ဒံယေလကျမ်း - တစ်ရာ့ငါးဆယ့်လေး 번째

ဒံယေလ၏ နောက်ဆုံးရူပါရုံသည် နောက်ဆုံး အခန်းသုံးခန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ထိုအခန်းသုံးခန်းတို့အနက် ပထမအခန်းသည်၊ နောက်ဆုံးအခန်းနှင့်တကွ၊ ဒံယေလ၏ အတွေ့အကြုံကို ဖော်ပြသကဲ့သို့၊ အလယ်အခန်းသည် မြောက်ဘက်၏ အတုယူဘုရင်၏ နောက်ဆုံး ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် လဲကျခြင်းကို ကိုင်တွယ်ဖော်ပြသော ပရောဖက်ပြုသမိုင်းကို ဖော်ပြသည်။ ပထမအခန်းသည် နောက်ဆုံးအခန်းနှင့် ဆင်တူပြီး၊ အလယ်အခန်းသည် မြောက်ဘက်၏ အတုယူဘုရင်၏ ပုန်ကန်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဒံယေလ၏ နောက်ဆုံးရူပါရုံဖြစ်သော ဟိဒ္ဒေကေလမြစ်၏ ရူပါရုံသည် သမ္မာတရားဖြစ်တော်မူသော အာလဖနှင့် အိုမေဂါ၏ လက္ခဏာတံဆိပ်ကို ဆောင်ထားသည်။ ယခု ဒံယေလ၏ နောက်ဆုံးရူပါရုံကို စတင်ဆန်းစစ်သည့်အခါ၊ အခန်းငယ်တစ်မှ စတင်မည်။

ဤကျမ်းပိုဒ်၌ အမှန်တရားအများအပြား ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ပထမအချက်မှာ ဒံယေလအား “ဗေလတရှဇ္ဇာ” ဟု အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ဒံယေလကို ပဌမအခန်း၌ “ဗေလတရှဇ္ဇာ” ဟူသောအမည်ကို ပေးခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် သူ၏ နောက်ဆုံးရူပါရုံကို မိတ်ဆက်သည့်အချိန်တိုင်အောင် “ဗေလတရှဇ္ဇာ” ဟု ထပ်မံ မခေါ်ဆိုတော့ပေ။ ထို့ကြောင့် ဗေလတရှဇ္ဇာသည် သူ၏ ပထမသက်သေခံချက်နှင့် နောက်ဆုံးသက်သေခံချက်၌ အသုံးပြုသော အမည်ဖြစ်သည်။ ပရောဖက်ပြုချက်၌ အမည်ပြောင်းလဲခြင်းသည် ဘုရားသခင်နှင့် ကိုယ်တော်၏ လူမျိုးတော်အကြား ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးကို ကိုယ်စားပြုသော သင်္ကေတတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ထာဝရဘုရားသည် အာဗြံနှင့် စာရဲတို့နှင့် ပဋိညာဉ်ဖွဲ့ဝင်သောအခါ၊ သူတို့၏အမည်များကို အာဗြဟံနှင့် စာရာဟု ပြောင်းလဲတော်မူခဲ့သည်။ ယာကုပ်၏အမည်ကိုလည်း ဣသရေလဟု ပြောင်းလဲတော်မူခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးသောကာလ၌ရှိသော ကိုယ်တော်၏ ပဋိညာဉ်လူမျိုးတော်အား အမည်သစ်တစ်ခု ပေးမည်ဟုလည်း ကတိပြုတော်မူသည်။

နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၏ တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်ဖြစ်သော ဖိလဒေလဖိအသင်းသားတို့အားလည်း၊ ကိုယ်တော်သည် ဤကတိတော်ကို ပေးတော်မူ၏။

ပရောဖက်တို့သည် နောက်ဆုံးသောကာလ၏ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးကို ပုံဖော်ပြသကြပြီး၊ အာဗြဟံ၊ စာရာနှင့် ဣသရေလတို့ကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ၊ “Belteshazzar” ဟူသောအမည်၏ တိကျသောအဓိပ္ပာယ်ကို မသိရှိရသေးပေ။ မိမိ၏ ပဋိညာဉ်ဆိုင်ရာ ဆက်နွှယ်မှုကို ကိုယ်စားပြုစေရန် ဘုရားသခင်က မိမိ၏ နောက်ဆုံးသောကာလ လူမျိုးအား ပေးတော်မူသော အမည်သည်၊ ထိုအမည်ကို ပေးတော်မူသည့် အချိန်တိုင်အောင် မသိရသောအမည်ဖြစ်သည်။ “Belteshazzar” ဟူသောအမည်သည် ဒැනီယေလကို နောက်ဆုံးသောကာလတွင် ဖီလာဒယ်ဖီးယား၏ ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်လူမျိုးအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြနေသော်လည်း၊ အမှန်တကယ်သော အမည်မှာ တံဆိပ်ခတ်ခြင်းမတိုင်မီ လျှို့ဝှက်ထားခြင်းခံရ၏။ အကြောင်းမူကား၊ ထိုအမည်သည် သူတို့၏ နဖူးပေါ်တွင် ရေးထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုနေရာသည်လည်း တံဆိပ်ကို ရေးထားသောနေရာပင် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။

