Даниелын наймдугаар бүлгийн есөөс арван хоёрдугаар эшлэлүүдэд Ромын жижиг эврийг дүрслэхдээ, тэр нь завхарсан бэлгэдэл болон төлөөлөгдсөн байдаг. Учир нь энэ нь трансвеститизмын, өөрөөр хэлбэл эр, эмийн хооронд савлан хувцаслагч нэгний бэлгэдэл юм. Энэ нь Миллеритүүдийн ойлголттой нийцдэг бөгөөд тэд Ромыг хоёр үе шаттайгаар төлөөлөгдсөн гэж үзсэн: эхний үе шат нь Ромын төрийн засаглал, хоёр дахь үе шат нь Ромын сүмийн засаглал байв. Гэвч эдгээр эшлэлүүд дэх хүйсийн савлагаан дунд, жижиг эвэр нь түүхэн болон эш үзүүллэгийн дарааллын гадна (завхарсан) байрлаж байна. Гэсэн хэдий ч дөрвөн эшлэл тус бүр нь Ромын төрийн засаглал эсвэл Ромын сүмийн засаглалын аль нэгтэй шууд холбоотой түүхийг төлөөлдөг. Бөө мөргөлийн Ром эзэнт гүрнийхээ эрх мэдлийг эсэргүүцсэн бүх хүнийг хавчин мөшгөсөн боловч, аравдугаар эшлэл дэх папын Ромын (эмэгтэйлэг) хавчлага нь онцгойлон тэнгэрийн эсрэг чиглэсэн байдаг.
Ромыг дөрөв дэх бөгөөд эцсийн хаант улс гэж үздэг Миллеритүүдийн ойлголтын хувьд, төрөөс сүм рүү, сүмээс төр рүү, дахин сүм рүү хэлбэлзэн шилжих явдал нь ямар нэгэн анхаарах асуудал байгаагүй. Тэд Даниелын хоёрдугаар бүлгийн хөлийн хэсэг дэх төмөр ба шаврын хольцыг харсан бөгөөд үүнийг зүгээр л Ромын хоёр үе шат гэж ойлгосон төдийгүй, дөрөв дэх ба тав дахь хаант улсын тодорхой түүхэн дарааллыг тогтоон тодорхойлох талаар огт санаа зовоогүй. Тэд долдугаар бүлгийг ч мөн адил ойлгосон; тэнд Хамгийн Дээдийн эсрэг их үгс хэлдэг эвэр нь Ромын араатны анхны арван эвэрнээс гурван эврийг сугалан авсан байв. Миллер есөөс арван хоёрдугаар эшлэл хүртэлх хүйсний хэлбэлзлийг үнэхээр анзаарсан байсан ч, дөрөв дэх хаант улс нь Ром мөн гэсэн түүний ойлголтод энэ нь ямар ч ач холбогдолгүй байх байв. Миллеритүүдийн ойлголтоор дөрөв дэх хаант улс 1798 онд төгссөн бөгөөд дараагийн эш үзүүллэгийн үйл явдал нь Христийн Хоёр дахь ирэлт байв.
Эм хүйст эвэр нь эр хүйст эвэртэй сүнслэг янхандал үйлдэгч эмэгтэйг заадаг бөгөөд арван болон арван хоёрдугаар эшлэлүүдэд дүрслэгдсэн байна.
Тэгээд тэр үлэмж агуу болж, тэнгэрийн цэрэгт хүртэл хүрэв; мөн тэр цэргээс болон оддоос заримыг газар луу унагаж, тэднийг гишгэлэв. Даниел 8:10.
Папын эрх мэдлийн хавчлага нь Христийн шашны эсрэг (тэнгэрийн цэрэг) чиглэсэн бөгөөд арван хоёрдугаар зүйлд папын Ром (эм хүйст) Европын хаадтай садарлан завхайрсан тэр гэм нүглээрээ дамжин өөрийн цусан ажил үйлсийг гүйцэлдүүлэх эрх мэдлийг хүлээн авдаг.
Мөн гэм нүглийн улмаас өдөр тутмын тахилын эсрэг цэрэг түүнд өгөгдөж, тэрээр үнэнийг газарт унагасан; тэгээд тэр үйлдэж, амжилтад хүрэв. Даниел 8:12.
Энэ эшлэл дэх “host” нь папын засагт “өдөр тутмын”-ын эсрэг өгөгдсөн цэргийн хүчийг төлөөлдөг. “Against” гэдэг үг нь “-аас” гэсэн утгатай. “Өдөр тутмын”-аар төлөөлөгдсөн Европын харь шашинт хаадуудаас (харь шашинт Ромоос) “гэм нүглийн улмаас” цэргийн дэмжлэг (host) папын засагт өгөгдсөн. Харилцаанд сүм нь ноёрхож буй сүм ба төрийн нэгдэл нь тэрхүү “гэм нүгэл” мөн. Тэр гэм нүглийн дарс нь Христийн шашинтнуудын цус юм. Папын засаг харь шашинт Ромын цэргүүдийг захирах эрхтэй болмогц, папын Ром (“тэр”) “үнэнийг газарт унагаж; тэр үйлдэж, амжилтад хүрэв.”
