Ezekiela dia maneho ireo izay efa nanaovan’ilay Liona avy amin’ny fokon’i Joda asa fanabeazana, ary ny foto-pampianarany fototra dia “didy anampy didy.”

Izay nolazainy hoe: Ito no fitsaharana izay ahafahanareo mampitsahatra ny reraka; ary ito no famelombelomana; kanefa tsy nety nihaino izy. Fa ny tenin’i Jehovah taminy dia didy anampy didy, didy anampy didy; andalana anampy andalana, andalana anampy andalana; kely etỳ, ary kely erỳ; mba handehanany ka hihemotra, ary ho torotoro, sy ho voafandrika, ary ho voasambotra. Isaia 28:12, 13.

Amin’izao fotoana izao dia mamaha ny bokin’i Ezekiela ny Liona avy amin’ny firenen’i Joda. Ampahafantarina antsika fa mpisorona i Ezekiela tamin’ny taona fahatelopolo, na ny “telopolo” dia maneho ny taonany ara-tandindona amin’ny maha-mpisorona azy, na ny taona fahatelopolo ao amin’ilay tsipika ara-paminaniana izay nanomboka tamin’ilay Paska Lehibe nataon’i Josia. Ny fisoronana farany amin’ny andro farany dia ireo efatra arivo amby efatra alina sy iray hetsy, ary ny tantara fahiny ara-bakiteny dia tandindon’ny tantara ara-tandindona amin’ny andro farany.

Fa ianareo no hatao hoe Mpisoron’i Jehovah; ny olona hiantso anareo hoe Mpanompon’Andriamanitsika; hihinana ny haren’ny jentilisa ianareo, ary ao amin’ny voninahiny no hireharehanareo. Isaia 61:6.

I Ezekiela dia tandindon’ny vahoakan’Andriamanitra amin’ny andro farany–ilay tantara masina izay tondroin’ny fijoroana ho vavolombelona ara-paminaniana tsirairay. Izany tantara masina izany dia ny fihetsehan’ny anjely fahatelo, izay naseho ara-tandindona indrindra tamin’ny fihetsehan’ny anjely voalohany tamin’ny 1840. Ny fihetsehan’ny anjely voalohany dia ilay anjely alfa amin’ireo anjely telo, ary ny fahatelo no anjely omega. Noho izany, i Ezekiela dia ampifanarahana amin’i Petera amin’ny fotoam-panisiana tombo-kase ny efatra arivo amby efatra alina amby iray hetsy. Ny tantara ara-tandindon’i Petera sy Ezekiela dia samy hita sy aseho ao amin’ny tantaran’i Panium.

Ny Boky Kely

Nalain’i Ezekiela ny boky kely, tahaka ny nataon’i Jaona ao amin’ny Apokalypsy toko faha‑folo.

Fa ianao kosa, ry zanak’olona, henoy izay lazaiko aminao; aza mba mpiodina tahaka izany taranaka mpiodina izany ianao; sokafy ny vavanao, ka hano izay omeko anao. Ary raha nijery aho, indro, nisy tanana nahinjitra tamiko; ary, indro, nisy horonam-boky tao anatiny; ary novelariny teo anoloako izany; ary nisy soratra tao anatiny sy tao ivelany; ary voasoratra tao anatiny ny fitomaniana sy ny fidradradradrana ary ny loza. Ary hoy koa Izy tamiko: Ry zanak’olona, hano izay hitanao; hano ity horonana ity, dia mandehana miteny amin’ny taranak’Isiraely. Dia nosokafako ny vavako, ary nampihinaniny ahy izany horonana izany. Ary hoy Izy tamiko: Ry zanak’olona, ampihinano ny kibonao, ary fenoy ity horonana izay omeko anao ity ny tsinainao. Dia nohaniko izany; ary teo am-bavako dia mamy tahaka ny tantely izany. Ezekiela 2:8–10, 3:1–3.

Ao amin’ny Apokalypsy toko fahafolo, dia mihinana ilay boky kely i Jaona, ary io toko manontolo io dia maneho ny fisehoan’ny herin’Andriamanitra nanomboka tamin’ny 11 Aogositra 1840 ka hatramin’ny 22 Oktobra 1844.

