ປະຫວັດທີ່ຖືກປິດບັງຂອງຂໍ້ສີ່ສິບ - ເລກສິບເກົ້າ

ພຣະທຳດານີເອນ ແລະ ພຣະນິມິດ ເສີມເຕີມກັນແລະກັນ, ໝາຍຄວາມວ່າເມື່ອຢູ່ຮ່ວມກັນແລ້ວ ຈຶ່ງສົມບູນ.

ບັນດາອານາຈັກທີ່ປາກົດໃນຄໍາພະຍາກອນແຫ່ງພຣະຄໍາພີ ຄວນເປັນຈຸດສຸມຂອງຜູ້ສຶກສາຄໍາພະຍາກອນ ເພາະວ່າຢູ່ໃນນັ້ນເອງ ປະຫວັດສາດພາຍນອກຂອງຍຸກສຸດທ້າຍໄດ້ຖືກສະແດງໄວ້ເປັນຫຼັກ.

ປະຫວັດສາດອັນສັກສິດ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນ “ຂະບວນການປະຕິຮູບອັນຍິ່ງໃຫຍ່,” ຫຼື “ການລຸກຂຶ້ນແລະການລົ້ມລົງຂອງອານາຈັກທັງຫຼາຍ;” ປະຫວັດສາດອັນສັກສິດເປັນເລື່ອງແຫ່ງຊີວິດຫຼືຄວາມຕາຍໃນພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະເຈົ້າ. ໂປໂລໄດ້ບັນທຶກໄວ້ໃນ 2 ເທສະໂລນິກາ ບົດທີ 2 ວ່າ ບັນດາຜູ້ທີ່ບໍ່ຮັກຄວາມຈິງ ແລະຜູ້ທີ່ຕໍ່ມາໄດ້ຮັບການຫຼອກລວງອັນແຮງກ້ານັ້ນ; ກໍເປັນເພາະພວກເຂົາໄດ້ເລືອກປະຕິເສດຂ່າວສານທີ່ໂປໂລໄດ້ຊີ້ບອກໄວ້ໃນຂໍ້ຄວາມນັ້ນ. ຂໍ້ຄວາມນັ້ນໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງໂຣມນອກຮີດກັບໂຣມສັນຕະປາປາ, ຊຶ່ງກໍເປັນຄວາມສຳພັນດຽວກັນຂອງ Pergamos ແລະ Thyatira ແລະຍັງເປັນຄວາມສຳພັນຂອງເຫຼັກແລະດິນໜຽວ, ຕະຫຼອດຈົນເຖິງຄວາມສຳພັນຂອງມັງກອນກັບລະບົບສັນຕະປາປາ. ການລຸກຂຶ້ນຂອງໂຣມສັນຕະປາປາ ທີ່ຖືກແທນໂດຍ Thyatira ແລະການລົ້ມລົງຂອງໂຣມນອກຮີດ ທີ່ຖືກແທນໂດຍ Pergamos ເປັນຄວາມຈິງທີ່ບັນດາຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການຫຼອກລວງອັນແຮງກ້ານັ້ນກຽດຊັງ.

ໃນປະຫວັດສາດຂອງພວກ Millerite ການໂຕ້ຖຽງລະຫວ່າງພວກ Millerite ແລະພວກ Protestant ທີ່ໄດ້ປາກົດຢູ່ໃນແຜນພາບບຸກເບີກປີ 1843 ນັ້ນ ແມ່ນກ່ຽວກັບວ່າ ອຳນາດທາງປະຫວັດສາດໃດຖືກສະແດງໄວ້ເປັນ “ພວກປຸ້ນສະດົມໃນປະຊາຊົນຂອງເຈົ້າ” ໃນຂໍ້ສິບສີ່ຂອງດານີເອນ 11. ພວກປຸ້ນສະດົມນັ້ນແມ່ນການລຸກຂຶ້ນຂອງໂຣມັນນອກຮີດຕາມທີ່ພວກ Millerite ຍືນຢັນບໍ, ຫຼືແມ່ນການລົ້ມສະລາຍຂອງພວກ Seleucid ຕາມທີ່ພວກ Protestant ອ້າງ?

ປະຫວັດສາດພຣະຄຳພີແມ່ນນິມິດທີ່ຊາໂລໂມນໄດ້ກ່າວວ່າ ຖ້າຂາດໄປ ກໍຈະພິນາດ. ພວກມິນເລີໄຣດ໌ໄດ້ຮັບຮູ້ແລະປະກາດເຖິງໄລຍະເວລາໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບປີ ທີ່ຖືກແທນໄວ້ວ່າ “ຫ້າເດືອນ” ໃນພຣະນິມິດ ບົດທີ 9 ຂໍ້ 5 ແລະ 10, ແຕ່ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ຂຸດຄົ້ນຢ່າງເລິກເຊິ່ງເຖິງປະຫວັດສາດທີ່ຖືກແທນໄວ້ໃນພຣະນິມິດ ບົດທີ 9. ພວກເຂົາໄດ້ລະບຸ “ຫ້າເດືອນ” ໃນຂໍ້ 10 ໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ແຕ່ເຫັນໄດ້ຊັດວ່າພວກເຂົາຄິດວ່າ ເນື່ອງຈາກຂໍ້ 5 ແລະ 10 ຕ່າງກໍມີສຳນວນ “ຫ້າເດືອນ” ຢູ່, ມັນຈຶ່ງເປັນເພີງການເນັ້ນຢ່າງໜຶ່ງເທົ່ານັ້ນໃສ່ຄຳພະຍາກອນເລື່ອງການທໍລະມານທີ່ຖືກແທນໄວ້ໃນທັງສອງຂໍ້. ບັດນີ້ ສາມາດພິສູດໄດ້ໂດຍງ່າຍວ່າ ເມື່ອຂໍ້ 5 ແທນ “ຫ້າເດືອນ” ນັ້ນ ມັນແທນໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບປີ ທີ່ເລີ່ມຕົ້ນໃນເວລາການຕາຍຂອງ Mohammed ໃນປີ 632 ແລະສິ້ນສຸດໃນປີ 782 ດ້ວຍການຖືກຫຍາມໜ້າຂອງຈັກກະພັດນີ Irene ແຫ່ງອານາຈັກ Byzantine ຫຼື ອານາຈັກໂຣມັນຕາເວັນອອກ.

