Селевк III Керавн МЭӨ 226–223 оны хооронд хаан ширээнд богино хугацаанд суусны дараа хөнөөгдсөн, эсвэл учир битүүлэг нөхцөл байдалд нас барсан юм. Селевк III нь Антиох III-ын шууд өмнөх залгамжлагч байв. Эдгээр хоёр ах дүүс нь аравдугаар эшлэлийн “хөвгүүд”-ийг төлөөлдөг бөгөөд 1989 онд тэд Рейган ба Бушийг төлөөлдөг.
Харин түүний хөвгүүд хөдөлгөөнд орж, үлэмж их хүчний олныг цуглуулах болно; тэдний нэг нь гарцаагүй ирж, халин давж, нэвтлэн өнгөрнө; дараа нь тэр буцаж, өөрийн бэхлэлт хүртэл дахин хөдөлгөөнд орно. Даниел 11:10.
Аравдугаар эшлэл нь гурав дахь мөр бөгөөд 1989 оны “төгсгөлийн цаг”-ийг төлөөлдөг. Энэ нь арван нэгдүгээр бүлгийн дөчдүгээр эшлэл болон Исаиа 8:8-тай холбогддог. Эдгээр гурван эшлэлийн уялдаа нь арван нэгдүгээр эшлэл нь одоогийн Украины дайныг төлөөлж, арван нэгдүгээр эшлэлд өгүүлсэн Рафийн тулалдаанд дүрслэгдсэн эсрэг талууд болох Путин болон Зеленськийг илтгэдгийг тодорхойлдог. Арван хоёрдугаар эшлэл нь Украины дайны дараах үр дагавар болон Путины хувь заяаг тодорхойлдог. Арван гуравдугаар эшлэлээс арван тавдугаар эшлэл хүртэл нь Паниумын тулалдаан юм.
Аравдугаар эшлэлийн сэдэв нь “эцсийн цаг” бөгөөд “эцсийн цагт” үнэний лац тайлагдахтай холбоотой зарчмуудтай нийцүүлэн, энэ эшлэл нь хэдийгээр ганцхан эшлэл боловч зөнчийн олон шугамыг өөртөө илэрхийлэн агуулдаг. Аравдугаар эшлэл нь дөчдүгээр эшлэлийн далд түүхийн эхлэлийг тодорхойлдог бөгөөд энэ нь гурав дахь тэнгэрэлчийн хөдөлгөөн болон нэг зуун дөчин дөрвөн мянгын лацлагдлын эхлэлийг тэмдэглэдэг.
Энэ эшлэл нь Исаиа долоодугаар бүлэгт эхэлдэг үзэгдэлд тодорхойлогдсон Левит хорин зургаадугаар бүлгийн долоон цаг үеийг хооронд нь холбож байна. Тэрхүү холбоо нь бурханлаг чанарыг хүн чанартай нэгтгэхийг тэмдэглэдэг бөгөөд энэ нь Исламын гурав дахь гай болох долоо дахь бүрээ дуугарах үед бурханлаг байдлын нууцын төгсгөлийг гүйцээх явдал мөн.
Энэ эшлэл 1989 оныг төгсгөлийн цаг хэмээн тэмдэглэж, Левит 26 дахь бүлгийн “долоон үе”-тэй холбогдохдоо Уильям Миллерийн суурь үнэнийг болон 1863 оны тэрслүү бослогыг хамруулдаг. Энэ эшлэл дөчдүгээр эшлэлийн нууцлаг түүхийг эхлүүлдэг. Тиймээс энэ нь 1989 онд төгсгөлийн цагт ирдэг мэдлэгийн нэмэгдлийн зайлшгүй чухал бүрэлдэхүүн мөн бөгөөд дөчдүгээр эшлэлийн нууцлаг түүхийг бүрдүүлдэг гадаад үйл явдлуудын эш үзүүллэгийн дүрслэлийг эхлүүлж, мөн “долоон үе”-тэй холбогдох замаараа 1989 он ба Ням гаргийн хуулийн хоорондох түүхэн дэх дотоод үйл явдлуудыг ч мөн тодорхойлдог.
