Оройн тахил өргөх цаг болоход эш үзүүлэгч Елиа урагшлан ирж, ийнхүү өгүүлэв: “Абрахамын, Исаакийн, Израилийн Бурхан ЭЗЭН, Та Израильд Бурхан мөн бөгөөд би Таны зарц, мөн эдгээр бүхнийг би Таны үгийн дагуу үйлдсэнийг энэ өдөр мэдэгдүүлэх болтугай.” Хаадын дээд 18:36.
Бид Елиаг бэлгэ тэмдэг болгон тодорхойлдог шинж чанаруудыг авч үзсээр ирсэн. Тэдгээр шинж чанаруудын нэг нь Елиа, Баптист Иохан, Уильям Миллер нарын үйлчлэл ба захиас нь шүүлтийн хэрэгсэл байсан явдал юм. Тэдний захиасыг Эзэн тухайн тухайн цаг үеийнх нь түүхийг сорихын тулд ашигласан. Есүс, хэрэв Өөрөө ирээгүйсэн бол өө сэв хайгч иудейчүүд нүгэлгүй байх байсан гэж айлдсан.
Хэрэв Би ирж, тэдэнд айлдаагүйсэн бол тэд нүгэлгүй байх байсан; харин эдүгээ тэд өөрсдийн нүглийг халхлах ямар ч шалтаггүй болжээ. Иохан 15:22.
Езекиел өөрийн цаг үеийн өө сэв хайсан иудейчүүдэд мөн адил зарчмыг заан тодорхойлдог.
Учир нь тэд бол ичгүүргүй хүүхдүүд бөгөөд зүрх нь хатуужсан хүмүүс юм. Би чамайг тэдэн уруу илгээж байна; чи тэдэнд, “Эзэн БУРХАН ийнхүү айлдаж байна” гэж хэлэгтүн. Тэд сонсох эсэхээс, эсвэл үл тоомсорлох эсэхээс үл хамааран (учир нь тэд тэрслүү гэр мөн), тэдний дунд эш үзүүлэгч байсан гэдгийг мэдэх болно. Езекиел 2:4, 5.
Елиагийн бэлгэдэлд шүүлтийн зэмсэг болох түүний үүрэг мөн багтдаг.
“Гурав дахь тэнгэрэлчийн мэдээг тунхаглах ажилд оролцож буй хүмүүс Эцэг Миллерийн баримталсан тэр л зарчмын дагуу Судруудыг шинжилж байна. Зөгнөлүүдийн үзэл ба эш үзүүллэгийн он тоолол хэмээх жижигхэн номдоо Эцэг Миллер Библийг судлах болон тайлбарлах талаар дараах энгийн атлаа ухаалаг бөгөөд чухал дүрмүүдийг өгүүлсэн байдаг:
“‘1. Үг бүр Библид дэвшүүлсэн сэдэвт өөрийн зохих ач холбогдолтой байх ёстой; 2. Бүх Судар зайлшгүй хэрэгтэй бөгөөд хичээнгүй хэрэглээ, судалгаагаар ойлгогдож болно; 3. Сударт илчлэгдсэн юу ч итгэлээр, эргэлзэлгүйгээр гуйдаг хүмүүсээс нуугдахгүй бөгөөд нуугдаж ч чадахгүй; 4. Сургаалыг ойлгохын тулд мэдэхийг хүссэн сэдвийнхээ талаархи бүх эшлэлийг нэгтгэн авч, дараа нь үг бүрт зохих нөлөөг нь үзүүлэх хэрэгтэй; тэгээд хэрэв та өөрийн онолоо ямар ч зөрчилгүйгээр бүрдүүлж чадвал, та алдаанд байж болохгүй; 5. Судар өөрөө өөрийнхөө тайлбарлагч байх ёстой, учир нь энэ нь өөрөө өөртөө дүрэм мөн. Хэрэв би надад тайлбарлаж өгөх багшид найдаж, тэр нь утгыг нь таамаглан хэлэх, эсвэл өөрийн урсгалын итгэл үнэмшлийн улмаас түүнийг тийм байгаасай гэж хүсэх, эсвэл мэргэн гэж тооцогдохыг хүсэх аваас, тэгвэл түүний таамаг, хүсэл, итгэл үнэмшил, эсвэл мэргэн ухаан нь миний дүрэм болохоос Библи биш болно.’”
“Дээрх нь эдгээр дүрмүүдийн нэгэн хэсэг мөн; бөгөөд Библийг судлахдаа бид бүгд тэнд өгүүлэгдсэн зарчмуудыг анхааран дагавал зохино.
“Жинхэнэ итгэл нь Судрууд дээр үндэслэдэг; харин Сатан Судруудыг гуйвуулж, төөрөгдөл оруулахын тулд маш олон аргыг хэрэглэдэг тул, хэрэв хүн тэдгээр нь үнэхээр юу заадаг болохыг мэдэхийг хүсвэл асар их болгоомж шаардагдана. Энэ цаг үеийн агуу төөрөгдлүүдийн нэг нь мэдрэмж дээр ихэд төвлөрч, Бурханы үгийн тодорхой айлдварууд нь өөрийн мэдрэмжтэй нийцэхгүй байна гэсэн шалтгаанаар түүнийг үл тоомсорлосон атлаа өөрийгөө шударга хэмээн үзэх явдал юм. Олон хүнд итгэлийнх нь ямар ч суурь байхгүй, зөвхөн сэтгэлийн хөдөлгөөн л байдаг. Тэдний шашин нь сэрэл хөөрлөөс бүрддэг; тэр нь намдмагц тэдний итгэл үгүй болдог. Мэдрэмж нь сүрэл байж болох ч, Бурханы үг бол буудай мөн. Тэгээд эш үзүүлэгч, ‘Сүрэл нь буудайтай юугаараа адил вэ?’ гэж айлддаг.”