ບັນດາຜູ້ບຸກເບີກໄດ້ຖືກຕ້ອງໃນການນຳໃຊ້ຂໍ້ທີສິບວ່າເປັນຍຸດທະການແຫ່ງນິໂກເມເດຍ ໃນວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1299 ເປັນຈຸດເລີ່ມຂອງໄລຍະເວລາໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບປີ ຊຶ່ງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍການຖືກຫຍາມໜ້າຂອງຄອນສະແຕນຕິນອົງສຸດທ້າຍຜູ້ປົກຄອງໃນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ ໃນວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1449. ບັນທັດເທິງບັນທັດ, ໄລຍະເວລາໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບປີໄດ້ຊີ້ບອກເຖິງອິສລາມທົ່ວໂລກ, ດັ່ງທີ່ຖືກແທນພາບໂດຍທັງວິບັດປະການທີໜຶ່ງ ຄື ອິສລາມແຫ່ງອາຣາເບຍ ແລະ ວິບັດປະການທີສອງ ຄື ອິສລາມແຫ່ງຕຸຣະກີ. ອິສລາມທີ່ໄດ້ທຳໃຫ້ທັງຈັກກະພັດແລະຈັກກະພັດນີຖືກຫຍາມໜ້າພ້ອມກັນນັ້ນ ຊີ້ບອກເຖິງອິສລາມທົ່ວໂລກໃນການພິຊິດອານາຈັກໜຶ່ງ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍຍິງຄົນໜຶ່ງ ອັນເປັນຕົວແທນໂດຍໄອຣີນ ແລະ ຊາຍຄົນໜຶ່ງ ອັນເປັນຕົວແທນໂດຍຄອນສະແຕນຕິນອົງສຸດທ້າຍ.

ໃນ​ໄລຍະ​ໜຶ່ງ​ຮ້ອຍ​ຫ້າ​ສິບ​ປີ​ທີ່​ສິ້ນ​ສຸດ​ລົງ​ດ້ວຍ​ການ​ຖືກ​ເຮັດ​ໃຫ້​ອັບອາຍ​ຂອງ Irene, ອິດສະລາມ​ແຫ່ງ​ອາຣາເບຍ​ໄດ້​ເຂົ້າ​ຄວບຄຸມ​ເຂດ​ແດນ​ຫຼື​ອານາ​ເຂດ​ຂອງ Byzantine, ປະ​ໃຫ້ Irene ຢູ່​ໃນ​ສະຖານະ​ອັບອາຍ​ເປັນ​ຢ່າງ​ຍິ່ງ ຈົນ​ນາງ​ຖືກ​ບັງຄັບ​ໃຫ້​ສົ່ງ​ບັນນາການ​ເປັນ​ເວລາ​ສາມ​ປີ ພ້ອມ​ກັບ​ການ​ຮຽກ​ເອົາ​ອື່ນໆ​ອີກ. ເມື່ອ​ການ​ຖືກ​ເຮັດ​ໃຫ້​ອັບອາຍ​ຂອງ Constantine ອົງ​ສຸດ​ທ້າຍ​ເກີດ​ຂຶ້ນ, ມັນ​ໄດ້​ໝາຍ​ເຖິງ​ຈຸດ​ເລີ່ມ​ຕົ້ນ​ຂອງ​ຊ່ວງ​ເວລາ​ສີ່​ປີ​ທີ່​ສິ້ນ​ສຸດ​ລົງ​ດ້ວຍ​ການ​ປິດລ້ອມ ແລະ​ການ​ໂຄ່ນ​ລົ້ມ​ນະຄອນ​ຫຼວງ​ຂອງ​ໂຣມ​ຕາເວັນ​ອອກ. ໃນ​ທັງ​ສອງ​ກໍລະນີ​ນັ້ນ ຜູ້​ກະທໍາ​ຄື​ອິດສະລາມ, ຄື​ອິດສະລາມ​ອາຣາເບຍ​ສໍາລັບ Irene ແລະ​ອິດສະລາມ​ຕວກ​ກີ​ສໍາລັບ Constantine ອົງ​ສຸດ​ທ້າຍ. ໃນ​ຍຸກ​ສຸດ​ທ້າຍ ອິດສະລາມ​ທົ່ວ​ໂລກ ດັ່ງ​ທີ່​ຖືກ​ເປັນ​ຕົວແທນ​ໂດຍ​ພະຍານ​ສອງ​ຄົນ ຄື​ອິດສະລາມ​ອາຣາເບຍ ແລະ​ອິດສະລາມ​ຕວກ​ກີ ຕາມ​ທີ່​ກ່າວ​ໄວ້​ໃນ​ວິບັດ​ຄັ້ງ​ທີ​ໜຶ່ງ ແລະ​ຄັ້ງ​ທີ​ສອງ; ຈະ​ເຂົ້າ​ຍຶດ​ອານາ​ເຂດ​ກ່ອນ ແລະ​ຈາກ​ນັ້ນ​ຈຶ່ງ​ຍຶດ​ນະຄອນ​ຫຼວງ. ອົງການ​ທາງ​ການ​ເມືອງ​ໃນ​ຍຸກ​ສຸດ​ທ້າຍ​ທີ່​ຖືກ​ເປັນ​ຕົວແທນ​ໂດຍ Constantine ຂອງ​ໂຣມ​ຕາເວັນ​ອອກ ຖືກ​ສົມຣົດ​ເຊີງ​ສັນຍາລັກ​ກັບ​ອົງການ​ທາງ​ສາສະໜາ​ໃນ​ຍຸກ​ສຸດ​ທ້າຍ​ທີ່​ຖືກ​ເປັນ​ຕົວແທນ​ໂດຍ Irene ຂອງ​ໂຣມ​ຕາເວັນ​ອອກ. ຂ້າພະເຈົ້າ​ໃຊ້​ຄໍາ​ວ່າ ອົງການ​ທາງ​ການ​ເມືອງ ແລະ​ທາງ​ສາສະໜາ ເພື່ອ​ຊີ້​ໃຫ້​ເຫັນ​ວ່າ ສັນຍາລັກ​ຂອງ​ຮູບ​ສັດ​ຮ້າຍ​ເກີດ​ຂຶ້ນ​ກ່ອນ​ໃນ​ສະຫະລັດ​ອາເມຣິກາ ແລະ​ຕໍ່​ມາ​ໃນ​ໂລກ. ຮູບ​ຂອງ​ສັດ​ຮ້າຍ​ແມ່ນ​ການ​ສົມຣົດ​ເຊີງ​ສັນຍາລັກ​ຂອງ Constantine ແລະ Irene, ຜູ້​ທັງ​ສອງ​ຖືກ​ເຮັດ​ໃຫ້​ອັບອາຍ​ໂດຍ​ການ​ສູນເສຍ​ອານາ​ເຂດ ແລະ​ນະຄອນ​ຫຼວງ​ຂອງ​ຕົນ​ໃຫ້​ແກ່​ອິດສະລາມ.