Арав гэдэг тоо нь сорилтын бэлгэдэл бөгөөд эдгээр эшлэлүүд нь үнэнийг ойлгоход онцгойлон анхаарал тавьдаг Исаиа долоодугаар бүлгийн үзэгдэлтэй холбогддог.
Учир нь Сирийн тэргүүн нь Дамаск, Дамаскийн тэргүүн нь Резин мөн; жаран таван жилийн дотор Ефраим эвдэгдэж, ард түмэн байхаа болино. Ефраимын тэргүүн нь Самари, Самарийн тэргүүн нь Ремалиагийн хүү мөн. Хэрэв та нар итгэхгүй бол, үнэхээр та нар бат тогтохгүй. Исаиа 7:8, 9.
“толгой” нь нийслэл хот (Самари ба Дамаск) болон хаан (Резин ба Ремалиагийн хүү Пека)-ыг төлөөлдөг гэдэгт та нар итгэхгүй бол тогтохгүй. Хэрэв та нар Исаиа наймдугаар бүлэг, наймдугаар эшлэлийн хүрээнд (энэ нь долоодугаар бүлэгтэй адилхан үзэгдэл мөн) хоорондоо солигдон хэрэглэгддэг тэрхүү гурван бэлгэдлийг ойлгохгүй бол, арван нэгдүгээрээс арван тавдугаар эшлэлд Путиныг болон Оросыг өмнөдийн хаан хэмээн таньж чадахгүй.
Иймээс эдүгээ, болгоогтун, Эзэн тэдний дээр мөрний уссыг, хүчирхэг бөгөөд арвин ихийг, өөрөөр хэлбэл Ассирийн хаан болон түүний бүхий л сүр жавхланг авчирч байна; тэр нь бүх голдрилуудынх нь дээгүүр хальж, бүх эрэг савыг нь даван урсах болно. Тэр Иудагаар дайран өнгөрч, хальж бялхан давж, бүр хүзүүнд хүрэх бөгөөд түүний далавч дэлгэх нь, ай Иммануел аа, чиний газрын өргөнийг бүхэлд нь дүүргэх болно. Исаиа 8:7, 8.
Аравдугаар эшлэлийн сэдэв нь эцсийн цаг үед эхэлж, Ням гаргийн хуулийн үеэр авралын боломж хаагдахад хүргэдэг гурван шаттай шалгалтын үйл явц юм.
Тэрээр, «Даниел аа, яв; учир нь эдгээр үгс төгсгөлийн цаг хүртэл хаалттай бөгөөд лацдан битүүмжлэгдсэн байна. Олон хүн ариусгагдаж, цайрч, шалгагдах болно; харин хорон муу хүмүүс хорон муугаа үйлдсээр байх болно. Хорон муу хүмүүсээс хэн нь ч ойлгохгүй; харин мэргэн ухаантнууд ойлгоно» гэж айлдав. Даниел 12:9, 10.
“эцсийн үед” Даниелын номын лац тайлагдаж, “цэвэршүүлэгдэж, цагааруулж, шалгагдах” хэмээн дүрслэгдсэн гурван үе шаттай сорилтын үйл явц эхэлнэ. “Мэргэд” ойлгоно, харин “хорон муу хүмүүс” ойлгохгүй. Тэдний ойлголтгүй байдал нь, арван охины тухай сургаалт зүйрлэл дэх тосгүй байдалтай нь адил, тэднийг сүйрэлд хүргэдэг.
Миний ард түмэн мэдлэггүйгээс болж сүйрч байна. Чи мэдлэгийг голсон учир Би ч бас чамайг голж, чи Надад тахилч байхаа болино. Чи өөрийн Бурханы хуулийг мартсан тул Би ч бас чиний хүүхдүүдийг мартах болно. Хосеа 4:6.
“Миний ард түмэн” гэсэн үг нь гэрээт ард түмнийг хэлдэг бөгөөд энэ гэрээт ард түмэн “мэдлэг дутсаны” улмаас няцаагдан, устгагдах ёстой. Америкийн Нэгдсэн Улс дахь ням гаргийн хууль бол юмс мартагдах эсвэл санагдах тэмдэглэх цэг мөн. “Амралтын өдрийг санагтун” гэсэн нь тэр мөч дэх өнөөгийн үнэн юм. Тэнд Тирийн янхныг санагдуулдаг. Тэнд Илчлэлт номд Бурханаас Вавилоны нүглүүдийг санан дурддаг.
