Даниелын ном дахь “өдөр тутмын” хэмээх зүйлсийг Уильям Миллер харь Ром буюу харь шашны бэлгэдэл хэмээн таньсан боловч эцсийн өдрүүдэд энэ нь Уильям Миллерийн суурь үнэнүүдийг няцаасны бэлгэдэл юм. Энэ нь Левит хорин зургаад гардаг Мосегийн “долоон үе”-ийн тухай Миллерийн ойлголтыг няцааснаар 1863 онд эхэлсэн бослогын төгсгөлийг илэрхийлдэг. Адвентизм “өдөр тутмын”-ыг харь шашин гэж зөв тодорхойлсныг няцаахдаа Сатаны бэлгэдлийг Христийн бэлгэдэл болгон хувиргасан. Исаиа энэ үйл хэргийг бүхнийг орвонгоор нь эргүүлж буй явдал мөн гэж тодорхойлдог. “Өдөр тутмын”-ыг няцаасан үзлийг 1930-аад онд (Адвентизмын гурав дахь үе) албан ёсоор тогтоосон боловч 1901 оноос (Адвентизмын хоёр дахь үе) хойш энэ нь маргааны сэдэв болсоор ирсэн. Эртний Израилийн адил, үнэнийг аажмаар няцаасан явдал нь уучлагдашгүй нүглийн шинжүүдийг агуулсан төөрөгдлийг хүлээн зөвшөөрөхөд хүргэсэн юм.
Маргаанч и өөлөх дуртай иудейчүүдийн хувьд уучлагдашгүй нүгэл нь Христийн үйлдсэн ажлуудыг Сатаны ажлууд хэмээн тодорхойлсон үедээ илэрхийлэгдсэн юм. Эртний Израиль нь орчин үеийн Израилийн гол бэлгэдэл мөн бөгөөд орчин үеийн Израиль яг тэр л зүйлийг, харин эсрэгээр нь, үйлдсэн. Тэд Сатаны ажлуудыг (харь шүтлэгийг) авч, тэдгээр ажлыг Христэд хамааруулсан. Эртний Израилийн тэрслэл нь Сатаныг өөрсдийн хаанаар сонгосон явдлыг ч багтаадаг.
Иймээс Пилат тэр үгийг сонсоод Есүсийг гарган ирж, Шүүлтийн суудал дээр, Чулуун дэвсгэр хэмээн нэрлэгддэг, харин еврейгээр Габбата гэдэг газарт суув. Тэр өдөр Дээгүүр өнгөрөх баярын бэлтгэлийн өдөр бөгөөд зургаа дахь цагийн алдад байв. Тэгээд тэр иудейчүүдэд, «Харагтун, та нарын Хаан!» гэв. Харин тэд, «Түүнийг зайлуул, зайлуул, цовдол!» хэмээн хашхирав. Пилат тэдэнд, «Та нарын Хааныг би цовдлох уу?» гэв. Ахлах тахилч нар, «Бидэнд Кайсараас өөр хаан үгүй» гэж хариулав. Тэгээд тэр түүнийг цовдлуулахаар тэдэнд тушаан өгөв. Тэд Есүсийг авч яваад, дагуулан одов. Иохан 19:13–16.
Пилат нь харь үндэстний Ромын төлөөлөгч байсан бөгөөд Илчлэлт номын арван хоёрдугаар бүлэгт тэнгэрээс хөөгдсөн лууг Сатан мөн гэж Уайт эгч тодорхойлдог, харин хоёрдогч утгаар луу нь мөн харь үндэстний Ромыг илэрхийлдэг. Иймээс луу нь “өдөр тутмын” хэмээн бэлгэдэгддэг. Эртний Израилийн тэрслүү байдлын төгсгөлд, тэд олны өмнө “Бидэнд Цезариас өөр хаан үгүй” хэмээн тунхагласан нь, өөрсдийгөө хааныхаа харьяат хэмээн нийтэд зарласан хэрэг байсан бөгөөд тэдний хаан нь Сатан байв. Бурханыг Хааных нь хувьд эсэргүүцсэн тэрхүү тэрслэл нь эш үзүүлэгч Самуелын өдрүүдэд эхэлсэн бөгөөд тэр үед тэд Бурханыг өөрсдийн хаан хэмээн няцааж, бусад үндэстнүүдийн адил байхын тулд өөрсдөдөө хүний хаан өгөхийг шаардсан юм.