“Ilay anjely izay miray amin’ny fanambarana ny hafatry ny anjely fahatelo dia hampahazava ny tany rehetra amin’ny voninahiny. Asa iray maneran-tany sy manana hery tsy mbola fahita no voalaza mialoha eto. Ny hetsika momba ny fiavian’i Kristy tamin’ny taona 1840–44 dia fanehoana be voninahitra ny herin’Andriamanitra; ny hafatry ny anjely voalohany dia nentina tany amin’ny tobim-pitoriana rehetra eran’izao tontolo izao, ary tany amin’ny firenena sasany dia nisy fahalianana ara-pivavahana lehibe indrindra izay efa hita tamin’ny tany rehetra hatramin’ny Fanavaozana tamin’ny taonjato fahenina ambin’ny folo; nefa ireo dia ho resen’ny hetsika mahery eo ambanin’ny fampitandremana farany ataon’ny anjely fahatelo.” The Great Controversy, 611.

I Ezekiela dia mifanaraka amin’i Jaona ao amin’ny toko fahafolo amin’ny Apokalypsy, ka i Petera sy Jaona ary Ezekiela dia miara-mijoro eo amin’ny toerana voatendry ho azy mandritra ny fotoan’ny fanisiana tombo-kase ny iray hetsy sy efatra amby efapolo arivo.

Ny taona 1840 ka hatramin’ny 1844 dia maneho fe-potoana efatra taona izay nanomboka tamin’ny fanombohan’ilay faminaniana ara-potoana izay niandoha tamin’ny fe-potoana dimy amby zato taona tamin’ny 27 Jolay 1299. Ireo “dimy volana” ireo dia nifarana ka niray tamin’ilay faminaniana ara-potoana telo-jato iraika amby sivifolo taona sy dimy ambin’ny folo andro izay nifarana tamin’ny 11 Aogositra 1840, raha ny fisehoana be voninahitr’ny herin’Andriamanitra kosa dia naseho hatramin’ny 22 Oktobra 1844. Ary tamin’izany dia nitsahatra ny fampiharana ny fotoana ara-paminaniana.

Ary nianiana tamin’izay velona mandrakizay doria, Izay nahary ny lanitra sy izay rehetra ao aminy, ary ny tany sy izay rehetra eo aminy, ary ny ranomasina sy izay rehetra ao aminy, fa tsy hisy andro intsony. Apokalypsy 10:6.

Nifarana ny fotoana ara-paminaniana ho fampiharana manan-kery ny faminaniana tamin’ny 22 Oktobra 1844. I Ezekiela sy Petera ary Jaona dia samy misolo tena ireo virijina hendrin’Andriamanitra tao amin’ny hetsiky ny anjely voalohany sy faharoa, ary koa ny hetsiky ny anjely fahatelo.

Fahitana

Ny ‘toko iraika ambin’ny folo’ voalohany ao amin’i Ezekiela dia mampiseho andianà “fahitana”, araka izay aseho ao amin’ny andininy voalohany amin’ny toko voalohany.

Ary tamin’ny taona fahatelopolo, tamin’ny volana fahefatra, tamin’ny andro fahadimin’ny volana, raha teo amin’ny babo aho teny amoron’ny reniranon’i Kebara, dia nisokatra ny lanitra, ary nahita fahitan’Andriamanitra aho. Ezekiela 1:1.

Ny “fahitana” ao amin’ny toko iraika ambin’ny folo voalohany dia nomena voalohany tao amin’ny toko voalohany teo amoron’ny ony Kebara; avy eo dia nohalalina sy nitarina tao amin’ny fahitana ao amin’ny toko fahatelo teny amin’ny “lembalemba”; ary avy eo indray tao amin’ny fahitana ao Jerosalema ao amin’ny toko fahavalo. Ireo toerana telo, dia ny ony Kebara sy ny lembalemba ary Jerosalema, dia maneho fahitana telo izay miaraka mandrafitra fahitana iray ihany, dia ny “fahitana” ao amin’ny andininy voalohany sy ao amin’ireo toko ‘iraika ambin’ny folo’ voalohany.