Тэгээд би тэнгэрээс өөр нэгэн дуу гарахыг сонсов. Тэрээр: Миний ард түмэн ээ, түүний нүглүүдэд үл оролцож, түүний гай гамшгуудаас үл хүртэхийн тулд түүнээс гарч ирэгтүн. Учир нь түүний нүглүүд тэнгэрт тулан хүрч, Бурхан түүний гэм бурууг санав. Тэр та нарт хэрхэн хариу өгсөн, түүнд мөн тийнхүү хариу өг; түүний үйлсийнх нь дагуу түүнд хоёронтоо давхар өг. Түүний дүүргэсэн аяганд түүнд хоёронтоо дүүргэн өг. Илчлэлт 18:4–6.
Тэнд л хүүхдүүд, өөрөөр хэлбэл Лаодикийн Адвентизмын эш үзүүллэгийн эцсийн үеийнхэн таслагдана. Тэнд л Даниелын “хорон муу” хэмээн нэрлэсэн хүмүүс Бурханы хуулийг “мартсан” гэдгээ илчилдэг бөгөөд тэдний мартсан Бурханы хуулийн хэсэг нь Бурханы эш үзүүллэгийн дүрэм буюу хуулиуд юм. Эндхийн утга агуулга нь Даниелын номын лац тайлагдах үед нэмэгддэг “мэдлэг” тэдэнд үгүйлэгдэж байгааг тодорхой харуулж байна. Даниел “мэргэн”-ийг “хорон муу”-тай, харин Есүс “мэргэн онгон охид”-ыг “мунхаг онгон охид”-той эсрэгцүүлэн тавьдаг. Амос мөн тэрхүү ангийг “үзэсгэлэнт онгон охид” хэмээн тодорхойлж, тэд зүүн, хойд болон тэнгисүүдээр төлөөлөгдсөн эш үзүүллэгийн мэдээг олж чаддаггүй хүмүүс болохыг заадаг.
“Харагтун, өдрүүд ирж байна” гэж Эзэн БУРХАН айлдаж байна, “Би энэ нутагт өлсгөлөн илгээнэ. Энэ нь талхны өлсгөлөн ч биш, усны цангаа ч биш, харин ЭЗЭНий үгсийг сонсохын өлсгөлөн байх болно. Тэд тэнгисээс тэнгист, хойноос зүүн тийш хэрэн хэсэж, ЭЗЭНий үгийг эрэн нааш цааш гүйх боловч түүнийг олохгүй. Тэр өдөр үзэсгэлэнт онгон бүсгүйчүүд болон залуус цангаанаас болж сульдан унана. Самарийн нүглээр тангараглагчид, ‘Ай Дан, чиний бурхан амьд билээ’ гэж хэлэгчид, ‘Беершебагийн ёс амьд билээ’ гэж өгүүлэгчид хүртэл унаж, дахин хэзээ ч босохгүй.” Амос 8:11–14.
Тэдний олж чадахгүй байгаа мэдээ нь тэд “тэнгисээс тэнгис хүртэл, хойноос бүр зүүн тийш” тэнүүчилж байгаагаар дүрслэгдсэн байдаг. Амос эдгээр “сайхан онгон охид” нь “ЭЗЭНий үгийг” сонсохын “өлсгөлөнд” байгааг, мөн “тэр өдөр тэд ЭЗЭНий үгийг эрэн ийш тийш гүйх боловч олохгүй” гэж хэлдэг. Төгсгөлийн цагт 1989 онд дөчдүгээр эшлэл, мөн арван нэгдүгээр бүлгийн аравдугаар эшлэлийн биелэл болгон Даниелын номоос лац нь тайлагдсан тэр мэдээ нь арван нэгдүгээр бүлгийн сүүлийн хоёр эшлэлд хураангуйлагдсан байдаг.
Харин дорно зүгээс болон умард зүгээс ирэх мэдээ түүнийг түгшээх тул тэрээр олныг устгаж, бүрмөсөн үгүй хийхээр их хилэнгээр мордон гарна. Тэрээр өөрийн хааны ордны майхнуудыг тэнгисүүдийн хооронд, алдарт ариун ууланд барина. Гэвч тэрээр төгсгөлдөө хүрэх бөгөөд түүнд туслах нэгэн ч байхгүй. Даниел 11:44, 45.