Тэгээд Израилийн бүх ахмадууд цуглан, Рама уруу Самуел дээр ирээд, түүнд хэлэв: «Үзэгтүн, чи өтөлжээ, хөвгүүд чинь чиний замаар явдаггүй. Иймээс одоо бусад бүх үндэстний адил биднийг шүүх хааныг бидэнд тогтоож өгөөч» гэв. Харин тэд «Биднийг шүүх хаан бидэнд өгөөч» гэж хэлэхэд энэ нь Самуелд таалагдсангүй. Тэгээд Самуел ЭЗЭНд залбирав. ЭЗЭН Самуелд айлдахдаа: «Тэдний чамд хэлж буй бүхэнд ард түмний үгийг сонсогтун. Учир нь тэд чамайг бус, харин Би тэдний дээр хаанчлахгүй байхын тулд Намайг няцаасан юм. Би тэднийг Египетээс гаргасан өдрөөс өнөөдрийг хүртэл үйлдсэн бүх үйлсийнх нь дагуу, өөрөөр хэлбэл тэд Намайг орхиж, өөр бурхдад үйлчилж ирсний адил, тийнхүү тэд ч бас чамд үйлдэж байна» гэв. 1 Самуел 8:4–8.
Эртний Израильчууд өөрсдийгөө Бурханыг голсон гэдгээ хэзээ ч ухаараагүй бөгөөд газрын хааныг хүссэн тэдний хүсэл эцэстээ Мессиаг цовдолж, Сатаныг өөрсдийн хаанаар сонгох хэмжээнд хүрнэ гэдгийг ч мэдээгүй. Тэд Бурханыг голсон атлаа өөрсдийгөө сонгогдсон ард түмэн хэвээр гэж үздэг байсан өөрсдийнх нь зөвт байдалд найдсан үзлээрээ нүд нь халхлагдсан байв. Учир нь, тэдний бодсоноор, Самуелын дараа ч Бурхан ариун эш үзүүллэгийн үйлчлэлийг хадгалсаар байсан юм.
Тэд эш үзүүлэгчдийн эш үзүүллэгийн үйлчлэлийг буруугаар ойлгож, Бурханы эш үзүүлэгчид тэдний дунд байгааг өөрсдийг нь Бурханы сонгосон ард түмэн мөн гэдгийн баталгаа гэж итгэж байв. Тэд өөрсдөө Бурханаас хол байгаагаа, харин эш үзүүлэгчид тэднийг Бурханд буцаан авчрахыг зорьж байгааг олж хараагүй; учир нь тэд эш үзүүлэгчдийн үйл ажиллагааг Бурханы удирдамжийн нотолгоо хэмээн тайлбарлаж байлаа. Энэ нь тэдэнд илгээгдсэн эш үзүүлэгчдийн бүх мэдээг тэд үргэлжлүүлэн няцаасаар байсан атлаа тийнхүү болсон юм. Яг ийм мэхлэл Адвентизмд 1863 онд ирсэн билээ.
Адвентизм Уильям Миллерийн үйлчлэлээр нэгтгэгдсэн хөдөлгөөнийг няцааж, Елиагаар (Уильям Миллер) дамжуулан хүргэгдсэн Мосегийн “долоон үе”-ийн мэдээг няцаасан тэр л онд өөрсдийгөө хуулийн дагуу бүртгэгдсэн сүм болгохоор сонгосон юм. Тэр жилдээ тэд мөн уншигдахаа больсон, мөн Хабаккук 2:3-т өгүүлснээр “ярьж” чадахаа больсон хуурамч эш үзүүллэгийн хүснэгт гаргасан; учир нь түүнийг тайлбарлахын тулд тараах материал шаардлагатай болсон байв. Хабаккукийн хүснэгтүүд байсан чигээрээ уншигдаж чаддаг байсан тул тэд “ярьж” чаддаг байв.