“Хэзээ ч өөрсдөд нь байсангүй, мөн олж авах ч боломжгүй байсан гэрэл ба мэдлэгийг үл тоомсорлосных нь төлөө хэн ч яллагдахгүй. Харин олон хүн Христийн элч нараар дамжин өөрсдөд нь танилцуулагдсан үнэнийг дуулгавартай дагахаас татгалздаг. Учир нь тэд ертөнцийн жишигт нийцэхийг хүсдэг; тийнхүү тэдний ойлголтод хүрч, сэтгэлд нь гэрэлтсэн тэр үнэн, тэр гэрэл нь Шүүлтийн үед тэднийг яллана. Эцсийн эдгээр өдрүүдэд бид бүх үеийн турш гэрэлтсээр ирсэн хуримтлагдсан гэрэлтэй болсон бөгөөд үүний дагуу биднээс хариуцлага нэхэгдэх болно. Ариун байдлын зам нь ертөнцийн түвшинтэй эн зэрэгцэхгүй; энэ бол өргөгдөн засагдсан зам юм. Хэрэв бид энэ замаар явбал, хэрэв бид Эзэний тушаалуудын замаар гүйвэл, ‘зөв шударгын хүний зам бол улам бүр гэрэлтсээр төгс өдөрт хүрдэг гялалзах гэрэл мэт’ болохыг бид олж мэднэ.” Review and Herald, November 25, 1884.
Бид “хэзээ ч байгаагүй, мөн” бидний “олж авч чадаагүй гэрэл ба мэдлэгийг үл хайхарсны төлөө яллагддаггүй.” Энэ мэдэгдлийн чухал тал нь “олж авч чадаагүй” гэсэн илэрхийлэл юм. Елиа, Иохан, Миллер нар өөр өөрийн үеийнхэндээ олж авч болох гэрлийг төлөөлдөг. Тэдний мэдээний оршихуй нь Америкийн Нэгдсэн Улсад хуулийн нэр томьёогоор “итгэмээр няцаалт” гэж нэрлэгддэг халхавчийг зайлуулсан. Елиагийн мэдээ илэрхийлэгддэг аль ч үед, тэрхүү мэдээ нь аливаа “итгэмээр няцаалт”-ыг үгүй болгож, улмаар тухайн үед танилцуулагдсан гэрлийн төлөө бүхэл бүтэн үеийг хариуцлагад татдаг.
“Миний ах нэгэн цагт өөрийнх нь үнэмшилд хүргэж болзошгүйгээс айн, бидний баримталдаг сургаалын талаар юу ч сонсохгүй гэж хэлж байсан. Тэр цуглаанд ирэхгүй, номлолуудыг сонсохгүй байсан; гэвч хожим нь өөрөө тэдгээрийг сонссон мэт адилхан гэмтэй гэдгээ ойлгосноо мэдэгдсэн. Бурхан түүнд үнэнийг мэдэх боломж олгосон бөгөөд энэ боломжийн төлөө Тэр түүнийг хариуцлага хүлээлгэнэ. Одоо хэлэлцэгдэж буй сургаалуудын эсрэг бидний дунд өрөөсгөл хандлагатай олон хүн байна. Тэд сонсохоор ирдэггүй, тайвнаар шинжилж судалдаггүй, харин харанхуйд эсэргүүцлээ гаргаж тавьдаг. Тэд өөрсдийн байр сууриндаа бүрэн сэтгэл хангалуун байдаг. ‘Чи: Би баян, эд хөрөнгөөр арвижсан, юугаар ч гачигдахгүй гэж хэлдэг; гэвч өөрөө золгүй, өрөвдөлтэй, ядуу, сохор, нүцгэн гэдгээ мэддэггүй. Чамайг баяжихын тулд галаар шалгагдсан алтыг Надаас худалдаж ав; нүцгэн байдлын чинь ичгүүр илчлэгдэхгүй байхын тулд өмсөх цагаан хувцсыг Надаас худалдаж ав; мөн хараатай болохын тулд нүдээ түрхэх тосоор тосол. Би хайрладаг хүн бүрээ зэмлэж, сахилгажуулдаг. Тиймээс хичээнгүй байж, гэмш’ (Илчлэлт 3:17–19).”
“Энэхүү Судрын үг нь захиасын дуу авиан дор амьдардаг атлаа түүнийг сонсохоор ирэхийг хүсдэггүй хүмүүст хамаарна. Эзэн Өөрийн үнэний шинэ нотолгоонуудыг өгч, түүнийг шинэ хүрээнд байрлуулж, ингэснээр Эзэний замыг бэлтгэж байж болохыг та яаж мэдэхгүй байна вэ? Бурханы ард түмний эгнээгээр шинэ гэрэл шингэн нэвтрэхийн төлөө та ямар төлөвлөгөө боловсруулж ирсэн бэ? Бурхан Өөрийн хүүхдүүдэд гэрэл илгээгээгүй гэх ямар нотолгоо танд байна вэ? Өөртөө ханасан байдал, хувиа хичээсэн ихэрхэл, үзэл бодлын бардамнал бүгдийг зайлуулах ёстой. Бид Есүсийн хөл дор ирж, зүрхээрээ дөлгөөн, даруу Нэгэн болох Түүнээс суралцах ёстой. Есүс шавь нараа рабби нар өөрсдийн шавь нарт заадаг шиг заагаагүй. Олон иудейчүүд Христ авралын нууцуудыг илчлэхэд ирж сонсдог байсан ч, тэд суралцахаар ирээгүй; тэд шүүмжлэхээр, Түүнээс ямар нэгэн зөрчилтэй зүйл олж авахын тулд, улмаар ард олныг Түүний эсрэг хэвийлгэхэд ашиглах юмтай болохын тулд ирдэг байв. Тэд өөрсдийн мэдлэгт сэтгэл хангалуун байсан, харин Бурханы хүүхдүүд Жинхэнэ Хоньчны дуу хоолойг мэддэг байх ёстой. Энэ нь Бурханы өмнө мацаг барьж, залбирахад онцгой зохистой цаг биш гэж үү? Бид зөрчилдөөнд орох аюулд байна, маргаантай асуудлаар талцах аюулд байна; тийм атал үнэний юу болохыг мэдэхийн тулд бид сэтгэлээ даруу болгож, чин сэтгэлээсээ Бурханыг эрж хайх ёсгүй гэж үү?” Selected Messages, book 1, 413.