Jobily

Mora tohanana ny fiheverana ilay taona fahatelopolo ho taona fahatelopolo amin’ny tsingerin’ny Jobily izay nanomboka tamin’ilay Paska nalaza nataon’i Josia ary nifarana tamin’ny 22 Oktobra, satria io tsipika manokana eo amin’ny tantara masina io dia aseho mazava tsara, tsipika anampy tsipika, miaraka amin’ny vavolombelona mihoatra ny iray. Ohatra, ny Paska dia maneho ireo andro firavoravoana amin’ny lohataona, ary ny Andro Fanavotana kosa dia maneho ireo andro firavoravoana amin’ny fararano. Ny Levitikosy toko fahatelo amby roapolo àry dia mifanandrify amin’ny tsingerin’ny Jobily izay nanomboka tamin’i Josia. Misy tsipika hafa koa mifanandrify amin’ny tantara asehon’i Josia mpanjaka hatramin’ny 22 Oktobra 573 talohan’i Kristy. Ny fahatanterahana ara-tantaran’ny taona Jobily iray tamin’ny 22 Oktobra 573 talohan’i Kristy dia tohanan’ny mpahay tantara.

Amin’ny ankapobeny dia eken’ireo mpahay fanisan-taona tsara ny fametrahana ny andro fanavotana ho tamin’ny 22 Oktobra 573 talohan’i Kristy, ary eken’ireo mpahay fanisan-taona ara-Baiboly ireo koa fa ny taona 622 talohan’i Kristy no datin’ny Paska Lehiben’i Josia. Ny Paska, izay tandindon’ireo fety amin’ny lohataona, dia nanomboka tsingerin’ny Jobily naharitra sivy amby efapolo taona, izay nifarana tamin’ny tandindon’ireo fety amin’ny fararano, tamin’ny andro fanavotana. Ireo herinandron-taona fito izay nahaforona sivy amby efapolo taona dia tandindon’ny Sabatan’ny tany.

“Isaky ny pejy, na tantara, na fitsipika, na faminaniana, dia mamirapiratry ny voninahitry ny Zanak’Andriamanitra ny Soratra Masina ao amin’ny Testamenta Taloha. Araka izay niorina tamin’ny fanendren’Andriamanitra azy, ny rafitra manontolon’ny Jodaisma dia faminaniana mirindra momba ny filazantsara. An’i Kristy no “anambaran’ny mpaminany rehetra.” Asan’ny Apostoly 10:43. Hatramin’ny teny fikasana nomena an’i Adama ka nidina tamin’ny tsipiky ny patriarka sy ny rafitry ny lalàna, dia ny fahazavana be voninahitr’ny lanitra no nampiseho mazava ny dian’ny Mpanavotra. Nahita ny Kintan’i Betlehema ireo mpahita, dia i Siloha izay ho avy, raha nandalo teo anoloany tamin’ny filaharana miafina ny zavatra mbola ho avy. Tamin’ny fanatitra rehetra dia naseho ny fahafatesan’i Kristy. Tamin’ny rahon’ny ditin-kazo manitra rehetra no niakaran’ny fahamarinany. Tamin’ny trompetran’ny Jobily rehetra no nanenoan’ny anarany. Tao amin’ilay zava-miafina mahatahotra tao amin’ny efitra masina indrindra no nitoeran’ny voninahiny.” Ilay Fitiavan’Andriamanitra, 211.

Fito Ambin’ny Folo

Nentina tany Babylona i Zedekia rehefa lavo i Jerosalema, efatra ambin’ny folo taona talohan’ny taona 573 talohan’i Kristy. Ny mpahay tantara jiosy dia manondro ny tsingerin’ny Jobily nanomboka tamin’ny andron’i Josia tamin’ny taona 622 ka hatramin’ny 22 Oktobra 573 ho tsingerin’ny Jobily faha-17. Fito ambin’ny folo taona ny fe-potoana teo anelanelan’ny ady tao Rafia sy ny ady tao Panium. I Ptolemeo no nandresy tamin’ny ady tao Rafia, ary nanjaka nandritra ny fito ambin’ny folo taona izy tamin’ny naha-mpanjakan’ny atsimo azy. Fito ambin’ny folo taona no lasa hatramin’ny namoahana ny Didin’i Milan ka hatramin’ny nizaran’i Konstantino ny fanjakany tamin’ny taona 330. Tamin’ny tsingerin’ny Jobily fahafito ambin’ny folo no noravan’i Nebokadnezara i Jerosalema.