Адвентизм 1863 онд хийсэн сонголтоо ямар нэгэн байдлаар өөрсдийгөө шалган тунгаахаас татгалзсан. Учир нь тэдний дунд эш үзүүлэгч эмэгтэй байсан бөгөөд энэ нь Илчлэлт номд Зөгнөлийн Сүнсийг эзэмшигч гэж тодорхойлогдсон үлдэгдэл ард түмэн мөн гэдгийг нь баталж байна гэж үзсэн. Тэд эртний Израилийнхтай адилхан сүнс ба хандлагыг илэрхийлсэн бөгөөд Миллерийн нээсэн анхны эрдэнийг няцааснаар эхэлсэн тэрслүү байдал нь эцэстээ “өдөр тутмын” хэмээх эрдэнийг Миллер тодорхойлсныг мөн няцаахад нь хүргэсэн юм.
Орчин үеийн Израиль Миллерийн “өдөр тутмын” тухай ойлголтыг—Сатаны бэлгэдэл болох харь Ромын бэлгэдэл—няцааж, харин “өдөр тутмын” нь Христийн бэлгэдэл гэж мэдэгдсэн. Өөрөөр хэлбэл, орчин үеийн Израиль сатанлаг бэлгэдлийг Христийн бэлгэдэл хэмээн хүлээн зөвшөөрөхийг сонгосон. Эртний Израиль Сатаны бэлгэдэл болох харь Ромын төлөөлөгч Цезариас өөр хаан бидэнд байхгүй хэмээн тунхагласантай адил юм.
Зөгнөлийн хэрэглээний үүднээс авч үзвэл, тэрхүү сонголт нь орчин үеийн Израиль Даниелын долоо, найм, есдүгээр бүлгүүдийг дахин тодорхойлохоос өөр аргагүй болохыг шаардсан бөгөөд эдгээр нь Улай мөрнөөр төлөөлөгдсөн, мөн Миллеритийн түүхэн дэх мэдлэгийн өсөлт болсон бүлгүүд юм. Тэдгээр бүлгүүдийг өөрчлөхөөс өөр аргагүй байх байв, учир нь наймдугаар бүлэгт “үргэлжийн”-ийг шууд гурван удаа дурдсан байдаг.
Улай голын үзэгдэл тайлагдсан түүхэн нөхцөл байдлын улмаас Миллерчүүд Христ эргэн ирж Өөрийн мөнхийн хаанчлалыг тогтоохоос өмнө, Даниелын хоёрдугаар бүлэгт дүрслэгдсэнчлэн, өөр ямар ч дэлхийн хаанчлалыг олж харж чадсангүй. Иймээс тэд Ромын дөрөвдүгээр хаанчлалыг хоёр талтай нэгэн хаанчлал хэмээн үзсэн. Тэр хоёр тал нь Даниелын долоо болон наймдугаар бүлгүүдэд шууд дүрслэгдсэн байдаг. Даниел наймдугаар бүлэгт хүлээн авсан үзэгдлээ долоодугаар бүлгийн үзэгдэлтэй холбон ойлгох ёстойг тодорхойлдог.
Хаан Белшазарын хаанчлалын гурав дахь жилд, урьд нь надад үзэгдсэн тэр үзэгдлийн дараа, надад буюу Даниел надад нэгэн үзэгдэл үзэгдэв. Даниел 8:1.
Даниелд “эхэндээ үзэгдсэн” үзэгдэл нь долоодугаар бүлгийн үзэгдэл байв.
Вавилоны хаан Белшазарын хаанчлалын эхний жилд Даниел орон дээрээ хэвтэж байхдаа зүүд зүүдэлж, толгойд нь үзэгдлүүд ирэв. Тэгээд тэр зүүдээ бичиж, хэргийн гол утгыг өгүүлэв. Даниел 7:1.
Эдгээр хоёр үзэгдэл нь эхлээд Даниелын хоёрдугаар бүлэгт дүрслэгдсэн Библийн эш үзүүллэг дэх хаант улсуудын хоёр талыг төлөөлдөг. Вавилон, Мидо-Перс, Грек, Ромын дөрвөн хаант улс долдугаар бүлэгт дахин давтагдаж, дараа нь наймдугаар бүлэгт дахин өгүүлэгдэхдээ, эдгээр дөрвөн хаант улсын улс төрийн шинжүүд ба шашны шинжүүдийн хооронд ялгаа гарган үзүүлсэн байна. Даниелын долдугаар бүлэгт хаант улсуудыг араатнаар төлөөлүүлсэн байдаг бол наймдугаар бүлэгт мөнөөх адил хаант улсуудыг ариун сүмийн тахилын амьтдаар дүрсэлсэн байдаг. Даниел долдугаар бүлгийн үзэгдлийг ойлгохыг хүссэн бөгөөд Габриел түүнд тайлбарлахаар иржээ.
