ປະຫວັດສາດອັນເຊື່ອງເລັ້ນຂອງຂໍ້ທີ 40 - ໝາຍເລກ 33

ໃນພຣະທຳປະຖົມມະການ ບົດທີສີ່ ແລະ ບົດທີຫ້າ ລຳດັບເຊື້ອສາຍຂອງກາອິນຖືກນຳມາປຽບທຽບໃຫ້ເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງກັບລຳດັບເຊື້ອສາຍຂອງເຊັດ.

ເຊື້ອສາຍທັງສອງສະແດງເຖິງຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ກົງກັນຂ້າມລະຫວ່າງຜູ້ທີ່ຈິບຫາຍກັບຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມລອດພົ້ນ ແລະລູກຫຼານບາງຄົນຂອງເຊື້ອສາຍທັງສອງນີ້ກໍເປັນ ‘ສັນຍາລັກຜ່ານຜູ້ສືບເຊື້ອສາຍ’ ທີ່ຄຽງຄູ່ກັນຂອງເຊື້ອສາຍທີ່ກົງກັນຂ້າມນັ້ນ. ກາອິນເປັນຕົວແທນຂອງຄົນຈຳພວກໜຶ່ງທີ່ບໍ່ໄດ້ກັບໃຈຈາກບາບເລີຍ ແລະໂສກເສົ້າພຽງແຕ່ຕໍ່ສະພາບຂອງຕົນເອງເທົ່ານັ້ນ.

ກາອິນເປັນຕົວແທນຂອງຄົນຈຳພວກໜຶ່ງທີ່ບໍ່ຍອມກັບໃຈ ແລະສົນໃຈແຕ່ສະພາບອັນໜ້າໂສກເສົ້າຂອງຕົນເອງ ຊຶ່ງພວກເຂົາໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ຕົນເອງ ໂດຍການບໍ່ຍອມພະຍາຍາມເຮັດຄວາມດີ.

ໃນບົດຄວາມກ່ອນໜ້ານີ້ ພວກເຮົາໄດ້ລະບຸວ່າ ເອໂນກເປັນສັນຍາລັກຂອງທູດສະຫວັນອົງທີໜຶ່ງ, ລາເມັກເປັນສັນຍາລັກຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສອງ, ເມທູເຊລາເປັນສຽງຮ້ອງໃນເວລາທ່ຽງຄືນ ແລະໂນອາເປັນທູດສະຫວັນອົງທີສາມ. ລາເມັກໃນເຊື້ອສາຍຂອງເຊັດໄດ້ເສຍຊີວິດເມື່ອມີອາຍຸເຈັດຮ້ອຍເຈັດສິບເຈັດປີ, ຫ້າປີກ່ອນເຫດການນໍ້າຖ້ວມໂລກ ຊຶ່ງເປັນເວລາທີ່ເມທູເຊລາເສຍຊີວິດ. ຫ້າປີຫຼັງຈາກການຕາຍຂອງລາເມັກ ກໍມີການຕາຍຂອງເມທູເຊລາຕາມມາ; ດັ່ງນັ້ນ ການຕາຍຂອງທັງສອງຄົນຈຶ່ງເປັນແບບເລັງເຖິງການຕາຍຂອງພັນລະຍາຂອງເອເຊກຽນ ຊຶ່ງຫຼັງຈາກນັ້ນອີກໜຶ່ງຈຸດຫ້າປີ (1.5) ກໍມີການຕາຍຂອງເຢຣູຊາເລັມ ຜູ້ເປັນພັນລະຍາຂອງພຣະເມສານ້ອຍຕາມມາ.

ການຕາຍໃນຂັ້ນອານຟາຂອງພັນລະຍາຂອງເອເຊກຽນ ແລະຂອງລາເມັກ ທີ່ເຊື່ອມໂຍງກັບການຕາຍໃນຂັ້ນໂອເມກາຂອງເຢຣູຊາເລັມ ແລະເມທູເຊລາ ເປັນແບບຢ່າງເຊີງສັນຍາລັກທີ່ຊີ້ເຖິງການສິ້ນພະຊົນຂອງຈອນ ປາໄລໂອໂລກອສ ເຊິ່ງຫ້າປີຕໍ່ມາກໍຕາມມາດ້ວຍການສິ້ນພະຊົນຂອງຄອນສະແຕນຕິນທີສິບເອັດ ຢູ່ເທິງກຳແພງເມືອງຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ. ເສັ້ນເວລາຂອງລາເມັກບົ່ງຊີ້ເຖິງໄລຍະຫ້າປີ ໂດຍມີໄລຍະເຈັດວັນຂອງການອົບພະຍົບຍ້າຍຖິ່ນຂອງສັດຢູ່ໃນຕອນທ້າຍ. ເສັ້ນເວລາຂອງໂຣມຕາເວັນອອກສະແດງເຖິງໄລຍະຫ້າປີ ແລະຍັງສະແດງເຖິງໄລຍະສີ່ປີທີ່ຢູ່ພາຍໃນໄລຍະຫ້າປີທັງໝົດນັ້ນດ້ວຍ. ເສັ້ນເວລາຂອງເອເຊກຽນສະແດງເຖິງທັງໄລຍະສອງປີ ແລະໄລຍະໜຶ່ງຈຸດຫ້າປີ (1.5). ເສັ້ນເວລາຂອງເອເຊກຽນກ່ຽວກັບການທີ່ບາບີໂລນທຳລາຍເຢຣູຊາເລັມ ສອດຄ່ອງກັບການທຳລາຍເຢຣູຊາເລັມຄັ້ງທີສອງໂດຍໂຣມ ຕັ້ງແຕ່ປີ 66 ຈົນເຖິງປີ 70. ເສັ້ນເວລາຂອງໂຣມກ່ຽວກັບການທຳລາຍເຢຣູຊາເລັມໃຫ້ທັງໄລຍະສີ່ປີ ແລະໄລຍະສາມປີເຄິ່ງ. ເສັ້ນເວລາເຊີງສັນຍາລັກທັງສີ່ນັ້ນ ແຕ່ລະເສັ້ນໃຫ້ໄລຍະເວລາເຊີງສັນຍາລັກບໍ່ແມ່ນພຽງໜຶ່ງໄລຍະ ແຕ່ເປັນສອງໄລຍະ ພາຍໃນຄຳພະຍານເຊີງພະຍາກອນຂອງຕົນ.

ລາເມັກ, ຈອນ ປາໄລໂອໂລກອສ ແລະ ພັນລະຍາຂອງເອເຊກຽນ ເປັນຕົວແທນຂອງຫຼັກໝາຍອັນຟາຂອງໄລຍະເວລາໜຶ່ງ ທີ່ສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍຄວາມຕາຍທີ່ຈຸດໂອເມກາ. ສອງໃນສາມເສັ້ນລຳດັບເຫດການສະແດງເຖິງການປິດລ້ອມ ທີ່ສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍຄວາມຕາຍຂອງຄູ່ທຽບຂອງແຕ່ລະເສັ້ນ. ສ່ວນອີກເສັ້ນໜຶ່ງສິ້ນສຸດລົງເມື່ອບັນດາສັດຂຶ້ນນາວາ. ຄູ່ທຽບໂອເມກາຈັດໃຫ້ເຫດການນ້ຳຖ້ວມໃນສະໄໝໂນອາສອດຄ່ອງກັບການທຳລາຍກຸງເຢຣູຊາເລັມ ແລະ ການທຳລາຍກຳແພງກຸງຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ. ສັນຍາລັກໂອເມກາທັງສາມລ້ວນແຕ່ສະແດງເຖິງການສິ້ນສຸດຂອງເວລາແຫ່ງພຣະກະລຸນາ ເມື່ອມີກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນອີກບໍ່ດົນນີ້.

ແນ່ນອນວ່າ ໃນປະຈັກພະຍານເລື່ອງນາວາຂອງໂນອານັ້ນ ບໍ່ມີການປິດລ້ອມ, ແຕ່ຍ່ອມຕ້ອງມີທາງລາດເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໄປໃນນາວາໄດ້. ຖ້າຖືວ່າທາງລາດສຳລັບຂົນຂອງຂຶ້ນນາວາເປັນພາບສັນຍະລັກລ່ວງໜ້າຂອງທາງລາດສຳລັບການປິດລ້ອມ, ປະຈັກພະຍານກ່ຽວກັບຄວາມຕາຍທັງສາມກໍລ້ວນແຕ່ຊີ້ເຖິງການປິດລ້ອມ. ສຳລັບແນວເຫດການຂອງຊາວໂຣມັນໃນການທຳລາຍກຸງເຢຣູຊາເລັມຕັ້ງແຕ່ປີ 66 ເຖິງປີ 70 ນັ້ນ, ມີການປິດລ້ອມໂດຍເຊສຕິອຸສໃນປີ 66 ແລະການປິດລ້ອມຄັ້ງທີສອງໂດຍຕິຕັສໃນປີ 70.