Даниелын арван нэгдүгээр бүлгийн гучин нэгдүгээр зүйлд мөн папын Ромд цэргүүд шилжин өгөгдөхийг дүрслэн үзүүлсэн байдаг:
Түүний талд цэрэг хүчнүүд босож, тэд хүч чадлын ариун газрыг бузарлаж, өдөр тутмын тахилыг зайлуулж, эзгүйрүүлэн сүйтгэгч жигшүүрт юмыг байрлуулна. Даниел 11:31.
Энэ эшлэл нь шүтээнлэг Ромоос папын Ром руу шилжсэн түүхэн шилжилтийг зааж байна. Эшлэл дэх “гарууд” нь 496 онд франкуудын хаан Кловисоос (Франц) эхлэн папын эрх мэдлийн төлөө босож эхэлсэн Европын хаад юм. “Гарууд” мөн дөрөвдүгээр зуунаас эхлэн 538 он хүртэл үргэлжилсэн тасралтгүй дайнаар “хүчний ариун газрыг” (Ром хотыг) бузарласан. “Гарууд” мөн папын эрх мэдэл мандахад эсэргүүцэж байсан шүтээнлэг эсэргүүцлийг зайлуулсан бөгөөд 508 он гэхэд шүтээнлэг эсэргүүцэл төгссөн байв.
“Авч хаях” гэж орчуулагдсан үг нь еврей хэлний “sur” бөгөөд “зайлуулах” гэсэн утгатай. “Мөрнүүд” нь МЭ 538 онд “эзгүйрэл авчрагч жигшүүрт зүйл”-ийг (папыг) дэлхийн сэнтийд залсан юм. Даниелын наймдугаар бүлгийн арван хоёрдугаар эшлэлд “цэрэг” эмэгтэй хүйст жижиг эвэрт өгөгдсөн гэж тодорхойлсон нь арван нэгдүгээр бүлгийн гучин нэгдүгээр эшлэлийн гэрчлэлтэй нийцэж байна. Илчлэлт ном ч мөн арван гуравдугаар бүлэгтээ энэ л үнэний талаар гэрчилдэг.
Миний харсан араатан ирвэс мэт, хөл нь баавгайн хөл мэт, ам нь арслангийн ам мэт байв; луу түүнд өөрийн хүч чадал, сэнтий, агуу эрх мэдлээ өгчээ. Илчлэлт 13:2.
Уайт эгч хоёрдугаар эшлэлийн араатныг папын засаг хэмээн шууд тодорхойлж, мөн уг эшлэл дэх лууг шүтээнлэг Ром гэж заадаг. Шүтээнлэг Ром папын засагт гурван зүйлийг өгсөн нь: “өөрийн хүч чадлыг, мөн өөрийн сэнтийг, бас агуу эрх мэдлийг” юм.
Цэргийн хүчийг 496 онд Кловисоос эхлэн харь үндэстний Ром өгсөн юм. Захирах “суудал”-ыг 330 онд эзэн хаан Константин нийслэлээ Константинополь руу нүүлгэж, өмнөх нийслэл хот Ромоо папын сүмийн мэдэлд үлдээх үед пап ламтанд өгсөн билээ. 533 онд эзэн хаан Юстиниан папыг сүмийн тэргүүн бөгөөд тэрс үзэлтнүүдийг засагч хэмээн зарлиглаж, өөрийн “агуу эрх мэдэл”-ийг Ромын папад шилжүүлэн өгсөн юм. Даниелын наймдугаар бүлгийн арван хоёрдугаар эшлэлд “цэрэг” өгөгдсөн цаг үеийг тодорхойлсон байдаг бөгөөд тэрхүү эш үзүүллэгийн үнэн олон гэрчээр нотлогддог. Тэр цагаас хойш (496 оноос эхлэн) пап ламтан “цэцэглэн хөгжсөн” юм.
Энэ нь Израилийн хойд хаант улсын эсрэгх хилэнцийн төгсгөл 1798 онд хүрч, паплал үхлийн шархаа авах хүртэл “үйлдсээр”, “цэцэглэн хөгжсөөр” байх байв.
Хаан өөрийн хүслийн дагуу үйлдэх бөгөөд өөрийгөө өргөмжилж, аливаа бурхан бүрээс дээгүүр өөрийгөө аугаа болгон, бурхадын Бурханы эсрэг гайхам үгсийг хэлэх болно; мөн уур хилэн гүйцэлдэх хүртэл цэцэглэн амжилттай байх болно. Учир нь тогтоогдсон зүйл заавал биелнэ. Даниел 11:36.