Тос дутагдсан мунхаг, үзэмжит бөгөөд хорон онгон охид, мөн мэдлэгийг, Бурханы гэрээ ба Хуулийг няцаасан дорнод, умард, тэнгисүүдийн тухай мэдээний хүмүүс Ням гаргийн хуулийн үед Бурханы өмнө санагдана. Аравдугаар эшлэлээс арван тавдугаар эшлэл хүртэлх хэсэгт гурван тулалдаан дүрслэгдсэн байдаг. Би эдгээр гурван тулалдааныг гурван түүх болгон ялган үздэг, гэвч тэдгээрийг хамтад нь авч үзвэл мөн нэгэн шугам мөн; учир нь аравдугаар эшлэл “эцсийн цаг”-ийг нээж, иймээс гурван шаттай шалгалтын үйл явцыг эхлүүлдэг.
Аравдугаар эшлэл нь Левит 26‑ын долоон цагтай, улмаар Адвентизмын суурь болон Уильям Миллерийн ажилтай холбогддог. Гурван алхмын хоёр дахь алхам нь арван нэгдүгээр эшлэлийн гэрэл болон Украины дайн нээгдэж эхэлсэн үед эхэлсэн, харааны шинжтэй сорилт юм. Хоёр дахь сорилт нь харааны шинжтэй бөгөөд Бурханы эш үзүүллэгийн Үгийн гэрэлд өнөөгийн үйл явдлыг танин мэдэх бидний чадварт хамаарах сорилтыг төлөөлдөг. Гурав дахь сорилт нь арван тавдугаар эшлэл дэх Паниумын тулалдаан бөгөөд тэнд Симон Баржонагийн нэр Петр болгон өөрчлөгдсөн; иймээс энэ нь арван зургаадугаар эшлэлийн Ням гаргийн хуулиар нигүүлслийн хугацаа хаагдахын яг өмнө нэг зуун дөчин дөрвөн мянгыг тамгалсныг тэмдэглэсэн юм.
Арав, арван нэг, арван тавдугаар эшлэлд дүрслэгдсэн гурван тулалдаан бүрт Антиох Магнусын гарч ирэхийг авч үзэх үедээ, мөн бид есөөс арван зургаадугаар эшлэл хүртэлх түүхээс Библийн эш үзүүллэг дэх хуурамч эш үзүүлэгчийн мандалт ба уналтыг хардаг.
Нэгээс дөрөвдүгээр эшлэлүүд луугийн хүчний мандалт ба уналтыг тодорхойлдог. Ес ба аравдугаар эшлэлүүд нь тус тус 1798 болон 1989 оныг тодорхойлж, ингэснээр есөөс арван зургаадугаар эшлэлүүд хуурамч эш үзүүлэгчийн мандалт ба уналтыг тодорхойлдог. Дөчөөс дөчин тавдугаар эшлэлүүд нь араатны мандалт ба уналтыг илэрхийлдэг. Мөн ес ба аравдугаар эшлэлүүд нь 1798 болон 1989 он дахь дөчдүгээр эшлэлийн “эцсийн цаг”-ийн хоёр үетэй нийцдэг.
Эгч Уайт бидэнд тун тодорхойгоор мэдэгдүүлдэг нь “эцсийн цаг үе”-ийг буруугаар ойлгох нь эш үзүүллэгүүдийг хаана хэрэглэх тухайд төөрөгдөл үүсгэдэг явдал юм.