ໄລຍະສີ່ປີທີ່ສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍການປິດລ້ອມນະຄອນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນໃນປີ 1453 ເປັນພາບແທນຂອງໄລຍະສີ່ປີຄັ້ງທີສອງໃນຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບອິດສະລາມເລື່ອງ “ຫ້າເດືອນ” ໃນພຣະທຳພຣະນິມິດ ບົດທີ 9. ໄລຍະສີ່ປີຄັ້ງທຳອິດໃນຄຳພະຍາກອນເລື່ອງ “ຫ້າເດືອນ” ແມ່ນຕັ້ງແຕ່ປີ 1333 ຫາປີ 1337 ໃນລະຫວ່າງການປິດລ້ອມນະຄອນນິໂຄມີເດຍ. ການປິດລ້ອມນັ້ນຍັງເປັນພາບແທນຂອງການສິ້ນສຸດໄລຍະສາມສິບແປດປີ ນັບແຕ່ວັນທີ 27 ກໍລະກົດ ປີ 1299. ການທຳລາຍນະຄອນເຢຣູຊາເລັມສອງຄັ້ງ, ການທຳລາຍນະຄອນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນໜຶ່ງຄັ້ງ, ເຫດການນ້ຳຖ້ວມ ແລະການປິດລ້ອມນະຄອນນິໂຄມີເດຍ ເປັນພະຍານຫ້າປະການຂອງການທັບທີ່ພານຽມ ຕັ້ງແຕ່ປີ 200 ກ່ອນ ຄ.ສ. ຫາປີ 198 ກ່ອນ ຄ.ສ., ເຊິ່ງການທັບນີ້ຈະເປັນພະຍານປະການທີຫົກ, ແລະຍັງມີພະຍານອື່ນໆ ອີກຫຼາຍປະການ.

ການທຳລາຍນະຄອນເຢຣູຊາເລັມທັງສອງຄັ້ງສາມາດນຳມາຈັດທຽບໃຫ້ກົງກັນໄດ້ໂດຍງ່າຍ ແບບ “ບັນທັດຕໍ່ບັນທັດ.” ເຫດການນ້ຳຖ້ວມໃຫຍ່ ແລະ ເສັ້ນເວລາຂອງໂຣມຕາເວັນອອກ ຖືກຈັດທຽບໃຫ້ກົງກັນໂດຍອາໄສການຕາຍອາລະຟາ ແລະ ໂອເມກາທີ່ທັງສອງມີຮ່ວມກັນ. ການເຮັດເສິກທີ່ປານີອຸມຖືກຈັດທຽບໃຫ້ກົງກັນໂດຍສະເພາະກັບເສັ້ນເວລາຂອງເອເຊກຽນໃນປີ 587 ກ່ອນ ຄ.ສ. ເພາະໄລຍະເວລາການປິດລ້ອມທັງສອງຕ່າງກໍສະແດງເຖິງເວລາສອງປີ. ປານີອຸມຖືກສະແດງໄວ້ໃນດານີເອນ ບົດທີສິບເອັດ ຂໍ້ທີສິບຫ້າ ເຊິ່ງຢູ່ກ່ອນຂໍ້ທີສິບຫົກ ທີ່ເປັນພາບແທນຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ກຳລັງຈະມາເຖິງໃນໄວໆນີ້ ເຊັ່ນດຽວກັບທີ່ການທຳລາຍນະຄອນເຢຣູຊາເລັມໃນປີ 586 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະ ປີ ຄ.ສ. 70 ໄດ້ເປັນພາບແທນ. ໄລຍະເວລາສອງປີຂອງການສູ້ຮົບທີ່ປານີອຸມ ແລະ ການປິດລ້ອມເມືອງຊີໂດນ ນຳເອົາເສັ້ນເວລາເຫຼົ່ານີ້ແຕ່ລະເສັ້ນເຂົ້າສູ່ປະຫວັດສາດທີ່ເຊື່ອງຢູ່ໃນດານີເອນ ບົດທີສິບເອັດ ຂໍ້ທີສີ່ສິບ.

ຫຼັກໝາຍທາງຄຳພະຍາກອນອັນທຳອິດໃນການປິດລ້ອມເມື່ອນະຄອນເຢຣູຊາເລັມຖືກທຳລາຍທັງສອງຄັ້ງ ສະແດງເຖິງສັນຍານໜຶ່ງ; ເຊສຕິອຸສໃນປີ 66 ແລະການເສຍຊີວິດຂອງພັນລະຍາຂອງເອເຊກຽນ ທັງສອງລ້ວນແຕ່ເປັນສັນຍານອາລະຟາ. ລາເມັກກໍເປັນຫຼັກໝາຍອັນທຳອິດເຊັ່ນກັນ ແລະດັ່ງນັ້ນ ໂດຍອີງຕາມຄຳພະຍານຂອງທັງສອງ ລາເມັກຈຶ່ງເປັນສັນຍານເຊັ່ນກັນ. ອາຍຸ 777 ປີຂອງລາວສະແດງເຖິງສັນຍານຂອງຄຣິສຕະຈັກທີ່ມີໄຊຊະນະ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍອົງປະກອບສາມປະການ: ຜູ້ພະຍາກອນ, ປະໂລຫິດ ແລະກະສັດ.

ເອໂນກ ຜູ້ເປັນລຳດັບທີເຈັດນັບຈາກອາດາມໃນສາຍຕະກູນຂອງເຊັດ ໄດ້ດຳເນີນຊີວິດຮ່ວມກັບພຣະເຈົ້າເປັນເວລາ 300 ປີ ແລະຖືກຮັບຂຶ້ນໄປສູ່ສະຫວັນ. ‘300’ ເປັນສັນຍາລັກແທນແຜນພູມປີ 1843 ຂອງບັນດາຜູ້ບຸກເບີກຈຳນວນສາມຮ້ອຍແຜ່ນ, ນັກເທດຜູ້ຕິດຕາມມິນເລີຈຳນວນສາມຮ້ອຍຄົນທີ່ສອດຄ່ອງກັນ ແລະຍັງແທນກອງທັບສາມຮ້ອຍຄົນຂອງກີເດໂອນອີກດ້ວຍ. ເອໂນກ, ບັນດານັກເທດຜູ້ຕິດຕາມມິນເລີ ແລະສາມຮ້ອຍຄົນຂອງກີເດໂອນ ເປັນຕົວແທນຂອງໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຄົນ. ຊຳໂຊນໄດ້ເອົາໝາຈິ້ງຈອກ 300 ໂຕ ມາມັດຕິດກັນເປັນຄູ່, ຈຶ່ງບົ່ງຊີ້ເຖິງເລກ 150 ແລະສັນຍາລັກທີ່ຖືກມັດຕິດກັນ ເຊິ່ງມີຈຳນວນລວມສາມຮ້ອຍ.

ຄຳພະຍາກອນສອງຂໍ້ກ່ຽວກັບສາສະໜາອິດສະລາມ ທີ່ແຕ່ລະຂໍ້ກ່າວເຖິງໄລຍະເວລາຫ້າເດືອນ ໃນພຣະທຳພຣະນິມິດ ບົດທີ 9 ລະບຸວ່າ “ໄຟ” ແລະ “ຫາງ” ເປັນລັກສະນະຂອງສາສະໜາອິດສະລາມ.

ອຳນາດຂອງອິດສະລາມຢູ່ທັງໃນປາກ ແລະໃນຫາງຂອງພວກເຂົາ.

ອຳນາດຂອງສາສະໜາອິດສະລາມໃນການທໍລະມານ ແລະ ຂ້າ ຢູ່ທັງໃນປາກ ແລະ ໃນຫາງຂອງພວກມັນ ເຊິ່ງອອກມາຈາກປາກ ແລະ ຫາງຂອງພວກມັນ.