ການແຕ່ງງານຂອງພວກເຂົາຖືກລະບຸໄດ້ໂດຍການຈັດໃຫ້ປະຫວັດສາດທັງສອງສອດຄ່ອງກັນ, ແລະມັນໄດ້ຖືກເປັນແບບຢ່າງໄວ້ໂດຍການແຕ່ງງານລະຫວ່າງ Constantia ແລະ Licinius ໃນປີ 313 ເມື່ອພຣະບັນຍັດແຫ່ງ Milan ໄດ້ຖືກປະກາດໃຊ້, ແລະຄຣິດຈັກເຊີງສັນຍາລັກຂອງ Smyrna ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ແລະຄຣິດຈັກເຊີງສັນຍາລັກຂອງ Pergamos ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນ. ບັນດາຜູ້ທີ່ໂປໂລລະບຸວ່າເປັນຜູ້ໄດ້ຮັບການຫລົງຜິດຢ່າງແຮງກ້າ ປະຕິເສດທີ່ຈະເຫັນຂ່າວສານຄໍາເຕືອນຂອງໂປໂລ ຊຶ່ງລວມເຖິງການຖອຍຫ່າງອອກໄປ ກ່ອນທີ່ມະນຸດແຫ່ງບາບຈະຖືກເປີດເຜີຍ. ການຖອຍຫ່າງອອກໄປນັ້ນເກີດຂຶ້ນໃນປະຫວັດສາດຂອງ Pergamos, ແລະມະນຸດແຫ່ງບາບໄດ້ຖືກເປີດເຜີຍໃນປີ 538 ແລ້ວຄຣິດຈັກຂອງ Thyatira ຈຶ່ງໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນ.

ປະຫວັດສາດຂອງໂຣມຕາເວັນອອກໃຫ້ພະຍານສອງປະການແກ່ຄວາມຈິງແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກສະແດງໄວ້ເຊັ່ນກັນໃນຄວາມສຳພັນເຊີງສັນຍາລັກຂອງໂຣມຕາເວັນອອກກັບໂຣມຕາເວັນຕົກ. ໃນຄວາມສຳພັນນັ້ນ ໂຣມຕາເວັນຕົກແມ່ນຄຣິສຕະຈັກ ແລະ ໂຣມຕາເວັນອອກແມ່ນລັດ. ໂຣມແມ່ນການຜະສົມປະສານຂອງຄຣິສຕະຈັກແລະລັດ ດັ່ງທີ່ໄດ້ຖືກແທນໄວ້ໂດຍເຫຼັກແລະດິນເຜົາໃນດານີເອນ ບົດທີ 2.

ເຫດຜົນໜຶ່ງທີ່ສາມາດເຫັນໄດ້ຢ່າງໜັກແໜ້ນວ່າ ໃນວັນສຸດທ້າຍອິດສະລາມໃນທົ່ວໂລກຈະເຂົ້າມາຕໍ່ຕ້ານອໍານາດໜຶ່ງທີ່ຖືກແທນຄວາມໝາຍເປັນການປະສົມປະສານລະຫວ່າງຄຣິດຈັກແລະລັດ ໂດຍຍຶດເອົາດິນແດນແລະນະຄອນຫຼວງຂອງມັນ ນັ້ນ ໄດ້ຮັບການຄໍ້າຈູນໂດຍພະຍານອີກສອງປະການຈາກປະຫວັດສາດອັນສັກສິດໃນພຣະນິມິດບົດ 9. Osman ໄດ້ພິຊິດດິນແດນຂອງ Nicomedia ໃນວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1299, ແລະຕໍ່ມາລາວໄດ້ພິຊິດດິນແດນຂອງ Nicaea ສອງປີຕໍ່ມາໃນປີ 1301. ບຸດຊາຍຂອງລາວໄດ້ພິຊິດນະຄອນຫຼວງ Nicaea ໃນປີ 1331, ແລະບຸດຄົນດຽວກັນນັ້ນກໍໄດ້ພິຊິດນະຄອນຫຼວງ Nicomedia ໃນການລ້ອມເມືອງເປັນເວລາສີ່ປີທີ່ສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 1337. ບັນດາຜູ້ບຸກເບີກໄດ້ກໍານົດໝາຍວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1299 ໄວ້ກັບ Osman, ແຕ່ບໍ່ເຄີຍພິຈາລະນາຍຸດທະການຖັດໄປ ຄື ຍຸດທະການຂອງ Nicaea ໃນຖານະຂັ້ນຕອນປະຫວັດສາດຂັ້ນທີສອງໃນການສະຖາປະນາຈັກກະພັດ Ottoman. ວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1299 ເປັນຂັ້ນຕອນທໍາອິດໃນຫຼາຍຂັ້ນຕອນເພື່ອໄປເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດ. ສອງຂັ້ນຕອນທໍາອິດຂອງອິດສະລາມຕວກກີໄດ້ຊີ້ບອກຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຄໍາພະຍາກອນໜຶ່ງ ຊຶ່ງສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 1449, ແລ້ວອີກຄັ້ງໃນປີ 1840, ແລ້ວອີກຄັ້ງໃນ 9/11 ແລະແລ້ວອີກຄັ້ງໃນວັນທີ 31 ທັນວາ 2023.