Наймдугаар бүлгийн есдүгээр эшлэлд эр шинжит Ромыг (шүтээнлэг Ром) дүрсэлсэн бөгөөд энэ нь шүтээнлэг Ромын хэрэгжүүлсэн байлдан дагууллын гурван үе шаттай үйл явцыг төлөөлдөг. Мөн энэ нь долоодугаар бүлэгт сугалан авсан гурван эвэрээр дүрслэгдсэнчлэн, папын Ром газар дэлхийн сэнтий дээр тогтоогдохын тулд байлдан дагуулагдах ёстой байсан газарзүйн гурван бүсийг хэв шинжээр илэрхийлсэн юм. Шүтээнлэг ба папын Ромын эдгээр хоёр гурван үе шаттай байлдан дагуулал нь Даниел арван нэгийн дөчөөс дөчин гуравдугаар эшлэлүүдэд гардаг орчин үеийн Ромын газарзүйн гурван саадыг төлөөлсөн. Дараа нь наймдугаар бүлгийн арван нэгдүгээр эшлэлд эр шинжит жижиг эвэр (шүтээнлэг Ром) дахин дүрслэгддэг. Тэр эшлэлд ариусгагдсан логик нь тийм баттай байдаг тул Иерусалимыг захирдаг басамжлагч хүмүүс өөрсдийн хуурамч суурийг босгохын тулд хэд хэдэн теологийн худал зүйлсийг нэвтрүүлэхэд хүрсэн юм.
Тийм ээ, тэр өөрийгөө цэргийн их ноён хүртэл өргөмжилсөн бөгөөд түүний улмаас өдөр тутмын тахил зайлуулагдаж, түүний ариун газрын байр сүйтгэгдэв. Даниел 8:11.
1863 оноос хойш Адвентизмд нэвтрүүлэгдсэн хуурамч зоос ба эрдэнийн чулуунуудын талаар авч үзэж эхлэхдээ, Адвентизм өөрсдийн урвасан Протестантизм болон Католицизмын сургаалуудыг хамгаалан баримтлах үндэс болгон сайрхдаг, таамагласан теологийн мэргэшлийн үндсэн хоёр салбар байдгийг тэмдэглэх нь зүйтэй. Адвентизмийн орчин үеийн теологичдын гаргадаг нэхэмжлэл нь тэд өөрсдийгөө эсвэл Библийн түүхийн мэргэжилтэн, эсвэл Библийн хэлний мэргэжилтэн хэмээн үздэг явдал юм. Тэд уг эшлэлийг хэрэглэж буй байдал нь эш үзүүллэгийн үг тэдэнд лацдсан ном мэт болсныг илчилдэг бөгөөд мөн Библийн хэлнүүдийн мэргэжилтэн хэмээх тэдний нэхэмжлэл нь ердөө фарисайзмын орчин үеийн илрэл мөн болохыг ч илчилдэг.
Нэгдүгээрт, есөөс арван хоёрдугаар эшлэл дэх жижиг эвэртэй холбоотой хүйсийн ээлжилсэн хэрэглээг үл тоомсорлодог явдал юм. Хэрэв тэд үнэхээр еврей хэлний мэргэжилтнүүд байсан бол, Даниел эдгээр эшлэлүүдэд хүйсийн ээлжилсэн хэрэглээг зориуд хэрэглэснийг үгүйсгэх, эсвэл бүдгэрүүлэхгүй байх байсан. Жижиг эвэр нь хоёр хүйсээр дүрслэгдсэн бөгөөд эдгээр хүйс нь эшлэлүүдийн турш нааш цааш ээлжилдэг. Теологичид энэ баримтыг хог новш, хуурамч зоосоор халхлахыг оролддог, учир нь энэ нь арван нэгдүгээр эшлэлд папын бус, харин харь шашинт Ромыг зааж байгааг тодорхой илтгэдэг. Мэдээж тэд арван нэгдүгээр эшлэлийн жижиг эвэр бол пап хэмээн зүтгэдэг, гэвч үнэн хэрэгтээ тэр нь харь шашинт Ром юм.
Дөрвөн “жижиг эвэр”-ийн эшлэлийн хоёрыг нь эр хүйст, хоёрыг нь эм хүйст гэдгийг нэгэнт хүлээн зөвшөөрвөл, Библийн эш үзүүллэгт эмэгтэй хүн сүмийг, харин эрэгтэй хүн улсыг төлөөлдөг гэсэн библийн үнэнийг нэгтгэн ойлгох нь амархан болно. Үүнийг мэдэх нь харахыг хүсэгч бүхэнд арван нэгдүгээр эшлэлийн жижиг эвэр нь эм хүйст Ром (папын Ром) бус, харин эр хүйст Ром (шүтээнч Ром) мөн болохыг ойлгох боломжийг олгодог.
Тийнхүү энэ эшлэл нь харь үндэстний Ром (тэр) цэргийн ноёны эсрэг өөрийгөө өргөмжилсөн гэж заадаг бөгөөд энэ нь харь үндэстний Ром цэргийн ноёныг Калварийн загалмай дээр цовдолсон үедээ үйлдсэнтэй адил юм. Харь үндэстний Ром зөвхөн загалмай дээр Христийн эсрэг өөрийгөө өргөмжлөөд зогсоогүй, харин энэ эшлэл цааш нь түүгээр (харь үндэстний Ромоор) “өдөр тутмын тахилыг зайлуулсан” гэж өгүүлдэг.
