Бид 1798 оноос өнөөг хүртэлх Адвентизмын түүхийн хүрээнд гарч ирсэн эш үзүүллэгийн маргааны зургаан чиглэлийг авч үзэж байна.
“Түүх ба эш үзүүллэгт Бурханы Үг үнэн ба төөрөгдлийн хооронд удаан үргэлжилсэн тэмцлийг дүрслэн харуулдаг. Тэрхүү тэмцэл одоо ч үргэлжилсээр байна. Урьд болж өнгөрсөн зүйлс дахин давтагдана. Хуучин маргаанууд дахин сэргэж, шинэ онолууд тасралтгүй гарч ирсээр байх болно. Харин анхны, хоёр дахь, гурав дахь тэнгэрэлчийн мэдээнүүдийг тунхаглахад өөрсдийн итгэл болон эш үзүүллэгийн биелэлд тодорхой үүрэг гүйцэтгэсэн Бурханы ард түмэн өөрсөд хаана зогсож байгаагаа мэддэг. Тэдэнд нарийн алтнаас ч илүү эрхэм нандин туршлага бий. Тэд эцсийг хүртэл итгэлийнхээ эхлэлийг бат барин, хад чулуу мэт гуйвшгүй зогсох ёстой.” Selected Messages, book 2, 109.
Өмнөх өгүүлэлд Ромын эрх мэдлийн тухай анхны ба сүүлчийн маргааныг авч үзсэн бөгөөд одоо бид Урайа Смит ба Жеймс Уайт нарын хооронд болсон маргааныг авч үзэх болно. Урайа Смит гучин зургаадугаар эшлэлд өөрийн “хувийн тайлбар”-ыг шургуулан оруулсан юм.
“36-Р ЗҮЙЛ. Тэр хаан өөрийн хүслийн дагуу үйлдэх бөгөөд өөрийгөө өргөмжилж, өөрийгөө бүх бурхдын дээр агуу болгон, бурхдын Бурханы эсрэг гайхамшигт үгсийг хэлэх болно; мөн хилэнгийн биелэлт гүйцэх хүртэл цэцэглэн мандах болно. Учир нь тогтоогдсон зүйл заавал биелэгдэх болно.
“Энд танилцуулж буй хаан нь саяхан дурдагдсан тэрхүү эрх мэдэл, тухайлбал папын эрх мэдлийг зааж байгаа гэж үзэж болохгүй; учир нь энэ эрх мэдэлд хэрэглэвэл уг тодорхойлолтууд тохирохгүй.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 292.
Смит өмнөх эшлэл дэх хүч нь “папын Ром” байсан гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч гучин зургаадугаар эшлэлийн шинжүүд нь папын Ромыг тодорхойлон таних эш үзүүллэгийн шинжүүд биш гэж мэдэгддэг. Тэр мэдэгдэл худал юм. 1863 оны тэрсэлтийн үед Левит 26-р бүлгийн долоон цагийг хойш тавьсан бөгөөд үүний улмаас Хабаккукийн хоёр хүснэгтийн аль алинд буй долоон цагийн дүрслэлийг няцаасан гэдгийг санах хэрэгтэй. 1843 оны ч, 1850 оны ч хүснэгтүүд долоон цагийг хүснэгтүүдийн яг төвд дүрсэлдэг бөгөөд эдгээр хоёр дүрслэл хоёулаа долоон цагийн шугамын төвд загалмайг байрлуулдаг. 1856 онд долоон цагийн шинэ гэрэл ирж, түүнээс хойш няцаагдах үед энэ нь Хабаккукийн хоёр хүснэгтийг, мөн хоёулан хүснэгт Бурханаар удирдуулсан гэдгийг тийм тодорхойгоор тодорхойлдог Зөгнөлийн Сүнсний эрх мэдлийг ч няцаасныг тэмдэглэсэн юм.
Эгч Уайтын хэлснээр, Сатаны эцсийн мэхлэлт нь Бурханы Сүнсний гэрчлэлийг хүчингүй болгох явдал байдаг; харин эндэх анхны мэхлэлт нь мөн Бурханы Сүнсний гэрчлэлийг хүчингүй болгох явдал байсан бөгөөд түүнчлэн энэ нь хоёр самбар дээрх суурь үнэнүүдийг, бүр тодруулбал долоон цаг үеийг, нэгэн зэрэг үгүйсгэснийг ч илэрхийлж байв.
1863 оны эсэргүүцлийн үед, 1863 оны хуурамч хүснэгтийг гаргасан хүн нь өөр хэн ч бус, Урия Смит өөрөө байсан бөгөөд уг хүснэгт долоон цагийн шугамыг хассан юм. 1863 он гэхэд Урия Смит долоон цагийн гэрэлд нүдээ анисан байсан бөгөөд Даниелын тодорхойлсон хоёр “уур хилэн” байдгийг харж чадахгүй болсон байв. Тэр хоёр уур хилэн нь Израилийн хойд хаант улс болон Иудагийн өмнөд хаант улсын эсрэг чиглэсэн долоон цагийг төлөөлдөг. Эхнийх нь хойд зүгийн арван овгийн эсрэг МЭӨ 723 онд эхэлж 1798 онд төгссөн бөгөөд хоёр дахь нь МЭӨ 677 онд эхэлж 1844 онд төгссөн юм.