Елиагийн мэдээг төлөөлдөг хүмүүс нь гэрээний Эшлэлчийг ариун сүмийг цэвэрлэхэд зам бэлтгэдэг ариусгалын үйл явц дахь шүүлтийн зэмсгүүд юм. Ариун сүмийг цэвэрлэх ажлыг гүйцэтгэхэд өнөөгийн үнэний гэрэл илчлэгддэг. Хэрэв тэр нь илчлэгдэхгүйсэн бол Христийн цэвэрлэхээр эрж байсан бөгөөд одоо ч эрж буй хүмүүс өөрсдийгөө мэхэлсэн Лаодикеийн нөмрөгөө хадгалсаар үлдэх байв. Елиа нь үнэнийг шүүлтийн зэмсэг болгон толилуулдаг үйлчлэлийг бэлгэддэг. Тийм учраас Баптист Иоханы мэдээг эсэргүүцсэн хүмүүс Есүсийн сургаалаас ашиг хүртэж чадаагүй хэмээн бидэнд мэдүүлсэн байдаг.
“Би Христийн анхны ирэлтийн тунхаглал руу дахин чиглүүлэгдэв. Иохан Есүсийн замыг бэлтгэхийн тулд Елиагийн сүнс ба хүч дотор илгээгдсэн. Иоханы гэрчлэлийг няцаасан хүмүүс Есүсийн сургаалаас ашиг тус хүртээгүй.” Эртний Бичвэрүүд, 258.
Бурханы ард түмний ариусгалыг хэв шинжлэн үзүүлдэг эш үзүүллэгийн түүхүүдэд өнөөгийн үнэний нэгэн мэдээ лацнаас чөлөөлөгдөн илчлэгддэг бөгөөд энэ нь тухайн үеийн үеийг харанхуйг эсвэл гэрлийг сонгох хариуцлагад татдаг.
Харин чи, ай Даниел аа, эдгээр үгсийг хааж, энэ номыг төгсгөлийн цаг хүртэл лацдан битүүмжил. Олон хүн ийш тийш явж, мэдлэг арвижих болно…. Тэгээд тэрээр хэлэв, Даниел аа, замаа хөө: учир нь эдгээр үгс төгсгөлийн цаг хүртэл хаагдаж, лацдан битүүмжлэгдсэн байна. Олон хүн ариусгагдаж, цайрагдан, шалгагдах болно; харин хорон муу хүмүүс хорон муугаа үйлдэх болно. Мөн хорон муу хүмүүсээс хэн нь ч ойлгохгүй; харин мэргэн ухаантнууд ойлгоно. Даниел 12:4, 9, 10.
Өөрсдийн үеийнхэнд Елиагийн мэдээг төлөөлөн хүргэгчид нь шүүлтийн зэмсэг болгон ашиглагдахын тулд Христээр Өөрийнх нь элч төлөөлөгчид хэмээн тодорхойлогддог. Елиа “Та бол Израильд Бурхан мөн гэдэг нь, мөн би Таны зарц бөгөөд эдгээр бүхнийг Таны үгийн дагуу үйлдсэн гэдэг нь өнөөдөр мэдэгдэх болтугай” хэмээн хэлэхдээ үүнийг л илэрхийлж байсан юм.
Энэ үнэнийг Есүс мөн Баптисм хүртээгч Иоханы талаар илэрхийлсэн байдаг.
Тэднийг явсны дараа Есүс Иоханы тухай олон түмэнд ийн айлдаж эхлэв: Та нар юу үзэхээр цөл уруу гарсан бэ? Салхинд найгах зэгсийг үү? Харин та нар юу үзэхээр гарсан бэ? Зөөлөн тансаг хувцас өмссөн хүнийг үү? Болгоогтун, зөөлөн тансаг хувцас өмсөгсөд хаадын өргөөнд байдаг. Харин та нар юу үзэхээр гарсан бэ? Эш үзүүлэгчийг үү? Тийм ээ, Би та нарт хэлье, эш үзүүлэгчээс ч илүү нэгнийг. Учир нь “Харагтун, Би Өөрийн элчийг Чиний өмнө илгээж байна; тэр чиний өмнө замыг чинь бэлтгэнэ” хэмээн бичигдсэн нь энэ хүний тухай билээ. Матай 11:7–10.