ຂັ້ນທຳອິດໃນສອງຂັ້ນນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເປັນໝາຍສຳຄັນແຫ່ງການເລີ່ມຕົ້ນຂອງໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບປີເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເປັນໝາຍສຳຄັນແຫ່ງການເລີ່ມຕົ້ນຂອງສາມສິບແປດປີອີກດ້ວຍ. ມັນເລີ່ມຕົ້ນເມື່ອ Osman ໄດ້ຍຶດດິນແດນຂອງ Nicomedia, ແລະມັນໄດ້ສິ້ນສຸດລົງສາມສິບແປດປີຕໍ່ມາ ເມື່ອບຸດຂອງ Osman ໄດ້ຍຶດເອົານະຄອນຫຼວງຂອງ Nicomedia ໃນຕອນທ້າຍຂອງການປິດລ້ອມສີ່ປີໃນປີ 1337. ຕົວເລກສາມສິບແປດເປັນຕົວແທນຂອງ “ການລຸກຂຶ້ນ,” ແລະຂັ້ນເລີ່ມຕົ້ນທີ່ Osman ຍຶດດິນແດນນັ້ນ ໄດ້ເປັນໝາຍສຳຄັນແຫ່ງການລຸກຂຶ້ນຂອງອິສລາມຕວກກີ. ໃນຂັ້ນທຳອິດນັ້ນຂອງສາມສິບແປດປີ, ການປິດລ້ອມ “ສີ່ປີ” ເປັນໝາຍສຳຄັນແຫ່ງບົດສະຫຼຸບ. ໃນຂັ້ນສຸດທ້າຍຂອງໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບປີ, ການຖືກຫຍາມຫມິ່ນໄດ້ຖືກນຳມາ ແລະອີກສີ່ປີຕໍ່ມາ ໃນປີ 1453, ນະຄອນຫຼວງຂອງໂຣມຕາເວັນອອກຖືກຍຶດເອົາ.

ບໍ່ວ່າຈະເປັນຊາວຕຸລະກີອອດໂຕມັນໃນປີ 1453 ຫຼືບຸດຊາຍຂອງ Osman ຜູ້ຍຶດໄດ້ທັງ Nicomedia ໃນປີ 1337 ແລະ Nicaea ໃນປີ 1331, ໃນທັງສາມກໍລະນີ ນະຄອນຫຼວງແຕ່ລະແຫ່ງໄດ້ເຄີຍຮັບໃຊ້ໃນບາງຊ່ວງຂອງປະຫວັດສາດເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງໂຣມຕາເວັນອອກ. ທັງສາມເສັ້ນລ້ວນກຳລັງຊີ້ບອກເຖິງການພິຊິດໂຣມຕາເວັນອອກ. ເສັ້ນທັງສາມແຕ່ລະເສັ້ນຊີ້ບອກວ່າ ອິດສະລາມໄດ້ພິຊິດດິນແດນກ່ອນ ແລະຕໍ່ມາຈຶ່ງພິຊິດນະຄອນຫຼວງຂອງໂຣມຕາເວັນອອກ. ຊື່ຂອງນະຄອນຫຼວງທັງສາມກໍເປັນຊື່ດຽວກັນກັບຊື່ຂອງດິນແດນນັ້ນ. ແຕ່ລະເສັ້ນໃນສາມເສັ້ນນີ້ມີບຸກຄົນທາງປະຫວັດສາດທີ່ເປັນ alpha ແລະ omega ຢ່າງແຈ່ມແຈ້ງຈຳແນກໄດ້. ໃນຂະນະທີ່ກຳລັງຊີ້ບອກຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງຄຣິດຕະຈັກກັບລັດ ພ້ອມກັບການທີ່ທັງ emperor ແລະ empress ຖືກອິດສະລາມເຮັດໃຫ້ອັບອາຍ, ການເຮັດໃຫ້ອັບອາຍໃນຄຳພະຍາກອນນັ້ນໄດ້ຜູກເສັ້ນທັງຫຼາຍຂອງພວກເຂົາເຂົ້າໄວ້ກັບໂຣມຕາເວັນຕົກ, ຊຶ່ງກໍໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ອັບອາຍເຊັ່ນກັນໂດຍ Constantine the Great ເມື່ອພຣະອົງເລືອກ Constantinople ເໜືອເມືອງ Rome ໃນປີ 330. ການເຮັດໃຫ້ອັບອາຍເທື່ອສຸດທ້າຍຂອງໂຣມຕາເວັນຕົກເກີດຂຶ້ນໃນປີ 476 ກັບຈັກກະພັດອົງສຸດທ້າຍ, ແລະນັບແຕ່ນັ້ນມາມັນກໍສືບຕໍ່ເສື່ອມຖອຍລົງຢ່າງວ່ອງໄວ.