Би, Даниел, биеийнхээ доторх сүнсээрээ эмгэнэн шаналж, толгойн минь үзэгдлүүд намайг түгшээв. Тэгээд би тэнд зогсож байсан нэгэнд ойртон очиж, энэ бүхний үнэнийг түүнээс асуув. Тэр надад айлдан хэлж, эдгээрийн утга учрыг мэдүүлэв. Энэ дөрвөн агуу араатан бол газраас гарч ирэх дөрвөн хаан мөн. Харин Хамгийн Дээд Нэгэний ариун хүмүүс хаанчлалыг хүлээн авч, үүрд мөнхөд, тийм ээ, үеийн үед хаанчлалыг эзэмшинэ. Даниел 7:15–18.
Даниелд, Даниелын хоёрдугаар бүлэгтэй нийцүүлэн, тэрхүү дөрвөн араатан нь Бурханы мөнхийн хаанчлал тогтох хүртэл оршин байх дэлхийн дөрвөн хаанчлал мөн гэж мэдэгдсэн. Хоёрдугаар бүлэгт уулнаас огтлогдон гарч, бүх дэлхийг дүүргэсэн чулуунд дүрслэгдсэнчлэн, Бурханы мөнхийн хаанчлал ирэхээс өмнө дэлхийн дөрвөн хаанчлал байх ёстой байв.
Эгч Уайт Илчлэлт номын арван гуравдугаар бүлгийн газрын араатны талаар өгүүлэхдээ, тэрхүү дөрвөн хаант улсын талаарх Миллеритуудын ойлголтыг Миллеритуудын анхны ойлголтоос хавьгүй цааш хөгжүүлсэн юм.
“Энэ үед өөр нэгэн бэлгэдэл танилцуулагдана. Эш үзүүлэгч ийн өгүүлдэг: ‘Би газраас гарч ирж буй өөр нэгэн араатныг харлаа; тэр хурганы адил хоёр эвэртэй байв.’ 11-р эшлэл. Энэ араатны дүр төрх ч, гарч ирж буй байдал нь ч түүний төлөөлж буй үндэстэн өмнөх бэлгэдлүүдээр дүрслэгдсэн үндэстнүүдээс өөр болохыг илтгэнэ. Дэлхийг захирч байсан агуу хаант улсуудыг эш үзүүлэгч Даниелд тэнгэрийн дөрвөн салхи ‘агуу тэнгис дээр ширүүн тэмцэлдэж’ байх үед гарч ирдэг махчин араатнуудын байдлаар үзүүлсэн юм. Даниел 7:2. Илчлэлт арван долоодугаар бүлэгт нэгэн тэнгэрэлч ус нь ‘ард түмнүүд, үй олон хүмүүс, үндэстнүүд, хэлтнүүд’-ийг төлөөлдөг хэмээн тайлбарласан. Илчлэлт 17:15. Салхи бол тэмцэл мөргөлдөөний бэлгэдэл юм. Тэнгэрийн дөрвөн салхи агуу тэнгис дээр ширүүн тэмцэлдэх нь хаант улсууд хүч чадалд хүрэхдээ туулсан байлдан дагуулал ба хувьсгалын аймшигт үзэгдлүүдийг төлөөлдөг.” Агуу Тэмцэл, 439.
Араатнууд нь хаант улсууд эрх мэдэлд хүрэх үед хэрэгжсэн байлдан дагууллуудын бэлгэдэл мөн. Махчин араатан нь эш үзүүллэгийн утгаар хаант улсын улс төр, эдийн засаг, цэргийн хүчийг төлөөлдөг. Даниелын хоёрдугаар болон долоодугаар бүлэгт дүрслэгдсэн мөнөөх хаант улсууд наймдугаар бүлэгт ч мөн дүрслэгддэг бөгөөд тэнд тэд бүгд Бурханы ариун сүмээс гаралтай элементүүдтэй холбогдон харагддаг; ингэснээр тэдгээр нь хаант улсуудын шашны талыг төлөөлдөг, учир нь тэд бүгд сүм ба төрийн нэгдэл байсан юм.