ສາສະໜາອິສລາມແລະອິດສະຣາເອນມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງກັນໃນທາງຄຳພະຍາກອນ ເພາະທັງສອງຕ່າງກໍເປັນລູກຫຼານຂອງອັບຣາຮາມ ແລະໃນແຕ່ລະສາຍຕະກູນນັ້ນ “ຫົວ” ຄື “ຜູ້ອາວຸໂສແລະຜູ້ມີກຽດ” ແລະ “ຫາງ” ຄື “ຜູ້ພະຍາກອນທີ່ສອນຄຳຕົວະເທັດ.” ສຳລັບອິສລາມ ຜູ້ພະຍາກອນໃນສະໄໝບູຮານທີ່ສອນຄຳຕົວະເທັດນັ້ນຄືມູຮຳມັດ. ຄຳພີກຸຣອານເປັນຕົວແທນຂອງຄຳຕົວະເທັດທີ່ຜັກດັນຝູງຕັກແຕນຂອງອິສລາມ ແລະຜູ້ອາວຸໂສແລະຜູ້ມີກຽດນັ້ນຄືບັນດາຜູ້ນຳທາງການເມືອງຂອງພວກເຂົາ. ອິສລາມຖືກຊີ້ນຳໂດຍສິລະປະການປົກຄອງລັດ (ປາກ) ຊຶ່ງຖືກຜັກດັນດ້ວຍຄຳຕົວະເທັດຂອງຄຳພີກຸຣອານ (ຫາງ). ໝາຈອກສາມຮ້ອຍໂຕຂອງຊຳໂຊນຖືກແບ່ງອອກເປັນສອງກຸ່ມ ກຸ່ມລະຫ້າເດືອນ ທີ່ຈະທໍລະມານແລະຂ້າດ້ວຍໄຟ ຄວັນ ແລະກຳມະຖັນ.

ໄຟ, ຄວັນ ແລະມາດ ມີລັກສະນະທາງຄຳພະຍາກອນຂອງທູດສະຫວັນສາມອົງ. ສິ່ງທຳອິດແລະສິ່ງສຸດທ້າຍເປັນຮູບແບບຂອງໄຟ. ຮາກສັບຂອງຄຳວ່າ “ມາດ” ສື່ເຖິງແສງວາບແຫ່ງພຣະເຈົ້າ. ໄຟເປັນສັນຍາລັກຂອງຂ່າວສານ; ຄວັນເປັນຜົນທີ່ເກີດຈາກຂ່າວສານ ແລະມາດບົ່ງຊີ້ວ່າເປັນຂ່າວສານທາງສາສະໜາ. ທັງສາມຢ່າງລ້ວນແຕ່ເປັນສິ່ງປອມແປງຂອງຂ່າວສານອັນແທ້ຈິງຂອງທູດສະຫວັນສາມອົງໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບສີ່. ເກາະອົກເຫຼັກຖືກສະແດງໃນຮູບຂອງໄຟ, ແກ້ວເພທາຍ ແລະມາດ. ເກາະອົກນີ້ເປັນສິ່ງປອມແປງຂອງແຜ່ນປະດັບໜ້າເອິກຂອງມະຫາປະໂລຫິດ. ແຜ່ນປະດັບໜ້າເອິກຂອງມະຫາປະໂລຫິດເປັນສັນຍາລັກແທນຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຄົນ ໃນຖານະແກ້ວມະນີສິບສອງເມັດທີ່ເປັນມະນຸດ ເຊິ່ງລວມເຂົ້າກັບຄວາມເປັນພຣະເຈົ້າ ທີ່ມີອູຣິມແລະທູມມິມເປັນສັນຍາລັກແທນ. ໃນສະໄໝບູຮານ ແກ້ວເພທາຍມີສີນ້ຳເງິນເຂັ້ມອົມດຳ ຫຼືສີມ່ວງໝົ່ນ. ແກ້ວເພທາຍຂອງເກາະອົກແຫ່ງອິດສະລາມສອດຄ່ອງກັບຄວັນທີ່ອອກມາຈາກບັນດາປາກ (ລັດ) ແລະຫາງ (ສາສະໜາຈັກ) ຂອງອິດສະລາມ.

ການທີ່ເອໂນກຖືກຮັບຂຶ້ນໄປສູ່ສະຫວັນ ຫຼັງຈາກໄດ້ດຳເນີນຊີວິດຮ່ວມກັບພຣະເຈົ້າເປັນເວລາ 300 ປີ ເຊື່ອມໂຍງຕົວເລກ 300 ເຂົ້າກັບຂ່າວປະກາດຂອງທູດສະຫວັນອົງທີໜຶ່ງ ທີ່ມາເຖິງໃນປີ 1798. ຂ່າວປະກາດຂອງທູດສະຫວັນອົງທີໜຶ່ງນັ້ນໄດ້ຮັບພະລັງອຳນາດໃນວັນທີ 11 ສິງຫາ 1840 ດ້ວຍການສຳເລັດເປັນຈິງຂອງຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບຫ້າເດືອນໃນພຣະນິມິດ ບົດທີເກົ້າ. ຊ່ວງເວລາຫ້າເດືອນທັງສອງຊ່ວງໃນບົດນີ້ຖືກເຊື່ອມໂຍງເຂົ້າກັນແບບບັນທັດຊ້ອນບັນທັດ. ຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ວ່າ ຫ້າເດືອນໃນຂໍ້ທີຫ້າ ແລະ ຂໍ້ທີສິບ ແມ່ນສອງຊ່ວງເວລາທີ່ແຍກຕ່າງຫາກຈາກກັນ ຊ່ວງລະໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບປີນັ້ນ ຫາກໍເປັນທີ່ຮັບຮູ້ເມື່ອບໍ່ດົນມານີ້. ເມື່ອຄວາມຈິງນັ້ນເປັນທີ່ຮັບຮູ້ ຊຳໂຊນໄດ້ມັດໝາຈອກເຂົ້າກັນເປັນໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບຄູ່.

ໃນປະຫວັດສາດເຊິງຄຳພະຍາກອນຂອງຊຳໂຊນ, (ເຊິ່ງໝາຍເຖິງ “ດວງອາທິດ”), “ຄວັນ” ທີ່ຂຶ້ນມາຈາກຂຸມ ເມື່ອກະແຈມີການຮົບທີ່ນີນະເວເປັນສັນຍາລັກແທນນັ້ນ ໄດ້ບົດບັງດວງອາທິດດ້ວຍຄວາມມືດ. ກຸ່ມຜູ້ຕິດຕາມມິນເລີໄດ້ຕີຄວາມຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າ ການທີ່ດວງອາທິດຖືກບົດບັງໂດຍຄວັນຈາກຂຸມແຫ່ງອິດສະລາມນັ້ນ ໝາຍເຖິງການປິດບັງຂ່າວປະເສີດຂອງພຣະຄຣິດ ເຊິ່ງມີດວງອາທິດ (ຊຳໂຊນ) ເປັນສັນຍາລັກແທນ. ຍັງມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງອື່ນໆອີກຫຼາຍປະການລະຫວ່າງຄຳພະຍານຂອງຊຳໂຊນກັບອິດສະລາມໃນພຣະທຳພຣະນິມິດ ບົດທີເກົ້າເຖິງສິບເອັດ.

ເລກສາມປາກົດຢູ່ໃນເລື່ອງລາວຂອງຊຳໂຊນ ໂດຍມີກຳນົດເວລາສາມມື້ໃຫ້ແຂກໃນງານແຕ່ງງານແກ້ຄຳທວາຍ. ຊຳໂຊນມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບແມ່ຍິງສາມຄົນ ຄື: ພັນລະຍາຂອງລາວຈາກເມືອງຕິມນາ, ຍິງໂສເພນີ ແລະເດລີລາ. ພຣະວິນຍານຂອງອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສະເດັດມາເໜືອຊຳໂຊນສາມຄັ້ງ ຄື: ເມື່ອລາວພົບກັບສິງ, ທີ່ເມືອງອັດຊະເກໂລນ ແລະທີ່ເລຮີ. ຊຳໂຊນໃຫ້ຄຳຕອບທີ່ບໍ່ເປັນຄວາມຈິງແກ່ເດລີລາສາມຄັ້ງ ກ່ອນທີ່ລາວຈະບອກຄວາມຈິງ. ເລກສາມເປັນສັນຍາລັກແທນພຣະເຈົ້າຕຣີເອການຸພາບ ພ້ອມທັງຕຣີເອການຸພາບປອມທີ່ປະກອບດ້ວຍພະຍານາກ, ສັດຮ້າຍ ແລະຜູ້ທຳນວາຍປອມ ແລະຍັງເປັນສັນຍາລັກແທນອົງປະກອບສາມສ່ວນຂອງຄຣິສຕະຈັກທີ່ມີໄຊຊະນະອີກດ້ວຍ.