Fa ny zanak’Isiraely dia hitoetra andro maro tsy misy mpanjaka, ary tsy misy andriana, ary tsy misy fanatitra, ary tsy misy tsangambato, ary tsy misy efoda, ary tsy misy terafima; rehefa afaka izany dia hiverina ny zanak’Isiraely ka hitady an’i Jehovah Andriamaniny sy Davida mpanjakany; ary hatahotra an’i Jehovah sy ny fahatsarany izy amin’ny andro farany. Hosea 3:4, 5.

Miresaka lohahevitra mifandray mivantana amin’ny fahababoan’i Zedekia i Hosea, na dia maneho ny fiandohan’ny fahababoan’ny fanjakana tany avaratra tamin’ny taona 723 talohan’i Kristy koa aza izany. Ny antony ifandraisan’io andalan-teny ao amin’i Hosea io amin’ny fijoroana ho vavolombelon’i Ezekiela dia mifamatotra amin’ny fandavana an’Andriamanitra, rehefa niziriziry nitaky mpanjaka olombelona i Isiraely. Ny fanirian’i Isiraely hofehezin’ny mpanjaka olombelona, fa tsy ny Mpanjaka Andriamanitra, dia aseho ho “ny reharehan’ny herinareo” ao amin’ilay fitsarana "impito" voalaza ao amin’ny Levitikosy 26.

Ary raha na mbola tsy hihaino Ahy ihany ianareo na dia eo aza izany rehetra izany, dia hamaiziko impito mihoatra noho izany noho ny fahotanareo ianareo. Ary horotidiko ny fireharehan’ny herinareo; ary hataoko ho tahaka ny vy ny lanitrareo, ary ho tahaka ny varahina ny taninareo. Levitikosy 26:18, 19.

Ny hoe “fireharehan’ny herinareo” dia maneho ny fanirian’ny Isiraely hitovy amin’izao tontolo izao sy hanana ny mpanjakany manokana. Ny fanesorana ny mpanjaka tao amin’ny fanjakana tany avaratra tamin’ny taona 723 talohan’i Kristy, ary avy eo ny fahababoan’i Zedekia, mpanjakan’ny fanjakana tany atsimo, tamin’ny taona 586 talohan’i Kristy, dia maneho ny fanorotoroana ny “fireharehana” nananan’ny Isiraely fahiny, ary ny fireharehana dia mialoha ny fahalavoana. Ao amin’ny faminanian’ny Baiboly, ny hoe “hery” dia manondro mpanjaka na fanjakana, ary ny fireharehan’ny Isiraely tamin’ny nahazoany mpanjaka olombelona dia mariky ny fandavany ny fitondran’Andriamanitra sy ilay Mpanjaka Andriamanitra.

Ara-paminaniana, ny fireharehan’ny herin’i Joda dia notorotoroina rehefa nentina ho babo tany Babylona i Manase, ary nanomboka tamin’izany dia teo ambanin’ny fahefan’ny firenen-kafa i Joda. I Zedekia no maneho ny fiafaran’ity fanorotoroana miandalana ny fireharehan’ny herin’izy ireo ity.

Ary raha Samoela, rehefa antitra izy, dia ny zanany no nataony mpitsara ny Isiraely. Ary Joela no anaran’ny lahimatoany, ary Abia no anaran’ny faharoa; mpitsara tany Beri-sheba izy ireo. Nefa ny zanany tsy nandeha tamin’ny lalany, fa nivily nanaraka ny harena tsy marina, ka nandray kolikoly sy nanodikodina ny fitsarana. Dia niara-nivory ny loholon’ny Isiraely rehetra ka nankany amin’i Samoela tany Rama, ary hoy izy taminy: Indro, efa antitra ianao, ary ny zanakao tsy mandeha amin’ny lalanao; koa ankehitriny manendre mpanjaka ho anay hitsara anay tahaka ny firenena rehetra. Fa tsy sitrak’i Samoela izany teny izany, raha hoy izy ireo: Omeo mpanjaka izahay hitsara anay. Dia nivavaka tamin’i Jehovah Samoela. Ary hoy Jehovah tamin’i Samoela: Henoy ny feon’ny olona amin’izay rehetra lazainy aminao; fa tsy ianao no nolaviny, fa Izaho no nolaviny, tsy tiany hanjaka aminy Aho. Araka ny asa rehetra izay nataony hatramin’ny andro nitondrako azy niakatra avy tany Egypta ka mandraka androany, dia ny nandaozany Ahy sy nanompoany andriamani-kafa no ataony aminao kosa. Koa ankehitriny henoy ny feony; kanefa aoka hananatra mafy azy ianao sady hampahafantatra azy ny fomban’ny mpanjaka izay hanjaka aminy. 1 Samoela 8:1–9.