Белшазар хааны хаанчлалын гурав дахь жилд, эхэнд надад үзэгдсэнээс хойш, надад, өөрөөр хэлбэл Даниел надад, нэгэн үзэгдэл үзэгдэв. Би үзэгдэлд харсан бөгөөд, ийнхүү харж байх үедээ, Елам мужид байдаг ордонд, өөрөөр хэлбэл Шушанд байлаа; мөн би үзэгдэлд Улай голын дэргэд байв. Тэгээд би нүдээ өргөн харвал, үзэгтүн, голын өмнө хоёр эвэртэй нэгэн хуц зогсож байлаа. Тэр хоёр эвэр нь өндөр байсан боловч нэг нь нөгөөгөөсөө өндөр бөгөөд өндөр нь сүүлд урган гарчээ. Би тэр хуц баруун тийш, хойд тийш, өмнө тийш мөргөн дайрч байхыг харсан; тийнхүү ямар ч араатан түүний өмнө тогтож чадсангүй, мөн түүний гараас аварч чадах нэгэн ч байсангүй; харин тэр өөрийн хүслийн дагуу үйлдэж, агуу болов. Би үүнийг тунгаан бодож байтал, үзэгтүн, нэгэн эр ямаа баруун зүгээс бүх газрын нүүрэн дээгүүр газар хүрэлгүй ирэв; тэр ямаа хоёр нүднийхээ хооронд нэгэн содон эвэртэй байлаа. Тэгээд тэр, миний голын өмнө зогсож байхыг харсан, хоёр эвэртэй хуц уруу ирж, хүч чадлынхаа хилэнт догшрол дунд түүн уруу гүйн очив. Би түүнийг хуцанд ойртон ирэхийг харсан бөгөөд тэр түүнд уур хилэнгээр хөдөлж, хуцыг цохин, хоёр эврийг нь хугалав; хуцанд түүний өмнө тогтож зогсох хүч байсангүй. Харин тэр түүнийг газарт унагаж, дэвслэн талхлав; мөн хуцыг түүний гараас аварч чадах нэгэн ч байсангүй. Тиймээс эр ямаа үлэмж агуу болов. Харин хүчирхэг болсон үед нь тэр агуу эвэр хугарч, түүний оронд тэнгэрийн дөрвөн салхины зүгт чиглэсэн дөрвөн содон эвэр урган гарч ирэв. Даниел 8:1–8.
Наймдугаар бүлэг Даниел тухайн үед Библийн эш үзүүллэгийн анхны хаант улсын (Вавилон) түүхэн цаг үед амьдарч байгаагаа батлан өгүүлснээр эхэлдэг. Гэвч түүний үзэгдэл Вавилоныг төлөөлөх ямар ч бэлгэ тэмдгийг тодорхойлон заадаггүй. Учир нь энэ нь Мидо-Персийн хоёр дахь дэлхийн хаант улсыг төлөөлсөн хуцнаас эхэлдэг. Вавилоны бэлгэ тэмдэг байхгүй байгаа нь санаатай юм. Яагаад гэвэл Вавилоны нэг үндсэн шинж нь энэ нь зайлуулагдаж, түүнээс хойш дахин сэргээгддэг хаант улсыг төлөөлдөгт оршино. Энэ нь Небухаднезарын араатан мэт амьдарсан “долоон цаг”-аар төлөөлөгддөг. Тэрхүү “долоон цаг”-ийн хугацаанд сүнслэг Вавилоны нэгэн бүрэлдэхүүн болох папын засаглал төлөөлөгдөнө. Учир нь папын засаглал бол далан бэлгэдэлт жилийн турш мартагддаг хаант улс бөгөөд тэр хугацаанд тэрээр үхлийн шарх авсан байв. Даниел энэ үзэгдлийг “Белшазар хааны хаанчлалын гурав дахь жилд” хүлээн авснаа тэмдэглэсэн нь Вавилоныг Мидо-Персийн хоёр дахь хаант улсын өмнө орших хаант улс мөн гэдгийг тогтоож өгдөг. Гэвч энэ нь мөн Вавилоныг нэг хааны өдрүүдийн турш мартагддаг, нуугдмал буюу мартагдсан хаант улс болохыг онцолдог.