Даниелын номд хоёулаа “авах” гэж орчуулагддаг еврей хоёр үг байдаг. Тэдгээр үгс нь “sur” болон “rum” юм. Энэ хоёр үг хоёулаа ариун сүмийн үйлчлэлд хэрэглэгддэг. Sur нь авч зайлуулах буюу арилгах гэсэн утгатай бөгөөд ариун сүм дэх тахилын ширээнээс үнсийг зайлуулахад, уг үнсийг зайлуулсныг дүрслэхэд хэрэглэсэн үг нь “sur” байдаг. “Rum” гэдэг үг нь өргөх, алдаршуулах гэсэн утгатай бөгөөд ариун сүм дэх тахилч далладаг өргөлийг өргөх ёстой үедээ тэр өргөлийг “rum” (өргөх) ёстой байв. Арван нэгдүгээр эшлэлд, харь Ром (“өдөр тутмын”) нь харь шашныг өргөж, алдаршуулснаар паганизмыг “rum” (авах) байсан юм.
Харийн Ром нь харийн шашныг өргөмжлөн дэвшүүлж, алдаршуулах байв. Библийн хэлнүүдийн талаар мэргэшсэн хэмээн өөрсдийгөө тунхагладаг Адвентист теологичид Даниелын ном дахь “take away” гэсэн тохиолдол бүрийг “remove” хэмээн үзэхийг сонгодог. Тэд Даниелын онцгой бөгөөд нарийн бичлэгийг хүлээн зөвшөөрдөггүй бөгөөд ингэснээрээ өөрсдийгөө эш үзүүлэгч Даниелаас дээгүүр тавьдаг.
Библийн хэлнүүдийг ойлгодог хэмээн өөрсдийгөө зарладаг теологичид, Даниел хоёр өөр үг хэрэглэсэн атлаа нэг л зүйлийг хэлэхийг зорьсон хэмээн зөвтгөх маргаануудыг гаргаж тавьдаг. Тэд худал мэдэгдлээ батлан тулгахын тулд урт, залхаам үгсийн судалгаануудыг дэвшүүлдэг. Библийн түүхийг ойлгодог хэмээн өөрсдийгөө зарладаг теологичид, худал хэрэглээ нь түүхийн өөр өөр үеүүдэд нэгэн ижил үг өөр утгатай байж болохыг хүлээн зөвшөөрөхөд үндэслэдэг, иймээс Даниел хоёр өөр үг хэрэглэсэн үед Даниел үнэндээ юу хэлснийг зөвхөн түүхийн шинжээч л тогтоож чадна хэмээн маргадаг. Эдгээр худал хоёр аргыг тодорхойлон таних нь чухал бөгөөд учир нь “мөр дээр мөр” хэмээх аргачлалаас нуугдахыг эрмэлздэг теологичид тэдгээрийг олонтаа хэрэглэдэг.
Тийм ээ, тэр цэргийн ноёдлогч хүртэл өөрийгөө өргөмжилсөн бөгөөд түүгээр дамжин байнгын тахил хураагдан авч, Түүний ариун газрын орон суурь нураагдав. Даниел 8:11.
Уг эшлэлд “taken away” гэж орчуулагдсан үг нь “өргөж, өргөмжлөх” гэсэн утгатай. Энэ нь зайлуулах гэсэн утгыг илэрхийлдэггүй. Энэ баримт нь Адвентист теологичдын хувьд будлиан болон зөрчил үүсгэдэг. Учир нь Даниелын хэрэглэсэн үгийн жинхэнэ тодорхойлолтыг уг эшлэлд хэрэглэн энгийнээр шинжилж үзэхэд тэдний урьдал үндэслэлүүд батлагддаггүй. Тэд уг эшлэлийн жижиг эвэр нь папын Ром гэж маргадаг бөгөөд тиймээс уг эшлэл нь “түүгээр” (папын Ромоор) “өдөр тутмын нь өргөмжлөгдсөн” гэж уншигдах ёстой болно.
Мэдээж, тэд Хадам эгч Уайт хүний мэргэн ухаанаар шууд нэмэгдсэн бөгөөд уг бичвэрт хамаарахгүй гэж тодорхойлон хэлсэн тэр нэмэлт үгийг оруулахад огтхон ч асуудалгүй байдаг.
“Дараа нь би ‘өдөр тутмын’ (Даниел 8:12)-тай холбоотойгоор, ‘тахил’ гэдэг үг нь хүний мэргэн ухаанаар нэмэгдэн оруулсан бөгөөд эх бичвэрт хамаарахгүй, мөн шүүлтийн цагийн тунхгийг гаргасан хүмүүст Эзэн энэ талаар зөв ойлголтыг өгсөн гэдгийг харсан.” Эртний Бичвэрүүд, 74.
Тэд “өдөр тутмын”-ыг Христийн ариун сүм дэх үйлчлэлтэй адилтган үздэг тул “өдөр тутмын тахил” гэх ойлголт нь “өдөр тутмын” гэдэг нь тэнгэрийн ариун сүм дэх Христийн тахилын ажлыг илэрхийлнэ гэсэн үзлийг бататгадаг. Гэвч онгодоор өгөгдсөн илчлэл “тахил” гэдэг үг “уг бичвэрт хамаарахгүй” хэмээн тогтоодог.
