ປະຫວັດສາດທີ່ຖືກປິດບັງຂອງຂໍ້ທີ່ສີ່ສິບ - ເລກທີຊາວຫ້າ

ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ດຶງເອົາຈາກຂໍ້ຄວາມໜຶ່ງໃນ Testimonies ທີ່ນຳສະເໜີແນວຄວາມຈິງຫຼາຍປະການ ທີ່ເກື່ອງໂຍງກັບປະສົບການຂອງ Ezekiel, Isaiah ແລະ John ພາຍໃນພະວິຫານ. John ໄດ້ຫັນກັບໄປເພື່ອເຫັນສຽງທີ່ຢູ່ທາງຫຼັງຂອງທ່ານໃນ Revelation ບົດທີ 1.

ຈາກເກາະປາດໂມສ ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນເຂົ້າໄປໃນພຣະວິຫານສະຫວັນ ບ່ອນທີ່ໂຢຮັນໄດ້ເຫັນນິມິດເຖິງພຣະຄຣິດ ຊຶ່ງຊິສເຕີໄວທ໌ໄດ້ບອກແກ່ພວກເຮົານັ້ນ ເປັນນິມິດດຽວກັນກັບທີ່ດານີເອນໄດ້ເຫັນໃນບົດທີສິບແຫ່ງໜັງສືຂອງທ່ານ.

ເກົ້າຂໍ້ພຣະຄຳທຳອິດໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການສຳແດງພຣະເຢຊູຄຣິດຖືກເປີດຜະນຶກອອກແນວໃດ ກ່ອນທີ່ເວລາແຫ່ງການທົດລອງຂອງມະນຸດຈະສິ້ນສຸດລົງ. ການສຳແດງນັ້ນໄດ້ຖືກປະທານໂດຍພຣະເຈົ້າແກ່ພຣະເຢຊູ, ແລະພຣະອົງໄດ້ປະທານຕໍ່ໃຫ້ກາບຣີເອນ, ແລະກາບຣີເອນໄດ້ປະທານຕໍ່ໃຫ້ໂຢຮັນ ພ້ອມດ້ວຍພັນທະກິດໃຫ້ໂຢຮັນສົ່ງຂໍ້ຄວາມນັ້ນໄປຍັງຄຣິສຕະຈັກທັງເຈັດ. ເອຊາຢາໄດ້ຮັບພັນທະກິດໃຫ້ກະທຳເຊັ່ນດຽວກັນໃນບົດທີຫົກ, ແລະເອເຊກຽນກໍໄດ້ຮັບພຣະບັນຊາອັນດຽວກັນໃນບົດທີສອງແລະສາມ. ໂຢຮັນເປັນນັກໂທດເມື່ອລາວໄດ້ຮັບພັນທະກິດຂອງລາວ, ສ່ວນເອເຊກຽນແລະດານີເອນເປັນຊະເລີຍຢູ່ໃນບາບີໂລນ ແລະເອຊາຢາກໍດຳລົງຊີວິດຢູ່ໃນຍຸກປະຫວັດສາດຂອງກະສັດອາຫາດຜູ້ຊົ່ວຮ້າຍແຫ່ງຢູດາ.

ພະຍານສີ່ປະການໃນພຣະຄໍາພີຢືນຢັນຄວາມຈິງວ່າ ຂ່າວສານແຫ່ງພຣະນິມິດຂອງພຣະເຢຊູຄຣິດໄດ້ຖືກປະທານແກ່ບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ຊຶ່ງຖືກເປັນແບບຢ່າງໂດຍປະສົບການຂອງຜູ້ພະຍາກອນເຫຼົ່ານີ້ໃນສະຖານບໍລິສຸດ. ເມື່ອພວກເຮົາເຂົ້າໄປໃນສະຖານບໍລິສຸດໃນສະຫວັນ ເມື່ອນັ້ນເຮົາຈຶ່ງໄດ້ຮັບຂ່າວສານທີ່ພວກເຮົາຖືກຊົງກໍານົດໄວ້ໃຫ້ປະກາດ. “ໄຟແຫ່ງເຕົາ” ຊຶ່ງທົດສອບ “ທຸກດວງວິນຍານ” ນັ້ນ ຄືເຕົາໄຟໃນມາລາກີບົດທີ 3.

ຊ່າງຫຼອມຮູ້ວ່າເງິນໄດ້ຢູ່ໃນເຕົາຫຼອມເປັນເວລາທີ່ຖືກຕ້ອງແລ້ວ ເມື່ອເງິນນັ້ນບໍລິສຸດຈົນສາມາດສະທ້ອນໃບໜ້າຂອງຊ່າງຫຼອມໄດ້. ຂໍ້ເທັດຈິງນີ້ກ່ຽວກັບວິທີທີ່ໃນສະໄໝບູຮານໄດ້ຫຼອມເງິນ ສອດຄ່ອງກັບຄຳກິລິຍາເຫດໃຫ້ເກີດ “marah” ທີ່ດານີເອນໄດ້ເຫັນໃນບົດທີສິບ. ໃນວັນສຸດທ້າຍເຫຼົ່ານີ້ ອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າກຳລັງນຳພາປະຊາຊົນຂອງພຣະອົງເຂົ້າໄປໃນພຣະວິຫານ ເພື່ອທົດສອບ ຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລະກຳຈັດມົນທິນຂອງຜູ້ສະໝັກທີ່ຈະເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງທຸງໝາຍແຫ່ງໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຄົນນັ້ນ. ໃນຊ່ວງເວລານີ້ “ພຣະອົງຈະຊົງກະທຳຮ່ວມກັບ” ພວກເຮົາ, “ຖ້າ” ພວກເຮົາ “ຈະລະທິ້ງຄວາມຊົ່ວຊ້າ ແລະກາຍເປັນຜູ້ບໍລິສຸດໃນໃຈແລະໃນຊີວິດ.” ບາງຄົນດັ່ງໃນດານີເອນບົດທີສິບ ຫຼົບໜີຈາກປະສົບການນັ້ນ, ແຕ່ບັນດາຜູ້ທີ່ມີດານີເອນເປັນສັນຍາລັກນັ້ນ ຜູ້ທີ່ໄດ້ເຫັນນິມິດກະຈົກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງການສຳແດງພຣະເຢຊູຄຣິດ ຈະ, ດັ່ງທີ່ເອຊາຢາໄດ້ພັນລະນາ, ມີຖ່ານໄຟຈາກແທ່ນບູຊາແຕະຕ້ອງຮິມຝີປາກຂອງພວກເຂົາ ແລະຈະຖືກຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລະຖືກຕຽມພ້ອມເພື່ອປະກາດຂ່າວສານແກ່ທັງຄຣິດຕະຈັກທີ່ເສື່ອມຖອຍໃນຄວາມເຊື່ອ, ແລະຈາກນັ້ນແກ່ໂລກ.