ສາມສິບແມ່ນເລກຂອງປະໂລຫິດ ແລະ ມີເພື່ອນສາມສິບຄົນຖືກນຳມາຮ່ວມງານລ້ຽງສົມລົດຂອງຊຳໂຊນ. ຈາກນັ້ນ ຊຳໂຊນໄດ້ວາງເດີມພັນເປັນຜ້າສາມສິບຜືນ ແລະ ເສື້ອຜ້າສາມສິບຊຸດ ຫາກບັນດາແຂກສາມາດແກ້ປິດສະໜາໄດ້. ເມື່ອມີການທໍລະຍົດເປີດເຜີຍຄຳຕອບຂອງປິດສະໜາຂອງລາວ ຊຳໂຊນກໍໄດ້ຂ້າຊາຍສາມສິບຄົນຈາກເມືອງອັດຊະເກໂລນ ເພື່ອຊຳລະຄ່າເດີມພັນ. ເລກສາມສິບເປັນໜຶ່ງສ່ວນສິບໃນເຊີງຄຳພະຍາກອນຂອງ 300 ແລະ ໂດຍສອດຄ່ອງກັບການທີ່ເອນົກດຳເນີນກັບພຣະເຈົ້າເປັນເວລາສາມຮ້ອຍປີ ໝາຈິ້ງຈອກສາມຮ້ອຍໂຕທີ່ຊຳໂຊນຈັບ ແລະ ມັດເຂົ້າກັນເປັນໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບຄູ່ນັ້ນ ກໍມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງກັບຄຳພະຍາກອນສອງປະການກ່ຽວກັບໄລຍະເວລາຫ້າເດືອນໃນພຣະນິມິດບົດທີເກົ້າ ເຊິ່ງຖືກເຊື່ອມເຂົ້າກັນດ້ວຍວິທີການບັນທັດຊ້ອນບັນທັດ. ສາມຮ້ອຍເປັນໜຶ່ງສ່ວນສິບໃນເຊີງຄຳພະຍາກອນຂອງສາມພັນ ແລະ ສາມພັນສະແດງເຖິງຊົນທີ່ເຫຼືອຢູ່ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຊົນທີ່ເຫຼືອຢູ່ທີ່ຊອບທຳ ຊຶ່ງມີບັນດາຜູ້ທີ່ກັບໃຈມາເຊື່ອໃນວັນເພັນເຕຄອດເປັນຕົວແທນ ຫຼື ຊົນທີ່ເຫຼືອຢູ່ທີ່ບໍ່ຊອບທຳ ຊຶ່ງມີບັນດາຜູ້ທີ່ຖືກຊາວເລວີຂ້າໃນຄາວກະບົດເລື່ອງຮູບລູກງົວຄຳເປັນຕົວແທນ.

ການກະບົດໃນເຫດການຮູບລູກງົວຄຳ ແລະບັນດາຜູ້ທີ່ກັບໃຈໃໝ່ໃນວັນເພັນເຕກົດ ຕ່າງກໍສອດຄ່ອງກັນໃນເຊີງຄຳພະຍາກອນ ທີ່ຈຸດຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນໄວໆນີ້. ຊົນທີ່ເຫຼືອຢູ່ກຸ່ມໜຶ່ງເປັນຕົວແທນຂອງຊົນທີ່ເຫຼືອຢູ່ຈາກປະຊາກອນແຫ່ງພັນທະສັນຍາຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະຊົນທີ່ເຫຼືອຢູ່ຈາກບັນດາຜູ້ທີ່ຢູ່ນອກຄອກແກະຂອງປະຊາກອນແຫ່ງພັນທະສັນຍາຂອງພຣະເຈົ້າ. ການກ່າວເຖິງສາມພັນຄົນຄັ້ງທຳອິດໃນຄຳພະຍານຂອງຊຳໂຊນ ໝາຍເຖິງຊາວຢິວທີ່ຈັບຊຳໂຊນເປັນຊະເລີຍເພື່ອເອົາໃຈຊາວຟີລິດສະຕີນ ແລະຄັ້ງທີສອງໝາຍເຖິງຊາວຟີລິດສະຕີນ. ການພິພາກສາເລີ່ມຕົ້ນຈາກຄອບຄົວຂອງພຣະເຈົ້າ ແລ້ວຈຶ່ງຕໍ່ໄປເຖິງບັນດາຄົນງານໃນຊົ່ວໂມງທີສິບເອັດ ທີ່ຍັງຢູ່ໃນບາບີໂລນ. ຄຳພະຍານຂອງຊຳໂຊນຢືນຢັນທັງການທີ່ຕົວເລກສາມພັນເປັນສັນຍາລັກແທນຊົນທີ່ເຫຼືອຢູ່ ແລະຍັງຢືນຢັນລຳດັບຂັ້ນຕອນຂອງຂະບວນການພິພາກສາອີກດ້ວຍ. ເອໂນກໄດ້ດຳເນີນຊີວິດຮ່ວມກັບພຣະເຈົ້າເປັນເວລາສາມຮ້ອຍປີ ດັ່ງນັ້ນ ລາວຈຶ່ງເປັນຕົວແທນຂອງຊົນທີ່ເຫຼືອຢູ່ຈາກປະຊາກອນແຫ່ງພັນທະສັນຍາຂອງພຣະເຈົ້າ ຜູ້ທີ່ບໍ່ລິ້ມລົດແຫ່ງຄວາມຕາຍ. ຊົນທີ່ເຫຼືອຢູ່ກຸ່ມນັ້ນຄືໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຄົນ ຊຶ່ງໃນພຣະທຳພຣະນິມິດ ບົດທີເຈັດ ຖືກນຳມາປຽບທຽບໃຫ້ເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງກັບຝູງຊົນຈຳນວນມະຫາສານ.

ໜຶ່ງສ່ວນສິບຂອງ 300 ແມ່ນ 30 ຊຶ່ງເປັນສັນຍາລັກຂອງປະໂລຫິດ ແລະ ນອກຈາກນັ້ນ ເລກສາມ ໃນຖານະທີ່ເປັນໜຶ່ງສ່ວນສິບຂອງສາມສິບ ຍັງໝາຍເຖິງພຣະເຈົ້າທັງສາມພຣະພາກ ຕະຫຼອດທັງພຣະເຈົ້າສາມພຣະພາກປອມຂອງມັງກອນ ສັດຮ້າຍ ແລະ ຜູ້ທຳນວາຍປອມ. ເລກສາມຍັງໝາຍເຖິງການແບ່ງຄຣິສຕະຈັກທີ່ມີໄຊຊະນະອອກເປັນສາມສ່ວນ ຊຶ່ງມີຕົວແທນຄື ກະສັດດາວິດ ຜູ້ເລີ່ມຄອງລາດເມື່ອພຣະຊົນມາຍຸໄດ້ສາມສິບປີ, ປະໂລຫິດໂຢເຊັບ ຜູ້ເລີ່ມຮັບໃຊ້ເມື່ອອາຍຸໄດ້ສາມສິບປີ ແລະ ເອເຊກຽນ ຜູ້ເປັນທັງຜູ້ທຳນວາຍແລະປະໂລຫິດ ຜູ້ເລີ່ມການຮັບໃຊ້ຂອງທ່ານທີ່ມີໄລຍະເວລາຊາວສອງປີ ໃນປີທີສາມສິບຂອງຮອບປີຢູບິລີທີສິບເຈັດ. ໃນຖານະເປັນປະໂລຫິດ ທ່ານຄົງຈະມີອາຍຸສາມສິບປີ.

ແຕ່ລະພາກສ່ວນໃນສາມພາກສ່ວນເຊີງສັນຍະລັກ ທີ່ຖືກສະແດງໃນຖານະຜູ້ທຳນວາຍ, ປະໂລຫິດ ແລະກະສັດ ລ້ວນແຕ່ໄດ້ຮັບຕາປະທັບແຫ່ງວັນຊະບາໂຕວັນທີເຈັດຂອງພຣະເຈົ້າ ທີ່ຫຼັກໝາຍອັນເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງການປິດລ້ອມ. ພະຍານສອງຢ່າງກ່ຽວກັບຄວາມຕາຍ ຮ່ວມກັບພະຍານຂັ້ນຮອງກ່ຽວກັບການທຳລາຍກຸງເຢຣູຊາເລັມໃນປີ 66 ເຮັດໃຫ້ມີພະຍານສາມຢ່າງທີ່ຢືນຢັນວ່າ ຫຼັກໝາຍຂອງການປິດລ້ອມນັ້ນເປັນ ‘ເຄື່ອງໝາຍ’.