Ефраимын архичид “өдөр тутмын”-ыг Христийн ариун сүмийн үйлчлэл хэмээн тодорхойлбол, тэр эшлэл ийнхүү уншигдана: “түүгээр” (папын Ромоор) “өдөр тутмын нь зайлуулагдсан”; өөрөөр хэлбэл, “папын эрх мэдлээр Христийн ариун сүмийн үйлчлэл зайлуулагдсан” гэж уншигдана. Тэд үнэхээр энэ худал сургаалыг заадаг. Тэд папын ноёрхлын харанхуйгаар дамжин Христийн ариун сүмийн үйлчлэлийн жинхэнэ ойлголт хүмүүсийн оюун санаанаас арилсан гэж зүтгэнэ.
Гэвч “take away” хэмээн орчуулсан үг нь зайлуулахыг бус, харин өргөн мандуулж, өргөмжлөхийг илэрхийлдэг. Хэрэв Библийн хэлний өөрсдийгөө мэргэжилтэн хэмээн үздэг хүмүүс Еврей “rum” гэдэг үгийн утгыг уг эшлэлд зөв хэрэглэсэнсэн бол, тэдний орчуулга “папын эрх мэдлээр Христийн ариун сүм дэх үйлчлэл өргөн мандуулж, өргөмжлөгдсөн” гэж хэлэх ёстой байх байв. Папын засаг хэзээ нэгэн цагт Христийг өргөн мандуулж, өргөмжилж байсан билээ?
Тэд еврей “sur” гэдэг үгийн тодорхойлолтыг еврей “rum” гэдэг үг дээр тулган оноохыг оролддог. Даниел өөр хоёр эшлэлд “өдөр тутмын” зүйлтэй холбоотойгоор “арилгах, зайлуулах” гэсэн утгатай “sur” гэдэг үгийг хэрэглэсэн байдаг; харин арван нэгдүгээр эшлэлд Даниел “өргөх, алдаршуулах” гэсэн утгатай “rum” гэдэг үгийг сонгосон юм. “Зайлуулна” гэж орчуулагдсан үгийн утгыг гуйвуулснаас үүдэн энэ эшлэлийн талаархи үлгэр домгийн таваг тэнэглэл төдий бус, Христийн ариун сүм дэх үйлчлэл ямар нэгэн байдлаар хүмүүсээс хэзээ ч зайлуулагдсан цаг үе огт байгаагүй юм.
Харин энэ хүн мөнхөд оршдог тул хувирашгүй санваартай юм. Тиймээс Түүгээр дамжин Бурханд ирдэг хүмүүсийг Тэр эцсийг нь хүртэл аварч чадна. Учир нь Тэр тэдний төлөө зуучлан гуйхын тулд үргэлж амьд байдаг. Еврей 7:24, 25.
Адвентист теологчдын, уг эшлэлийн худал хэрэглээгээ тулгуурлах гэсэн оролдлогоор, папын засаглал Христийн ариун газарт үйлддэг зуучлалыг зайлуулах ямар нэгэн төрлийн эрх мэдлийг хэрэгжүүлж байсан цаг хугацааны үе байсан хэмээн мэдэгдэх нь утгагүй хэрэг юм!
Гэвч теологичид энэ эшлэл нь папын засаглал Христийн ариун сүм дэх үйлчлэлийг өргөмжлөн дээдэлснийг заадаг гэж сургадаггүй. Тэд Даниелын үгсийн утга учир болон Эллен Уайтын онгодоор өгөгдсөн зөвлөгөөг зайлсхийж, Даниелын үгсийн гэрчлэлийг үл харгалзан өөрсдийн хүссэнээ сургадаг.
Тийм ээ, тэр цэргийн Их Эзэн хүртэл өөрийгөө өргөмжилсөн бөгөөд Түүгээр өдөр тутмын тахилыг зайлуулж, Түүний ариун газрын байрлалыг нураав. Даниел 8:11.
Теологичид уг эшлэлийн утгыг “папын эрх мэдлээр Христийн ариун газрын үйлчлэл зайлуулагдсан” хэмээн заадаг бөгөөд Христийн ариун газрын үйлчлэл хүний оюун санаанаас зайлуулагдсан гэх санааг, тэрхүү зайлуулагдалттай холбоотойгоор Христийн “ариун газрын газар нь нурж унагдсан” хэмээх баримт дэмждэг гэж үздэг. Бурханы Үгэнд, Христ зуучлан үйлддэг тэнгэрийн ариун газар хэзээ нэгэн цагт нурж унагдсан гэж тодорхойлсон ганц ч ишлэл байдаггүй. Түүнчлэн “түүний ариун газрын газар” болох тэнгэр өөрөө хэзээ нэгэн цагт нурж унагдсан гэж тодорхойлсон Библийн нэг ч хэсэг үгүй. Теологичид дахин нэгэнтээ эш үзүүлэгч Даниелаас өөрсдийгөө дээгүүр тавьж байна. Учир нь Даниел үүний яг эсрэгийг шууд заадаг атал, уг эшлэл дэх “түүний ариун газрын газар” нь Бурханы ариун газрыг зааж байна хэмээн тэд зүтгэн шаарддаг.