Наймдугаар бүлгийн араатнууд нь олз идэшт араатнууд биш, харин ариун сүмийн үйлчлэлд тахилын амьтан болгон хэрэглэгддэг амьтад юм. Дөрөв дэх хаанчлал нь араатан байдлаар бус, харин “жижиг эвэр” хэмээн дүрслэгдсэн байдаг; гэвч эвэр нь Бурханы ариун сүмийн нэг хэсэг мөн байсан, учир нь Бурханы ариун сүм дэх тахилын ширээнүүд нь хийцийнхээ нэг хэсэг болгон эвэртэй байв.
Зөгнөлийн дөрвөн хаант улсыг Даниел зөвхөн ариун сүмийн нэр томьёогоор дүрсэлсэн төдийгүй, тухайн бүлгийн өгүүлэмжид Бурханы ариун сүмийн үйлчлэлээс шууд гаралтай хэд хэдэн үг ч агуулагддаг. Тэр бүлгийн өгүүлэмж нь ариун сүмийн үйлчлэлээс авсан еврей үгсээр илэрхийлэгдсэн бөгөөд түүнчлэн ариун сүмийн үйлчлэл дэх өргөл өргөх үйлдэл ч бүлгийн бүтцэд шингээн байгуулагдсан байдаг. Даниел долоо, наймдугаар бүлгүүдийг зориуд хооронд нь холбон нэгтгэсэн нь, харахыг хүсэгчдэд, долоодугаар бүлэг нь Библийн зөгнөлийн хаант улсуудын төрийн бодлогыг тодорхойлж, харин наймдугаар бүлэг нь Библийн зөгнөлийн хаант улсуудын сүмийн бодлогыг тодорхойлж байгааг ойлгох боломж олгодог.
Адвентизм энэ баримтыг сатанлаг үлгэр домгоор халхлахад хүрсэн, учир нь энэхүү хүлээн зөвшөөрөлт нь Миллерийн үнэт чулуунууд яг Бурханы төлөвлөснөөр байсан гэдгийг илчилдэг. Тэд Миллерийн “өдөр тутмын” талаарх ойлголтыг няцааж буй нь “Бурханд ойлголт байгаагүй” гэсэн мэдэгдэлтэй адил илэрхийлэгддэг; учир нь тэд Бурхан ариун тэнгэрэлч нарын үйлчлэлээр дамжуулан Миллерт тэрхүү хүрээг өгсөн үед энэ нь зөв байгаагүй гэж үздэг.
Та нарын юмыг орвонгоор нь эргүүлэн тавих явдал нь үнэхээр ваарчны шавартай адилд тооцогдох бус уу? Учир нь бүтээл нь өөрийг нь бүтээсэн Нэгэний тухай, “Тэр намайг бүтээгээгүй” гэж хэлэх үү? Эсвэл хэлбэржүүлэгдсэн зүйл нь өөрийг нь хэлбэржүүлсэн Нэгэний тухай, “Түүнд ойлголт байгаагүй” гэж хэлэх үү? Исаиа 29:16.
Миллерийн тогтолцоо нь түүний танин мэдэж, хэрэглэсэн эш үзүүллэгийн бүтэц байсан боловч 1863 оноос хойш Адвентизм Миллерийн зүүдний эрдэнэсүүдийг халхлахын тулд урвасан протестантизм болон католицизмын теологийн хэрэглээнүүдэд дахин эргэн орсон юм. Адвентизм ажлыг, мөн түүнчлэн ажлын Бүтээгчийг няцаахын тулд хуурамч тогтолцоог (хүрээлэгдсэн зүйлийг) хүлээн авсан. Ийнхүү тэд ажлын Бүтээгчид ойлголт байхгүй гэж мэдэгддэг. Тэрхүү тогтолцоог няцаасан явдал нь 1798 онд лац нь тайлагдсан мэдлэгийн өсөлтийг няцаасан явдал байсан бөгөөд одоо ч мөн тийм хэвээр байна. Мэдлэгийн өсөлтийг няцаагсад ажлыг болон ажлын Бүтээгчийг няцаадаг бөгөөд Даниелын нэр томьёогоор тэд “хорон муу хүмүүс” байсан юм.
Олон хүн ариусгагдаж, цайрч, соригдоно; харин хорон муу хүмүүс хорон муугаа үйлдсээр байх болно: хорон муу хүмүүсийн хэн нь ч ойлгохгүй; харин мэргэд ойлгоно. Даниел 12:10.