ຂ່າວສານນີ້ໄດ້ຖືກນໍາສະເໜີແກ່ບັນດາດວງວິນຍານຜູ້ສັດຊື່ໃນພະວິຫານ. ພຣະນິຕິກໍາ ບົດທີຊາວສາມ ເມື່ອນໍາມາຈັດໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບລະດູການເພນເຕກອສ ຍ່ອມຖືກຈັດໄວ້ເພື່ອສະທ້ອນຫີບແຫ່ງພັນທະສັນຍາໃນສະຖານບໍລິສຸດທີ່ສຸດ. ໂດຍຄວາມເຊື່ອ ໂຄງຮ່າງຂອງຂ່າວສານໃນບົດນັ້ນບົ່ງຊີ້ເຄື່ອງໝາຍສາມປະການພາຍໃນປະຫວັດສາດອັນສັກສິດ ທີ່ການທົດສອບແຫ່ງເຕົາໄຟໄດ້ສໍາເລັດລົງ. ລ້ຳເລິກຢ່າງພຣະເຈົ້າຊົງກໍານົດ—ໂຄງສ້າງທາງຄໍາພະຍາກອນຂອງບົດທີຊາວສາມ ເປີດໂອກາດໃຫ້ນັກສຶກສາຄໍາພະຍາກອນກໍານົດຕໍາແໜ່ງຂອງເອເຊກຽນໃນຂໍ້ທີໜຶ່ງຂອງບົດທີໜຶ່ງ.

ໃນຖານະເປັນປະໂລຫິດໃນຊ່ວງເວລາແຫ່ງການປະທັບຕາຂອງຜູ້ໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ, ເອເຊກຽນຢູ່ໃນປີທີສາມສິບຂອງວົງຈອນຢູບີລີທີສິບເຈັດ, ຫ້າປີກ່ອນການປິດລ້ອມເຢຣູຊາເລັມເປັນຄັ້ງທີສາມໃນຈຳນວນສາມຄັ້ງ ໂດຍເນບູກາດເນັດຊາ ໃນປີ 587 ກ່ອນ ຄ.ສ. ປີທີສາມສິບໃນຂໍ້ພຣະຄຳນັ້ນແມ່ນສາມສິບປີຫຼັງຈາກການຟື້ນຟູອັນຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດພຣະສັນຍາເກົ່າ, ແລະຢູ່ໃນວັນທີຫ້າຂອງປີທີຫ້າ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງໃຫ້ເລກຫ້າປະທັບຢູ່ເທິງຄຳພະຍານຂອງເອເຊກຽນ. ໃນສອງຂໍ້ເປີດຕົ້ນນັ້ນ ພວກເຮົາພົບວ່າເລກສາມສິບຖືກລະບຸໜຶ່ງຄັ້ງ ແລະເລກຫ້າຖືກກ່າວເຖິງສາມຄັ້ງ. ໃນໂຄງສ້າງຂອງເລວີນິຕິບົດ 23 ທີ່ສອດຄ່ອງກັບລະດູເພນເຕກອດ, ການທົດສອບຄັ້ງທີສອງອັນເປັນຕົວແທນໂດຍເລກສາມສິບ ຍືດໄປເຖິງງານສະຫຼອງແຫ່ງສຽງແກ, ແລ້ວອີກຫ້າມື້ໄປສູ່ການສະເດັດຂຶ້ນຂອງພຣະຄຣິດ, ແລ້ວອີກຫ້າມື້ໄປສູ່ວັນແຫ່ງການລົບມົນທິນ, ແລ້ວອີກຫ້າມື້ໄປສູ່ໝຸດໝາຍທີ່ເປັນຕົວແທນທັງຝົນຕົ້ນ (Pentecost) ແລະຝົນປາຍ (Tabernacles). ໂຄງສ້າງນັ້ນນຳສະເໜີສາມສິບ ຕາມດ້ວຍສາມຂັ້ນຂອງຫ້າ. ເອເຊກຽນຢູ່ໃນພຣະວິຫານ ແລະໂຄງສ້າງຂອງເລວີນິຕິບົດ 23 ຄືຫີບພັນທະສັນຍາ.

ປະຫວັດສາດເປັນພະຍານຢືນຢັນຄວາມຈິງວ່າ ໃນເວລານັ້ນເອເຊກຽນຢູ່ກ່ອນໜ້າການລ້ອມເມືອງເຊິ່ງເປັນສັນຍະລັກຢູ່ຫ້າປີ ແລະການລ້ອມເມືອງນັ້ນໄດ້ສິ້ນສຸດລົງໃນຖານະເປັນແບບຢ່າງພະຍາກອນຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ກຳລັງຈະມາເຖິງໃນໄວໆນີ້ ດັ່ງທີ່ຖືກແທນນຳໂດຍການທຳລາຍເຢຣູຊາເລັມ. ຈຳນວນ “ຫ້າ” ເປັນອົງປະກອບຫຼັກປະການໜຶ່ງໃນແບບແຜນຂອງເລວີນິຕິ ບົດ 23 ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຈຳນວນສາມສິບ.

ໃນບົດຄວາມເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນແລ້ວວ່າ ເມື່ອຂໍ້ທຳອິດຊາວສອງຂໍ້ຂອງບົດນັ້ນ ຖືກຈັດໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຂໍ້ສຸດທ້າຍຊາວສອງຂໍ້, ແລະຈາກນັ້ນ ສອງແນວຂອງຊາວສອງຂໍ້ນັ້ນຮ່ວມກັນ ຖືກຈັດໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບລະດູການເພນເຕຄອດ, ກະບວນການທົດສອບສາມຂັ້ນ ຊຶ່ງເປັນໄຟເຕົາຫຼອມຂອງມາລາກີ ກໍຖືກສະແດງອອກຢ່າງແຈ້ງຊັດ. ສາມຂັ້ນນັ້ນມີອາລຟາແລະໂອເມກາໃນຂັ້ນທຳອິດແລະຂັ້ນທີສາມ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍຊຸດຂອງໝຸດໝາຍສີ່ປະການ ທີ່ເປັນຕົວແທນຂອງຫນຶ່ງຂັ້ນ.