Еврей хэлний өөрсдийгөө мэргэжилтэн хэмээн үзэгчид уг эшлэл дэх еврей “rum” гэдэг үгийг еврей “sur” гэдэг үгийн утгаар ойлгох ёстой гэж зүтгэдэг. Тэд мөн еврей “miqdash” гэдэг үгийг еврей “qodesh” гэдэг үг гэж ойлгох ёстой хэмээн нотолдог. “Miqdash” болон “qodash” аль аль нь Даниелын номд энгийнээр “ариун газар” гэж орчуулагддаг боловч өөр өөр утгатай. “Miqdash” нь Бурханы ариун газар ч бай, эсвэл харь шүтээний ариун газар ч бай, ямар ч ариун газрыг илэрхийлдэг. Энэ нь ариун газрын ерөнхий нэр томьёо бөгөөд харин “qodesh” нь Библийн дотор зөвхөн Бурханы ариун газрыг илэрхийлэхэд хэрэглэгддэг.
Даниел бөөсний шүтээний ариун газар ба Бурханы ариун газрын ялгааг мэддэг байв. Хэрэв Даниел бөөсний шүтээний ариун газрыг заах гэж байсан бол тэр “miqdash” гэдэг үгийг хэрэглэх байлаа. Еврей хэлний гэгдэх мэргэжилтнүүд Даниел дараалсан дөрвөн эшлэлд хоёр үгийг хоёуланг нь гурван удаа хэрэглэснийг огт авч үздэггүй нь надад гайхалтай санагддаг. “Ариун газар” хэмээн орчуулагддаг еврей энэ хоёр үгийг Даниел хэрхэн хэрэглэсэн нь түүний ойлгуулахыг зорьсон утгыг тодорхойлдог.
Тийм ээ, тэр цэргийн Жанжин хүртэл өөрийгөө өргөмжилсөн бөгөөд түүний улмаас өдөр тутмын тахилыг халж, Түүний ариун газрын байрыг нураав. Мөн гэм нүглийн учраас өдөр тутмын тахилын эсрэг цэрэг түүнд өгөгдөж, тэр үнэнийг газарт унагаасан; тэгээд үйлдэж, амжилтад хүрэв. Тэгтэл би нэгэн ариун хүний ярьж байхыг сонсов; өөр нэгэн ариун хүн ярьж байсан тэрхүү тодорхой ариун хүнд, “Өдөр тутмын тахилын тухай, мөн хоосролын гэмт хэрэг, ариун газар ба цэргийг хоёуланг нь хөл дор гишгүүлэхээр өгсөн энэ үзэгдэл хэр удаан үргэлжлэх вэ?” гэж хэлэв. Тэр надад, “Хоёр мянга гурван зуун өдөр хүртэл; тэгээд ариун газар цэвэрлэгдэнэ” гэв. Даниел 8:11–14.
Адвентизмын суурийг багтаасан яг тэрхүү эшлэлд Даниел хоёулаа “ариун сүм” хэмээн орчуулагддаг хоёр өөр еврей үгийг хэрэглэсэн байдаг. Арван гурав, арван дөрөвдүгээр эшлэлүүдэд Даниел Библид зөвхөн Бурханы ариун сүмийг заахад хэрэглэгддэг “ариун сүм” гэсэн еврей үгийг сонгосон бол, арван нэгдүгээр эшлэлд тэрээр Бурханы ариун сүмийг ч, эсвэл харь шашны ариун сүмийг ч зааж болох ерөнхий, нийтлэг еврей үгийг хэрэглэсэн юм.
Хэрэв Даниел арван нэгдүгээр эшлэл дэх “ариун газар”-ыг Бурханы ариун газар гэж тодорхойлохыг хүссэнсэн бол, тэр дараагийн гурван эшлэлийн дотор хоёр удаа хэрэглэсэн тэрхүү еврей үгийг мөн адил хэрэглэх байсан. Арван нэгдүгээр эшлэл дэх харь шашны ариун газар болон арван гурав, арван дөрөвдүгээр эшлэл дэх Бурханы ариун газрын хооронд Даниел ялгаа хийж байсныг туйлын тодорхой харуулж байна! Гэвч Ефраимын согтууруулагчид арван нэгдүгээр эшлэл дэх “нурган унагагдсан” “түүний ариун газрын газар”-ыг Бурханы ариун газрын газар байсан хэмээн маргадаг атлаа “газар” гэдэг үгийг зайлсхийдэг.
Тэд папын эрх мэдэл Христийн зуучлалын үйлчлэлийг булаан авч, тэнгэрийн ариун газрын үнэнийг унагасан хэмээн сургадаг. Гэвч Даниел арван нэгдүгээр эшлэл дэх “ариун газар” нь Бурханы ариун газар бус, харин харь шашны ариун газар байсан гэдгийг тодорхой хэлсэн. Түүнчлэн Даниел унаган хаягдсан нь “ариун газар” өөрөө биш, харин түүний ариун газрын “байр” байсан гэдгийг мөн адил тодорхой хэлсэн.
Есөөс арван хоёрдугаар ишлэлүүдийн санаатайгаар хэрэглэсэн хүйсийн савлагааг хүлээн зөвшөөрөхөөс татгалзсан орчин үеийн теологичид, урвасан Протестантизмын дотор үүссэн “өдөр тутмын” гэх тодорхойлолтыг хүлээн авч, хүний таамаглал, уламжлал, заншлын элсэн дээр суурь барьж эхэлсэн юм. Тэд арван нэгдүгээр ишлэлд хүрэхдээ, Миллерийн “өдөр тутмын”-ыг харийн шүтлэг хэмээн ойлгосон нь зөв байсан гэж тодорхойлсон Эгч Уайтын онгодоор өгөгдсөн зөвлөгөөг хүртэл няцааж, Католик болон Протестант теологид хандсан өөрсдийн хайр сэтгэлийг хамгаалахын тулд анхаарал сарниулах арга мэх ба таамаг дэвшүүлэлтийн урлагийг ашиглаж эхэлдэг.