“Өнөөдөр, 1897 онд, олон хүн яг адилхан зүйлийг хийж байна. Учир нь тэд эхний, хоёр дахь, гурав дахь тэнгэрэлчийн мэдээнд агуулагдсан сорилтын мэдээний талаар туршлагажаагүй байна. Эдгээр мэдээнүүд одоо ч ирээдүйд байгаа гэдгийг нотлох баримт эрж Судруудыг шинжин үзэж буй хүмүүс бий. Тэд мэдээнүүдийн үнэн зөвийг цуглуулан нэгтгэдэг боловч эш үзүүллэгийн түүхэн дэх зохих байранд нь тавьж чаддаггүй. Иймээс тэд мэдээнүүдийг хаана байрлуулах тухайд ард түмнийг төөрөгдүүлэх аюулд орж байна. Тэд төгсгөлийн цагийг, эсвэл эдгээр мэдээнүүдийг хаана байрлуулахыг олж харахгүй, ойлгохгүй байна. Бурханы өдөр сэмхэн алхсаар ирж байгаа боловч ухаантай, агуу хэмээн тооцогддог хүмүүс хязгаартай хүмүүсээс үүдэлтэй гэж өөрсдийнх нь үздэг ‘дээд боловсрол’-ын талаар дэмий донгосч байна. Тэд Христийн ирэлтийн тэмдгүүдийг ч, дэлхийн төгсгөлийг ч мэдэхгүй.” Sermons and Talks, 1-р боть, 290.
Аравдугаар эшлэлийн сэдэв нь “эцсийн цаг” бөгөөд арван нэгдүгээр бүлэгт хэд хэдэн “эцсийн цагууд” тодорхойлогдсон байдаг. Хэрэв та арван нэгдүгээр бүлэг дэх “эцсийн цагууд”-ыг “харж, ойлгохгүй” бол, “мэдээнүүдийг хэзээ байрлуулахыг” мэдэхгүй. Тэрээр, “Судруудыг шинжилж буй хүмүүс байдаг” гэж хэлдэг бөгөөд бүх эш үзүүлэгчдийн адил түүний үгс эцсийн өдрүүдэд хандсан байдаг. Иймээс эцсийн өдрүүдэд түүний заан тэмдэглэж буй хүмүүс нь эцсийн цагийг ойлгодоггүй нэгэн бүлэг бөгөөд тэд мөн Амосын “үзэсгэлэнт онгон охид” мөн; тэд унаж, дахин хэзээ ч босдоггүй.
Арван нэгдүгээр бүлгийн нэгдүгээр эшлэлд Дари болон Кир хамтдаа зогсон 1989 оны төгсгөлийн цагийг тэмдэглэж байна. МЭӨ 246 онд Птолемей Вавилон уруу явж, хойд зүгийн хааныг Египетэд олзлон авч одсон нь долоогоос есдүгээр эшлэлүүдэд дүрслэгдсэн 1798 оныг мөн адил хэв шинжээр төлөөлж байсан бөгөөд энэ нь “төгсгөлийн цаг” байв. Аравдугаар эшлэл бол 1989 оны “төгсгөлийн цаг” юм.
МЭӨ 723 онд эхэлсэн Израилийн хойд хаант улсын эсрэг тархаан бутраалтын хоёр мянга таван зуун хорин жилийн төгсгөл нь 1798 он мөн. Түүнээс хойш нэг мянга хоёр зуун жаран жилийн дараа, 538 онд пап ламын засаглал эхэлж, 1798 он хүртэл нэг мянга хоёр зуун жаран жил ноёрхсон. 1798 он бол “эцсийн цаг” мөн. Учир нь энэ нь долоон цагийн төгсгөл, мөн Даниелын арван хоёрдугаар бүлэгт өгүүлсэн нэг мянга хоёр зуун жаран жил, түүнчлэн нэг мянга хоёр зуун ерэн жилийн төгсгөл юм. 1798 он “эцсийн цаг” мөн тул 538 он ч бас “эцсийн цаг” мөн. 538 он бол пап ламын ёс ижил хугацаанд ижил ажлыг үйлдэхээс өмнө, харь шүтлэг Бурханы ариун сүм болон Түүний цэргийг нэг мянга хоёр зуун жаран жилийн турш гишгэлэн доромжилсны төгсгөл юм.