Tsara homarihina fa tamin’izany fotoana izany dia nolavin’ny Isiraely tsy Andriamanitra ho Mpanjakany ihany, fa nolaviny koa ny Fanahin’ny Faminaniana, izay nasehon’i Samoela, fa hoy ny Soratra: “efa nahafoy Ahy izy, ka nanompo andriamani-kafa, dia toy izany koa no ataony aminao.”

“I Satana dia ... manery tsy an-kijanona ny sandoka—mba hampivily hiala amin’ny fahamarinana. Ny fitaka farany indrindra hataon’i Satana dia ny hanafoana ny herin’ny fijoroana vavolombelon’ny Fanahin’Andriamanitra. ‘Raha tsy misy fahitana, dia mihahaka ny olona’ (Ohabolana 29:18). Hiasa amim-pahakingana i Satana, amin’ny fomba samihafa sy amin’ny alalan’ny fitaovana samihafa, mba hampihozongozona ny fitokisan’ny vahoaka sisa tavela an’Andriamanitra amin’ilay fijoroana vavolombelona marina.”

“Hisy fankahalana hovelomina hanohitra ny Testimonies, izay avy amin’i Satana. Ny asan’i Satana dia ny hampihozongozona ny finoan’ny fiangonana momba izany, noho izao antony izao: tsy ho azon’i Satana atao ny hanana lalana mazava toy izany hampidirany ny fitaka ataony sy hamatorany fanahy ao anatin’ny famitahany, raha toa ka hajaina ny fampitandremana sy ny fananarana ary ny torohevitra avy amin’ny Fanahin’Andriamanitra.” Selected Messages, boky 1, 48.

Ny fitaka farany ho an’ny teôkrasian’i Isiraely fahiny dia fandavana tsy an’Andriamanitra ihany, fa koa ny Fanahin’ny Faminaniana. Io fandavana tamin’ny 1097 talohan’i K. io dia tandindon’ny fitaka farany an’ny Advantista Mitandrina ny Andro Fahafito Laodiseana tamin’ny 1863. Ny “impito” ao amin’ny Levitikosy faha-roa amby roapolo dia Tenin’Andriamanitra, ary ny Fanahin’ny Faminaniana dia milaza momba ny “impito” fa “tsy tokony hovaina izany.”

“Hitako fa ny tabilao 1843 dia notarihin’ny tanan’ny Tompo, ary tsy tokony hovàna izany; fa ny tarehimarika dia araka izay tiany; fa ny tanany no nanarona sy nanafina fahadisoana iray teo amin’ny tarehimarika sasany, mba tsy hisy hahita izany, mandra-panesorana ny tanany.” Early Writings, 74.

Mazava fa nankatoavin’ny Fanahin’ny Faminaniana ny “fetr’andro fito,” ary io fankatoavany io dia fampitandremana mba tsy hanovana ireo tarehimarika eo amin’ilay tabilao, izay misy ny "fetr’andro fito" eo amin’ny tsanganana afovoany sy eo amin’ny zorony ambony ankavanana. Niaraka tamin’ilay tabilao sandoka nataon’i Uriah Smith tamin’ny 1863, ny fandavana tsikelikely ireo fahamarinana fototra, izay nasehon’ny Isiraely fahiny ho tandindona tamin’ny nandavany an’Andriamanitra sy ny Fanahin’ny Faminaniana, no nanamarika ny fikomiana tamin’ny 1863. Ny datin’ny fikomiana tamin’ny 1863 dia mifanaraka amin’ilay zotram-paminaniana aseho ao amin’ny bokin’i Ezekiela. Tao amin’io fizotry ny tantara io, ny fiafarany dia ny fandravana an’i Jerosalema, izay tandindon’ny lalàna momba ny Alahady. Ny vanim-potoana manomboka amin’ny 1863 ka hatramin’ny lalàna momba ny Alahady izay ho avy tsy ho ela dia naseho ara-tandindona tamin’ny tantara nanomboka tamin’i Saoly mpanjaka tamin’ny 1097 talohan’i Kristy ka hatramin’i Zedekia tamin’ny 586 talohan’i Kristy.