Габриел Даниел номын наймдугаар бүлэгт Даниел дээр ирж, марах үзэгдлийг тайлбарласан бөгөөд энэ ажлынхаа хүрээнд 1844 оны тухай хоёр дахь гэрчлэлийг өгсөн юм. Даниел номын наймдугаар бүлгийн хоёр мянга гурван зуун жил 1844 онд төгссөн бөгөөд мөн умард болон өмнөд хаант улсын эсрэг чиглэсэн хоёр хилэгнэлийн сүүлчийнх нь ч тэр онд төгссөн билээ.
Тэр өгүүлрүүн: «Харагтун, уур хилэнгийн төгсгөлийн эцэст юу болохыг би чамд мэдүүлнэ. Учир нь төгсгөл нь товлогдсон цагтаа ирнэ» гэжээ. Даниел 8:19.
Эцсийн төгсгөл нь анхны төгсгөлийг урьдчилан нөхцөлдүүлдэг. Долоон цагийн өөр нэгэн илэрхийлэл төдий болох хоёр зэвүүцлийн сүүлчийнх нь 1844 онд төгссөн бөгөөд эхний зэвүүцэл нь 1798 онд төгссөн. Смит папын эрх мэдлийн талаар ямар ч тодорхойлолт агуулаагүй хэмээн үзсэн тэр эшлэл нь папын засаглал үхлийн шархаа хүлээн авах жилийг зааж өгсөн юм.
Хаан өөрийн хүслийн дагуу үйлдэх бөгөөд өөрийгөө өргөмжилж, өөрийгөө бүх бурхдаас дээгүүр агуу болгоно; мөн бурхдын Бурханы эсрэг гайхамшигт үгсийг хэлж, уур хилэн биелж дуустал цэцэглэн мандах болно; учир нь тогтоогдсон зүйл заавал биелнэ. Даниел 11:36.
Гучин зургаадугаар эшлэл дэх “хаан” нь “уур хилэн гүйцэлдэх хүртэл амжилт олох” болно. Смит гучин зургаадугаар эшлэлийг биелүүлэхэд папын эрх мэдэлд зохих шинжүүд байхгүй гэж мэдэгдсэн тэрхүү л номдоо Даниелын номын наймдугаар бүлгийн хорин гурав, хорин дөрөвдүгээр эшлэлүүдийн талаар юу бичсэнийг анхаар.
“23-р ишлэл. Тэдний хаанчлалын эцсийн үед, гэмт хэрэгтнүүдийн хилэнц дүүрэн болоход, догшин төрхтэй, нууцлаг үгсийг ухаардаг нэгэн хаан босож ирнэ. 24. Түүний хүч чадал агуу байх боловч өөрийнх нь хүчээр бус байх бөгөөд тэр гайхамшигтайгаар сүйтгэж, амжилт олж, үйлдэж, хүчтэнүүд болон ариун ардыг сүйтгэнэ. 25. Мөн өөрийн заль мэхээрээ тэр мэхийг өөрийн гарт цэцэглүүлж, зүрхэндээ өөрийгөө өргөмжлөнө; амар амгалангаар олон хүнийг сүйтгэх бөгөөд ноёдын Ноёны эсрэг ч босно; гэвч тэр гар хүрэлгүйгээр сүйрнэ.
“Энэ хүч нь ямааны хаанчлалын дөрвөн хуваагдлын дараа, тэдний хаанчлалын сүүл үеэр, өөрөөр хэлбэл тэдний замнал төгсөх тийш гарч ирдэг. Мэдээж энэ нь 9-р ишлэлээс цааш өгүүлсэн бяцхан эвэртэй адил мөн. Үүнийг 9-р ишлэлийн тайлбарт дурдсаны дагуу Ромд хэрэглэвэл, бүх зүйл зохицолтой бөгөөд тодорхой болно.
“‘Ширүүн царайтай нэгэн хаан.’ Мосе, ижил энэ эрх мэдлээс Иудейчүүдэд ирэх шийтгэлийг урьдчилан зөгнөхдөө, түүнийг ‘ширүүн царайтай нэгэн үндэстэн’ хэмээн нэрлэсэн. Дэд хууль 28:49, 50. Дайны жагсаалд Ромчууд шиг сүрдэм төрх үзүүлсэн ард түмэн үгүй. ‘Битүү үгсийг ойлгогч.’ Сая дурдсан Сударт Мосе, ‘Чи хэл хэлийг нь ойлгохгүй’ гэж хэлсэн. Энэ нь Иудейчүүдийн тухайд Вавилончууд, Персүүд, эсвэл Грекчүүдийн талаар хэлэгдэж болохгүй байв; учир нь Халдей болон Грек хэл Палестинд их бага хэмжээгээр хэрэглэгддэг байсан. Харин Латин хэлний тухайд тийм биш байлаа.”