Иохан нь зөвхөн эш үзүүлэгч байсангүй; тэрээр шүүлтийн зэмсэг байсан бөгөөд түүний үйлчлэл өөрийн үеийнхэнд танигдсан юм. Учир нь тэд түүнийг харахаар цөл уруу гарч очсон нь, яг л Ахабын тушаалаар бүх Израиль Кармелд цугласан шиг гарцаагүй билээ. Уильям Миллер 1798 онд лац нь тайлагдсан мэдлэгийн өсөлтийг ойлгосон. Тэрээр мэдлэг өсөн нэмэгдэхийн хэрээр Бурханы Үгээр ийш тийш гүйгчдийг төлөөлж байв. Түүний мэдээ эш үзүүллэгийн цаг хугацаанд тулгуурлаж байсан бөгөөд 1840 онд түүний мэдээ ба үйлчлэл өөрийн үеийнхэнд ийм байдлаар тавигдсан тул Протестант ертөнц бүхэлдээ түүний аргачлал үр дүнтэй эсэхийг ажиглан харж байв. Энэ нь батлагдахад, түүний мэдээ дэлхий даяар түгээгдсэн юм.
“1840 онд эш үзүүллэгийн өөр нэгэн онцгой биелэл өргөн хүрээний сонирхлыг өдөөв. Үүнээс хоёр жилийн өмнө, хоёр дахь ирэлтийг тунхаглан номлодог тэргүүлэх үйлчлэгчдийн нэг Иосиа Литч Илчлэлт 9-ийн тайлбарыг нийтэлж, Османы эзэнт гүрэн мөхөхийг урьдчилан хэлсэн байв. Түүний тооцооллоор, энэ хүч ... 1840 оны 8 дугаар сарын 11-нд түлхэн унагаагдах ёстой байсан бөгөөд тэр үед Константинополь дахь Османы эрх мэдэл эвдрэн нуран унахыг хүлээж болно. Мөн энэ нь үнэхээр тийм болох нь тогтоогдоно гэж би итгэж байна.”
“Товлон заасан яг тэр үед Турк улс өөрийн элч нараараа дамжуулан Европын холбоот гүрнүүдийн хамгаалалтыг хүлээн авч, ийнхүү өөрийгөө Христийн шашинт үндэстнүүдийн хяналтад оруулсан юм. Энэ үйл явдал зөгнөлийг яг таг биелүүлсэн билээ. Энэ нь мэдэгдмэгц, үй олон хүн Миллер болон түүний хамтрагчдын баримталсан эш үзүүллэгийг тайлбарлах зарчмуудын зөв болохуйд итгэж үнэмшсэн бөгөөд Христийн ирэлтийн хөдөлгөөнд гайхамшигт хүчтэй түлхэц өгөгдөв. Боловсрол мэдлэгтэй, нэр хүнд бүхий хүмүүс Миллертэй нэгдэн, түүний үзлийг тунхаглах болон хэвлэн нийтлэх ажилд оролцсон бөгөөд 1840 оноос 1844 он хүртэл энэ ажил түргэн шуурхайгаар өргөжин тэлсэн юм.” The Great Controversy, 334, 335.
“1840-өөс 1844 он хүртэл” гэдэг нь Илчлэлт номын аравдугаар бүлгийн “долоон аянга”-ын түүхийг илэрхийлдэг. Тэрхүү түүхэнд Малахи номын гуравдугаар бүлэгт дүрслэгдсэн болон Христийн сүмийг хоёр удаа цэвэрлэсэн үйл явдлаар төлөөлөгдсөн ариусгалын үйл явц эхлүүлэгдсэн. Ариусгалын энэ үйл явц нь Миллерийн нэг өдөр нь нэг жилтэй тэнцэнэ гэсэн зарчмын ойлголтод тулгуурласан, шат дараалсан шалгалтын үйл явц байсан. Елиагийн мэдээг төлөөлөгчид нь гэрээний элч Өөрийн сүмд гэнэт ирэх замыг бэлтгэдэг бөгөөд тэд гэрээний элчийн гэрлийг бус, харин харанхуйг сонгогчдыг хөөн зайлуулахад хэрэглэдэг шүүлтийн зэмсгийн бэлгэдэл мөн.
Би та нарыг гэмшилд хүргэхийн тулд усаар баптисм хүртээж байна. Харин миний дараа Ирэгч нь надаас хүчирхэг бөгөөд Түүний гутлыг авч явахад ч би үл зохино. Тэр та нарыг Ариун Сүнсээр болон галаар баптисм хүртээнэ. Түүний шигшүүр гартаа байгаа бөгөөд Тэр үтрэмээ бүрэн цэвэрлэж, буудайгаа амбаартаа хураах болно; харин сүрлийг унтрашгүй галаар шатаана. Матай 3:11, 12.
Иохан 6:66-д дүрслэгдсэн Христийн өдрүүдэд Тэрээр бусад аль ч үеэс илүү олон шавиа алдсан. Иоханы энэ хэсгийг авч үздэг The Desire of Ages номд өгүүлснээр, зөгнөлийн хэрэглээний аргачлал нь шавь нарын явж одохын яг шалтгаан болсон юм. Тэд бодит нь сүнслэгийг төлөөлдгийг ойлгож чадаагүй бөгөөд элч Паулын хэлснээр, сүнслэгийн өмнө бодит нь ирдэг.
Иймээс: «Эхний хүн Адам амьтай сүнс болсон» гэж бичигдсэн байдаг; харин сүүлчийн Адам амь оруулагч Сүнс болсон юм. Гэвч түрүүнд байсан нь сүнслэг нь биш, харин төрөлхийн нь байв; үүний дараа сүнслэг нь ирсэн юм. 1 Коринт 15:45, 46.