Zedekia dia nentina ho babo tany Babylona efatra ambin’ny folo taona talohan’ny Jobily tamin’ny 573 T.K. Ny tsingerin’ny Jobily fahafito ambin’ny folo dia nanomboka tamin’ny 622 T.K., ary tamin’ny taona fahatelopolo no nananganana an’i Ezekiela ho mpisorona tamin’ny 592 T.K., ary dimy taona tatỳ aoriana dia rava i Jerosalema tamin’ny 586 T.K. Rava tamin’io andro io ihany tamin’ny taona izy, tahaka ny nandravana azy fanindroany tamin’ny A.D. 70 nataon’i Titosy. Ny andininy voalohany ao amin’ny Ezekiela toko voalohany dia dimy taona talohan’ny fandravana an’i Jerosalema ary sivy ambin’ny folo taona talohan’ny fahitan’ny tempoly ao amin’ny toko fahaefapolo.

Tamin’ny taona fahadimy amby roa-polo tamin’ny fahababoanay, tany am-piandohan’ny taona, tamin’ny andro fahafolon’ny volana, tamin’ny taona fahefatra ambin’ny folo taorian’ny namelezana ny tanàna, tamin’izany andro izany indrindra no nahatongavan’ny tanan’i Jehovah tamiko, ka nitondra ahy tany. Ezekiela 40:1.

Noho ny tsy fankatoavana ny fanekena momba ny Sabatan’ny tany, dia nambaran’Andriamanitra fa ny “fetr’andro fito” no ho ozona noho ny tsy fankatoavana ny taona fahafito, izay Sabatan’ny tany. Ny “fetr’andro” dia taona iray, ary ny “taona” dia enimpolo sy telonjato andro, ka ny fito ampitomboina amin’ny enimpolo sy telonjato dia roapolo sy dimanjato sy roa arivo taona. Mety ho tsy nampiasa ilay fomba fiteny hoe “ny dimy amby roapolo roapolo” ireo Millerita, kanefa ny tabilao masin’izy ireo roa dia samy nanondro tamin’ny tarehimarika ny roapolo sy dimanjato sy roa arivo taona.

Ny fanambarana ny ozona impito nihatra tamin’ny fanjakan’Isiraely tany avaratra sy tamin’ny fanjakan’i Joda tany atsimo no fahatakarana voalohany nananan’i William Miller, na azo lazaina hoe fahatakarana ‘fototra’, na azo lazaina mihitsy aza hoe fahatakarana “alfa”. Tamin’ny taona 1863, ny fiangonana Advantista Mitandrina ny Andro Fahafito laodikeana dia nandà ny fahatakarana fototra momba ireo zavatra hitan’i Miller—“zavatra hita” izay nandrafitra ny fototra manontolon’ny hetsika Millerita. Nampitandrina mivantana ny Tsindrimandry fa mety hitranga izany, ary efa nitranga tokoa izany, ary efa hatry ny ela no nitrangan’izany.