“Гэмт хэрэг үйлдэгчид дүүрэн гүйцэхэд.” Эхнээсээ дуустал Бурханы ард түмэн ба тэднийг дарлагчдын хоорондын холбоо үргэлж анхааралд байсаар ирсэн. Түүний ард түмний гэм нүглийн улмаас тэд олзлогдолд худалдагдсан билээ. Мөн нүгэл дотор үргэлжлэн байснаас нь болж тэдэнд илүү хүнд шийтгэл ирсэн юм. Иудейчүүд үндэстнийхээ хувьд ёс суртахууны доройтолд хамгийн ихээр автсан үе нь тэд Ромчуудын захиргаанд орсон цаг байв.
“‘Хүчирхэг байх боловч өөрийн хүчээр бус.’ Ромчуудын амжилт нь ихээхэн хэмжээгээр тэдний холбоотнуудын тусламж, мөн тэд үргэлж овжин ашиглахад бэлэн байдаг дайснуудынх нь доторх хуваагдлаас шалтгаалж байв. Папын Ром мөн адил өөрийн сүнслэг ноёрхлыг хэрэгжүүлж байсан иргэний эрх мэдлүүдээр дамжин хүчирхэг болсон.”
“‘Тэр гайхамшигтайгаар устгана.’ Эзэн эш үзүүлэгч Езекиелээр дамжуулан иудейчүүдэд тэднийг ‘устгахад чадварлаг’ хүмүүсийн гарт өгнө гэж айлдсан; Ромын цэргийн Иерусалимыг сүйтгэх үед нэг сая нэг зуун мянган иудейчүүд хядуулсан явдал нь эш үзүүлэгчийн үгсийн аймшигт баталгаа болсон юм. Харин Ром өөрийн хоёр дахь буюу папын үе шатандаа тавин сая шахам мертирүүдийн үхэлд хариуцлага хүлээсэн билээ.
“‘Тэрээр өөрийн бодлогоороо мөн заль мэхийг өөрийн гарт цэцэглүүлнэ.’ Ром нь бусад бүх хүчнээс илүүтэйгээр, улс үндэстнүүдийг өөрийн эрхшээлд оруулсан тэрхүү зальт бодлогоороо онцгой ялгарч ирсэн. Энэ нь шүтээнлэг Ромд ч, папын Ромд ч адил үнэн билээ. Ийнхүү тэрээр амар тайвнаар олныг сүйрүүлсэн.”
“Эцэст нь, Ром улс өөрийн нэгэн захирагчийн биечлэн Тэргүүн ноёдын Тэргүүн Нэгэний эсрэг босож, Есүс Христэд цаазаар авах ял оноосон билээ. ‘Гэвч тэр гарын оролцоогүйгээр бут ниргэгдэх болно’ гэсэн энэ хэллэг нь энэ хүчний сүйрлийг 2-р бүлэг дэх хөргийг цохисонтой адилтган тодорхойлж байна.” Урия Смит, Daniel and the Revelation, 202–204.
Смит уг эшлэл дотор хоёр удаа харийн Ром ба папын Ромын эш үзүүллэгийн шинжүүд харилцан сольж хэрэглэгдэж болохыг тэмдэглэдэг. Учир нь тэдгээр нь ердөө Ромын хоёр үе шат дахь илрэл бөгөөд энэ нь Даниелын хоёрдугаар бүлэгт гардаг төмөр ба шаврын хольцтой адил юм. Эгч Уайт үүнийг сүмийн засаглал ба төрийн засаглалын бэлгэдэл хэмээн тодорхойлсон байдаг. Даниел, Смитийн авч үзэж буй эшлэлүүдэд, Ром “амжилт олж, үйлдэх болно” гэж, мөн Ром “заль мэхийг өөрийн гарт амжилттай болгоно” гэж тодорхойлох үед, Смит гучин зургаадугаар эшлэл дэх “уур хилэн гүйцэлдэх хүртэл амжилт олно” хэмээх “хаан” нь харийн Ром болон папын Ромын аль алиных нь эш үзүүллэгийн шинжийг илтгэнэ гэж үздэг. Тэгээд дараа нь тэрээр гучин зургаадугаар эшлэл дэх Ромын ямар ч шинж папын эрх мэдэлд хамаарахгүй гэж нотолдог.
Бид Ром бол үзэгдлийг тогтоодог дээрэмчид мөн гэдгийг тогтоон батлахдаа Смитийг эш татсан бөгөөд арван дөрөвдүгээр зүйл дэх эш үзүүллэгийн дөрвөн шинжийн нэг нь Ром өөрийгөө өргөмжилдөг явдал юм.
Тэр цагуудад өмнөдийн хааны эсрэг олон хүн босох болно; мөн чиний ард түмний дээрэмчид үзэгдлийг тогтоохын тулд өөрсдийгөө өргөмжлөх болно; харин тэд унах болно. Даниел 11:14.