ເມື່ອການປິດລ້ອມເລີ່ມຕົ້ນ ຄຣິດຕະຈັກທີ່ມີໄຊຊະນະຂອງພຣະເຈົ້າ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍສາມພາກສ່ວນ ກໍໄດ້ຮັບການປະທັບຕາ ໂດຍມີລາເມັກເປັນສັນຍະລັກແທນ. ການຕາຍຂອງພັນລະຍາຂອງເອເຊກຽນຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ນະຫຼັກໝາຍດຽວກັນນັ້ນເອງ ປະຊາກອນແຫ່ງພັນທະສັນຍາກຸ່ມເດີມໄດ້ຖືກຂ້າມໄປຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ຫຼັກໝາຍນັ້ນຊີ້ບອກເຖິງການປ່ຽນຜ່ານຈາກລາວດີເກຍໄປສູ່ຟີລາເດນເຟຍ ຊຶ່ງຍັງຖືກພັນລະນາເປັນການປ່ຽນຜ່ານຈາກຄຣິດຕະຈັກທີ່ກຳລັງຕໍ່ສູ້ໄປສູ່ຄຣິດຕະຈັກທີ່ມີໄຊຊະນະ ຈຶ່ງກາຍເປັນຄຣິດຕະຈັກທີແປດ ຊຶ່ງເປັນໜຶ່ງໃນເຈັດຄຣິດຕະຈັກນັ້ນ. ຫຼັກໝາຍນັ້ນໃນປະຫວັດສາດມິລເລີໄຣຕ໌ຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ຊຶ່ງກິນໄລຍະເວລາຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 22 ຕຸລາ ປີ 1844 ຈົນເຖິງການກະບົດໃນປີ 1863 ໝາຍເຖິງຊ່ວງເວລາໃນປີ 1856 ເມື່ອທັງເຈມສ໌ ໄວຕ໌ ແລະ ເອລເລນ ໄວຕ໌ ເລີ່ມລະບຸວ່າຂະບວນການນັ້ນເປັນແບບລາວດີເກຍ. ໃນປີ 1856 ຂະບວນການມິລເລີໄຣຕ໌ແບບຟີລາເດນເຟຍໄດ້ປ່ຽນຜ່ານໄປເປັນຂະບວນການມິລເລີໄຣຕ໌ແບບລາວດີເກຍ. ເຈັດປີຕໍ່ມາ ຂະບວນການມິລເລີໄຣຕ໌ແບບລາວດີເກຍໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ ເມື່ອຂະບວນການນັ້ນກາຍເປັນຄຣິດຕະຈັກເຊເວັນເດແອັດເວັນຕິສແບບລາວດີເກຍ.

ຫຼັກໝາຍບອກທາງນັ້ນຍັງມີປີ 313 ເປັນແບບເລັງ ເມື່ອຄຣິສຕະຈັກຊະມີນາສິ້ນສຸດລົງ ແລະຄຣິສຕະຈັກເປກາໂມເລີ່ມຕົ້ນ. ເມື່ອພິຈາລະນາຮ່ວມກັນ, ການປ່ຽນຜ່ານໃນປີ 1856 ຈາກຟີລາເດນເຟຍທີ່ຊອບທຳໄປສູ່ລາວດີເກຍທີ່ບໍ່ຊອບທຳ ສອດຄ່ອງກັບການປ່ຽນຜ່ານຈາກຊະມີນາທີ່ຊອບທຳໄປສູ່ເປກາໂມທີ່ບໍ່ຊອບທຳໃນປີ 313, ແລະຈຸດແຫ່ງການປ່ຽນຜ່ານນັ້ນຍັງຊີ້ບອກວ່າຫຼັກໝາຍບອກທາງນັ້ນເປັນເຄື່ອງໝາຍ. ການປິດລ້ອມເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍ ຕາມຄຳຢືນຢັນຂອງພະຍານຫຼາຍປາກ. ເມື່ອຂະບວນການຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ເຊິ່ງປະກອບດ້ວຍໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຄົນ ໄດ້ຮັບການປະທັບຕາໃນເວລາທີ່ລາເມັກເສຍຊີວິດ, ພວກເຂົາກໍໄດ້ຮັບການປະທັບຕາ ແລະເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນຢ່າງສົມບູນ ໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນທຸງສັນຍານ, ເພາະວ່າຫຼັກໝາຍບອກທາງອັນທຳອິດຂອງໂຄງສ້າງທາງຄຳພະຍາກອນຂອງການປິດລ້ອມນັ້ນ ແມ່ນເຄື່ອງໝາຍ.

ການສິ້ນພຣະຊົນຂອງຈອນ ປາໄລໂອໂລໂກສ ບົ່ງຊີ້ເຖິງຫຼັກໝາຍຂອງອິດສະລາມ ເມື່ອໂຣມຕາເວັນອອກຖືກອິດສະລາມບັງຄັບໃຫ້ຍອມຢູ່ໃຕ້ອຳນາດ. ການປິດລ້ອມແລະການທຳລາຍນະຄອນເຢຣູຊາເລັມ ເປັນພະຍານສອງປາກຂອງບາບີໂລນແລະໂຣມ. ໄລຍະເວລາໜຶ່ງປີເຄິ່ງຂອງເອເຊກຽນ ເປັນສັນຍາລັກແທນຊາວລາວດີເກຍຜູ້ທີ່ປະຕິເສດທີ່ຈະເບິ່ງແລະຟັງຂ່າວສານເຕືອນ ກ່ຽວກັບການຖືກນຳໄປເປັນຊະເລີຍຂອງກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ. ສັນຍານຂອງເຊສຕີອຸສ ເປັນສັນຍາລັກແທນຊາວຟີລາເດນເຟຍທີ່ໜີພົ້ນຈາກກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ. ສັນຍານທັງສອງນັ້ນກ່າວເຖິງຂ່າວສານຄຳພະຍາກອນພາຍໃນ ເຊັ່ນດຽວກັບເລກ 777 ຂອງລາເມັກ. ບັນທັດຊ້ອນບັນທັດ, ຄົນກຸ່ມໜຶ່ງຖືກນຳໄປເປັນຊະເລີຍໃນຄາວການປິດລ້ອມ ສ່ວນອີກກຸ່ມໜຶ່ງໜີພົ້ນຈາກມືຂອງກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ.

ການເສຍຊີວິດຂອງ ຈອນ ປາໄລໂອໂລກອສ ເປັນສັນຍາລັກແທນຂ່າວສານທາງຄຳພະຍາກອນດ້ານພາຍນອກ ໂດຍຊີ້ໃຫ້ເຫັນບົດບາດຂອງສາສະໜາອິດສະລາມ ຢູ່ທີ່ຫຼັກໝາຍຊຶ່ງບັນດາຜູ້ທີ່ລາເມັກເປັນສັນຍາລັກແທນນັ້ນໄດ້ຮັບການປະທັບຕາ. ບັນດາຜູ້ທີ່ໜີລອດ ແລະບັນດາຜູ້ທີ່ຖືກຈັບໃນການປິດລ້ອມ ແລະການທຳລາຍນະຄອນເຢຣູຊາເລັມ ເນັ້ນຢ້ຳວ່າ ແມ່ນຢູ່ທີ່ຫຼັກໝາຍອານຟາຂອງໄລຍະເວລາທາງຄຳພະຍາກອນຂອງການປິດລ້ອມນັ້ນເອງ ທີ່ອຸປະນິໄສປາກົດອອກໃຫ້ເຫັນ. ຄົນສອງກຸ່ມນີ້ມີລາເມັກສອງຄົນເປັນສັນຍາລັກແທນ. ກຸ່ມໜຶ່ງໃຫ້ຄຳເຕືອນແກ່ແນຊວິລ ແລະອີກກຸ່ມໜຶ່ງປະຕິເສດ.

ກາອິນໄດ້ຮັບເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການກະບົດຂອງຕົນ. ເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການກະບົດຂອງລາວນັ້ນ ເປັນທີ່ເຂົ້າໃຈກັນວ່າເປັນຄຳເຕືອນແກ່ມະນຸດຊາດວ່າ ຖ້າຜູ້ໃດຂ້າກາອິນ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບການພິພາກສາຈາກພຣະເຈົ້າເປັນເຈັດເທົ່າ. ໃນແງ່ໜຶ່ງ ເຄື່ອງໝາຍນີ້ອາດເຂົ້າໃຈໄດ້ວ່າເປັນການທີ່ພຣະເຈົ້າຊົງໃຫ້ການປົກປ້ອງແກ່ກາອິນ ແຕ່ໃນທາງຄຳພະຍາກອນ ເຄື່ອງໝາຍນີ້ສອດຄ່ອງກັບເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການກະບົດທີ່ເປັນຄຳເຕືອນໃນພຣະທຳເຫຼັ້ມສຸດທ້າຍຂອງພຣະຄຳພີ. ເຄື່ອງໝາຍຂອງສັດຮ້າຍໃນພຣະທຳໂອເມກາ ຄືພຣະທຳພຣະນິມິດ ມີເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການກະບົດຂອງກາອິນໃນພຣະທຳອາລະຟາ ຄືພຣະທຳປະຖົມມະການ ເປັນແບບເງົາລ່ວງໜ້າ. ຄຳເຕືອນທີ່ແຝງຢູ່ໃນເຄື່ອງໝາຍຂອງກາອິນແມ່ນວ່າ ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ສະແດງອຸປະນິໄສແບບດຽວກັບກາອິນ ກໍຈະຖືກພຣະເຈົ້າປະຕິເສດ ແລະພິພາກສາເຊັ່ນກັນ. ເຄື່ອງໝາຍທີ່ຢູ່ເທິງກາອິນສອດຄ່ອງກັບເຄື່ອງໝາຍຂອງສັດຮ້າຍ ແລະຄຳເຕືອນນັ້ນເນັ້ນຢ້ຳຄຳສັ່ງທີ່ຫ້າມເຮັດຕາມການກະບົດຂອງກາອິນໃນການຄາດຕະກຳນ້ອງຊາຍຂອງຕົນ ຊຶ່ງໃນພຣະທຳພຣະນິມິດໄດ້ຖືກສະແດງເປັນຮູບຈຳລອງຂອງສັດຮ້າຍ. ການເຮັດຕາມການກະທຳຂອງກາອິນ ກໍຄືການສ້າງຮູບຈຳລອງຂອງກາອິນ. ກາອິນໄດ້ຮັບການພິພາກສາຂັ້ນບັງຄັບໂທດເປັນເຈັດເທົ່າ ແລະໃນລຸ້ນທີຫົກນັບຈາກກາອິນ ລາເມັກໄດ້ລະບຸວ່າ ລາວໄດ້ເຮັດບາບຊ້ຳຮອຍບິດາຂອງຕົນ ແຕ່ການພິພາກສາຂອງລາວຈະເປັນເຈັດຄູນເຈັດສິບເທົ່າ.