Тэд тухайн эшлэлд харь Ромыг папын Ром болгон өөрчилж, “өргөж, өргөмжлөх” гэсэн утгатай үгэнд “зайлуулах” гэсэн тодорхойлолтыг хүчээр тулгадаг. Тэд “өдөр тутмын” гэх сатанлаг бэлгэ тэмдгийг бурханлаг бэлгэ тэмдэг хэмээн тодорхойлоод, харь сүмийг Бурханы ариун сүм мөн хэмээн зүтгэх атлаа ариун газрын “байр” хэмээх шууд эшлэлийг зайлсхийдэг. Мөн “эрдэмгүй хүмүүс” (Исаиа тэднийг ийнхүү нэрлэдэг) нь, хэрэв “эрдэмтэд” тэдэнд тийм гэж хэлж өгвөл л ойлгох тул, өөрсдийнхөө мөхөлд хүргэх үлгэр домгийн хоолыг хүлээн авдаг.
Бид Миллерийн зүүдэнд эрдэнийн чулуунууд хэмээн дүрслэгдсэн мэдлэгийн өсөлтийн тухай авч үзэхээ дараагийн өгүүлэлд үргэлжлүүлэх болно.
“Зарим нь итгэлээс няцаж, мэхлэгч сүнснүүд болон чөтгөрүүдийн сургаалд анхаарах болно” хэмээн элч Паул бидэнд анхааруулдаг. Бидний найдаж болох зүйл нь энэ мөн. Нэгэн цагт үнэнийг хамгаалан дэмжиж байсан атлаа түүнээс нүүр буруулж, ертөнц рүү хандаад, үзэн ядалт ба доог тохуугаар түүнийг хөл доороо гишгэлдэг тийм ангиллын хүмүүсээс болж бидний хамгийн агуу сорилтууд ирнэ. Бурхан Өөрийн үнэнч зарц нарт хийх ажилтай. Дайсны довтолгоог Түүний үгийн үнэнээр сөрөн угтах ёстой. Худал хуурмагийг илчлэн, түүний жинхэнэ төрхийг ил гаргах ёстой бөгөөд Еховагийн хуулийн гэрэл ертөнцийн ёс суртахууны харанхуй дунд гэрэлтэн тусах ёстой. Бид Түүний үгийн шаардлагыг тунхаглах учиртай. Хэрэв бид энэ сүр жавхлант үүргийг үл хайхарвал гэм буруугүйд тооцогдохгүй. Харин бид үнэнийг хамгаалан зогсохдоо, өөрсдийгөө хамгаалан зогсож, зэмлэл болон гуйвуулсан ташаа ойлголтыг тэвчихэд дуудагдсаныхаа төлөө ихэд шуугин үймүүлэх ёсгүй. Өөрсдийгөө өрөвдөх бус, харин Хамгийн Дээд Нэгэний хуулийн төлөө туйлын хичээнгүй, атаархалтай байцгаая.
“Элч ийн өгүүлсэн нь: ‘Тэд эрүүл сургаалыг тэвчихгүй цаг ирнэ; харин өөрсдийн шунал тачаалын дагуу, чих нь загатнах тул өөрсдөдөө багш нарыг овоолон цуглуулж, үнэний үгнээс чихээ буруулан, үлгэр домог уруу эргэнэ.’ Бурханы үгийг хүчингүй болгодог хүмүүсийн төөрөгдүүлэгч төсөөлөлд хүмүүс амархан олзлогдон автагдаж байгааг бид хаа сайгүй хардаг; харин үнэнийг тэдний өмнө авчрахад, тэд тэвчээргүй байдал, уур хилэнгээр дүүрдэг. Харин Бурханы зарцад хандсан элчийн уриалга нь: ‘Чи бүх зүйлд сэрэмжтэй бай, зовлонг тэсвэрлэ, сайн мэдээг тунхаглагчийн ажлыг хий, үйлчлэлээ бүрэн батал.’ Түүний үед зарим нь Эзэний хэргийг орхисон. Тэрээр: ‘Демас энэ өнөөгийн ертөнцийг хайрласнаас болж намайг орхин явсан’ хэмээн бичсэн; мөн дахин, ‘Зэсчин Александер надад их мууг үйлдсэн: Эзэн түүнд үйлсийнх нь дагуу хариуг нь өгөг: түүнээс чи бас болгоомжил; учир нь тэр бидний үгсийг ихэд эсэргүүцсэн’ гэжээ.”
“Эш үзүүлэгчид ба элч нар эсэргүүцэл, зэмлэл буруушаалтын адилхан сорилтуудыг туулсан бөгөөд, бүр Бурханы өө сэвгүй Хурга ч бидний адил бүх талаар соригдсон билээ. Тэр нүгэлтнүүдийн Өөрийнх нь эсрэг хэлсэн тэрсэлдлийг тэвчин үүрсэн юм.