Ny fototry ny tempoly izay naorina indray taorian’ny fahababoana tany Babylona dia vita nandritra ny tantaran’ny didy voalohany, ary talohan’ny didy faharoa. Ny tempoly dia naorina tanteraka tao amin’ny tantaran’ny didy faharoa. Tamin’ny didy fahatelo dia naverina tamin’ny laoniny ny fiandrianam-pirenena ho an’ny Isiraely fahiny ara-bakiteny. William Miller dia naneho ny anjely voalohany izay tonga tamin’ny 1798 ary nomen-kery tamin’ny 11 Aogositra 1840. Tonga ny anjely faharoa rehefa voapetraka ny fanorenana, araka ny asehon’ny tabilao 1843, izay navoaka tamin’ny Mey 1842. Tamin’ny fahadisoam-panantenana voalohany tamin’ny 1844, dia ny fahadisoam-panantenana alfa tamin’ny 1844, dia tonga ny anjely faharoa ary koa ny fotoana fiandrasana ao amin’ny fanoharana momba ireo virijina, ary rehefa nomen-kery ny hafatry ny anjely faharoa tamin’ny fivorian’ny lasy tao Exeter dia vita ny tempoly. Ary avy eo, tamin’ilay fahadisoam-panantenana lehibe, na omega, tamin’ny 1844, dia tonga tampoka tao amin’ny tempoliny ny Iraky ny Fanekena, ho fanatanterahana ny roa arivo sy telonjato taona izay nanomboka tamin’ny didy fahatelo ary nifarana tamin’ny fahatongavan’ny anjely fahatelo.

Ny hoe Josiah dia midika hoe ‘ny fototr’Andriamanitra.’ Na i Josiah mpanjaka na i Josiah Litch dia samy tandindon’ireo fototra, izay aseho ao amin’ny tantaran’ny didy voalohany ary asehon’ireo andro firavoravoana amin’ny lohataona voalaza ao amin’ireo andininy roa amby roapolo voalohany ao amin’ny Levitikosy toko fahatelo amby roapolo. Ireo fototra, ireo andro firavoravoana amin’ny lohataona ary ny didy voalohany dia samy tandindon’ny taona 1840 sy ny fanomezana hery ny anjely voalohany. Ny 22 Oktobra 573 talohan’i Kristy, araka ny voalaza ao amin’ny Ezekiela toko fahefapolo sy andininy voalohany, dia tandindon’ny 22 Oktobra 1844 sy ny fanombohan’ny fitsarana ny maty, ary tandindon’ny 11 Septambra 2001 koa, tamin’ny fanombohan’ny fitsarana ny velona. Izay rehetra nanaraka ireto lahatsoratra ireto dia tokony hahafantatra ireo fampiharana ataoko.

I Ezekiela dia tandindona iray ao anatin’ny tantara ara-paminaniana aseho ao amin’ny asa sorany. Eo i Ezekiela rehefa miankohoka amin’ny masoandro ireo lehilahy dimy amby roapolo amin’ny faran’ny toko fahavalo. Eo koa izy ao amin’ireo toko manaraka, rehefa ampiharina amin’i Jerosalema ilay hoe “fanisiana tombo-kase arahina famonoana,” izay lazain’i Ellen White fa ny fiangonana Advantista Mitandrina ny Andro Fahafito. Ao anatin’ny toko iraika ambin’ny folo voalohany, Ezekiela dia entina ao amin’ny fitoerana masina any an-danitra mba handray ny toromariny, tahaka ny niantsoana ny Millerita hatao tamin’ny 1844, ary tahaka ny iantsoana ity hetsika ity ankehitriny hatao.

Koa Ezekiela dia famantarana ho anareo; araka izay rehetra nataony no hataonareo; ary rehefa tanteraka izany, dia ho fantatrareo fa Izaho no Jehovah Tompo. Ezekiela 24:24.

Rehefa Tonga Ity

Rehefa tonga amin’ny fotoana amin’ny andro farany isika ka miverimberina eo amin’ny olon’Andriamanitra ireo zavatra nasehon’i Ezekiela, dia tonga eo amin’ny famantaran’i Ezekiela isika. Rehefa fantatrareo fa i Ezekiela dia maneho ireo iray hetsy sy efatra alina sy efatra arivo, ary fantatrareo izany amin’ny ambaratongan’ny finoana sy ny fahatakarana izay mitana ny fanantenana nohamasinina fa ny zavatra rehetra nasehon’i Ezekiela tao amin’ny asa sorany dia tandindon’ny filaharana masina misy zava-mitranga amin’ny andro farany mahakasika ireo iray hetsy sy efatra alina sy efatra arivo—rehefa fantatrareo izany, dia “ho fantatrareo” fa “Jehovah” no “Andriamanitra.”

Ho tohizantsika ao amin’ny lahatsoratra manaraka ireo hevitra ireo.