ຂໍ້ພຣະຄຳພີກ່ອນໜ້ານີ້ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນຈຳນວນພຽງສາມຄັ້ງທີ່ຕົວເລກໃນພຣະຄຳຂອງພຣະເຈົ້າຖືກສະແດງໃນຮູບແບບຂອງການຄູນ. ຄັ້ງສຸດທ້າຍກໍເປັນເຊັ່ນດຽວກັບຄັ້ງທຳອິດ.

ເຈັດສິບຄູນເຈັດເທົ່າກັບສີ່ຮ້ອຍເກົ້າສິບ ແລະໃນປະຫວັດສາດສັກສິດມີໄລຍະເວລາສາມໄລຍະ ທີ່ແຕ່ລະໄລຍະຍາວນານສີ່ຮ້ອຍເກົ້າສິບປີ ແລະແຕ່ລະໄລຍະສະແດງເຖິງໄລຍະເວລາແຫ່ງການທົດສອບ. ມີໄລຍະເວລາສີ່ຮ້ອຍເກົ້າສິບປີທີ່ສະແດງໄວ້ສຳລັບສະຖານບໍລິສຸດ ສຳລັບບັນດາກະສັດ ແລະສຳລັບໄພ່ພົນ. ໄລຍະເວລາສຳລັບບັນດາກະສັດເລີ່ມຕົ້ນເມື່ອຊາອູນໄດ້ຮັບການເຈີມໃນປີ 1097 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະສືບຕໍ່ມາຈົນເຖິງການປິດລ້ອມຄັ້ງທຳອິດຂອງເນບູກາດເນັດຊາ ເມື່ອດານີເອນຖືກຈັບໄປເປັນຊະເລີຍໃນປີ 607 ກ່ອນ ຄ.ສ.

ໄລຍະເວລາແຫ່ງການທົດສອບສີ່ຮ້ອຍເກົ້າສິບປີ ທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ສຳລັບສະຖານບໍລິສຸດ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍພິທີອຸທິດຖວາຍພຣະວິຫານຂອງຊາໂລໂມນໃນປີ 1006 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະ ດຳເນີນຕໍ່ໄປຈົນເຖິງພິທີອຸທິດຖວາຍພຣະວິຫານໃນສະໄໝຫຼັງການເນລະເທດ ໃນປີ 516 ກ່ອນ ຄ.ສ. ສຳລັບກອງທັບນັ້ນ ໄລຍະເວລາສີ່ຮ້ອຍເກົ້າສິບປີແມ່ນຕັ້ງແຕ່ປີ 457 ກ່ອນ ຄ.ສ. ຈົນເຖິງປີ ຄ.ສ. 34.

ຊ່ວງທີ່ເລີ່ມຈາກຂ່າວສານເຕືອນເຖິງການພິພາກສາເຈັດເທົ່າ ແລະ ເຄື່ອງໝາຍຂອງກາອິນ ໄປຈົນເຖິງເຈັດສິບຄູນເຈັດເທົ່າຂອງລາເມັກ ສະແດງເຖິງໄລຍະເວລາແຫ່ງການທົດລອງສີ່ຮ້ອຍເກົ້າສິບປີໃນເຊີງສັນຍາລັກ. ການກະບົດທີ່ເຄື່ອງໝາຍຂອງກາອິນເປັນຕົວແທນນັ້ນ ຖືກສະແດງວ່າທະວີຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນເປັນລຳດັບ ເຊິ່ງສອດຄ່ອງກັບມູນເຫດທີ່ພຣະເຈົ້າຊົງບັນດານໃຫ້ເກີດນ້ຳຖ້ວມໂລກ.

ລາເມັກໃນລຸ້ນທີຫົກຂອງເຊື້ອສາຍກາອິນ ຖືກສະແດງໄວ້ໃນຖານະຕົວແທນຂອງກຸ່ມຜູ້ກະບົດທີ່ມີລັກສະນະເດັ່ນຊັດ ເຊິ່ງກົງກັນຂ້າມກັບລາເມັກໃນເຊື້ອສາຍຂອງເສດ. ຄຳພະຍານຂອງລາເມັກທັງສອງຄົນຊີ້ເຖິງການສິ້ນສຸດຂອງເວລາແຫ່ງການທົດລອງ: ຄົນໜຶ່ງຊີ້ເຖິງດ້ວຍການສະແດງຕົວເລກ 490 ແລະອີກຄົນໜຶ່ງຊີ້ເຖິງດ້ວຍການເສຍຊີວິດຂອງຕົນ. ຄຳພະຍານທັງສອງມີສັນຍາລັກທາງຕົວເລກ ເຊິ່ງກ່ຽວພັນໂດຍກົງກັບອົງປະກອບສາມສ່ວນຂອງຄຣິສຕະຈັກທີ່ມີໄຊຊະນະ. ລາເມັກໃນເຊື້ອສາຍຂອງກາອິນສອດຄ່ອງກັບໄລຍະເວລາສາມໄລຍະ ໄລຍະລະ 490 ປີ ສຳລັບບັນດາກະສັດ, ສະຖານບໍລິສຸດ ແລະກອງທັບ; ສ່ວນລາເມັກໃນເຊື້ອສາຍຂອງເສດມີຕາປະທັບແຫ່ງເລກເຈັດ ສຳລັບຜູ້ພະຍາກອນ, ປະໂລຫິດ ແລະກະສັດ. ລາເມັກໃນເຊື້ອສາຍຂອງເສດເປັນທູດສະຫວັນອົງທີສອງໃນຈຳນວນທູດສະຫວັນທັງສາມອົງໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບສີ່ ແລະລາເມັກໃນເຊື້ອສາຍຂອງກາອິນເປັນທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ຜູ້ນຳສະເໜີຄຳເຕືອນກ່ຽວກັບສັດຮ້າຍ, ຮູບຈຳລອງຂອງມັນ, ເຄື່ອງໝາຍ ແລະຕົວເລກແຫ່ງນາມຂອງມັນ. ພຣະນິມິດບົດທີສິບສີ່, ຂໍ້ 9/11 ລະບຸເຖິງຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຄຳສາບແຊ່ງຂອງກາອິນ.

ພຣະນິມິດ 15:2 ລະບຸວ່າ ບັນດາຜູ້ທີ່ລາເມັກໃນເຊື້ອສາຍຂອງເຊັດເປັນຕົວແທນນັ້ນແມ່ນໃຜ:

ລາເມັກໃນເຊື້ອສາຍຂອງເຊັດເປັນເຄື່ອງໝາຍບົ່ງຊີ້ເຖິງການປິດປະຕູດ້ວຍຄວາມຕາຍຂອງລາວ. ລາເມັກໃນເຊື້ອສາຍຂອງກາອິນເປັນເຄື່ອງໝາຍບົ່ງຊີ້ເຖິງການປິດປະຕູເມື່ອຄົບສີ່ຮ້ອຍເກົ້າສິບປີຂອງໄລຍະເວລາທີ່ໃຫ້ໂອກາດກັບໃຈ. ເຄື່ອງໝາຍຂອງກາອິນເປັນສິ່ງທີ່ຕ້ອງມອງວ່າເປັນຄຳເຕືອນໃຫ້ລະວັງອຸປະນິໄສທີ່ສະແດງຄຸນລັກສະນະຫຼັກໃນເຊີງຄຳພະຍາກອນສາມປະການ. ລາວປະຕິເສດທີ່ຈະເຂົ້າຮ່ວມໃນການນະມັດສະການພຣະເຈົ້າຕາມການຊີ້ນຳຂອງພຣະເຈົ້າ; ລາວສະແດງຄວາມໂກດແຄ້ນອັນເກີດຈາກຄວາມອິດສາ ແລະໄດ້ສັງຫານນ້ອງຊາຍຂອງຕົນ ແລະປະການທີສາມ, ລາວປະຕິເສດທີ່ຈະກັບໃຈ.