Хүсэлгүй байсан учир, улмаар чадваргүй болсон иудейчүүд Христ Өөрийгөө идэх ёстой тэнгэрийн талх мөн хэмээн илэрхийлэхэд Түүнийг ойлгохоос татгалзсан. Ёс заншил ба уламжлал нь Христ Өөрийн биеэр хэрэгжүүлсэн арга барилаас дээгүүр тавигдсан байв. Энэ түүхийн талаар Систер Уайт ийнхүү тэмдэглэсэн байдаг:
“Тэдний үл итгэлийг олны өмнө зэмлэн илчилснээр эдгээр шавь нар Есүсээс бүр ч улам хөндийрөв. Тэд ихэд дургүйцэж, Аврагчийн сэтгэлийг шархлуулан, фарисайчуудын хорслын сэдлийг хангахыг хүсэж, Түүнд нуруугаа харуулан, басамжлалтайгаар Түүнийг орхин явцгаав. Тэд сонголтоо хийсэн байлаа; тэд сүнсгүй хэлбэрийг, цөмгүй хальсыг авсан байв. Тэдний тэр шийдвэр хожим хэзээ ч буцаагдсангүй; учир нь тэд цаашид Есүстэй хамт явахаа больсон юм.
“‘Тэр Өөрийнхөө шигшүүрийг гартаа барьж, талбайгаа бүрэн цэвэрлэн, буудайгаа агуулахдаа хураана.’ Матай 3:12. Энэ нь цэвэршүүлэлтийн үеүүдийн нэг байсан. Үнэний үгсээр хальс нь буудайгаас салгагдаж байв. Тэд зэмлэлийг хүлээн авахад дэндүү хийрхүү бөгөөд өөрсдийгөө зөвтгөдөг, даруу байдлын амьдралыг хүлээн зөвшөөрөхөд дэндүү ертөнцийг хайрладаг байсан тул олон хүн Есүсээс нүүр буруулсан. Олон хүн одоо ч мөн адил үйлдсээр байна. Капернаумын синагогт байсан тэдгээр шавь нарын адил өнөөдөр ч сүнснүүд шалгагдаж байна. Үнэн зүрх сэтгэлд нь тулган хүргэгдэхэд, тэд өөрсдийн амьдрал Бурханы хүсэлтэй нийцэхгүй байгааг хардаг. Тэд өөрсдөдөө бүхэл бүтэн өөрчлөлт хэрэгтэйг ойлгодог; гэвч өөрийгөө үгүйсгэсэн тэр ажлыг үүрч авахыг хүсдэггүй. Иймээс тэдний нүгэл илчлэгдэхэд уурлан хилэгнэдэг. Тэд, ‘Энэ бол хатуу үг; үүнийг хэн сонсож чадах вэ?’ хэмээн гомдоллон, шавь нар Есүсийг орхин явсанчлан гомдон холддог.” The Desire of Ages, 392.
Энэ нь Левийн хөвгүүдийг галаар ариусган цэвэршүүлдэг Малакын гэрээний элч мөн. Тэрээр үтрэмээ бүрэн цэвэрлэж, буудайг сүрлээс нь ялгадаг. Тэр энэ ажлыг шигшүүрээр гүйцэтгэдэг. Ялгалтыг хэрэгжүүлдэг зүйл нь тэрхүү шигшүүр бөгөөд, Левийн хөвгүүдийг Тэр ариусган цэвэршүүлдэг тухайн тус бүрийн түүхэн үед зориулсан өнөөгийн үнэний мэдээ нь тэрхүү шигшүүр юм. Тэрхүү шигшүүр нь шүүлтийн зэмсгийг төлөөлдөг Елиагийн мэдээ болон элч нар мөн.
Харагтун, Би Өөрийн элчийг илгээх бөгөөд тэр Миний өмнө замыг бэлтгэнэ. Та нарын хайж буй Эзэн Өөрийн сүмд гэнэт ирнэ; та нарын баясан хүлээдэг гэрээний Элч, болгоогтун, Тэр ирнэ гэж түмэн цэргийн ЭЗЭН айлдаж байна. Харин Түүний ирэх өдрийг хэн тэсвэрлэн өнгөрөөж чадах вэ? Тэр үзэгдэхэд хэн зогсож чадах вэ? Учир нь Тэр бол хайлуулагчийн гал мэт, угаагчийн шүлт мэт билээ. Тэр мөнгө хайлуулагч, цэвэршүүлэгч мэт сууж, Левийн хөвгүүдийг цэвэршүүлэн, алт мөнгө мэт шүүн тунгаах болно. Ингэснээр тэд ЭЗЭНд зөвт байдлын өргөлийг өргөх болно. Тэгвэл Иуда ба Иерусалимын өргөл нь эртний өдрүүдийн адил, урьдын он жилүүдийн адил ЭЗЭНд тааламжтай байх болно. Малахи 3:1–4.
Иохан Баптистын дараа ирэгч нь өрөөлүүрээр талбайгаа цэвэрлэгч бөгөөд мөн цэвэршүүлэгчийн гал мэт Нэгэн мөн. Цэвэршүүлэх үйл явц нь гэрээний элчээр гүйцэлддэг бөгөөд иймээс энэ нь Эзэн шинэ сонгогдсон гэрээт ард түмэнтэйгээ гэрээ байгуулан орж буй түүхийг илэрхийлдэг. Эртний Израиль Египетийн боолчлолоос аврагдах үед, тэрхүү ариун түүхийн нэгэн сэдэв нь “ууган хүү”-гийн асуудал байв. Энэ нь Египетийн ууган хөвгүүдийн үхэл байсан ч бай, эсвэл Бурхан Израилийг Өөрийн ууган хүү хэмээн тодорхойлсон явдал байсан ч бай.