ປັດສະຄາ, ຕາມດ້ວຍງານສະຫລອງເຂົ້າຈີ່ບໍ່ໃສ່ເຊື້ອ, ຕາມດ້ວຍການຖວາຍຜົນຫົວປີຂອງເຂົ້າບາເລ, ແລ້ວອີກ “ຫ້າ” ມື້ຈົນເຖິງຈຸດສິ້ນສຸດຂອງງານສະຫລອງເຂົ້າຈີ່ບໍ່ໃສ່ເຊື້ອ. ໝາຍຫຼັກທັງສີ່ນັ້ນປະກອບເປັນການທົດສອບຄັ້ງທຳອິດ, ແລະພຣະເຢຊູຊົງສະແດງພາບຈຸດສິ້ນສຸດໂດຍອາໄສຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຢູ່ສະເໝີ, ແລະການທົດສອບຄັ້ງທີສາມກໍປະກອບດ້ວຍໝາຍຫຼັກສີ່ປະການເຊັ່ນກັນ. ງານສະຫລອງແຫ່ງສຽງແກ, ຕໍ່ມາແມ່ນການສະເດັດຂຶ້ນຂອງພຣະຄຣິດ ຕາມດ້ວຍວັນແຫ່ງການລົບບາບ, ແລະຈາກນັ້ນອີກຫ້າມື້ຕໍ່ມາຄືການມາເຖິງຂອງທັງເພນເຕກອດແລະງານສະຫລອງຢູ່ເພິງ. ເພນເຕກອດເປັນສັນຍະລັກຂອງຝົນຕົ້ນລະດູ ແລະງານສະຫລອງຢູ່ເພິງເປັນສັນຍະລັກຂອງຝົນປາຍລະດູ. ໃນແບບແຜນເລວີນິຕິ 23 ທັງເພນເຕກອດແລະງານສະຫລອງຢູ່ເພິງສອດຄ່ອງກັນ.

ຂະບວນການທົດສອບ ແລະ ຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດໃນຂັ້ນສຸດທ້າຍໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນໃນວັນທີ 31 ທັນວາ 2023. ການທົດສອບຄັ້ງທຳອິດແມ່ນການທົດສອບພື້ນຖານ ຊຶ່ງຖືກເປັນສັນຍາລັກໂດຍຂໍ້ຂັດແຍ້ງກ່ຽວກັບ “ພວກໂຈນໃນຊົນຊາດຂອງເຈົ້າ” ທີ່ໄດ້ແບ່ງແຍກກຸ່ມຄົນຜູ້ທີ່ໄດ້ຖືກທົດລອງມາກ່ອນແລ້ວໂດຍຄວາມຜິດຫວັງໃນວັນທີ 18 ກໍລະກົດ 2020.

ໃນພຣະທຳເລວີ ບົດທີສອງສິບສາມ, ການທົດສອບຄັ້ງທຳອິດຖືກແທນຄວາມໝາຍໂດຍການປະສົມປະສານເຊິ່ງເປັນຄຳພະຍາກອນຂອງສາມສິ່ງ ແລ້ວອີກຫ້າມື້ຕໍ່ມາຈຶ່ງເຖິງການສິ້ນສຸດຂອງເທດສະການເຂົ້າຈີ່ບໍ່ໃສ່ເຊື້ອ. ປັດສະຄາແມ່ນວັນທີໜຶ່ງ, ເທດສະການເຂົ້າຈີ່ບໍ່ໃສ່ເຊື້ອແມ່ນວັນທີສອງ, ແລະການຖວາຍຜົນຮຸ່ນທຳອິດແມ່ນວັນທີສາມ. ອີກຫ້າມື້ຕໍ່ມາ ເທດສະການເຂົ້າຈີ່ບໍ່ໃສ່ເຊື້ອກໍສິ້ນສຸດລົງ. ໂຄງສ້າງເຊິ່ງເປັນຄຳພະຍາກອນຂອງການທົດສອບຄັ້ງທຳອິດໃນຈຳນວນສາມຄັ້ງ ຍັງຖືກແທນຄວາມໝາຍຢູ່ໃນການທົດສອບຄັ້ງທີສາມ ແລະເປັນຄັ້ງສຸດທ້າຍດ້ວຍ. ໃນຫຼັກໝາຍທີສາມນັ້ນ, ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍສາມຫຼັກໝາຍ ແລ້ວຕາມດ້ວຍອີກໜຶ່ງ, ເທດສະການແກສຽງແກແມ່ນວັນທີໜຶ່ງ, ແລະການສະເດັດຂຶ້ນສູ່ສະຫວັນຂອງພຣະຄຣິດເກີດຂຶ້ນອີກຫ້າມື້ຕໍ່ມາ, ແລ້ວອີກຫ້າມື້ຕໍ່ມາກໍເຖິງວັນລົບມົນທິນບາບ, ແລະອີກຫ້າມື້ຕໍ່ມາ ທັງເພນເຕກອດ ແລະເທດສະການຢູ່ເຕັນ ເປັນເຄື່ອງໝາຍຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນບໍ່ຊ້າ, ຊຶ່ງໃນພຣະທຳເອເຊກຽນໄດ້ຖືກແທນຄວາມໝາຍເປັນການທຳລາຍນະຄອນເຢຣູຊາເລັມ.

ລະຫວ່າງຈຸດສິ້ນສຸດຂອງງານສະຫຼອງເຂົ້າຈີ່ບໍ່ມີເຊື້ອ ແລະ ງານສະຫຼອງສຽງແກ ມີສາມສິບວັນ ຊຶ່ງບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນສັນຍາລັກແທນປະໂລຫິດເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເປັນການທົດສອບຄັ້ງທີສອງໃນບັນດາສາມການທົດສອບທີ່ຖືກສະແດງໄວ້ໃນພາບປະກອບອັນສູງສົ່ງຂອງພຣະເຈົ້າ.