Смит гучин зургаадугаар эшлэл дэх хааны шинж тодорхойлолт нь папын эрх мэдэлтэй нийцэхгүй гэж үздэг, гэвч тэрээр өмнө нь арван дөрөвдүгээр эшлэл дэх өөрийгөө өргөмжлөгч нь Ром мөн хэмээн хамгаалж байсан. Харин гучин зургаадугаар эшлэл дэх тэр хаан “өөрийгөө өргөмжлөх болно.” Мөн гучин зургаадугаар эшлэл дэх өнөөх л хаан “бурхдын Бурханы эсрэг гайхамшигт үгс ярих болно.” Даниелд папын эрх мэдэл “Хамгийн Дээд Нэгэний эсрэг агуу үгс хэлэх болно” гэжээ, харин Илчлэл номд папын эрх мэдэл Хамгийн Дээд Нэгэний эсрэг доромжлон үг хэлдэг.
Түүнд ихэмсэг үгс болон доромжлолуудыг хэлэх ам өгөгдөв; мөн түүнд дөчин хоёр сарын турш үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэх эрх мэдэл өгөгдөв. Тэр Бурханы эсрэг доромжлон ярихаар амаа нээж, Түүний нэрийг, Түүний асрыг, мөн тэнгэрт оршин суугчдыг доромжлов. Илчлэл 13:5, 6.
Папын эрх мэдлийн тухай эш үзүүллэгийн тодорхойлолт бүр гучин зургаадугаар зүйлд тогтоогдсон байдаг.
Хаан өөрийн хүслээр үйлдэх болно; тэр өөрийгөө өргөмжилж, өөрийгөө бүх бурхдаас дээгүүр агуу болгоод, бурхдын Бурханы эсрэг гайхамшигт үгсийг хэлэх бөгөөд хилэн эцэслэтэл амжилт олно; учир нь тогтоогдсон зүйл биелэх болно. Даниел 11:36.
Хүмүүн тайлбарлагчид олонтаа найдваргүй байдаг ч Адвентист олон тайлбарлагчид элч Паул нүглийн хүний тухай өгүүлэхдээ 2 Тесалоникоос эш татан утгачилж хэлсэн нь гучин зургаадугаар ишлэл байсан гэсэн илэрхий үнэнийг гэрчилдэг.
Хэн ч та нарыг ямар ч аргаар бүү мэхлэг; учир нь эхлээд урвалт ирж, нүглийн хүн, сүйрлийн хүү илчлэгдэхээс нааш тэр өдөр ирэхгүй. Тэр нь Бурхан хэмээн нэрлэгддэг, эсвэл мөргөгддөг бүхнээс өөрийгөө эсэргүүцэн өргөмжилж, тийнхүү Бурханы сүмд Бурхан мэт сууж, өөрийгөө Бурхан мөн хэмээн үзүүлдэг. 2 Тесалоник 2:2, 3.
Гучин зургаадугаар эшлэлд “тэр өөрийгөө өргөмжилж, өөрийгөө бүх бурхнаас дээгүүр агуу болгомуй” гэж өгүүлдэг бөгөөд Паул “нүглийн хүн, мөхлийн хүү илчлэгдэх болой; тэр нь Бурхан хэмээн нэрлэгддэг бүхэн болон шүтэгддэг бүхний эсрэг сөрөн босож, өөрийгөө тэднээс дээгүүр өргөмжилдөг” гэж хэлжээ. Иймээс гучин зургаадугаар эшлэлийн хаан нь гучин зургаадугаар эшлэл хүртэлх эшлэлүүдэд яригдсан хаанаас өөр гэж Смит нотлон мэдэгдэх ямар ч эш үзүүллэгийн эрх мэдэлгүй байсан нь илэрхий юм. Дүрмийн хувьд ч түүний хийсэн алдаатай хэрэглээг зөвтгөх үндэс байгаагүй бөгөөд гучин зургаадугаар эшлэлд папын эрх мэдлийн ямар ч шинж байдаггүй учраас тэр тэгж хэрэглэсэн гэх түүний мэдэгдэл нь хувийн тайлбарыг тогтоохын тулд Судрыг мушгин гуйвуулсан явдал байв.
Бидэнд мөн эш үзүүллэгийн бүр ч баттай үг бий; та нар үүнд харанхуй газарт гэрэлтэгч дэнлүү мэт анхааран хандах нь сайн юм. Тийнхүү үүрийн гэгээ татаж, өглөөний од зүрхэнд чинь мандах хүртэл анхаар. Юуны түрүүнд үүнийг мэдэгтүн: Судрын ямар ч эш үзүүллэг нь хэн нэгний хувийн тайлбарт хамаардаггүй. Учир нь эш үзүүллэг хэзээ ч хүний хүслээр ирээгүй, харин Бурханы ариун хүмүүс Ариун Сүнсээр хөдөлгөгдөн ярьсан юм. 2 Петр 1:19–21.