ກາອິນໄດ້ລະເມີດພຣະບັນຍັດໃນແຜ່ນສິລາແຜ່ນທຳອິດຂອງພຣະບັນຍັດສິບປະການ ເຊິ່ງລະບຸເຖິງຄວາມສຳພັນຂອງມະນຸດກັບພຣະເຈົ້າ ສ່ວນແຜ່ນສິລາແຜ່ນທີສອງລະບຸເຖິງຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງມະນຸດກັບມະນຸດ. ເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການກະບົດຂອງລາວບົ່ງຊີ້ວ່າລາວເປັນຜູ້ລະເມີດພຣະບັນຍັດ ໂດຍບໍ່ມີການກັບໃຈ. ກາອິນແລະລາເມັກບົ່ງຊີ້ເຖິງປະຕູທີ່ປິດລົງຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ໃນຄາວກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ກຳລັງຈະມາເຖິງໃນໄວໆນີ້. ເອໂນກ, ເມທູເຊລາ, ລາເມັກ ແລະ ໂນອາ ເປັນຕົວແທນຂອງປະຫວັດສາດທີ່ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການມາເຖິງຂອງທູດສະຫວັນອົງທີໜຶ່ງ ເຊິ່ງເອໂນກເປັນຕົວແທນ, ການມາເຖິງຂອງລາເມັກໃນຖານະທູດສະຫວັນອົງທີສອງ, ການມາເຖິງຂອງເມທູເຊລາໃນຖານະສຽງຮ້ອງໃນຍາມທ່ຽງຄືນທີ່ໃຫ້ອຳນາດແກ່ຂ່າວສານຂອງລາເມັກໃນຖານະທູດສະຫວັນອົງທີສອງ ແລະ ຈາກນັ້ນ ໂນອາໃນຖານະທູດສະຫວັນອົງທີສາມກໍບົ່ງຊີ້ເຖິງປະຕູທີ່ປິດລົງໃນຄາວນ້ຳຖ້ວມໂລກ.

ລາເມັກເສຍຊີວິດຫ້າປີກ່ອນນ້ຳຖ້ວມໂລກ ແລະເຫດການນີ້ບົ່ງຊີ້ເຖິງໄລຍະຫ້າປີໃນເຊີງສັນຍາລັກ ກ່ອນທີ່ປະຕູຈະປິດລົງໃນວາລະຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນໄວໆນີ້. ໃນເວລາທີ່ລາເມັກເສຍຊີວິດເມື່ອອາຍຸ 777 ປີນັ້ນເອງ ການປະທັບຕາຄຣິສຕະຈັກທີ່ມີໄຊຊະນະກໍສຳເລັດລົງ. ຈາກນັ້ນ ເຈັດວັນກ່ອນທີ່ປະຕູນາວາຈະຖືກປິດດ້ວຍອຳນາດເໜືອທຳມະຊາດ ສັດທັງຫຼາຍກໍເລີ່ມເຂົ້າໄປໃນນາວາ.

ວັນທີ່ເມທູເຊລາເສຍຊີວິດແມ່ນວັນທຳອິດໃນເຈັດວັນນັ້ນ. ຄຳເຕືອນຄັ້ງສຸດທ້າຍກ່ອນປະຕູຈະປິດ ແມ່ນຂ່າວສານທີ່ມີສອງດ້ານ ຄື ການປາກົດຕົວຂອງບັນດາສັດໃຫ້ເຫັນກັບຕາ ຄວບຄູ່ກັບການສຳເລັດເປັນຈິງຂອງຄຳພະຍາກອນທີ່ໄດ້ປະກາດມາຕະຫຼອດຊ່ວງຊີວິດຂອງມະນຸດຜູ້ມີອາຍຸຍືນທີ່ສຸດໃນບັນດາຜູ້ທີ່ເຄີຍເສຍຊີວິດ. ຄຳພະຍາກອນນັ້ນແຝງຢູ່ໃນຊື່ຂອງເມທູເຊລາ ເຊິ່ງມີຄວາມໝາຍວ່າ ‘ເມື່ອລາວເສຍຊີວິດ ສິ່ງນັ້ນຈະມາເຖິງ.’

ຂ່າວສານເຕືອນຄັ້ງສຸດທ້າຍສຳລັບມະນຸດຊາດຈຳເປັນຕ້ອງເປັນຂ່າວສານທີ່ມີສອງສ່ວນຕາມຄຳພະຍາກອນ ດັ່ງທີ່ສະແດງອອກຜ່ານໄລຍະເຈັດມື້ທີ່ບັນດາສັດເຄື່ອນຍ້າຍ ເຊິ່ງເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການເສຍຊີວິດຂອງເມທູເສລາ ອັນເປັນການສຳເລັດເປັນຈິງຂອງຄຳພະຍາກອນຂອງເອໂນກ ທີ່ໄດ້ປະກາດໄວ້ຜ່ານຊື່ຂອງບຸດຊາຍຂອງທ່ານ. ໄລຍະເຈັດມື້ແຫ່ງການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງບັນດາສັດຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຂ່າວສານທີ່ມີສອງສ່ວນ ຄື ການເສຍຊີວິດຂອງເມທູເສລາ ແລະບັນດາສັດທີ່ເຄື່ອນຍ້າຍນັ້ນ ແມ່ນຂ່າວສານແຫ່ງການປະທັບຕາຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ. ພຣະເຢຊູຊົງຍົກເອົາເບື້ອງຕົ້ນມາສະແດງໃຫ້ເຫັນບັ້ນປາຍສະເໝີ ແລະໃນພຣະທຳພຣະນິມິດ ທູດສະຫວັນອົງທີສາມໃນພຣະນິມິດ ບົດທີສິບແປດ ມີສຽງທີສອງໃນຂໍ້ທີສີ່ເຂົ້າຮ່ວມດ້ວຍ ເຊັ່ນດຽວກັບທີ່ສຽງຮ້ອງໃນຍາມທ່ຽງຄືນໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກັບຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສອງ. ຂ່າວສານເຕືອນຄັ້ງສຸດທ້າຍຖືກນຳສະເໜີເປັນຂ່າວສານທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກສະເໝີ ດັ່ງທີ່ສະແດງອອກຜ່ານຄວາມສຳພັນທາງຄຳພະຍາກອນລະຫວ່າງບັນດາຄຣິສຕະຈັກກັບບັນດາຕາປະທັບໃນພຣະທຳພຣະນິມິດ. ຂ່າວສານເຕືອນຄັ້ງສຸດທ້າຍໃນພຣະທຳດານີເອນ ບົດທີສິບເອັດ ແມ່ນຂ່າວສານຂອງທິດເໜືອແລະທິດຕາເວັນອອກ. ເມທູເສລາແລະບັນດາສັດທີ່ເຄື່ອນຍ້າຍເປັນຂ່າວສານເຕືອນຄັ້ງສຸດທ້າຍທີ່ມີສອງສ່ວນໃນສະໄໝຂອງໂນອາ.

ການຕາຍຂອງລາເມັກທີ່ມີເລກ 777 ເປັນເຄື່ອງໝາຍ ສອດຄ່ອງກັບຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງການປິດລ້ອມ ເມື່ອພັນລະຍາຂອງເອເຊກຽນເສຍຊີວິດ. ໃນຈຸດນັ້ນເອງ ບັນດາຜູ້ສັດຊື່ ເຊິ່ງມີເຊື້ອສາຍຂອງເຊັດເປັນຕົວແທນ ໄດ້ຮັບການປະທັບຕາ ແລະໃນຈຸດນັ້ນເອງເຊັ່ນກັນ ບັນດາຜູ້ທີ່ມີເຊື້ອສາຍຂອງກາອິນເປັນຕົວແທນ ໄດ້ຮັບເຄື່ອງໝາຍ. ເອໂນກເປັນຄົນລຸ້ນທີເຈັດນັບຈາກອາດາມ ແລະລາວເປັນຕົວແທນຂອງຫຼັກໝາຍອາລະຟາໃນໄລຍະໜຶ່ງ ເຊິ່ງສິ້ນສຸດລົງໂດຍມີເລກແປດເປັນສັນຍາລັກແທນທັງຄົນລຸ້ນສຸດທ້າຍແລະຄົນລຸ້ນທຳອິດ. ລາເມັກທັງສອງຄົນຊີ້ບອກເຖິງການສິ້ນສຸດຂອງໄລຍະແຫ່ງການທົດສອບ ແລະການຕາຍຂອງລາເມັກເປັນສັນຍາລັກແທນປະຕູແຫ່ງໄລຍະການທົດສອບທີ່ປິດລົງໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງການປິດລ້ອມ.