“Энэ цаг үед зориулсан анхааруулга бүхэн үнэнчээр хүргэгдэх ёстой; харин ‘Эзэний зарц маргалдах ёсгүй; харин бүх хүнд дөлгөөн, сургахад чадвартай, тэвчээртэй байж; өөрсдийгөө эсэргүүцэгчдийг номхон дөлгөөнөөр зааварлах’ ёстой. Итгэлээс няцсан хүмүүсийн мэхлэгч ажиллагаагаар бохирдох вий гэдгээс сэрэмжлэн, бид Бурханыхаа үгсийг нямбайлан эрхэмлэх ёстой. Бид тэдний сүнс ба нөлөөг Эзэн маань харанхуйн ноёнд дайрагдахдаа хэрэглэсэн тэрхүү зэвсгээр эсэргүүцэх ёстой,—‘Бичигдсэн нь.’ Бид Бурханы үгийг чадварлагаар хэрэглэхийг сурах ёстой. Сэрэмжлүүлэг нь, ‘Өөрийгөө Бурханд таалалд нийцсэн нэгэн болгон үзүүлэхийн тулд хичээн шамд; ичиж зовох хэрэггүй ажилчин байж, үнэний үгийг зөв ялган тайлбарлагч бай’ гэжээ. Хуурамч багш нар болон мэхлэгчдийн мушгиа төөрөгдөлтэй тулгарахын тулд хичээнгүй хөдөлмөр, чин сэтгэлийн залбирал, итгэл байх ёстой; учир нь ‘эцсийн өдрүүдэд аюулт цаг үе ирнэ. Учир нь хүмүүс өөрсдийгөө хайрлагч, шуналтай, сайрхагч, бардам, доромжлогч, эцэг эхдээ дуулгаваргүй, талархалгүй, ариун бус, төрөлхийн энэрэлгүй, эвлэршгүй, гүжирдэгч, биеэ барьдаггүй, догшин, сайныг үзэн ядагч, урвагч, яаруу сандруу, ихэрхүү, Бурханыг хайрлагчдаас илүү цэнгэлийг хайрлагч, бурханлаг байдлын дүртэй боловч түүний хүчийг үгүйсгэгчид байх болно: ийм хүмүүсээс зайлан эргэ.’ Эдгээр үгс нь Бурханы зарц нарын учран золгож таарах хүмүүний зан чанарыг дүрсэлж байна. ‘Гүжирдэгчид,’ ‘сайныг үзэн ядагчид’ нь энэ завхарсан эрин үед Бурхандаа үнэнч байгаа хүмүүс рүү дайрах болно. Гэвч Тэнгэрийн элч нь Эзэнээс илэрсэн тэрхүү сүнсийг илэрхийлэх ёстой. Тэр даруу байдал болон хайраар хүмүүсийн авралын төлөө хөдөлмөрлөх ёстой.
“Эртний Израилийн үед итгэмжит хүмүүсийн эсрэг дайтаж байсан хүмүүстэй зүйрлэн, Бурханы ажлыг эсэргүүцэгчдийн талаар Паул үргэлжлүүлэн өгүүлжээ. Тэрээр: «Яннес, Ямбрес хоёр Мосег эсэргүүцсэнчлэн эдгээр нь мөн үнэнийг эсэргүүцдэг; оюун санаа нь ялзарсан, итгэлийн талаар няцаагдсан хүмүүс мөн. Гэвч тэд цааш ахихгүй; учир нь тэдний мунхаглал нь, нөгөөдүүлсийнх нь адил, бүх хүнд илэрхий болно» хэмээсэн. Бурханы эсрэг дайтахын мунхаглал илчлэгдэх цаг ирж байгааг бид мэднэ. Хэчнээн гүтгэгдэж, басагдсан ч бид тайван тэвчээр ба итгэл дотор хүлээх боломжтой; учир нь «ил тод болохгүй нууц гэж үгүй», мөн Бурханыг хүндэтгэдэг хүмүүсийг хүмүүс ба тэнгэрэлчүүдийн өмнө Тэр Өөрөө хүндэтгэх болно. Бид шинэчлэгчдийн зовлон шаналалд хамтран оролцох учиртай. «Таныг зэмлэгчдийн зэмлэл надад буусан» гэж бичигдсэн байдаг. Христ бидний уй гашууг ойлгодог. Бидний нэг нь ч ганцаараа загалмайгаа үүрэхээр дуудагдаагүй. Калварийн Зовлонт Хүн бидний зовлонгийн мэдрэмжээр хөндөгддөг бөгөөд Тэр Өөрөө соригдон зовсон тул Өөрийнх нь төлөө уй гашуу ба сорилтод байгаа хүмүүст мөн туслах чадалтай. «Тийм ээ, Христ Есүс дотор зөвт амьдрахаар хүсэгчид бүгд хавчлага амсах болно. Харин муу хүмүүс ба мэхлэгчид мэхэлж, мэхлэгдсээр улам дордсоор байх болно. Харин чи сурсан зүйлсдээ үргэлжлэн бай.»” Review and Herald, 1888 оны 1 дүгээр сарын 10.