Лаодикийн үеийн Адвентизмын он жилүүдийн туршид Смитийн хэрэглээ зөв үү, буруу юу гэдэг талаар өөрсдийн үзлийг илэрхийлсэн Адвентист олон теологич, пастор, зохиолчид байсаар ирсэн. Өдгөө аль хэдийн нас нөгчсөн Австралийн нэгэн пастор Луис Уэре өөрийн үйлчлэлийнхээ ихэнх хугацааг Смитийн хуурамч эш үзүүллэгийн загварыг эсэргүүцэхэд зориулсан юм. Түүний эсэргүүцлийн шалтгаан нь зөвхөн Смит дөчин тавдугаар эшлэлд төгсгөлдөө хүрдэг хааныг эцэст нь Турк гэж тодорхойлсонд оршиж байгаагүй, харин Смитийн суурь тавцан нь мөн Армагеддоныг буруугаар хэрэглэхэд хүргэдэг байв. 1980-аад оны үед, эсвэл тэр хавьцаа, нэгэн Адвентист зохиолч Adventists and Armageddon, Have we Misunderstood Prophecy? нэртэй ном бичсэн. Зохиогчийн нэр нь Дональд Мэнсел бөгөөд уг ном одоо ч олдоцтой хэвээр байна.
Манселл Дэлхийн нэгдүгээр дайн болон Дэлхийн хоёрдугаар дайнд хүргэсэн түүхийг мөрдөн үзүүлж, эдгээр хоёр дайн ойртож байна гэж үзэгдэх үед Адвентист сайн мэдээ түгээгчид Армагеддон болон дэлхийн төгсгөлийн тэмдэг болгон Турк улс бодит Иерусалим руу довтлон урагшлах тухай Смитийн хуурамч хэрэглээг ашиглаж эхэлснийг харуулдаг. Тэрээр чуулганы гишүүнчлэлийн бүртгэлээр, дайн бүр ойртох тусам Смитийн Армагеддоны талаархи алдаатай үзлээс улбаалсан сайн мэдээ түгээгчдийн эш үзүүллэгийн онцоллоор олон сүнс Адвентист чуулганы гишүүнчлэлд орж ирснийг нотлон үзүүлдэг.
Аль нэг дайн өндөрлөхөд Смитийн байгуулсан эш үзүүллэгийн загвараар олж авснаасаа илүү олон гишүүдийг, тэрхүү алдаатай зөгнөлүүд биелээгүй тул, сүм алджээ.
Смит Миллерчүүдийн суурь мэдээг няцааж, Даниелын номын гучин зургаагаас дөчин тавдугаар эшлэл хүртэлх хэсгийн талаарх өөрийн хувийн тайлбарыг дэвшүүлэхэд бэлэн байсны улмаас, түүний логик нь тухайн үеийн үйл явдлууд дээр тулгуурласан эш үзүүллэгийн загварыг бий болгосон.
Даниел арван нэгдүгээр бүлгийн сүүлчийн эшлэл дэх төгсгөлдөө хүрэх хааны талаар Смит ба Жеймс Уайт нарын хооронд өрнөсөн маргаанд Жеймс Уайт Смитийн элсэн суурьтай эш үзүүллэгийн үндсийг товч бөгөөд оновчтойгоор илэрхийлсэн нэгэн логикийг дэвшүүлсэн юм. Уайт, “эш үзүүллэг түүхийг төрүүлдэг, харин түүх эш үзүүллэгийг төрүүлдэггүй” хэмээн заасан.
Хоёр дайны өмнө ажиллаж байсан Адвентизмын сайн мэдээ түгээгчид Армагеддоны тухай Смитийн алдаатай эш үзүүллэгийн загварыг танилцуулахын тулд өрнөн хөгжиж буй түүхийг ашигласан бөгөөд дайнуудын өмнөхөн тэдний ажил ийнхүү маш их ерөөгдсөн мэт харагдаж байсан ч, уг эш үзүүллэгийн загвар нь хувийн тайлбар дээр үндэслэсэн болох нь илэрхийлэгдсэнээр эцсийн дүндээ цэвэр алдагдал авчирсан юм.
Хуурамч эш үзүүлэгчдээс болгоомжил. Тэд та нарт хонины арьс өмсөн ирдэг боловч дотроо булаан идэгч чононууд юм. Та нар тэднийг жимсээр нь танин мэднэ. Хүмүүс өргөснөөс усан үзэм, эсвэл зэрлэг өвснөөс инжир хураадаг гэж үү? Үүнчлэн сайн мод бүхэн сайн жимс ургуулдаг; харин муу мод муу жимс ургуулдаг. Сайн мод муу жимс ургуулж чадахгүй, мөн муу мод сайн жимс ургуулж чадахгүй. Сайн жимс ургуулдаггүй мод бүрийг огтолж, галд хаядаг. Иймээс та нар тэднийг жимсээр нь танин мэднэ. Матай 7:15–20.
Смит гучин зургаадугаар эшлэл дэх хааны тухай хувийн эш үзүүллэгийн загварыг дэвшүүлэхэд бэлэн байсан нь зургаа дахь гай болон Армагеддоныг мөн буруу хэрэглэх үр дагаврыг төрүүлсэн юм.