ການຮັບບັບຕິສະມາຂອງພຣະຄຣິດເປັນພາບປະກອບຂອງຈຸດໝາຍສາມປະການຄື ປັດສະຄາ, ເຂົ້າຈີ່ບໍ່ມີເຊື້ອ, ແລະ ຜົນແຮກ, ເພາະວ່າຈຸດໝາຍທັງສາມນັ້ນເປັນຕົວແທນການສິ້ນພຣະຊົນ, ການຝັງພຣະສົບ, ແລະ ການຟື້ນຄືນພຣະຊົນຂອງພຣະຄຣິດ. ສາມຂັ້ນຕອນນັ້ນຖືກຕາມດ້ວຍຫ້າມື້ໄປສູ່ຂັ້ນຕອນທີສີ່ ຊຶ່ງຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍການສິ້ນສຸດຂອງເທດສະການເຂົ້າຈີ່ບໍ່ມີເຊື້ອ. ການຮັບບັບຕິສະມາໄດ້ນຳສະເໜີສາມຂັ້ນຕອນນັ້ນໃນຊ່ວງຂະນະສັ້ນໆພຽງຄັ້ງດຽວ ເມື່ອໂຢຮັນໄດ້ໃຫ້ບັບຕິສະມາແກ່ພຣະເມຊີອາຂອງຕົນ. ບັນດາເທດສະການໃນລະດູບ່ອນໄມ້ຜຸດແຍກສາມຂັ້ນຕອນນັ້ນອອກຈາກກັນດ້ວຍໄລຍະໜຶ່ງມື້ແຕ່ລະຂັ້ນ, ແລະ ບັນດາເທດສະການໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນແຍກສາມຂັ້ນຕອນນັ້ນອອກຈາກກັນດ້ວຍໄລຍະຫ້າມື້.

ເມື່ອພວກເຮົານຳໃຊ້ການທົດສອບປະການທຳອິດຂອງເທດສະການໃນລະດູບ່ອນໄມ້ຜຸດ ໃນຖານະເປັນການປະສົມກັນຂອງຫຼັກໝາຍສາມປະການ ຊຶ່ງຕາມມາດ້ວຍຫຼັກໝາຍໜຶ່ງປະການອີກຫ້າວັນຕໍ່ມາ; ແລະຈາກນັ້ນນຳໃຊ້ເທດສະການໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນເປັນຫຼັກໝາຍສາມປະການ ຊຶ່ງຕາມມາອີກຫ້າວັນຕໍ່ມາດ້ວຍຫຼັກໝາຍໜຶ່ງປະການ, ຈຶ່ງມີໂຄງສ້າງທາງຄຳພະຍາກອນໜຶ່ງຖືກສະຖາປະນາຂຶ້ນ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍຫຼັກໝາຍ alpha ເປັນສາມປະການຕາມດ້ວຍຫ້າວັນ, ແລ້ວຈຶ່ງຕາມດ້ວຍສາມສິບວັນ, ແລະການທົດສອບປະການທີສາມຂອງເທດສະການໃນລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ ເປັນຫຼັກໝາຍສາມປະການຕາມດ້ວຍຫ້າວັນ—ໂຄງສ້າງນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ການທົດສອບປະການທຳອິດຄອບຄຸມທັງໝົດຫ້າວັນ, ຕາມດ້ວຍການທົດສອບປະການທີສອງເປັນສາມສິບວັນ ຊຶ່ງໄປເຖິງຫຼັກໝາຍປະການທີສາມຂອງຫ້າວັນ. ຫ້າບວກສາມສິບ ບວກຫ້າ ເທົ່າກັບສີ່ສິບ (5 + 30 + 5 = 40).

ການຮັບບັບຕິສະມາຂອງພຣະຄຣິດໄດ້ຖືກຕິດຕາມໂດຍທັນທີດ້ວຍສີ່ສິບວັນ, ຊຶ່ງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍການທົດສອບສາມປະການ. ຍັງສາມາດເຫັນສິ່ງອື່ນອີກຫຼາຍໃນໂຄງສ້າງຂອງ ເລວີນິຕິ 23 ເມື່ອພິຈາລະນາຄຽງຄູ່ກັບລະດູການເພນເຕຄອດ, ແຕ່ໃນອີກລະດັບໜຶ່ງ ບົດນັ້ນເປັນພາບແທນຂອງຫີບພັນທະສັນຍາໃນບ່ອນບໍລິສຸດທີ່ສຸດ.

ງານ​ສະຫຼອງ​ໃນ​ລະດູ​ບານ​ແລະ​ລະດູ​ໃບ​ໄມ້​ລົ່ນ​ໃນ​ພຣະ​ທຳ​ເລວີ​ບົດ​ທີ​ຊາວ​ສາມ ຖືກ​ຈັດ​ໄວ້​ຢູ່​ກາງ​ລະຫວ່າງ​ວັນ​ສະບາໂຕ​ສອງ​ວັນ. ວັນ​ສະບາໂຕ​ສອງ​ວັນ​ນັ້ນ​ເປັນ​ຕົວ​ແທນ​ຂອງ​ເຄຣູບ​ທັງ​ສອງ​ຜູ້​ປົກ​ຄຸມ, ແລະ​ໝາຍ​ສຳຄັນ​ຂອງ​ລະດູ​ການ​ເພນເຕກອດ​ທີ່​ຈັດ​ແນວ​ສອດຄ່ອງ​ກັບ​ພຣະ​ທຳ​ເລວີ​ບົດ​ທີ​ຊາວ​ສາມ ເປັນ​ຕົວ​ແທນ​ຂອງ​ຫີບ​ພັນທະສັນຍາ​ແລະ​ເຄຣູບ​ຜູ້​ປົກ​ຄຸມ​ທັງ​ສອງ. ເອເຊກຽນ​ຖືກ​ນຳ​ເຂົ້າ​ໄປ​ໃນ​ພຣະ​ວິຫານ​ໃນ​ບົດ​ທີ​ໜຶ່ງ, ແລະ​ເມື່ອ​ທ່ານ​ຖືກ​ນຳ​ເຂົ້າ​ໄປ​ທີ່​ນັ້ນ, ທ່ານ​ຢູ່​ໃນ​ເວລາ​ຫ້າ​ວັນ​ກ່ອນ​ການ​ປິດ​ລ້ອມ ຊຶ່ງ​ນຳ​ໄປ​ສູ່​ການ​ທຳລາຍ​ເຢຣູຊາເລັມ ອັນ​ເປັນ​ແບບ​ຢ່າງ​ຂອງ​ກົດໝາຍ​ວັນ​ອາທິດ​ທີ່​ກຳລັງ​ຈະ​ມາ​ໃນ​ໄວໆ​ນີ້. ກົດໝາຍ​ວັນ​ອາທິດ​ນັ້ນ​ຖືກ​ເປັນ​ຕົວ​ແທນ​ໂດຍ​ເພນເຕກອດ​ແລະ​ເທດສະການ​ຢູ່​ເພິງ​ໃນ​ພຣະ​ທຳ​ເລວີ​ບົດ​ທີ​ຊາວ​ສາມ. ເອເຊກຽນ​ຢູ່​ໃນ​ປີ​ທີ​ສາມ​ສິບ, ແລະ​ສາມ​ສິບ​ແມ່ນ​ຊ່ວງ​ເວລາ​ຂອງ​ການ​ທົດສອບ​ຄັ້ງ​ທີ​ສອງ​ໃນ​ສາມ​ການ​ທົດສອບ​ທີ່​ປະກອບ​ຂຶ້ນ​ເປັນ​ເຕົາ​ໄຟ​ໃນ​ມາລາກີ​ບົດ​ທີ​ສາມ. ການ​ທົດສອບ​ຄັ້ງ​ທີ​ສອງ​ຖືກ​ເປັນ​ຕົວ​ແທນ​ໂດຍ​ສາມ​ສິບ​ວັນ, ດັ່ງ​ທີ່​ເອເຊກຽນ​ຢູ່​ໃນ​ປີ​ທີ​ສາມ​ສິບ​ຂອງ​ວົງ​ຈູບິລີ​ທີ​ສິບ​ເຈັດ ຊຶ່ງ​ເລີ່ມ​ຕົ້ນ​ຂຶ້ນ​ໃນ​ປັດສະຄາ​ອັນ​ຍິ່ງ​ໃຫຍ່​ຂອງ​ໂຢສີຢາ ດັ່ງ​ທີ່​ນັກ​ປະຫວັດສາດ​ຮຽກ​ຂານ​ກັນ. ເອເຊກຽນ​ຢູ່​ກ່ອນ​ການ​ປິດ​ລ້ອມ​ຫ້າ​ປີ ຊຶ່ງ​ກິນ​ເວລາ​ສິບ​ແປດ​ເດືອນ, ແລະ​ທ່ານ​ຢູ່​ໃນ​ພຣະ​ວິຫານ ຊຶ່ງ​ເປັນ​ກາງ​ຂອງ​ສາມ​ການ​ທົດສອບ​ສຸດທ້າຍ​ທີ່​ຊຳລະ​ໃຫ້​ບໍລິສຸດ​ແລະ​ກຳຈັດ​ສິ່ງ​ປົ່ວ​ອອກ​ຈາກ​ຊາກ​ເຫຼືອ.