ໂຣມຝ່າຍຕາເວັນຕົກ ເມື່ອພິຈາລະນາທຽບກັບໂຣມຝ່າຍຕາເວັນອອກ ແມ່ນຄຣິສຕະຈັກ; ຝ່າຍຕາເວັນອອກແມ່ນລັດ. ການຖືກເຮັດໃຫ້ອັບອາຍໃນຕອນຕົ້ນໃນປີ 330, ຕໍ່ມາແມ່ນການຖືກເຮັດໃຫ້ອັບອາຍໃນປີ 476, ແລ້ວໃນປີ 782 ແລະຕໍ່ມາອີກໃນປີ 1449. ເປັນເສັ້ນສາຍແຫ່ງການຖືກເຮັດໃຫ້ອັບອາຍ ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການແບ່ງແຍກຂອງອານາຈັກ, ຕາມມາໃນປີ 476 ດ້ວຍການຖືກເຮັດໃຫ້ອັບອາຍແຫ່ງການສູນເສຍຈັກກະພັດ ແລະດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງສູນເສຍຈັກກະພັດອານາຈັກດ້ວຍ, ແລ້ວຈຶ່ງຕາມມາດ້ວຍອິດສະລາມນຳຄວາມອັບອາຍມາສູ່ດິນແດນຂອງຝ່າຍຕາເວັນອອກກ່ອນໃນປີ 782 ແລະຕໍ່ມາສູ່ນະຄອນຫຼວງຂອງຝ່າຍຕາເວັນອອກໃນປີ 1453.

ອິດສະລາມໃນຄໍາພະຍາກອນຂອງພຣະຄໍາພີໄດ້ເຮັດໃຫ້ສາຍເຊື້ອຂອງໂຣມທັງຝ່າຍຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກປາກົດຊັດແຈ້ງ, ແລະແສງສະຫວ່າງທີ່ອິດສະລາມກໍາລັງຜະລິດໃນທຸກມື້ນີ້ນັ້ນສອດຄ່ອງກັນກັບ, ແຕ່ກໍໄກເກີນກວ່າ, ແສງສະຫວ່າງພື້ນຖານທີ່ອິດສະລາມເຄີຍເປັນສໍາລັບຜູ້ບຸກເບີກ Millerite. ເວລາແຫ່ງການທົດສອບທີ່ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 2024 ດ້ວຍຄໍາຖາມວ່າຜູ້ໃດຄື ‘the robbers of thy people who establish the vision’ ແມ່ນອາລະຟາຂອງຊ່ວງເວລາແຫ່ງການທົດສອບ, ແລະບັດນີ້ໃນຕອນທ້າຍຂອງຊ່ວງເວລາແຫ່ງການທົດສອບ ແສງສະຫວ່າງຈາກຫົວຂໍ້ອິດສະລາມໃນພຣະນິມິດບົດທີເກົ້າໄດ້ເພີ່ມພະຍານຂອງໂຣມຕາເວັນຕົກແລະຕາເວັນອອກ ຊຶ່ງບໍ່ເຄີຍຖືກພິຈາລະນາເລີຍຈົນກວ່າຈະຮອດວັນຫຼັງໆໃນປັດຈຸບັນນີ້.

ເສັ້ນທາງແຫ່ງຄຳພະຍາກອນຂອງອິດສະລາມ ທີ່ຖືກນຳສະເໜີໃນບົດທີ່ເກົ້າເຖິງບົດທີ່ສິບເອັດ ໄດ້ຮວບຮວມເອົາເສັ້ນທາງແຫ່ງປະຫວັດສາດທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນຂໍ້ທີ່ສິບເຖິງສິບຫົກຂອງດານີເອນ 11 ໂດຍການຈັດຫາຄຳພະຍານທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັບເສັ້ນທາງຕ່າງໆທີ່ກຳລັງຖືກພິຈາລະນາຢູ່ໃນບົດຄວາມເຫຼົ່ານີ້. ແຕ່ພາຍໃນພາບປະກອບແຫ່ງຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບການລຸກຂຶ້ນຂອງອິດສະລາມນັ້ນ ຍັງມີການລຸກຂຶ້ນຂອງທັງຂະບວນການມິນເລີໄຣດ ແລະຂະບວນການຂອງໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນອີກດ້ວຍ. ສອງໄລຍະເວລາສີ່ປີ ທີ່ຖືກຈັດວາງໄວ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງພາຍໃນ ແລະເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຄຳພະຍາກອນເລື່ອງເວລາໃນພຣະນິມິດ 9 ເປັນພະຍານແກ່ສີ່ປີຈາກ 1840 ເຖິງ 1844. ໃນປີ 1844 ເວລາແຫ່ງຄຳພະຍາກອນບໍ່ມີອີກຕໍ່ໄປ ດັ່ງນັ້ນໄລຍະສັນຍາລັກສີ່ປີນັ້ນຈຶ່ງຖືກກຳນົດໂດຍລັກສະນະແຫ່ງຄຳພະຍາກອນຂອງມັນ ບໍ່ແມ່ນໂດຍເວລາ. ໄລຍະສີ່ປີທຳອິດລະບຸເຖິງອິດສະລາມທີ່ພິຊິດນິໂກເມເດຍ ອັນເປັນອະດີດນະຄອນຫຼວງໂຣມັນຝ່າຍຕາເວັນອອກ ໃນປີ 1337, ສາມສິບແປດປີຫຼັງຈາກບິດາຂອງລາວໄດ້ພິຊິດດິນແດນນັ້ນ. ສີ່ປີຊຸດທີສອງລະບຸເຖິງການຖືກເຮັດໃຫ້ອັບອາຍຂອງຜູ້ປົກຄອງທາງການເມືອງ ແລະທາງສາສະໜາຂອງໂຣມຝ່າຍຕາເວັນອອກໃນປີ 1449, ຊຶ່ງຖືກນຳມາໂດຍອິດສະລາມ; ແລະສີ່ປີຊຸດທີສາມລະບຸເຖິງການສຳແດງອັນສະຫງ່າງາມແຫ່ງລິດອຳນາດຂອງພຣະເຈົ້າ ເມື່ອທູດສະຫວັນຜູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນໂລກສະຫວ່າງດ້ວຍສະຫງ່າລາສີຂອງທ່ານ ໄດ້ລົງມາໃນວັນທີ 11 ສິງຫາ 1840.