Тэгээд чи Фараонд ийнхүү хэлэгтүн: “ЭЗЭН ийн айлдаж байна: Израиль бол Миний хүү, бүр Миний ууган хүү мөн. Тиймээс Би чамд хэлж байна: Миний хүүг явуул, тэр Намайг үйлчлэг. Харин чи түүнийг явуулахаас татгалзвал, болгоогтун, Би чиний хүүг, бүр чиний ууган хүүг алах болно.” Египетээс гарсан нь 4:22, 23.
Бурхан Израилийг Египетээс чөлөөлөх үедээ тэдэнтэй гэрээ байгуулахдаа, угсаа бүрийн айл бүрийн ууган хүү бүрийг санваарын үйлчлэлд зориулна гэсэн тэнгэрлэг төлөвлөгөөтэй байсан. Гэвч алтан тугалын бослогын үед Левийн овог л Мосегийн талд зогссон юм. Тэдний үнэнч байдлын төлөө Бурхан овог бүрийн ууганыг санваарт зориулна гэсэн Өөрийн төлөвлөгөөг хүчингүй болгож, бусад овгуудыг өнгөрөөн Левийн овогт санваарын онцгой эрхийг өгсөн. Гэрээний элч Левийн хөвгүүдийг ариусгах үед энэ нь хуучин гэрээний ард түмэн хойш тавигдаж, шинэ гэрээний ард түмэн гарч ирж буй түүхийг төлөөлдөг. Энэ нь Баптисч Иохан, Миллерчүүдийн үед ийм байсан бөгөөд нэг зуун дөчин дөрвөн мянгад ч мөн тийм байх болно. 1840 оноос 1844 он хүртэл Уильям Миллерт өгөгдсөн эш үзүүллэгийн мэдээний сорих асуудлаар ариусгалын үйл явц эхэлсэн. Энэ нь 1844 оны 10 дугаар сарын 22-нд Эзэн Өөрийн сүмд гэнэт ирэхэд хүргэсэн боловч ариусгалын үйл явц 1863 он хүртэл дуусаагүй юм.
“«Хоёр мянга гурван зуун өдөр хүртэл; тэгээд ариун газар цэвэрлэгдэх болно» хэмээх Даниел 8:14-ийн эш үзүүллэг ч, мөн «Бурханаас эмээгтүн, Түүнд алдрыг өргөгтүн; учир нь Түүний шүүлтийн цаг ирээд байна» хэмээх анхны тэнгэрэлчийн мэдээ ч адилхан Христийн Хамгийн Ариун Газарт явуулж буй үйлчлэл, мөрдөн шалгах шүүлтэд зааж байсан бөгөөд, Өөрийн ард түмнийг аврахын тулд, хорон муу хүмүүсийг устгахын тулд Христ ирэхэд бус байв. Алдаа нь эш үзүүллэгийн хугацааг тооцоолсонд байгаагүй, харин 2300 өдрийн төгсгөлд тохиолдох ёстой үйл явдалд байсан юм. Энэхүү алдааны улмаас итгэгчид урам хугарал амссан боловч, эш үзүүллэгээр урьдчилан хэлэгдсэн бүхэн, мөн тэдэнд Судраас үндэслэн найдах эрхтэй байсан бүхэн биелсэн байлаа. Тэд найдвар нь бүтэлгүйтсэнийг гашуудан байсан яг тэр үед, мэдээгээр урьдчилан хэлэгдсэн бөгөөд Эзэн Өөрийн зарц нарт шагналаа өгөхөөр илрэн ирэхээс өмнө заавал биелэх ёстой тэр үйл явдал болсон байв.”
“Христ тэдний хүсэн хүлээж байсанчлан газар дэлхийд бус, харин дүрслэлтээр урьдаас заасны дагуу тэнгэр дэх Бурханы сүмийн ариун ариуны газарт ирсэн юм. Эш үзүүлэгч Даниел Түүнийг энэ цагт Эртний Нэгэнд ирж буйгаар дүрсэлсэн байдаг: ‘Би шөнийн үзэгдлүүдэд харж байтал, харагтун, хүний Хүүтэй адил Нэгэн тэнгэрийн үүлсийн хамт ирж, мөн ирэв’—газар дэлхийд бус, харин—’Эртний Нэгэнд хүрч ирсэн бөгөөд Түүнийг Түүний өмнө авчрав.’ Даниел 7:13.”
“Энэ ирэлтийг эш үзүүлэгч Малахи мөн урьдчилан зөгнөн хэлсэн байдаг: ‘Та нарын эрж байгаа Эзэн Өөрийн сүмдээ гэнэт ирнэ; та нарын таашаадаг гэрээний Элч ч бас ирнэ. Болгоогтун, Тэр ирнэ гэж түмэн цэргийн ЭЗЭН айлдаж байна.’ Малахи 3:1. Эзэн Өөрийн сүмдээ ирсэн энэ ирэлт нь Түүний ард түмний хувьд гэнэтийн, санаандгүй явдал байв. Тэд Түүнийг тэнд ирнэ гэж хүлээгээгүй. Тэд Түүнийг газар дэлхийд, ‘Бурханыг мэддэггүй бөгөөд сайн мэдээнд дуулгавартай байдаггүй хүмүүст өшөө аван, дүрэлзсэн гал дунд’ ирнэ хэмээн хүлээж байлаа. 2 Тесалоник 1:8.”