Зургаа дахь тэнгэрэлч өөрийн аягыг аугаа их Евфрат мөрөн дээр асгав; тэгэхэд түүний ус ширгэж, дорно зүгийн хаадын зам бэлтгэгдэв. Тэгээд би луугийн амнаас, араатны амнаас, мөн хуурамч эш үзүүлэгчийн амнаас мэлхий мэт гурван бузар сүнс гарч ирэхийг харав. Учир нь тэд бол гайхамшгууд үйлддэг чөтгөрүүдийн сүнснүүд бөгөөд Төгс Хүчит Бурханы агуу өдрийн тулалдаанд тэднийг цуглуулахын тулд газар дэлхийн болон бүх ертөнцийн хаад уруу явдаг ажээ. Харагтун, Би хулгайч мэт ирнэ. Нүцгэн явж, ичгүүр нь илчлэгдэн харагдахаас сэрэмжлэн, сэрүүн байж, хувцсаа сахин хамгаалдаг нэгэн ерөөлтэй еэ. Тэгээд тэр тэднийг еврей хэлээр Армагеддон хэмээх газар цуглуулав. Илчлэлт 16:12–16.
Өмнө нь бидний тэмдэглэснээр, зургаа дахь гай хүн төрөлхтний сорилтын хугацаа хаагдсаны дараа ирдэг; тиймээс “хувцсаа хадгал” хэмээн өгөгдсөн анхааруулга нь Михаел босож, хүний сорилтын хугацаа хаагдан, анхны гай эхлэхээс өмнө тохиох шалгалтын асуудлыг заавал заана. Зургаа дахь гай нь луу, араатан, хуурамч эш үзүүлэгчийн үйл ажиллагааг тодорхойлон харуулдаг бөгөөд тэд бол удахгүй гарах Ням гаргийн хуулийн үед нэгдэн нийлдэг гурвалсан холбоо мөн. Тэрхүү гурвалсан холбоо нь Орчин үеийн Ром бөгөөд Орчин үеийн Ромын тэр гурвалсан холбоог таньж тогтоодог бэлгэдэл нь “өөрсдийгөө өргөмжлөн үзэгдлийг тогтоохын” тулд босдог, тэгээд “унан мөхдөг” “чиний ард түмний дээрэмчид” юм.
Зургаа дахь гамшгийн сэрэмжлүүлгийг ойлговол сүнс хувцсаа хадгалж чадна; харин түүнийг няцаавал сүнсийг нүцгэн үлдээдэг бөгөөд энэ нь Лаодикийнхны таван шинжийн нэг мөн. Тэрхүү сэрэмжлүүлгийг тогтоон харуулдаг бэлгэдэл нь өөрсдийгөө өргөмжилдөг бөгөөд эцэстээ унандаг чиний ард түмний дээрэмчид юм. Соломон, хэрэв Бурханы ард түмэнд тэр үзэгдэл байхгүй бол тэд мөхнө гэж хэлсэн.
Үзэгдэлгүй газар ард олон мөхдөг; харин хуулийг сахигч нь ерөөлтэй еэ. Сургаалт үгс 29:18.
Еврей хэлний “perish” гэдэг үг нь “нүцгэлэх” гэсэн утгатай бөгөөд Иохан: “Сэрэмжлэн харж, хувцсаа хадгалдаг хүн ерөөлтэй еэ. Эс тэгвээс тэрээр нүцгэн явж, ичгүүр нь харагдах болно” хэмээн тэмдэглэсэн байдаг. Смит Хойд зүгийн хааны тухайд алдаа гаргасан бөгөөд тэрхүү хуурамч эш үзүүллэгийн суурь нь, хэрэв хүлээн зөвшөөрөгдвөл, нүцгэллийг бий болгох эш үзүүллэгийн хэрэглээг түүнд хөгжүүлэх боломж олгосон юм. Энэ нүцгэлэл нь Эзэний амнаас бөөлжигдөн хаягддаг Лаодикийнхны бэлгэдэл мөн.