ປະຫວັດຂອງກຸ່ມ Millerite ກ່ຽວກັບທູດສະຫວັນອົງທີໜຶ່ງແລະອົງທີສອງ ສອດຄ່ອງກັນກັບປະຫວັດຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ໃນຊ່ວງການປະທັບຕາຂອງຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ. ວຽກງານການປະທັບຕາຂັ້ນສຸດທ້າຍນັ້ນແມ່ນການລົບລ້າງບາບອອກ, ມັນແມ່ນການປະສົມປະສານຂອງພຣະພາວະກັບມະນຸດພາວະ ແລະມັນເກີດຂຶ້ນໃນລະຫວ່າງສົງຄາມທີ່ຖືກນຳມາໂດຍອິສລາມ.

ການສຳເລັດຢ່າງຄົບຖ້ວນຂອງຄຳພະຍາກອນທຸກຂໍ້ຢູ່ໃນຍຸກສຸດທ້າຍ, ດັ່ງນັ້ນ ຂໍ້ຄວາມຕອນນີ້ຈຶ່ງຊີ້ບອກເຖິງການປະທັບຕາຂອງຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຄົນ. ຄຳພະຍາກອນເລື່ອງອິດສະລາມໃນພຣະນິມິດບົດ 9 ໄດ້ຈັດຫາກະແຈທາງປະຫວັດສາດເພື່ອນຳພາການສະແດງປະກອບອັນສົມບູນທີ່ສຸດເຖິງລິດອຳນາດທີ່ສະຖາປະນານິມິດນັ້ນໃຫ້ປະສານເຂົ້າກັນໃນປະຫວັດສາດ ຊຶ່ງໄດ້ບັນລຸຈຸດສຸດຍອດໃນວັນທີ 11 ສິງຫາ 1840 ເມື່ອອິດສະລາມຖືກຫຍັບຢັ້ງ. ຈາກຈຸດນັ້ນ ຄຳພະຍານຂອງພຣະນິມິດບົດ 9 ໄດ້ຂະຫຍາຍຕໍ່ເນື່ອງໄປສູ່ບົດ 10 ແລະປະຫວັດຂອງທູດສະຫວັນອົງທີໜຶ່ງແລະອົງທີສອງ. ຈາກນັ້ນໃນບົດ 11 ວິບັດປະການທີສາມກໍມາເຖິງຢ່າງກະທັນຫັນໃນເວລາຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດ, ຊຶ່ງເປັນເວລາທີ່ສຽງຮ້ອງອັນດັງກ້ອງຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມເລີ່ມຕົ້ນ. ບົດ 9 ເປັນກະແຈເລື່ອງອິດສະລາມໃນການຈັດລະບຽບການລຸກຂຶ້ນແລະການລົ້ມສະລາຍຂອງອານາຈັກຕ່າງໆຕາມທີ່ໄດ້ສຳແດງໄວ້ໃນພຣະທຳດານີເອນແລະພຣະນິມິດ. ບົດ 10 ແລະ 11 ຊີ້ບອກເຖິງປະສົບການຂອງພົມມະຈາຣີຍິງທີ່ມີປັນຍາຈຳນວນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ. ບົດ 9 ຊີ້ບອກເຖິງສັນຍະລັກທີ່ສະຖາປະນານິມິດພາຍນອກ ແລະບົດ 10 ແລະ 11 ຊີ້ບອກເຖິງນິມິດພາຍໃນທີ່ກ່ຽວເນື່ອງກັບການຕິດຕາມພຣະເມສານ້ອຍເຂົ້າໄປໃນບ່ອນບໍລິສຸດທີ່ສຸດ.