“Гэвч тэр хүмүүс Эзэнтэйгээ уулзахад хараахан бэлэн болоогүй байв. Тэдний төлөө биелэгдэх ёстой бэлтгэлийн ажил үлдсэн хэвээр байлаа. Тэдний оюун санааг тэнгэр дэх Бурханы сүм рүү чиглүүлэх гэрэл өгөх ёстой байсан; мөн тэд тэнд үйлчилж буй Өөрсдийн Тэргүүн Тахилчийг итгэлээр дагана хэрээр шинэ үүргүүд тэдэнд илчлэгдэх байв. Сүмд анхааруулга ба сургамжийн өөр нэгэн мэдээ өгөх ёстой байлаа.
“Эш үзүүлэгч ийнхүү айлдаж байна: ‘Түүний ирэх өдрийг хэн дааж чадах вэ? Тэр үзэгдэхэд хэн зогсон тогтож чадах вэ? Учир нь Тэр бол хайлуулагчийн гал мэт, угаагчдын шүлтэн саван мэт бөлгөө. Тэр мөнгө хайлуулагч, цэвэршүүлэгч мэт сууж, Левийн хөвгүүдийг цэвэршүүлж, тэднийг алт мөнгө мэт ариусгана. Ингэснээр тэд ЭЗЭНд зөвт байдлын өргөлийг өргөх болно.’ Малахи 3:2, 3. Дээрх ариун сүм дэх Христийн өмгөөлөл дуусах үед газар дээр амьд байгчид Зуучлагчгүйгээр ариун Бурханы өмнө зогсох ёстой. Тэдний өмсгөл толбогүй байх ёстой, тэдний зан чанар цацалтын цусаар нүглээс цэвэршсэн байх ёстой. Бурханы нигүүлслээр болон өөрсдийн хичээнгүй чармайлтаар тэд бузар муутай хийх тэмцэлд ялагчид байх ёстой. Тэнгэрт мөрдөн шалгах шүүлт явагдаж, гэмшин наманчлагч итгэгчдийн нүгэл ариун сүмээс зайлуулагдаж байх зуур, газар дээрх Бурханы ард түмний дунд цэвэршүүлэлтийн, нүглийг орхин зайлуулах онцгой ажил явагдах ёстой. Энэ ажлыг Илчлэл 14-ийн мэдээнүүдэд илүү тодорхойгоор үзүүлсэн байдаг.”
“Энэ ажил биелэн гүйцэлдэх үед Христийн дагалдагчид Түүний илрэн ирэлтэд бэлэн болсон байх болно. ‘Тэгвэл Иуда ба Иерусалимын өргөл өргөмжлөл нь ЭЗЭНд эртний өдрүүдийн адил, өмнөх он жилүүдийн адил тааламжтай байх болно.’ Малахи 3:4. Тэгээд Эзэн маань ирэхдээ Өөртөө хүлээн авах тэр сүм нь ‘алдар суут сүм бөгөөд толбогүй, үрчлээгүй, эсвэл тиймэрхүү ямар ч юмгүй’ байх болно. Ефес 5:27. Тэгээд тэрээр ‘үүрийн гэгээ мэт цухуйж, саран мэт үзэсгэлэнтэй, наран мэт тунгалаг, туг барьсан цэрэг мэт сүрдмээр’ харагдах болно.” Соломоны Дуу 6:10.
“Эзэн Өөрийн сүмдээ ирэхээс гадна, Малахи мөн Түүний хоёр дахь ирэлтийг, шүүлтийг үйлдэхээр ирэхийг, дараах үгсээр зөгнөн өгүүлсэн байдаг: ‘Би та нарт шүүлт хийхээр ойртон ирнэ; мөн мэргэ төлөгчдийн эсрэг, садарлагчдын эсрэг, худал тангараглагчдын эсрэг, хөлсний хүнийг цалингаас нь мөлжигчдийн эсрэг, бэлэвсэн эмэгтэй, өнчин хүүхдийг дарлагчдын эсрэг, харь хүнийг эрхээс нь зайлуулдаг бөгөөд Надаас эмээдэггүй хүмүүсийн эсрэг Би түргэн гэрчлэгч болно гэж түмэн цэргийн ЭЗЭН айлдаж байна.’ Малахи 3:5. Иуда мөн адил энэ дүр зургийг дурдахдаа: ‘Харагтун, Эзэн Өөрийн ариун хүмүүсийн арван мянгатын хамт ирж, бүгдэд шүүлт үйлдэж, тэдний дундах бурхангүй бүх хүнийг өөрсдийн үйлдсэн бүх бурхангүй үйлсийнх нь төлөө яллан илчлэхээр ирж байна’ хэмээн хэлсэн. Иуда 14, 15. Энэ ирэлт болон Эзэн Өөрийн сүмдээ ирэх нь хоорондоо ялгаатай, тус тусдаа үйл явдлууд юм.
“Ариун газрын цэвэршүүлэлтийн төлөө Христ бидний Тэргүүн Тахилчийн хувиар хамгийн ариун газарт ирэх нь, Даниел 8:14-т үзүүлэгдсэнчлэн; Хүний Хүү Эртний Нэгэний өмнө ирэх нь, Даниел 7:13-т дүрслэгдсэнчлэн; мөн Эзэн Өөрийн сүмд ирэх нь, Малахиар урьдчилан зөгнөгдсөнчлөн—эдгээр нь нэг л үйл явдлын дүрслэлүүд юм; мөн үүнийг Матай 25 дахь арван онгон бүсгүйн тухай сургаалт зүйрлэлд Христийн дүрсэлсэнчлэн, хүргэн гэрлэлтэд ирэх явдлаар ч мөн төлөөлүүлсэн байдаг.” Агуу Тэмцэл, 424–426.