ໃນປີ 592 ກ່ອນ ຄ.ສ., ເອເຊກຽນໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ “ເປັນໃບ້” ດ້ວຍລິດອໍານາດເໜືອທໍາມະຊາດ ແລະ ທ່ານຈະເວົ້າກໍ່ຕໍ່ເມື່ອພຣະເຈົ້າເປີດປາກຂອງທ່ານເທົ່ານັ້ນ. ສະພາບນັ້ນດໍາເນີນຕໍ່ໄປຈົນເຖິງການລົ້ມລົງຂອງເຢຣູຊາເລັມໃນປີ 585 ກ່ອນ ຄ.ສ. ພຣະເຈົ້າໄດ້ໃຫ້ທ່ານເວົ້າເມື່ອການປິດລ້ອມເລີ່ມຕົ້ນ, ໃນມື້ທີ່ “ຄວາມປາຖະໜາຂອງ” “ດວງຕາ” ຂອງທ່ານໄດ້ຕາຍໄປ, ແຕ່ທ່ານບໍ່ໄດ້ຖືກອະນຸຍາດໃຫ້ເວົ້າຢ່າງເສລີ ຈົນກວ່າເຢຣູຊາເລັມ, “ຄວາມປາຖະໜາຂອງ” “ດວງຕາ” ຂອງອິດສະຣາເອນ, ຈະລົ້ມລົງ. ການລົ້ມລົງຂອງເຢຣູຊາເລັມເປັນຕົວແທນຂອງກົດວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນໄມ່ຊ້າ, ແລະ ຢູ່ບ່ອນນັ້ນເອງທີ່ບິດາຂອງໂຢຮັນຜູ້ໃຫ້ບັບຕິສະມາ, ປະໂລຫິດແຫ່ງຜັດທີແປດ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນໃບ້ໃນຂະນະຮັບໃຊ້ຢູ່ໃນພຣະວິຫານ, ຊຶ່ງເປັນບ່ອນທີ່ເອເຊກຽນກໍໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນໃບ້ເຊັ່ນກັນເປັນເວລາປະມານເກົ້າເດືອນ. ໃນວັນທີແປດຫຼັງຈາກການເກີດຂອງໂຢຮັນ, ເມື່ອໂຢຮັນກໍາລັງຖືກເຂົ້າພິທີຕັດ, ທ່ານຈຶ່ງໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ເວົ້າ. ມີຜູ້ພະຍາກອນສອງຄົນທີ່ຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນໃບ້ໃນຂະນະຢູ່ໃນສະຖານບໍລິສຸດ. ຜູ້ພະຍາກອນຄົນທີສາມທີ່ຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນໃບ້ໃນຂະນະເຫັນພຣະຄຣິດໃນສະຖານບໍລິສຸດຄື ດານີເອນ. ໃນບົດທີສິບ, ດານີເອນຢູ່ໃນສະຖານບໍລິສຸດ, ແລະ ໃນຂະນະທີ່ທ່ານກໍາລັງຖືກແຕະເປັນຄັ້ງທີສອງໃນສາມຄັ້ງນັ້ນ ທ່ານກໍຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນໃບ້. ຢູ່ຈຸດກາງ ດານີເອນຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນໃບ້.

ສັນຍາລັກຂອງ “ການເວົ້າ” ປາກົດຢ່າງເດັ່ນຊັດໃນເວລາແຫ່ງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ກຳລັງຈະມາໃນໄວໆນີ້ ເມື່ອສະຫະລັດອາເມລິກາເວົ້າດັ່ງມັງກອນ, ລາຂອງບາລາອາມເວົ້າ, ນິມິດຂອງຮາບາກຸກເວົ້າ ແລະບໍ່ກ່າວຄຳຕົວະ. ຜູ້ພະຍາກອນສາມຄົນທີ່ເປັນໃບ້ ຊຶ່ງຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນໃບ້ໃນຂະນະທີ່ຢູ່ໃນພຣະວິຫານນັ້ນ, ຈະເວົ້າໃນເວລາການພິນາດຂອງເຢຣູຊາເລັມ. ກັບຊາກາຣີຢາ, ທ່ານໄດ້ເວົ້າເພື່ອຢືນຢັນວ່ານາມໃໝ່ຂອງບຸດຂອງທ່ານນັ້ນຖືກຕ້ອງ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າເຖິງຊາວຟີລາເດນເຟຍຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບນາມໃໝ່.