ດີໂອກລີທຽນໄດ້ແບ່ງໂຣມອອກເປັນຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກຕາມກົດໝາຍໃນປີ 393, ແລະຄອນສະຕັນຕິນໄດ້ແບ່ງໂຣມອອກເປັນຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກໃນຄວາມໝາຍແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນປີ 330. ໃນປີ 395, ເມື່ອຈັກກະພັດ Theodosius I ສິ້ນພະຊົນ, ອານາຈັກໄດ້ຖືກແບ່ງຢ່າງເປັນທາງການແລະຖາວອນ ເມື່ອພຣະອົງໄດ້ຍົກມອບຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກໃຫ້ແກ່ພຣະໂອຣົດທັງສອງຂອງພຣະອົງ. ຄຣິສຕະຈັກຄາທອລິກໄດ້ແບ່ງອອກເປັນຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກໃນປີ 1054 ໃນເຫດການ “ການແຕກແຍກໃຫຍ່.” ການແບ່ງແຍກນັ້ນເປັນໄປຢ່າງຄ່ອຍເປັນຄ່ອຍໄປ ດັ່ງເຊັ່ນຄວາມລົ້ມສະລາຍທີ່ຕາມມາ. ການແບ່ງແຍກນັ້ນຍັງຄົງຢູ່ຈົນເຖິງທຸກມື້ນີ້. ພາຍໃນຫ້າສິບປີນັບຈາກວັນເວລານັ້ນ, ຄຣິສຕະຈັກຝ່າຍຕາເວັນຕົກໃນໂຣມໄດ້ເລີ່ມສົງຄາມຄຣູເສດຕໍ່ຕ້ານອິດສະລາມເປັນເວລາປະມານສອງຮ້ອຍປີ. ໂຣມຝ່າຍຕາເວັນຕົກລົ້ມລົງເມື່ອມັນສູນເສຍຈັກກະພັດອົງສຸດທ້າຍໃນປີ 476. ໂຣມຝ່າຍຕາເວັນອອກລົ້ມລົງໃນປີ 1453. ໂຣມຂອງພະສັນຕະປາປາລົ້ມລົງໃນປີ 1798. ໂຣມນອກສາສະໜາໄດ້ແບ່ງອອກເປັນຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກໃນປີ 393, 330 ແລະ 395. ໂຣມຂອງພະສັນຕະປາປາໄດ້ແບ່ງອອກເປັນຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກໃນປີ 1054. Sister White ໄດ້ຊີ້ວ່າການລຸກຂຶ້ນແລະການລົ້ມລົງຂອງບັນດາອານາຈັກເປັນຈຸດອ້າງອີງຫຼັກໃນການສຶກສາພຣະວັຈນະຂອງພຣະເຈົ້າ.

ບັນດາອານາຈັກທີ່ຖືກນຳອອກມາສູ່ແສງສະຫວ່າງແຫ່ງປະຫວັດສາດຈາກພຣະນິມິດບົດທີເກົ້າ ຍິ່ງເສີມກຳລັງໃຫ້ແກ່ຂໍ້ໂຕ້ແຍ້ງວ່າ ໂຣມແມ່ນຜູ້ທີ່ສະຖາປະນານິມິດນັ້ນ. ຄວາມເຊື່ອມໂຍງທາງຄຳພະຍາກອນລະຫວ່າງອິດສະລາມກັບຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ ເປັນຫຼັກຖານວ່າ ຂ່າວສານແຫ່ງສຽງຮ້ອງໃນຕອນທ່ຽງຄືນ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນແບບຢ່າງໄວ້ໂດຍພຣະຄຣິດຜູ້ຊົງຂີ່ລາເຂົ້າໄປໃນເຢຣູຊາເລັມ ຖືກແທນໄວ້ໂດຍຄຳພະຍາກອນເວລາໜຶ່ງ ທີ່ເລີ່ມຕົ້ນໃນສະໄໝຂອງວິບັດຄັ້ງທຳອິດ ດຳເນີນຕໍ່ໄປໃນສ່ວນທີສອງຂອງຄຳພະຍາກອນໃນວິບັດຄັ້ງທີສອງ ແລະໄດ້ບັນລຸຄວາມສຳເລັດຂອງມັນໃນປະຫວັດສາດສີ່ປີ ທີ່ການເຄື່ອນໄຫວມິນເລີໄຣຕ໌ຂອງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດແລະອົງທີສອງ ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນດ້ວຍການສຳເລັດຂອງຄຳພະຍາກອນນັ້ນເອງ. ຄຳພະຍາກອນນັ້ນໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍສັນຍະລັກ “ສາມສິບແປດແລະສອງປີ” (1299 ແລະ 1301) ປີ ອັນເປັນເຄື່ອງໝາຍເຖິງການຜຸດຂຶ້ນຂອງອິດສະລາມ ແລະມັນໄດ້ສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍສັນຍະລັກ “ສາມສິບແປດແລະສອງປີ” (1838 ແລະ 1840) ອັນເປັນເຄື່ອງໝາຍເຖິງການຜຸດຂຶ້ນຂອງພວກມິນເລີໄຣຕ໌.

ໃນປີ 1844, ໃນຕອນສິ້ນສຸດຂອງໄລຍະສີ່ປີຂອງພວກ Millerites ທີ່ໄດ້ຖືກສຳແດງເປັນແບບໂດຍການປິດລ້ອມຈາກ 1333 ເຖິງ 1337, ແລະຈາກ 1449 ຈົນເຖິງການປິດລ້ອມໃນ 1453, ເວລາພະຍາກອນບໍ່ຄວນຖືກນຳມາປະຍຸກຕໍ່ໄປອີກ. ການຍົກຂຶ້ນຂອງທຸງໝາຍຂອງຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ ມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງໂດຍກົງກັບຄຳພະຍາກອນບ່ອນທີ່ອິດສະລາມຖືກຍົກຂຶ້ນ.

ຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ສິບສີ່ພັນນັ້ນ ສະທ້ອນພຣະລັກສະນະຂອງພຣະຄຣິດຢ່າງສົມບູນແບບ, ແລະພຣະຄຣິດນັ້ນ ໃນບັນດາພາບແທນເຊີງສັນຍາລັກອື່ນໆ ຊົງເປັນ “ເຄືອອະງຸ່ນທີ່ຊົງເລືອກ.” ອິດສະມາເອນໄດ້ຮັບການລະບຸວ່າເປັນຄົນ “ປ່າ” ໃນ ປະຖົມມະການ 16:12.