Сүүлийн догол мөрөнд дөрвөн “ирэлт”-ийг дурдсан бөгөөд тэдгээр нь бүгд нэг л ирэлтийг дөрвөн өөр байдлаар бэлгэдэн үзүүлсэн хэрэг юм. Тэдгээр “ирэлт”-ийн нэг нь арван онгон охины тухай сургаалт зүйрлэл юм.
“Арван онгоны тухай сургаалт зүйрлэлд, тэдгээрийн таваас нь ухаалаг, таваас нь мунхаг байсан тухайд намайг олонтаа хандуулдаг. Энэхүү сургаалт зүйрлэл нь онцгойлон энэ цаг үед хамаарах хэрэглээтэй учраас үг үсэгчлэн биелсэн бөгөөд цаашид ч биелэх болно; мөн гурав дахь тэнгэрэлчийн мэдээний адил, энэ нь биелсэн бөгөөд цаг хугацааны төгсгөл хүртэл өнөөгийн үнэн хэвээр байх болно.” Review and Herald, August 19, 1890.
Хэрэв тэрхүү дөрвөн “ирэлт” нь “нэг ижил үйл явдлын дүрслэлүүд” мөн бол, Миллерийн хөдөлгөөн дэх Адвентизмын эхлэл үед биелсэн тэр дөрвөн “ирэлт” нь Адвентизмын төгсгөл дэх Елиагийн хөдөлгөөнд дахин “үсэг бүрчлэн” “биелэх болно.”
Уильям Миллер болон Миллерийн хөдөлгөөнийхөн нь эхний тэнгэрэлчийн мэдээний төлөөлөгчид байсан бөгөөд бидний саяхан иш татсан *Early Writings*-ийн мөнөөх хэсэгт эхний тэнгэрэлчийн мэдээ нь Баптисм хүртээгч Иоханы яг адил шинжүүдийг агуулж байсан. Бид Баптисм хүртээгч Иоханы мэдээг няцаасан хүмүүс Есүсийн сургаалаас ашиг хүртэж чадахгүй байсан гэж хэлсэн эшлэлийг иш татсан. Дараагийн догол мөрөнд тэрээр, “Эхний мэдээг няцаасан хүмүүс хоёр дахь мэдээнээс ашиг хүртэж чадаагүй; мөн тэднийг тэнгэрийн ариун газрын хамгийн ариунаар Есүстэй итгэлээр хамт ороход бэлтгэх учиртай байсан шөнө дундын хашхираанаас ч ашиг хүртээгүй” гэж хэлдэг. Уильям Миллер ч, Баптисм хүртээгч Иохан ч хоёулаа шүүлтийн хэрэгслүүдийг төлөөлдөг.
Тэдний хэн нь ч илэрч ирээгүйсэн бол, тэдний тус тусын үеийнхэн гэрлийг няцаасныхаа төлөө хариуцлага хүлээхгүй байх байв. Бурхан тэр хоёр элчийг ашиглан Лаодикийн нүглийн нөмрөгийг зайлуулж, улмаар урьдын сонгогдсон ард түмний Лаодикийн нүцгэн байдлыг илчилсэн бөгөөд, хүлээн авсан ч, няцаасан ч шүүлтэнд тэдний дунд нэгэн эш үзүүлэгч байсны бэлгэдэл болгон хэрэглэгдэх мэдээг танилцуулснаар үүнийг харуулсан юм. 1840-өөс 1844 он хүртэлх түүх нь Кармел уулан дээр Елиагийн өргөл дээр гал бууж ирсэн явдлаар бэлгэдэгдсэн байв. Жинхэнэ эш үзүүлэгч хуурамч эш үзүүлэгчдээс ялгаран танигдсан байв.
Бид 1844 оны 10 дугаар сарын 22-ны өдрөөс хойш үргэлжилсэн ариусгалын үйл явцыг тоймлон өгүүлэх ёстой тэр цэгт хүрээд байна. Уайт эгч 1844 оны 10 дугаар сарын 22-ны өдрөөс хойш “ард түмэн Эзэнтэйгээ уулзахад хараахан бэлэн болоогүй байв. Тэдний төлөө гүйцэлдэх бэлтгэлийн ажил цаашид ч байсаар байлаа. Тэдэнд гэрэл өгөгдөх ёстой байсан бөгөөд энэ нь тэдний бодол санааг тэнгэр дэх Бурханы сүм уруу чиглүүлэх учиртай байв; мөн тэд итгэлээр Түүний тэндхийн үйлчлэлд Өөрийнх нь Тэргүүн Тахилчийг даган явбал, шинэ үүргүүд тэдэнд илчлэгдэх байв. Сүмд сэрэмжлүүлэг болон заавар өгөх өөр нэгэн мэдээ хүргэгдэх ёстой байв” хэмээн мэдэгдсэн.
Адвентизм Даниелын Мосегийн “тангараг” хэмээн нэрлэсэн Левит хорин зургаагийн “долоон цаг”-ийг няцаах үедээ, шүүлт эхэлсэнтэй холбоотой үнэнүүдийг ухааран ойлгох өөрсдийн анхны ажлаас цааш ариусгалын үйл явц үргэлжилсээр байсныг танин мэдэх чадвараа алдсан юм.
Бид дараагийн өгүүлэлд үргэлжилсэн ариусгалын үйл явцыг авч үзэж, мөн 1840-өөд онд Миллерийн Адвентизм хүлээн авсан жинхэнэ протестантизмын эврийг Бүгд Найрамдах үзлийн эвэртэй уялдуулж эхэлнэ.