“Хорон муу хүмүүс хорон муугаа үйлдэх болно”; энэ нь үнэнийг няцаах явц аажмаар өсөн нэмэгдэж, улам бүр хурцдахыг тодорхойлон зааж байна. Хорон муу хүмүүсийн энэхүү тогтолцоог няцааж буй нь Бурханыг няцааж буй хэрэг мөн бөгөөд, улмаар хуурамч тогтолцооны тусламжтайгаар хэрэгжүүлэхийг оролдож буй тэрхүү няцаалтынх нь төлөө Бурхан хорон муу хүмүүсийг няцаадаг.
Миний ард түмэн мэдлэггүйн улмаас сүйрдэг. Чи мэдлэгийг няцаасан тул Би ч мөн чамайг няцаана, тэгснээр чи Надад тахилч байхаа болино. Чи өөрийн Бурханы хуулийг мартсан учир Би ч мөн чиний үр хүүхдийг мартах болно. Хосеа 4:6.
1844 оноос 1863 он хүртэл Бурханы “тахилч нар” байсан Бурханы ард түмэн, Уильям Миллерийн үйлчлэлээр арвижуулагдсан тэрхүү “мэдлэг” дутсаны улмаас няцаагдсан юм. Хосеагийн зургаадугаар эшлэлийн нөхцөл байдлыг авч үзэх нь чухал; учир нь тэрхүү нөхцөл байдал нь “мэдлэг” хэмээн дүрслэгдсэн үнэний эсрэг улам бүр даамжирч буй тэрслүү бослогыг илтгэн харуулдаг.
Израилийн хөвгүүд ээ, ЭЗЭНий үгийг сонсогтун. Учир нь энэ газрын оршин суугчидтай ЭЗЭН заргалдах хэрэгтэй байна. Яагаад гэвэл энэ нутагт үнэн үгүй, энэрэл үгүй, Бурханы тухай мэдлэг үгүй. Тангараглах, худал хэлэх, алах, хулгайлах, завхайрах явдал газар авч, цус цустайгаа нийлж байна. Тиймээс газар гашуудан, түүн дотор оршин суугч бүр доройтно; хээрийн араатнууд, тэнгэрийн шувуудын хамт, тийм ээ, далайн загаснууд ч бас үгүй болно. Гэвч хэн ч бүү маргалдаг, хэн ч өөр нэгнийг бүү зэмлэдэг. Учир нь чиний ард түмэн тахилчтай маргалдаг хүмүүстэй адил юм. Тиймээс чи өдөрт бүдэрч унана, эш үзүүлэгч ч шөнөдөө чамтай хамт унана, мөн Би чиний эхийг устгана. Миний ард түмэн мэдлэггүйн улмаас сүйрч байна. Учир нь чи мэдлэгийг голсон тул Би ч бас чамайг голж, чи Надад тахилч байхаа болино. Чи өөрийн Бурханы хуулийг мартсан тул Би ч бас чиний үр хүүхдүүдийг мартах болно. Тэд олширсон хэрээрээ Миний эсрэг нүгэл үйлдсэн. Тиймээс Би тэдний алдрыг ичгүүр болгон хувиргана. Тэд Миний ард түмний нүглийг идэж, тэдний гэм бурууд сэтгэлээ тавьдаг. Ард түмэн ямар байна, тахилч мөн тийм байна. Тэгээд Би тэднийг зам мөрийнх нь төлөө шийтгэж, үйлсийнх нь дагуу хариуг нь өгнө. Учир нь тэд идэвч цаддаггүй, садарлан завхайрч боловч өсөж үрждэггүй. Яагаад гэвэл тэд ЭЗЭНийг анхааран дагахаа орхисон юм.