ເອໂນກເປັນອາລະຟາຂອງປະຫວັດສາດແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ ແລະຕາມຄວາມຈຳເປັນທາງຄຳພະຍາກອນ ລາວຈຶ່ງຕ້ອງຊີ້ບອກເຖິງໂອເມກາຂອງປະຫວັດສາດແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ. ໂອເມການັ້ນມີຈິດວິນຍານທັງແປດທີ່ໄດ້ຈາກໂລກເກົ່າໄປສູ່ໂລກໃໝ່ໂດຍບໍ່ໄດ້ລິ້ມລົດຄວາມຕາຍ ເປັນຕົວແທນ. ເອໂນກ ແລະຈິດວິນຍານທັງແປດນັ້ນບໍ່ໄດ້ເຫັນຄວາມຕາຍກ່ອນທີ່ຈະໄປເຖິງແຜ່ນດິນໂລກໃໝ່. ໂລກເກົ່າໄດ້ສິ້ນສຸດລົງໃນຊ່ວງເຈັດວັນແຫ່ງການອົບພະຍົບຂອງສັດ ແລະໂລກໃໝ່ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍເຈັດວັນທີ່ບໍ່ມີຝົນຕົກ. ຈາກນັ້ນ ນັບແຕ່ວັນທີ 17 ເປັນຕົ້ນໄປ ກໍມີແຕ່ຝົນຕົກຕະຫຼອດຫ້າເດືອນ ຈົນກະທັ່ງພຣະເຈົ້າຊົງຢັບຢັ້ງຝົນໄວ້ເມື່ອສິ້ນສຸດຫ້າເດືອນນັ້ນ ໃນວັນທີສິບເຈັດ.

ໃນພຣະນິມິດ ບົດທີເກົ້າ ມີພະຍານສອງປະການທີ່ຢືນຢັນໄລຍະຫ້າເດືອນ ແລະໃນບົດນີ້ມີຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບໄລຍະເວລາສາມປະການທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ໄລຍະຫ້າເດືອນທຳອິດມີລະບຸໄວ້ໃນຂໍ້ທີຫ້າ; ໄລຍະຫ້າເດືອນທີສອງຢູ່ໃນຂໍ້ທີສິບ ແລະໄລຍະສາມຮ້ອຍເກົ້າສິບເອັດປີແລະສິບຫ້າວັນຢູ່ໃນຂໍ້ທີສິບຫ້າ. ຂໍ້ທີ 5, 10 ແລະ 15 ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບໄລຍະເວລາຂອງອິດສະລາມ ໂດຍມີພະຍານສອງປະການທີ່ຢືນຢັນໄລຍະຫ້າເດືອນຢູ່ໃນຕອນຕົ້ນຂອງໄລຍະເວລາຕາມຄຳພະຍາກອນ. ທັງຂໍ້ທີ 5 ແລະ 10 ຕ່າງກໍລະບຸໄລຍະຫ້າເດືອນ ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອທຽບບັນທັດຕໍ່ບັນທັດ ຂໍ້ທີຫ້າແລະຂໍ້ທີສິບຈຶ່ງບວກກັນໄດ້ສິບຫ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ໄລຍະຫ້າເດືອນທຳອິດຈຶ່ງເປັນ 15 ແລະໄລຍະສາມຮ້ອຍເກົ້າສິບເອັດປີແລະສິບຫ້າວັນກໍມີລະບຸໄວ້ໃນຂໍ້ທີ 15. ລຳດັບແລະໂຄງສ້າງຂອງຂໍ້ທີ 5, 10 ແລະ 15 ຊີ້ໃຫ້ເຫັນເລກສິບຫ້າສອງຕົວ ແລະໃນສອງຂໍ້ທຳອິດທີ່ບວກກັນໄດ້ສິບຫ້ານັ້ນ ມີຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບໄລຍະເວລາສອງປະການ ເຊິ່ງແຕ່ລະປະການມີໄລຍະເວລາໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບປີ.

ຂໍ້ທີສິບຫ້າລະບຸຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບໄລຍະເວລາສາມຮ້ອຍເກົ້າສິບເອັດປີກັບສິບຫ້າມື້. ພຣະຄຣິດໄດ້ຊົງຖັກທໍຕົວເລກສິບຫ້າເຂົ້າໄວ້ໃນສາມຂໍ້ ແລະ ໂດຍຊົງໃຊ້ໄລຍະເວລາຕາມຄຳພະຍາກອນທີ່ລະບຸໄວ້ໃນຂໍ້ເຫຼົ່ານັ້ນເອງ ພຣະອົງໄດ້ຊົງຈຳແນກຕົວເລກ 15 ທີ່ສະແດງອອກໂດຍການນຳເລກຂໍ້ທີຫ້າກັບເລກຂໍ້ທີສິບມາບວກກັນ ເພື່ອໃຫ້ເກີດຕົວເລກສິບຫ້າຊ້ຳກັນສອງເທື່ອ ເມື່ອຈັດວາງໃຫ້ກົງກັບຂໍ້ທີສິບຫ້າ. ຈາກນັ້ນ ພຣະຄຣິດໄດ້ຊົງລົງທ້າຍຄຳພະຍາກອນທັງສາມທີ່ເຊື່ອມໂຍງເຖິງກັນດ້ວຍສິບຫ້າມື້.

ກຸນແຈໃນການເຂົ້າໃຈບົດນີ້ແມ່ນການຮົບທີ່ນີນາເວໃນປີ 627 ແລະ ຫ້າປີຕໍ່ມາ ໃນປີ 632 ກໍແມ່ນການເສຍຊີວິດຂອງມູຮຳມັດ ອັນເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຄຳພະຍາກອນໄລຍະຫ້າເດືອນຄັ້ງທຳອິດ. ສິບປີຫຼັງຈາກມູຮຳມັດເສຍຊີວິດ ກອງທັບທັງຫຼາຍຂອງເປີເຊຍກໍຖືກທຳລາຍ ສອດຄ່ອງກັບຄຳທຳນາຍຂອງມູຮຳມັດທີ່ວ່າ ອຳນາດທັງສອງ ຄື ເປີເຊຍ ແລະ ໂຣມ ຕ່າງກໍຈະຖືກປາບໃຫ້ພ່າຍແພ້. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະນິມິດ ບົດທີ 9 ຈຶ່ງເລີ່ມລຳດັບເຫດການທາງປະຫວັດສາດຈາກການຮົບທີ່ນີນາເວ ລະຫວ່າງເປີເຊຍກັບໂຣມ. ຈາກນັ້ນ ຫ້າປີຕໍ່ມາ ມູຮຳມັດກໍເສຍຊີວິດ ຈຶ່ງເປັນການເລີ່ມຕົ້ນໄລຍະໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບປີຂອງຂໍ້ທີ 5. ສິບປີຕໍ່ມາ ເປີເຊຍກໍຖືກປາບໃຫ້ພ່າຍແພ້ໃນການຮົບທີ່ນາຮາວັນ ໃນປີ 642. ອິດສະລາມເອີ້ນການຮົບທີ່ນາຮາວັນວ່າ “ໄຊຊະນະແຫ່ງໄຊຊະນະທັງປວງ.” ສິບຫ້າປີທຳອິດຂອງພຣະນິມິດ ບົດທີ 9 ສະແດງເຖິງໄລຍະຫ້າປີ ແລ້ວຕາມດ້ວຍສິບປີ. ຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບໄລຍະເວລາອັນສຸດທ້າຍໄດ້ສິ້ນສຸດລົງໃນວັນທີ 11 ສິງຫາ 1840. ສິບວັນກ່ອນເຫດການນັ້ນ ໂຈໄຊອາ ລິດ ໄດ້ຕີພິມຄຳທຳນາຍສະບັບປັບປຸງຂອງຕົນ ກ່ຽວກັບການສິ້ນສຸດຂອງຄວາມເປັນໃຫຍ່ຂອງອອດໂຕມັນ. ສິບຫ້າວັນສຸດທ້າຍຂອງອິດສະລາມໃນພຣະນິມິດ ບົດທີ 9 ຖືກແບ່ງໂດຍຜົນງານຂອງໂຈໄຊອາ ລິດ ອອກເປັນຫ້າວັນ ແລ້ວຕາມດ້ວຍສິບວັນ ເພາະພຣະເຢຊູຊົງໃຊ້ຕອນເລີ່ມຕົ້ນເພື່ອອະທິບາຍໃຫ້ເຫັນຕອນສຸດທ້າຍຢູ່ສະເໝີ.

ພວກເຮົາຈະສືບຕໍ່ກ່າວເຖິງເລື່ອງເຫຼົ່ານີ້ໃນບົດຄວາມຕໍ່ໄປ.