Смит Хойд зүгийн хааны тухай өөрийн шинэ, худал тодорхойлолтыг эш үзүүлэгч эмэгтэйн нөхөр Жеймс Уайтын эсрэг маргаан болгон дэвшүүлэхэд ямар ч хүндрэлтэй тулгарсангүй. Адвентист түүхчид, мөн Уайт эгч, тэдний алдартай санал зөрөлдөөнийг авч үздэг. Эллен Уайт Даниел арван нэгдүгээр бүлэгт гардаг хойд зүгийн хаанаар хэнийг төлөөлүүлснийг тойрсон саналын зөрүүгээ олон нийтийн хүрээнд гаргахыг зөвшөөрсөн явдлынх нь төлөө нөхөр Жеймс Уайт болон Смит хоёуланг нь зэмлэсэн. 1844 оны Агуу Урам Хугаралтын дараах анхны Адвентист хэвлэлд Жеймс Уайт ийн бичжээ:
“Есүс 1844 оны долоо дахь сард босож, хаалгыг хаагаад, Өдрүүдийн Эртний Нэгэн уруу очиж, Өөрийн хаанчлалыг хүлээн авсан гэдэгт би бүрэн итгэдэг. Лук 13:25; Матай 25:10; Даниел 7:13,14-ийг үз. Харин Даниел 12:1-д буй Михаелийн босон зогсох нь өөр нэг үйл явдал, өөр зорилгын төлөөх мэт харагддаг. Түүний 1844 онд босож ирсэн нь хаалгыг хааж, Өөрийн Эцэг уруу очин, Өөрийн хаанчлал болон хаанчлах эрх мэдлийг хүлээн авахын тулд байсан; харин Михаелийн босон зогсох нь Түүнд аль хэдийнээ байгаа Өөрийн хаанлаг эрх мэдлийг хорон мууг үйлдэгчдийг устгахуйд, мөн Өөрийн ард түмнийг авран чөлөөлөхүйд илэрхийлэх явдал юм. Михаел 11-р бүлэгт гардаг сүүлчийн хүч төгсгөлдөө хүрч, түүнд туслах хэн ч үгүй болох тэр үед босон зогсох ёстой. Энэ хүч бол Бурханы жинхэнэ чуулганыг даран гишгэдэг сүүлчийн хүч мөн; жинхэнэ чуулган одоо хүртэл бүх Христийн ертөнцөөр даран гишгэгдэж, гадуурхагдсаар байгаа тул, сүүлчийн дарлагч хүч хараахан ‘төгсгөлдөө хүрээгүй’; мөн Михаел хараахан босон зогсоогүй байна гэсэн дүгнэлт гарна. Гэгээнтнүүдийг даран гишгэдэг энэ сүүлчийн хүч Илчлэл 13:11-18-д үзүүлэгдсэн байдаг. Түүний тоо 666.” James White, A Word to the Little Flock, 8.
Смит Даниелын арван нэгдүгээр бүлэг дэх “эцсийн хүч”-ний тухай өөрийнх нь нэрлэсэн “шинэ гэрэл”-ийг танилцуулах үед Жеймс Уайт Смитийн энэхүү хэрэглээг шинэ гэрэл гэж бус, харин суурь үндсүүдэд халдсан явдал гэж үзсэн. Даниелын арван нэгдүгээр бүлэгт Ромыг умардын хаан хэмээн үзэх тухай Урия Смит, Жеймс Уайт нарын хооронд өрнөсөн маргаан нь тодорхой шинжүүдийг агуулдаг бөгөөд эш үзүүллэгийг судлагч бид эдгээрийг Адвентист түүхэн дэх Ромын бэлгэдлийн талаар гарсан бусад маргаануудтай нэгтгэн авч үзэх ёстой.
Тэдгээр шинжүүдийн нэг нь хувийн тайлбарыг оруулж ирсэн явдал мөн. Өөр нэг шинж нь, тэрхүү хувийн тайлбарыг хэрэглэхийн тулд энгийн дүрмийн утга холбоог гуйвуулах шаардлагатай болдогт оршино. Учир нь Смит зөвхөн гучин зургаадугаар эшлэл дэх эш үзүүллэгийн бүх шинж Ромд ханддагийг үл хайхарсан төдийгүй, дүрмийн бүтцийн дагуу гучин зургаадугаар эшлэл дэх хаан нь өмнөх хэсэгт дүрслэгдсэн тэр л хаан байх ёстойг мөн үл хайхарсан юм.
Өөр нэг шинж нь, хувийн тайлбар нь суурь үнэнүүдийг үгүйсгэсэн явдал байв. Өөр нэг нь, энэ нь Эш Үзүүллийн Сүнсний эрх мэдлийг үгүйсгэснийг илэрхийлдэг. Өөр нэг онцлог нь, Ромын талаархи анхны алдаатай үзэл нь хүний сорилтын хугацаа төгсөхөд ойртох үед хэн нэгэн хувцсаа хадгалж үлдэхийг зөвшөөрдөггүй эш үзүүллэгийн загварт хүргэнэ. Өөр нэг нь, өөрийн хувийн тайлбарыг олон нийтэд дэлгэрүүлэхэд бэлэн байсан явдал юм. Өөр нэг нь, хувийн тайлбар нь ямагт шинэ гэрэл хэмээн тодорхойлогддог. Эдгээр бүх шинжүүд нь “ард түмний чинь дээрэмчид”-ийн талаарх өнөөгийн хэлэлцүүлэг дотор илэрхийлэгдэж байна.
Өөрийн чинь ард түмний “дээрэмчид”-ийг тодорхойлсон Ромын анхны маргаанаар бэлгэдэгдсэн Ромын эцсийн маргааныг Уриа Смит, Жеймс Уайт нарын маргааны эш үзүүллэгийн шугамтай нэгтгэн авч үзэхэд, нэгэн бүлэг үндэслэлийн үнэнийг үгүйсгэдэг хувийн тайлбар дээр өөрсдийн эш үзүүллэгийн загварыг байгуулж байхыг бид харах болно.