ຊາກາຣີຢາໄດ້ຮັບແຜ່ນຂຽນເພື່ອຂຽນຊື່ປະຈຳຕະກູນໃໝ່ຂອງໂຢຮັນ.

ຊື່ໃໝ່ຂອງໂຢຮັນສອດຄ່ອງກັບຄຣິສຕະຈັກເມືອງຟີລາເດນເຟຍ, ແລະຊື່ຊາກາຣິຢາສອດຄ່ອງກັບລາວດີເກຍ ດັ່ງທີ່ຖືກແທນໂດຍການບໍ່ເຊື່ອຂອງຊາກາຣິຢາຕໍ່ຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ. ບັນດາຜູ້ພະຍາກອນທັງໝົດກ່າວເຖິງວັນສຸດທ້າຍ, ແລະວັນສຸດທ້າຍກໍຄືປະຫວັດສາດຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ. ດັ່ງນັ້ນ ທູດສະຫວັນຜູ້ທີ່ນຳຂ່າວສານນັ້ນມາ ຈຶ່ງຕ້ອງເປັນທູດສະຫວັນອົງທີສາມ. ຊາກາຣິຢາປະຕິເສດທີ່ຈະເຂົ້າໃຈວ່າອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຈະຜ່ານຄຣິສຕະຈັກແອດເວນຕິສວັນທີເຈັດແຫ່ງລາວດີເກຍໄປ. ຍັງມີອີກຫຼາຍຢ່າງທີ່ຈະກ່າວເຖິງການຟື້ນຄືນຂອງສຽງໃນບັນດາຜູ້ພະຍາກອນເຫຼົ່ານີ້, ແຕ່ພວກເຮົາຈະດຳເນີນຕໍ່ໄປສູ່ຄວາມເຂົ້າໃຈເສັ້ນພະຍາກອນຂອງໂຢຊີຢາ.

ພວກເຮົາໄດ້ກ່າວເຖິງຮອບຢູບິລີທີສິບເຈັດ ຊຶ່ງໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນໃນປັດສະຄາຂອງໂຢຊີຢາໃນປີ 622 ກ່ອນ ຄ.ສ., ແຕ່ແນວສາຍຂອງໂຢຊີຢານັ້ນໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນກ່ອນປີ 622 ກ່ອນ ຄ.ສ. ຫຼາຍ. ການກະບົດຂອງອິສຣາເອນທີ່ໄດ້ນຳຊາອູນຂຶ້ນສູ່ບັນລັງໃນຖານະກະສັດອົງທຳອິດຂອງອິສຣາເອນ ໄດ້ໝາຍເຖິງສີ່ສິບປີທີ່ກະສັດຊາອູນຈະປົກຄອງ, ຕາມດ້ວຍສີ່ສິບປີທີ່ກະສັດດາວິດຈະປົກຄອງ, ຕາມດ້ວຍສີ່ສິບປີທີ່ໂຊໂລໂມນຈະປົກຄອງ. ການປະຕິເສດພຣະເຈົ້າ ຊຶ່ງໄດ້ລ່ວງເກີນຜູ້ພະຍາກອນຊາມູເອນຢ່າງຫນັກ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນປີ 1097 ກ່ອນ ຄ.ສ., ແລະໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນແນວສາຍຄຳພະຍາກອນແຫ່ງການກະບົດ ຊຶ່ງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງທີ່ໄມ້ກາງແຂນ ເມື່ອພວກຢິວໄດ້ປະກາດວ່າ ພວກເຂົາບໍ່ມີກະສັດອື່ນນອກຈາກ Caesar.

ໃນປີ 1097, ກະສັດສາມພະອົງຈະຄອງລາດຄົນລະສີ່ສິບປີ ຈົນເຖິງການສິ້ນພະຊົນຂອງໂຊໂລໂມນໃນປີ 977 ກ່ອນ ຄ.ສ., ເມື່ອອານາຈັກນັ້ນຈຶ່ງແບ່ງອອກເປັນຝ່າຍເໜືອແລະຝ່າຍໃຕ້.

ການຄອງລາດຂອງໂຊໂລໂມນໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1017 ກ່ອນ ຄ.ສ.; ຮາກຖານຂອງພຣະວິຫານໄດ້ຖືກວາງລົງໃນປີທີສີ່ແຫ່ງການຄອງລາດຂອງໂຊໂລໂມນ (1013 ກ່ອນ ຄ.ສ.). ການກໍ່ສ້າງດຳເນີນຢູ່ເປັນເວລາເຈັດປີ (1 Kings 6:37–38), ແລະພຣະວິຫານກໍສຳເລັດໃນເດືອນທີແປດ ຂອງປີທີສິບເອັດແຫ່ງການຄອງລາດຂອງໂຊໂລໂມນ. ການຖວາຍສະຖາປະນາຢ່າງເປັນທາງການໄດ້ຈັດຂຶ້ນໃນເດືອນທີເຈັດ (ເດືອນເອທານິມ), ໃນລະຫວ່າງງານສະຫຼອງເທດສະການເພິ່ງພາອາໄສ (1 Kings 8; 2 Chronicles 5–7), ໃນປີ 1006 ກ່ອນ ຄ.ສ. ບັນດາກະສັດ, ພຣະວິຫານ, ແລະຊາດຊົນ ແຕ່ລະຢ່າງລ້ວນຖືກນຳສະແດງໃນປະຫວັດສາດໂດຍຊ່ວງເວລາສີ່ຮ້ອຍເກົ້າສິບປີ ຊຶ່ງໝາຍເຖິງຊ່ວງເວລາແຫ່ງຄຳພະຍາກອນຢ່າງຊັດເຈນ ໃນຄວາມສຳພັນກັບບັນດາກະສັດ ຫຼືພຣະວິຫານ ຫຼືຊາດຊົນ.