Садар самуун явдал, дарс, шинэ дарс нь зүрх сэтгэлийг булаан авдаг. Миний ард түмэн өөрсдийн модон шүтээнүүдээс зөвлөгөө эрдэг, тэдний таяг нь тэдэнд айлддаг. Учир нь садар самууны сүнс тэднийг төөрүүлсэн бөгөөд тэд өөрсдийн Бурханаас зайлан садарлан оджээ. Тэд уулсын орой дээр тахил өргөж, толгод дээр, царс, улиас, хайлаасны доор хүж уугиулдаг, учир нь тэдгээрийн сүүдэр сайхан. Тиймээс та нарын охид садар самуун үйлдэх болно, та нарын эхнэрүүд завхайрах болно. Охид чинь садар самуун үйлдэхэд, эхнэрүүд чинь завхайрахад Би тэднийг шийтгэхгүй. Учир нь эрчүүд өөрсдөө янхан эмстэй нийлж, биеэ үнэлэгчидтэй хамт тахил өргөдөг. Тиймээс ойлголтгүй ард түмэн сүйрэн унана. Израиль аа, чи янхан мэт авирласан ч, Иуда нүгэл бүү үйлдэг. Та нар Гилгал уруу бүү оч, Бет-Авен өөд бүү гар, мөн “ЭЗЭН амьд” гэж бүү тангарагла. Учир нь Израиль зөрүүд үнээн адил хойш ухардаг. Одоо ЭЗЭН тэднийг уудам газар дахь хурга мэт бэлчээх болно. Ефраим шүтээнүүдтэй нийлжээ; түүнийг орхи. Тэдний унд исжээ. Тэд тасралтгүй садар самуун үйлдсэн. Түүний захирагчид “Өгөгтүн” хэмээн ичгүүрийг хайрладаг. Салхи түүнийг жигүүртээ боон авч одсон бөгөөд тэд тахилуудынхаа улмаас ичих болно. Хосеа 4:1–19.
Хосеагийн анхааруулга нь: “ЭЗЭН энэ газрын оршин суугчидтай заргалдах хэрэгтэй, учир нь нутагт үнэн ч үгүй, энэрэл ч үгүй, Бурханы тухай мэдлэг ч үгүй байна” гэсэнд оршино. Адвентизм бол эцсийн өдрүүд дэх Бурханы ард түмэн мөн. Шороо цэвэрлэгч хүн Миллерийн өрөөнд орж ирэх тэр өдөр Адвентизм, түүний дотор ард түмэн, тахилч нар, эш үзүүлэгчид—“ойлгодоггүй нэгэн нь унана”, учир нь тэд “шүтээнүүдтэй нийлсэн” байх болно. Тэдний шүтээнүүд нь хуурамч тогтолцоонд сүлжигдсэн хуурамч сургаалууд нь юм.
Мэдлэгийн нэмэгдлийг няцааснаар төлөөлөгдөх тэр бослого нь тасралтгүй өрнөн даамжирсаар, эцэстээ тэд Миллерийн өрөөнөөс шүүрдэгдэн гардаг хуурамч сургаалуудтай нэгдсэн хэмээн тунхаглагдах мөчид тэдний сорилтын хугацаа дуусах цэгт хүрдэг. Тэдний бослого нь садар самууныг үргэлж үйлдэх байдлаар төлөөлөгддөг. 1863 оноос эхлэн сорилтын хугацаа хаагдах хүртэл тэд тасралтгүй тэрсэлсээр, эцэстээ Эзэний амнаас бөөлжигдөн гаргагдана.
Мэдлэгийг няцаасан тэрсэлдэл нь тэдний “үргэлжлэн” завхайрал үйлдэж байснаар дүрслэгдсэн бөгөөд, энэ нь ижил еврей үг биш боловч утга нь “тасралтгүй”, “үргэлжилсэн” гэсэн утгатай еврей “tamid” хэмээх үгтэй адил юм; энэ үгийг Даниелын номд “өдөр тутмын” гэж орчуулсан байдаг.
Библийн эш үзүүллэг дэх дөрвөн хаанчлалын талаарх судалгаагаа бид дараагийн өгүүлэлд үргэлжлүүлэх болно.
“Дараа нь би ‘Өдөр тутмын’-тай холбоотойгоор, ‘тахил’ гэсэн үгийг хүний мэргэн ухаан нэмж оруулсан бөгөөд энэ нь эх бичвэрт хамаарахгүй; мөн Эзэн шүүлтийн цагийн тунхгийг өргөсөн хүмүүст үүний зөв ойлголтыг өгсөн гэдгийг харсан. 1844 оноос өмнө, нэгдэл оршин байх үед, бараг бүгд ‘Өдөр тутмын’-ы зөв ойлголт дээр нэгдмэл байсан; харин 1844 оноос хойш, будлиан самууны дунд, өөр үзлүүдийг хүлээн авсан бөгөөд харанхуй ба будлиан самуун араас нь дагасан.” Review and Herald, 1850 оны 11 дүгээр сарын 1.