Суурь үнэнүүдийг няцаах нь, тэдгээр суурь үнэнүүдийг тийнхүү баттайгаар хамгаалдаг Зөгнөлийн Сүнсний эрх мэдлийг мөн адил өөрийн эрхгүй няцааж буйг илэрхийлдэг. Тийм ангиллынхан, энэхүү сургаал нь дэлхий даяарх Бурханы ард түмэнд ямар нөлөө үзүүлж болзошгүй талаар ямар нэгэн санаа зовнил дэвшүүлэгдсэн байсан ч үл харгалзан, өөрсдийн үзлийг олон нийтийн өмнө танилцуулахад ч бэлэн байх болно.
1844 оноос даруй хойш, Адвентизмын эхний үед Ромын тухай өөр нэгэн маргаан дэвшигдэв. Тэрхүү маргаан Адвентизмын гурав дахь үед хуурамч үзэл хүлээн зөвшөөрөгдөх хүртэл тасралтгүй өдөөгдөн үргэлжилсэн юм. Одоо бид мөр дээр мөрийн загварт авч үзэж буй зургаан шугамын дөрөвдэх нь болгон “өдөр тутмын” тухай маргааныг авч үзэх болно.
Гэвч Ромын маргаануудын дөрөв дэх шугамыг авч үзэхийн өмнө, өмнөх өгүүлэлд бид Даниелын арван нэгдүгээр бүлгийн аравдугаар эшлэлийг тайлбарлаж байхдаа: «Аравдугаар эшлэл мөн Левит хорин зургаадугаар бүлгийн “долоон цаг”-ийг нууцлаг түүхтэй шууд холбодог, гэвч тэр үнэний шугам нь энд бидний өгүүлж буй зүйлийн хүрээнээс гадуур байна» хэмээн өгүүлснээ санах шаардлагатай.
Уриа Смит 1863 онд “долоон үе”-ийг няцаахад тэргүүлсэн хүн байв. Тэрээр энэ сэдвийн талаар Хайрам Эдсон бичиж, 1856 онд Review-д нийтлэгдсэн өгүүллүүдэд танилцуулагдсан мэдлэгийн нэмэгдлийг няцаасан юм. “Долоон үе”-ийг дэвшүүлсэн хөдөлгөөнтэй Смит холбогдож байсан атлаа, үүний дараа яг тэр сэдвийн талаархи мэдлэгийн нэмэгдлийг няцаасан явдлын үр дагавар нь мөн Смит хойд зүгийн хааны сэдвээр шинэ гэрэл хэмээн мэдэгдсэн зүйлээ танилцуулсан шинж чанарын асуудлын хүрээнээс гадуур оршдог; гэвч бид Адвентистуудын Ромтой холбоотой маргаануудын шугамын тоймыг өндөрлөхдөө, Даниелын арван нэгдүгээр бүлгийн аравдугаар эшлэлийн ач холбогдолд ч, мөн 1856 онд “долоон үе”-ийн талаархи мэдлэгийн нэмэгдэлтэй хамт ирсэн Лаодикийн мэдээг Смит няцаасан явдлаар юу төлөөлөгдөж байгаад ч эргэн хандах болно.
“Эхний, хоёр дахь, гурав дахь тэнгэрэлчийн мэдээнүүдийн талаархи бидний итгэл зөв байсан. Бидний туулан өнгөрсөн агуу тэмдэгт үе шатууд хөдлөшгүй юм. Тамын цэргүүд тэдгээрийг сууриас нь сугалан авч, үүндээ амжилт олсон хэмээн бодон ялгуусан байж болох хэдий ч, тэд амжилтад хүрдэггүй. Үнэний эдгээр баганууд мөнхийн уулс адил бат зогсдог бөгөөд хүмүүсийн бүх хүчин чармайлт Сатан болон түүний цэргийн хүчтэй нийлсэн ч тэдгээрийг хөдөлгөж чаддаггүй. Бид ихийг сурч чадна, мөн эдгээр зүйлс үнэхээр тийм эсэхийг харахын тулд Судруудыг байнга шинжлэн судлах ёстой.” Evangelism, 223.
“Зөгнөлийн түүхэн дэх бидний чиг баримжааг харуулдаг үнэний агуу тэмдэгтүүдийг нямбайлан хамгаалах ёстой. Эс тэгвээс тэдгээрийг нураан, жинхэнэ гэрэл бус харин төөрөгдөл авчрах онолуудаар орлуулах вий.” Selected Messages, book 2, 101, 102.
“Энэ үед ариун газрын тухай асуудлаарх бидний итгэлийг ганхуулахын тулд олон оролдлого хийгдэх болно; гэвч бид хэлбэлзэж үл болно. Бидний итгэлийн сууринаас нэг ч зүү хөдөлгөж үл болно. Үнэн бол одоо ч үнэн хэвээр байна. Эргэлзээнд автсан хүмүүс төөрөгдөлтэй онолууд руу урсан орж, эцэст нь үнэн гэж юу болох талаар бидэнд байсан өнгөрсөн үеийн нотолгоонд үл итгэгч болон өөрсдийгөө олж мэдэх болно. Хуучин замын тэмдгүүдийг хадгалан хамгаалах ёстой, ингэснээр бид чиг баримжаагаа алдахгүй.” Manuscript Releases, volume 1, 55