ດານີເອນຖືກນໍາໄປເປັນເຊີຍໃນປີ 607 ກ່ອນ ຄ.ສ., ແມ່ນແມ່ນວ່ານັກລໍາດັບເວລາພຣະຄໍາພີສ່ວນໃຫຍ່ຈະລະບຸວ່າເປັນປີ 605 ກ່ອນ ຄ.ສ. ບັນທຶກທາງປະຫວັດສາດຈໍາເປັນຕ້ອງສອດຄ່ອງກັບຄໍາພະຍານຝ່າຍຄໍາພະຍາກອນ, ແລະສັນຍາລັກຂອງເຫດການຕ່າງໆທີ່ຖືກກໍານົດໄວ້ທາງປະຫວັດສາດໃນເສັ້ນປະຫວັດສາດທີ່ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຢາກໄດ້ກະສັດໃນປີ 1097 ກ່ອນ ຄ.ສ. ນັ້ນ ຮຽກຮ້ອງຕໍ່ພະຍານຝ່າຍຄໍາພະຍາກອນຫຼາຍປະການວ່າ ປີ 607 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແມ່ນການນໍາໃຊ້ທີ່ຖືກຕ້ອງ, ແລະບໍ່ແມ່ນປີ 605 ກ່ອນ ຄ.ສ. ປີ 607 ກ່ອນ ຄ.ສ. ໝາຍເຖິງຈຸດສິ້ນສຸດຂອງສີ່ຮ້ອຍເກົ້າສິບປີໃນເສັ້ນຂອງບັນດາກະສັດ, ແຕ່ພ້ອມກັນນັ້ນມັນຍັງເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງໜຶ່ງໃນສາມພາບແທນຫຼັກຂອງເຈັດສິບປີທີ່ປາກົດຢູ່ໃນເສັ້ນນັ້ນ. ປີ 607 ກ່ອນ ຄ.ສ. ຍັງໝາຍເຖິງຈຸດສິ້ນສຸດຂອງເຈັດສິບປີທີ່ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນດ້ວຍການຖືກກວາດໄປເປັນເຊີຍຂອງມານາເສໃນປີ 677 ກ່ອນ ຄ.ສ. ພາບແທນທໍາອິດຂອງສັນຍາລັກສີ່ຮ້ອຍເກົ້າສິບປີ (ມີພະຍານສາມປະການໃນເສັ້ນ) ສິ້ນສຸດລົງຢູ່ຈຸດທີ່ພະຍານໜຶ່ງໃນສາມພະຍານຂອງເຈັດສິບປີສິ້ນສຸດລົງ ແລະພະຍານອີກປະການໜຶ່ງຂອງເຈັດສິບປີເລີ່ມຂຶ້ນ. ໂຄງສ້າງທາງຄະນິດສາດເປັນຄໍາພະຍານຢືນຢັນເຖິງປີ 607 ກ່ອນ ຄ.ສ. ເຖິງແມ່ນວ່າຈະມີແນວຄິດທີ່ວ່າດານີເອນຖືກນໍາໄປເປັນເຊີຍໃນປີ 605 ກ່ອນ ຄ.ສ.

ພາຍໃນເສັ້ນເວລາທີ່ປະກອບດ້ວຍຊ່ວງເວລາ 490 ປີ ຊຶ່ງກ່ຽວພັນກັບບັນດາກະສັດຕັ້ງແຕ່ 1097 ກ່ອນ ຄ.ສ. ຈົນເຖິງ 607 ກ່ອນ ຄ.ສ. ນັ້ນ, ຍັງມີຊ່ວງເວລາ 490 ປີ ນັບແຕ່ການຖວາຍພຣະວິຫານຂອງຊາໂລໂມນ ຈົນເຖິງການຖວາຍພຣະວິຫານຫຼັງການເປັນເຊີຍ ໂດຍເຊຣູບາເບນ ໃນປີ 515 ກ່ອນ ຄ.ສ. ດ້ວຍ. ໄລຍະ 490 ປີນັ້ນປະກອບດ້ວຍ 420 ປີ ນັບຈາກການຖວາຍຂອງຊາໂລໂມນໃນປີທີສິບເອັດແຫ່ງການຄອງລາຊຂອງພຣະອົງ, ບວກໃສ່ກັບ 70 ປີທີ່ພຣະວິຫານຖືກປະຖິ້ມຮ້າງໃນລະຫວ່າງການເປັນເຊີຍ, ລວມເປັນ 490 ປີ. ພຣະລາຊດຳລັດສະບັບທີສາມຂອງອາດາຊາເຊີເຊດ ມາຫຼັງຈາກນັ້ນ 59 ປີ ໃນປີ 457 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະເປັນເຄື່ອງໝາຍເລີ່ມຕົ້ນຂອງ 490 ປີ ທີ່ໄດ້ຖືກ “ກຳນົດໄວ້” (ຖືກຕັດອອກ, ດານີເອນ 9:24) ສຳລັບຊົນຊາດຂອງພຣະເຈົ້າ ຊຶ່ງໄດ້ສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 34 ໃນການຖືກຂວ້າງຫີນໃສ່ສະເຕເຟນ. ແນ່ນອນວ່າ, ຍັງມີພະຍານຫຼັກຖານດ້ານລຳດັບເວລາອັນເລິກຊຶ້ງອື່ນໆ ອີກຫຼາຍຢູ່ໃນເສັ້ນຄຳພະຍາກອນທີ່ເລີ່ມຕົ້ນຈາກການຖອຍຫຼັງຈາກພື້ນຖານ ໂດຍການປະຕິເສດພຣະເຈົ້າ ແລະພຣະວິນຍານແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ ໃນປີ 1097 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະສິ້ນສຸດລົງເມື່ອສະເຕເຟນໄດ້ເຫັນພຣະຄຣິດຊົງຢືນຢູ່ເບື້ອງຂວາພຣະຫັດຂອງພຣະເຈົ້າ. ພາຍໃນຄຳພະຍານນີ້ ພວກເຮົາພົບເຫັນວົງລໍ້ແຫ່ງຄຳພະຍາກອນຂອງໂຢສີຢາ.

