນສົງຄາມຄັ້ງທີສາມຂອງສົງຄາມຕົວແທນ ໃນຂໍ້ 13 ຫາ 15.

ການໂຕ້ຕອບຄືນຂອງກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ໃນຂໍ້ 11 ແລະ 12 ເປັນການຕອບສະໜອງຕໍ່ຄວາມພ່າຍແພ້ທີ່ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ໄດ້ຮັບໃນຂໍ້ 10. ຂໍ້ 10 ລະບຸເຖິງໄຊຊະນະຂອງກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອໃນປີ 1989 ຊຶ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍພັນທະມິດລັບລະຫວ່າງສະຫະລັດອາເມລິກາແລະນະຄອນວາຕິກັນ. ໄຊຊະນະຂອງກອງທັບຝ່າຍເໜືອນັ້ນເປັນຍຸດທະການທຳອິດຂອງສົງຄາມຕົວແທນ. ສົງຄາມຮ້ອນຕາມຕົວອັກສອນທີ່ໄດ້ສຳເລັດເປັນຈິງໃນສະໄໝໂບຮານເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າຂອງສົງຄາມຕົວແທນໃນວັນສຸດທ້າຍ, ແລະດັ່ງນັ້ນ ໄຊຊະນະໃນຂໍ້ 11 ແລະ 12 ຈະເປັນໄຊຊະນະຂອງກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ ໃນຍຸດທະການຄັ້ງທີສອງຂອງສົງຄາມຕົວແທນ.

ມີສາມສົງຄາມໃນຂໍ້ສິບຮອດຂໍ້ສິບຫ້າ, ແລະທັງໝົດນັ້ນໄດ້ສຳເລັດລົງແລ້ວໃນສະໄໝໂບຮານໂດຍສົງຄາມຮ້ອນທີ່ເປັນຕົວຈິງ, ແຕ່ພວກມັນເປັນຕົວແທນຂອງສາມສົງຄາມໃນສົງຄາມຕົວແທນໃນວັນສຸດທ້າຍ. ສົງຄາມທຳອິດໄດ້ຮັບໄຊຊະນະໂດຍພັນທະມິດລັບຂອງສັດຮ້າຍແລະຜູ້ພະຍາກອນທຽດ, ຕໍ່ຕ້ານມັງກອນໃນປີ 1989. ສົງຄາມທີສອງຂອງສົງຄາມຕົວແທນຈະໄດ້ຮັບໄຊຊະນະໂດຍອຳນາດມັງກອນທີ່ບໍ່ເຊື່ອພຣະເຈົ້າຂອງກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້, ຕໍ່ຕ້ານພັນທະມິດຂອງສັນຕະປາປາແລະກອງທັບຕົວແທນຂອງລາວ. ສົງຄາມທີສາມຂອງສົງຄາມຕົວແທນຈະໄດ້ຮັບໄຊຊະນະໂດຍກອງທັບຕົວແທນຂອງກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ, ດັ່ງທີ່ຖືກເປັນຕົວແທນໄວ້ໃນຂໍ້ສິບສາມຮອດຂໍ້ສິບຫ້າ.

ໃນທາງຄໍາພະຍາກອນ ມີສົງຄາມໂລກອັນຮ້ອນແຮງສາມຄັ້ງ, ສົງຄາມຕົວແທນສາມຄັ້ງ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍການຮົບສາມບັ້ນ, ແລະການສົງຄາມແຫ່ງວິບັດທັງສາມຂອງອິສລາມ. ຍັງມີສົງຄາມກາງເມືອງ ແລະ ສົງຄາມປະຕິວັດອີກດ້ວຍ. ບັ້ນຮົບທີສອງໃນບັນດາສົງຄາມຕົວແທນກໍາລັງດໍາເນີນຢູ່ໃນຢູເຄຣນ, “The Borderline”, ດັ່ງທີ່ຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍ Raphia, ຊຶ່ງເປັນເຂດແດນລະຫວ່າງກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ ແລະ ກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ, ເມື່ອຂໍ້ທີ່ສິບເອັດ ແລະ ສິບສອງ ໄດ້ຮັບການສໍາເລັດເປັນຄັ້ງທໍາອິດໃນປະຫວັດສາດ.