538 он нь папын эрх мэдэл хүчирхэгжсэнийг төлөөлдөг бөгөөд ингэснээрээ Ням гаргийн хуулийн үед папын эрх мэдэл дахин хүчирхэгжихийг мөн төлөөлдөг. Ням гаргийн хууль нь “эцсийн цаг”-ийг тодорхойлдог. Иймээс арван зургаадугаар эшлэл, мөн нэгдүгээр эшлэл, долоогоос есдүгээр эшлэлүүд, бас аравдугаар эшлэл бүгд “эцсийн цаг”-ийг заадаг. Энэ үнэнийг мэдээнүүдийг хаана байрлуулахыг мэддэг хүмүүс ойлгох ёстой. Помпей Иерусалимыг эзлэн авахдаа арван зургаадугаар эшлэлийг биелүүлсэн. Түүний дараа Юлий Цезарь, Август Цезарь, Тиберий Цезарь нар гарч ирсэн. Есүсийн төрөлт нь “эцсийн цаг” байсан бөгөөд энэ нь Август Цезарийн үед болсон юм.
Тэгээд түүний оронд хаанчлалын сүр жавхлан дунд алба татвар хураагч нэгэн босно. Гэвч хэдхэн хоногийн дотор тэрээр уур хилэнгээр ч биш, тулалдаанаар ч биш, устгагдана. Даниел 11:20.
Хорьдугаар ишлэл нь арван нэгдүгээр бүлэг дэх “эцсийн цаг”‑уудын жагсаалтад нэмэгддэг бөгөөд Христ цовдлогдох үед захирч байсан Кесарь Тиберий ч мөн адил тийнхүү нэмэгддэг.
Түүний оронд жигшүүрт нэгэн хүн босон гарч ирнэ. Хаанчлалын хүндэтгэлийг түүнд өгөхгүй; харин тэрээр амгалан байдлаар ирж, долигнуур үгсээр хаанчлалыг олж авна. Үерийн хүч мэт цэргүүд түүний өмнөөс хуу sweptэгдэн зайлуулагдаж, эвдлэгдэнэ; тийм ээ, гэрээний ноён ч мөн адил. Даниел 11:21, 22.
Загалмай нь Христ олон хүнтэй батлан тогтоохоор ирсэн эш үзүүллэгийн долоо хоногийн төвд оршдог.
Тэрээр олон хүнтэй нэг долоо хоногийн турш гэрээг бататгана; долоо хоногийн дунд үед тэрээр тахил ба өргөлийг зогсооно, мөн жигшүүрт зүйлсийн дэлгэрлээс болж түүнийг эзгүйрүүлнэ; төгсгөл хүртэл, мөн тогтоогдсон зүйл нь эзгүйрсэн дээр асгарна. Даниел 9:27.
Долоо хоногийн дунд үед бидэнд эхлэл ба төгсгөл байна; эхний нэг мянга хоёр зуун жаран өдөр дууссан яг тэр цэг дээр дараагийн нэг мянга хоёр зуун жаран өдөр эхэлсэн. Энэхүү долоо хоног нь ариун газрыг болон цэргийг гишгэлэн дарсан харийн шүтлэг ба папын тогтолцоог хоёуланг нь төлөөлж байсан умард хаант улсын эсрэг тархаан бутраах долоон хугацаатай нийцдэг.
Тэгээд би нэгэн ариуны ярьж байхыг сонсов; мөн өөр нэгэн ариун, ярьж байсан тэрхүү ариунд хандан, Өдөр тутмын тахилын тухай, мөн ариун газрыг болон цэргийг хөл доороо дэвслэгдэхээр тушаах эзгүйрүүллийн гэм нүглийн тухай энэ үзэгдэл хэр удаан үргэлжлэх вэ? гэж хэлэв. Даниел 8:13.
538 он нь “эцсийн цаг” бөгөөд энэ нь мөн эш үзүүллэгийн нэгэн хугацааны төгсгөл болох загалмайтай нийцдэг. 538 он болон загалмай нь эш үзүүллэгийн эхлэл ба төгсгөл хоёулаа “эцсийн цаг” хэмээн эш үзүүллэгийн хувьд тэмдэглэгддэгийг гэрчлэх хоёр гэрч болдог.