ຂ້າພະເຈົ້າໃຊ້ຄໍາວ່າ “ການຫັນຫຼັງຈາກພຣະເຈົ້າໃນຂັ້ນຮາກຖານ,” ເພາະຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງເສັ້ນນັ້ນຊີ້ບອກເວລາທີ່ອິສຣາເອນໄດ້ປະຕິເສດພຣະເຈົ້າໃນຖານະກະສັດ, ໃນຄວາມປາຖະໜາຂອງເຂົາທັງຫຼາຍທີ່ຈະມີກະສັດແບບໂລກ, ອັນເປັນການໝາຍເຖິງການວາງຮາກຖານຂອງລະບອບກະສັດແຫ່ງມະນຸດຂອງອິສຣາເອນ. ຂ້າພະເຈົ້າຍັງຂຽນສິ່ງນີ້ໄວ້ສໍາລັບວົງລໍ້ຂອງ Josiah, ຊຶ່ງມີຄວາມໝາຍວ່າ “ຮາກຖານຂອງພຣະເຈົ້າ,” ເພາະມັນເປັນສັນຍະລັກທັງຂອງຮາກຖານ ແລະຂອງການຫັນຫຼັງຈາກພຣະເຈົ້າໃນຂັ້ນຮາກຖານຂອງປະຊາຊົນຂອງພຣະອົງ.

ເມື່ອຊາໂລໂມນສິ້ນພະຊົນ ແລະ ສິບສອງເຜົ່າໄດ້ແບ່ງອອກເປັນພາກເໜືອກັບພາກໃຕ້, ການອຸທິດລະບົບນະມັດສະການອັນປອມແປງຂອງເຢໂຣໂບອາມໄດ້ຖືກຕຳໜິໂດຍສາດສະດາຜູ້ບໍ່ເຊື່ອຟັງ, ແລະ ການຕຳໜິນັ້ນໄດ້ບັນຈຸຄຳພະຍາກອນເຖິງກະສັດຜູ້ໜຶ່ງທີ່ຈະມາ ຊຶ່ງມີນາມວ່າ ໂຢສິຢາ. ໃນເວລາແຫ່ງການຫັນໜີຈາກຄວາມເຊື່ອອັນເປັນຮາກຖານຂອງເຢໂຣໂບອາມ ແລະ ສິບເຜົ່າພາກເໜືອ, ຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບໂຢສິຢາ ແລະ ການຟື້ນຟູຂອງທ່ານ ຊຶ່ງຖືກໝາຍໄວ້ໂດຍປັດສະຄາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໃນປີ 622 ກ່ອນ ຄ.ສ. ໄດ້ຖືກພະຍາກອນໄວ້ແລ້ວ. ການຟື້ນຟູນັ້ນໄດ້ເກີດຂຶ້ນໂດຍການຄົ້ນພົບບັນດາຂໍ້ຂຽນຂອງໂມເຊ ແລະ ການປະກາດຄຳພິພາກສາເໜືອປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າ ເນື່ອງຈາກການຫັນໜີຈາກຄວາມເຊື່ອຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຂອງພວກເຂົາ. ເມື່ອຖ້ອຍຄຳຈາກບັນດາຂໍ້ຂຽນຂອງໂມເຊຖືກອ່ານຖວາຍແກ່ກະສັດໂຢສິຢາ, ມັນໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດການຟື້ນຟູອັນຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດພຣະຄຳພີເດີມ. ຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບບຸດຜູ້ໜຶ່ງໃນອະນາຄົດທີ່ຈະຖືກກຳເນີດມາ ຊຶ່ງມີນາມວ່າ ໂຢສິຢາ ຍັງໄດ້ບັນຈຸການປະນາມໃນເຊິງພະຍາກອນຕໍ່ການຫັນໜີຈາກຄວາມເຊື່ອອັນເປັນຮາກຖານ ຊຶ່ງສາດສະດາຜູ້ບໍ່ເຊື່ອຟັງໄດ້ຍົກຂຶ້ນກ່າວຫາກະສັດເຢໂຣໂບອາມ.

ຄໍາສາບແຊ່ງຂອງໂມເຊ ດັ່ງທີ່ດານີເອນເອີ້ນນັ້ນ ແມ່ນ “ເຈັດເທົ່າ” ໃນພຣະທໍາເລວີນິຕິ ບົດ 26, ແລະມັນໄດ້ກາຍເປັນການຄົ້ນພົບອັນເປັນຮາກຖານຂອງ William Miller ຜູ້ຊຶ່ງເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມຈິງອັນເປັນຮາກຖານຂອງອັດເວັນຕິດ. ການປະທານພະລັງແກ່ຂ່າວສານຂອງ Miller ໃນວັນທີ 11 ສິງຫາ 1840 ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໂດຍຜ່ານພັນທະກິດຂອງ “Josiah” Litch ໃນປີ 1838 ແລະ 1840. ໃນປີ 1863 ຮາກຖານເຫຼົ່ານັ້ນຖືກວາງທິ້ງໄປ ແລະ “ເຈັດເທົ່າ” ໄດ້ກາຍເປັນສັນຍາລັກ ບໍ່ພຽງແຕ່ຂອງຄວາມຈິງອັນເປັນຮາກຖານຂອງພວກ Millerite ແຫ່ງຟີລາເດລເຟຍເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງເປັນສັນຍາລັກຂອງການກະບົດຂອງ Millerism ແຫ່ງລາວດີເຊຍ ຕໍ່ຕ້ານຮາກຖານເຫຼົ່ານັ້ນອີກດ້ວຍ. ປະຫວັດສາດຂອງພວກ Millerite ແຫ່ງທູດສະຫວັນອົງທີໜຶ່ງແລະອົງທີສອງ ບັນຈຸໄວ້ຊຶ່ງສັນຍາລັກຂອງ “Josiah,” ຊຶ່ງຈະຖືກເຮັດຊ້ຳອີກຢ່າງຄົບຖ້ວນທຸກຕົວອັກສອນ ໃນປະຫວັດສາດຂອງຫນຶ່ງແສນສີ່ສິບສີ່ພັນ. ລໍ້ຂອງ Josiah ຢືນຍ້ອນກັບໄປເຖິງການໃຊ້ເວດມົນຂອງກະສັດ Saul ແລ້ວຕໍ່ເນື່ອງໄປຈົນເຖິງການຖືກຄາຍອອກຂອງຄຣິສຕະຈັກ Seventh-day Adventist ແຫ່ງລາວດີເຊຍ ໃນເວລາຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດ. ບັດນີ້ ລໍ້ຂອງ Josiah ໃນເອເຊກຽນ ກໍາລັງຢູ່ໃນຂະບວນການຖືກເປີດຜະນຶກ ໃນຖານະເປັນຈຸດສູງສຸດຂອງການປະທັບຕາຫນຶ່ງແສນສີ່ສິບສີ່ພັນ.

ພວກເຮົາຈະສືບຕໍ່ກ່າວເຖິງສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ໃນບົດຄວາມຖັດໄປ.