ໃນເວລາດຽວກັນນັ້ນເອງທີ່ການສູ້ຮົບຄັ້ງທີສອງໃນສົງຄາມຕົວແທນໃນຢູເຄຣນກຳລັງຖືກດຳເນີນໄປ, ການໂຈມຕີຄັ້ງທີສອງໃນສາມຄັ້ງຂອງອິດສະລາມຕໍ່ແຜ່ນດິນອັນຮຸ່ງໂລດກໍກຳລັງເກີດຂຶ້ນເຊັ່ນກັນ. ການໂຈມຕີຄັ້ງທຳອິດຂອງວິບັດຄັ້ງທີສາມໄດ້ມາເຖິງໃນວັນທີ 11 ກັນຍາ 2001, ແລະການປະທັບຕາຂອງຄົນຫນຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນ. ເວລາແຫ່ງການປະທັບຕາຈະສິ້ນສຸດລົງໃນກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາໃນໄວໆນີ້ໃນສະຫະລັດ, ເມື່ອອິດສະລາມແຫ່ງວິບັດຄັ້ງທີສາມຈະໂຈມຕີສະຫະລັດອີກຄັ້ງໜຶ່ງ. ການໂຈມຕີຄັ້ງທຳອິດແລະຄັ້ງສຸດທ້າຍເປັນອັນດຽວກັນ, ແລະທັງສອງຢ່າງນັ້ນຕ່າງໝາຍເຖິງສຽງຂອງທູດສະຫວັນໃນ Revelation ບົດ 18, ຊຶ່ງກໍແມ່ນສຽງຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ, ຊຶ່ງກໍແມ່ນການເປົ່າແກຄັ້ງທີເຈັດ, ຊຶ່ງກໍແມ່ນວິບັດຄັ້ງທີສາມ.

ໃນທ່າມກາງຂອງການໂຈມຕີທັງສອງນັ້ນ, ຊຶ່ງເປັນສອງສຽງ, ຊຶ່ງເປັນສຽງຂອງແກທີເຈັດ, ອິດສະລາມແຫ່ງວິບັດປະການທີສາມໄດ້ໂຈມຕີ ບໍ່ແມ່ນແຜ່ນດິນອັນຮຸ່ງໂລດທາງວິນຍານສະໄໝໃໝ່, ແຕ່ແມ່ນແຜ່ນດິນອັນຮຸ່ງໂລດຕາມຕົວອັກສອນໃນສະໄໝບູຮານ ໃນວັນທີ 7 ຕຸລາ 2023.

ສົງຄາມທີ່ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນໃນເວລານັ້ນ ບັດນີ້ກຳລັງເກີດຂຶ້ນຢູ່ໃນເຂດດຽວກັນຢ່າງແທ້ຈິງ ທີ່ການຮົບແຫ່ງຣາເຟຍໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ດັ່ງທີ່ບັນຍາຍໄວ້ໃນຂໍ້ທີສິບເອັດ ແລະ ສິບສອງ. ແຖບກາຊາແມ່ນເຂດຊາຍແດນລະຫວ່າງອານາຈັກພາກໃຕ້ຂອງຢູດາ ແລະ ອີຢິບ. ວັນທີ 7 ເດືອນຕຸລາ ປີ 2023 ແມ່ນວົງລໍ້ໜຶ່ງຢູ່ພາຍໃນວົງລໍ້ອື່ນໆ ຊຶ່ງໝາຍບອກການກະບົດ ຫຼື ຕົວອັກສອນທີສິບສາມໃນອັກສອນຮີບຣູ ຊຶ່ງເມື່ອຢູ່ຮ່ວມກັບອັກສອນຕົ້ນ ແລະ ຕົວສຸດທ້າຍ ກໍ່ເກີດເປັນຄຳວ່າ “ຄວາມຈິງ.”

ການໂຈມຕີຄັ້ງທີສອງຕໍ່ແຜ່ນດິນອັນຮຸ່ງໂລດໂດຍອິສລາມແຫ່ງວິບັດຄັ້ງທີສາມ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນວັນທີ 7 ຕຸລາ 2023, ແລະໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນພື້ນທີ່ອັນແນ່ນອນດຽວກັນທີ່ຍຸດທະການຣາເຟຍໃນສະໄໝບູຮານໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ເປັນການສຳເລັດຄົບຖ້ວນຂອງຂໍ້ພຣະຄຳພີຂໍ້ທີ 11 ແລະ 12. ການໂຈມຕີຄັ້ງທີສອງຕໍ່ແຜ່ນດິນອັນຮຸ່ງໂລດນັ້ນ ໂດຍຜ່ານສັນຍະລັກທາງພູມສາດໃນຄຳພະຍາກອນ ໄດ້ເຊື່ອມໂຍງກັບຍຸດທະການຄັ້ງທີສອງຂອງສົງຄາມຕົວແທນ ດັ່ງທີ່ຖືກແທນຄ່າໂດຍສົງຄາມໃນຢູເຄຣນ.