Хорин нэг, хорин хоёрдугаар эшлэл, хорьдугаар эшлэл, арван зургаадугаар эшлэл, аравдугаар эшлэл, долоогоос есдүгээр эшлэлүүд болон нэгдүгээр эшлэл нь бүгд “эцсийн цаг”-ийг тэмдэглэж байна. Хорин гуравдугаар эшлэл нь МЭӨ 161-ээс 158 онд Маккавейн иудейчүүдийн харь үндэстэн Ромтой байгуулсан холбоог тодорхойлдог. Хасмонеаны удмын түүх нь тэдний анхны тулалдаанаас эхлэн МЭ 70 онд Иерусалим сүйрснээр төгсөх хүртэл, Мөн МЭ 70 оноор төлөөлөгдөх Ням гаргийн хуулиар төгсөх, 1844 онд буюу цагийн зөгнөлийн төгсгөлд, тиймээс “эцсийн цаг”-т эхэлсэн АНУ дахь урвагч Протестантизмыг төлөөлдөг.
Хорин гуравдугаар эшлэл нь МЭӨ 167 онд Модеины тулалдааны үе дэх “эцсийн цаг”-ийг, мөн МЭ 70 оныг зааж байгаа бөгөөд эдгээр нь тус тус 1844 он болон Ням гарагийн хуулийг бэлгэдэн төлөөлж байна. Хорин гуравдугаар эшлэл, хорин нэг ба хорин хоёрдугаар эшлэлүүд, хорьдугаар эшлэл, арван зургаадугаар эшлэл, аравдугаар эшлэл, долоогоос есдүгээр эшлэлүүд, мөн нэгдүгээр эшлэл бүгд “эцсийн цаг”-ийг тэмдэглэж байна.
Хорин дөрөвдүгээр эшлэл нь харь Ромын гурван зуун жаран жилийн ноёрхлыг тодорхойлж, ийнхүү МЭӨ 31 оны эхлэл болон 330 онд төгсөх үеийг хоёуланг нь “эцсүүдийн цаг” хэмээн тэмдэглэж байна. Хорин долдугаар эшлэл болон хорин есдүгээр эшлэл нь тэрхүү хугацааны эхлэл ба төгсгөлийг хоёуланг нь заан тогтоож байгаа тул хорин дөрөвдүгээр эшлэл, хорин долдугаар эшлэл, хорин есдүгээр эшлэл, хорин гуравдугаар эшлэл, хорин нэгдүгээр ба хорин хоёрдугаар эшлэлүүд, хорьдугаар эшлэл, арван зургадугаар эшлэл, аравдугаар эшлэл, долоогоос есдүгээр эшлэлүүд болон нэгдүгээр эшлэл бүгд “эцсийн цаг”-ийг тэмдэглэж байна.
Гучин нэгдүгээр эшлэлд эзгүйрэл үйлдэгч жигшүүрт зүйл тавигдсан 538 оныг зааж, гучин зургаа болон дөчдүгээр эшлэлүүдэд 1798 оныг “эцсийн цаг” хэмээн тодорхойлсон байна. Гучин нэгдүгээр эшлэл дэх 538 он болон гучин зургаа, дөчдүгээр эшлэлүүд дэх 1798 он, мөн хорин долоо, хорин есдүгээр эшлэлүүд, хорин дөрөвдүгээр эшлэл, хорин гуравдугаар эшлэл, хорин нэг болон хорин хоёрдугаар эшлэлүүд, хорьдугаар эшлэл, арван зургаадугаар эшлэл, аравдугаар эшлэл, долоогоос есдүгээр эшлэлүүд, мөн нэгдүгээр эшлэл бүгд “эцсийн цаг”-ийг заадаг.
“Төгсгөлийн цаг” хэмээх хэллэг дөчдүгээр нэгэн эшлэлээс өмнө, өөрөөр хэлбэл Ням гаргийн хууль болон бас нэгэн “төгсгөлийн цаг” болох үед, мөн дөчдүгээр тавдугаар эшлэлд, хэнд ч туслагч үлдэхгүйгээр пап өөрийн төгсгөлдөө хүрэх үед, нийт арван гурван удаа тэмдэглэгдсэн байдаг. Арван нэгдүгээр бүлэгт “төгсгөлийн цаг” арван таван удаа байрласан байна. Аравдугаар эшлэлийн сэдэв нь “төгсгөлийн цаг” юм. Энэ нь нэг зуун дөчин дөрвөн мянгын тамгалагдах цагт лац нь тайлагддаг үнэнүүдийг төлөөлдөг.
Бид дараагийн өгүүлэлд үргэлжлүүлнэ.