ຄໍາທີ່ແປວ່າ “ປ່າ” ແມ່ນໝາຍເຖິງລາອາຣາເບຍປ່າ. ຜູ້ແທນຂອງພຣະຄຣິດໃນວັນສຸດທ້າຍຂີ່ເທິງຂ່າວສານຂອງລາອາຣາເບຍປ່າ, ລາຕົວທີ່ພຣະຄຣິດໄດ້ຂີ່ເຂົ້າໄປໃນເຢຣູຊາເລັມ, ລາຕົວທີ່ໃນທີ່ສຸດໄດ້ເວົ້າຫຼັງຈາກບາລາອາມໄດ້ຕີມັນເປັນຄັ້ງທີສາມ. ຂ່າວສານທີ່ໄດ້ໃຫ້ພະລັງແກ່ຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດໃນປີ 1840 ບໍ່ໄດ້ເຫັນຄໍາພະຍາກອນໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບປີທີ່ກ່ຽວຂ້ອງແລະສໍາຄັນຢູ່ໃນປະຫວັດສາດແຫ່ງຄໍາພະຍາກອນນັ້ນເອງ ບ່ອນທີ່ຂ່າວສານທີ່ໃຫ້ພະລັງແກ່ຂະບວນການນັ້ນຕັ້ງຢູ່. ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ເຫັນສອງຊ່ວງເວລາສີ່ປີໃນຄໍາພະຍາກອນເວລາດຽວກັນນັ້ນ ຊຶ່ງເປັນແບບຢ່າງຂອງປະຫວັດສາດຈາກ 1840 ຫາ 1844. ບັດນີ້ ສິງໂຕແຫ່ງເຜົ່າຢູດາກໍາລັງເປີດເຜີຍແສງສະຫວ່າງຈາກ “ທາງເກົ່າ” ທີ່ບໍ່ເຄີຍມີຜູ້ໃດເຫັນມາກ່ອນ, ແລະມັນເປັນແສງສະຫວ່າງທີ່ສອດຄ່ອງກັບແສງສະຫວ່າງນັ້ນທີ່ໄດ້ກໍາລັງເປີດເຜີຍມາຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 31 ທັນວາ 2023. ມັນໄດ້ຂະຈັດຄວາມສົງໄສທັງປວງວ່າ ອິສລາມແມ່ນຜູ້ທີ່ໂຈມຕີ Nashville. ແສງສະຫວ່າງນັ້ນໃຫ້ຄວາມແຈ້ງແກ່ສັນຍາລັກຂອງໂຣມ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງກາຍເປັນຖ້ອຍຄໍາ omega ຕໍ່ການໂຕ້ຖຽງ alpha ໃນປີ 2024 ກ່ຽວກັບພວກໂຈນຂອງປະຊາຊົນຂອງເຈົ້າ, ແລະມັນຍັງເປັນສັນຍາລັກ omega ຂອງຂໍ້ໂຕ້ຖຽງກ່ຽວກັບສັນຍາລັກດຽວກັນນັ້ນໃນປະຫວັດສາດຂອງ Millerite. ມັນຊີ້ບອກວ່າ ອິສລາມໃນຄໍາພະຍາກອນເວລາຂອງ Revelation 9 ແມ່ນຂ່າວສານພາຍນອກໃນລະຫວ່າງປະຫວັດສາດພາຍໃນຂອງເວລາແຫ່ງການປະທັບຕາຂອງໜຶ່ງແສນສີ່ສິບສີ່ພັນຄົນ. ພວກເຮົາໄດ້ສອນຄວາມຈິງນີ້ມາໄລຍະໜຶ່ງແລ້ວ, ແຕ່ບັດນີ້ມັນສາມາດຖືກສະແດງໄດ້ຢູ່ເທິງເສັ້ນດຽວ ຊຶ່ງເລີ່ມຕົ້ນຢູ່ Revelation 9 ແລະສິ້ນສຸດຢູ່ Revelation 11. ຊ່ວງເວລາສີ່ປີທີສາມທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັບຄໍາພະຍາກອນເວລາຂອງອິສລາມ ຊຶ່ງໄດ້ສໍາເລັດໃນຊ່ວງ 1840 ຫາ 1844 ສະແດງໃຫ້ເຫັນເວລາແຫ່ງການປະທັບຕາຂອງໜຶ່ງແສນສີ່ສິບສີ່ພັນຄົນ. ໂດຍແຜ່ນດິນໄຫວໃຫຍ່ໃນ Revelation 11 ໜຶ່ງແສນສີ່ສິບສີ່ພັນຄົນຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນທຸງສັນຍານ.

ໃນ ເອເຊກຽນ ບົດ 37 ການຍົກຂຶ້ນຂອງປະຊາກອນຂອງພຣະເຈົ້າໃຫ້ເປັນກອງທັບນັ້ນ ເປັນຂະບວນການສອງຂັ້ນຕອນ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກເປັນແບບໄວ້ແລ້ວໂດຍການສ້າງອາດາມ. ປະການທໍາອິດ ອາດາມຖືກປັ້ນຂຶ້ນຈາກດິນເຫນຽວ, ແລ້ວຈາກນັ້ນ ພຣະຄຣິດໄດ້ຊົງພັດລົມຫາຍໃຈແຫ່ງຊີວິດເຂົ້າໃນລາວ. ໃນ ເອເຊກຽນ ຄໍາພະຍາກອນຄັ້ງທໍາອິດໄດ້ກໍ່ຮ່າງກາຍທີ່ຕາຍແລ້ວຂຶ້ນ, ແຕ່ພວກມັນຍັງຄົງຕາຍຢູ່. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ລົມທັງສີ່ໄດ້ຖືກພັດເຂົ້າໃສ່ຮ່າງກາຍເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະພວກມັນກໍລຸກຂຶ້ນເປັນກອງທັບອັນເຂັ້ມແຂງຢ່າງຍິ່ງ. ຈໍານວນສາມສິບແປດ ແລະ ສີ່ສິບ ເປັນຕົວແທນຂອງສອງຂັ້ນຕອນນັ້ນ.

ພວກເຮົາຈະສືບຕໍ່ກ່າວເຖິງສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ໃນບົດຄວາມຖັດໄປ.