ເປັນຂັ້ນເປັນຕອນ, ສົງຄາມຄັ້ງທີສອງໃນບັນດາສົງຄາມຕົວແທນທີ່ບັດນີ້ກຳລັງດຳເນີນຢູ່ໃນອູເກຣນ (The Borderland) ນັ້ນ, ລວມເອົາສຽງທີສອງຂອງແກທີ່ປະກາດວິບັດຄັ້ງທີສາມ (October 7, 2023), ຊຶ່ງໄດ້ສຳເລັດລົງໃນຊ່ວງເວລາສຸດທ້າຍແຫ່ງການປະທັບຕາຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ສິບສີ່ພັນ. ປະສົບການແຫ່ງການປະທັບຕານັ້ນ ຖືກດານີເອນສະແດງໄວ້ໃນບົດທີສິບ, ເມື່ອທ່ານໄດ້ເຫັນນິມິດ “marah” ຫຼັງຈາກໄລຍະເວລາໄວ້ທຸກຊາວເອັດວັນ, ຊຶ່ງຄືສາມວັນເຄິ່ງທີ່ຜູ້ພະຍາກອນສອງຄົນໄດ້ນອນຕາຍຢູ່ໃນຖະໜົນ. ນິມິດນັ້ນໄດ້ຖືກອະທິບາຍວ່າເປັນຄຳອະທິບາຍຂອງ “ສິ່ງທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນແກ່ປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າໃນວັນສຸດທ້າຍ.”

ຄວາມຈິງທີ່ຖືກແທນໄວ້ໂດຍນິມິດແຫ່ງແມ່ນ້ຳຮິດເດເກນ, ອັນເປັນຄວາມຈິງແຫ່ງການປະທັບຕາ, ໄດ້ບັນລຸຄວາມສຳເລັດໃນປະຫວັດສາດຝ່າຍຄຳພະຍາກອນຂອງຂໍ້ທີສິບເອັດເຖິງສິບຫ້າ. ນີ້ແມ່ນປະຫວັດສາດຂອງຂໍ້ສີ່ສິບ ຊຶ່ງເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1989 ແລະດຳເນີນຕໍ່ໄປເຖິງຂໍ້ສີ່ສິບເອັດ ແລະກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນໄມ່ຊ້າ. ນີ້ແມ່ນປະຫວັດສາດຂອງປະທານາທິບໍດີຜູ້ທີຫົກ, ຜູ້ຮັ່ງມີທີ່ສຸດ, ໃນຂໍ້ທີສອງ ຊຶ່ງຖືກແທນໄວ້ໄປຈົນເຖິງອານາຈັກທີເຈັດຂອງ “Alexander the Great” ດັ່ງທີ່ໄດ້ບັນທຶກໄວ້ໃນຂໍ້ທີສາມ.

ປະຫວັດສາດທີ່ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນໃນການເປີດສາກຂອງສົງຄາມຕົວແທນຄັ້ງທີສອງໃນປີ 2014, ແລະຕໍ່ມາມີປະທານາທິບໍດີຜູ້ມັ່ງຄັ່ງທີ່ສຸດເລີ່ມການຫາສຽງຂອງຕົນໃນປີ 2015, ນັ້ນແມ່ນຊ່ອງວ່າງໃນຂໍ້ສີ່ສິບ, ຈາກປີ 1989 ຈົນເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດໃນຂໍ້ສີ່ສິບເອັດ, ແລະມັນຍັງເປັນຊ່ອງວ່າງຈາກປະທານາທິບໍດີຜູ້ມັ່ງຄັ່ງຄົນທີຫົກໃນຂໍ້ສອງ ຈົນເຖິງອານາຈັກທີເຈັດ. ນີ້ແມ່ນປະຫວັດສາດທີ່ເລີ່ມຕົ້ນພ້ອມກັບສຽງທຳອິດໃນພຣະນິມິດ ບົດທີສິບແປດ ໃນວັນທີ 11 ກັນຍາ 2001, ແລະສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍສຽງທີສອງໃນໂມງແຫ່ງແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່ໃນບົດທີສິບເອັດຂອງພຣະນິມິດ. ປະຫວັດສາດນັ້ນຍັງເປັນຊ່ວງເວລາທາງປະຫວັດສາດທີ່ເອເຊກຽນໄດ້ລະບຸໄວ້ໃນບົດທີສິບສອງ, ບ່ອນທີ່ນິມິດທຸກຢ່າງໄດ້ຮັບຄວາມສຳເລັດ. ຊ່ວງເວລານັ້ນແມ່ນເວລາແຫ່ງການປະທັບຕາຂອງໜຶ່ງແສນສີ່ສິບສີ່ພັນຄົນ. ການຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດແກ່ປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າສຳເລັດຜ່ານພຣະວາຈາຂອງພຣະອົງ.

ພວກເຮົາຈະສືບຕໍ່ການສຶກສານີ້ໃນບົດຄວາມຖັດໄປ.