ဒါနိယေလအား အခန်းတစ်တွင် ဗေလတရှဇ်ဇာဟု ခေါ်ထားပြီး၊ ထို့နောက် အခန်းဆယ်တွင်လည်း ထိုအမည်ဖြင့်ပင် ခေါ်ထားသဖြင့်၊ သူသည် ပထမကောင်းကင်တမန်၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ လှုပ်ရှားမှုတို့၏ သင်္ကေတတစ်ရပ်အဖြစ် မိမိကိုယ်ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြနေသည်။ အကြောင်းမှာ အခန်းတစ်သည် ယခင်ဆောင်းပါးများတွင် အသေးစိတ် ဖော်ထုတ်ခဲ့သကဲ့သို့ ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အခန်းဆယ်သည် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ လှုပ်ရှားမှုနှင့် နောက်ဆုံးကာလ၏ ပဋိညာဉ်ခံလူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့နောက် ထိုအခန်းငယ်သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှုအတွင်း တံဆိပ်ဖြေဖွင့်ခံခဲ့ရသော အသိပညာတိုးပွားခြင်းကို နားလည်သူများ၏ သင်္ကေတအဖြစ် ဗေလတရှဇ်ဇာကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။ ယင်းကို ဒါနိယေလ (ဗေလတရှဇ်ဇာ) သိခဲ့သောအရာအပေါ် အလေးထားဖော်ပြခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။

ဒံယေလသည် “ဒံယေလအား ဖွင့်ပြခဲ့သော” “အရာ” ကို သိနားလည်သူအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ “ထိုအရာသည် မှန်ကန်၏၊ သို့ရာတွင် ချိန်းထားသောကာလသည် ရှည်လျား၏။ သူသည် ထိုအရာကို နားလည်၍ ရူပါရုံကိုလည်း သိမြင်နားလည်ခဲ့၏။” ဒံယေလသည် “အရာ” ကိုလည်း နားလည်ခဲ့ပြီး “ရူပါရုံ” ကိုလည်း နားလည်ခဲ့သည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်တွင် “အရာ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ဟေဗြဲစကားလုံး “dabar” သည် “နှုတ်ကပတ်တော်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ပရောဖက်ပြုသဘောအရ “နှုတ်ကပတ်တော်” သည် “ခုနစ်ကာလ” နှင့်ဆိုင်သော ရူပါရုံကို ကိုယ်စားပြုသကဲ့သို့၊ နှုတ်ကပတ်တော်ဖြစ်တော်မူသော ခရစ်တော်ကိုလည်း ကိုယ်စားပြုသည်။ “ခုနစ်ကာလ” နှင့် ခရစ်တော် နှစ်ခုစလုံးသည် ဆောက်လုပ်သူတို့ ပယ်ထားသော ကျောက်တုံးဖြစ်ကြပြီး၊ ဒံယေလသည် နှုတ်ကပတ်တော်၏ သင်္ကေတဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းနှစ်ရပ်လုံးကို နားလည်သော လူမျိုးတစ်မျိုးကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ဒံယေလအခန်းကြီး ၉၊ အခန်းငယ် ၂၃ တွင်၊ ဒံယေလအခန်းကြီး ၈၊ အခန်းငယ် ၁၃ ၌ရှိသော မေးခွန်းနှင့် အခန်းငယ် ၁၄ ၌ရှိသော အဖြေတို့ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည့် နှစ်ပေါင်း ၂၃၀၀ နှစ်နှင့် ၂၅၂၀ နှစ်အချိန်ပရောဖက်ပြုချက်များနှင့် ဆက်နွှယ်သော အလွန်အရေးကြီးသည့် အခန်းငယ်များထဲမှ တစ်ခုကို ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့ရှိရသည်။ ထိုမေးခွန်းမှာ “အယူဝါဒမဟုတ်သော ဘာသာရေးနှင့် ထို့နောက် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာစနစ်တို့ကြောင့် ပြုလုပ်ခံရသော သန့်ရှင်းရာဌာနနှင့် စစ်တပ်ကို နင်းချေဖျက်ဆီးခြင်းကို ဖော်ပြသည့် ‘chazon’ ဗျာဒိတ်သည် မည်မျှကြာမည်နည်း” ဟု မေးသည်။ ထိုနင်းချေဖျက်ဆီးခြင်းသည် ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၂၆ ၏ “ခုနစ်ကာလ” ကို ပြည့်စုံစေခြင်းအားဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၂၅၂၀ ကြာမြင့်ခဲ့သည်။

ဆယ့်သုံးမြောက်အခန်းငယ်၏ မေးခွန်းအတွက် အဖြေမှာ “နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်သုံးရာတိုင်အောင်” ဟူ၍ ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် ခြေဖြင့်နင်းချေခံထားရသော သန့်ရှင်းရာဌာနသည် သန့်စင်ခြင်းကိုခံရမည်ဖြစ်သည်။ “mareh” ရူပါရုံ၊ အထူးသဖြင့် နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်သုံးရာနှင့်ဆိုင်သော ရူပါရုံသည် အချိန်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက် နှစ်ခုကို တစ်ခုတည်းအဖြစ် ချိတ်ဆက်ပေးထားပြီး၊ ဒံယေလ ၉:၂၃ တွင် ဂါဗြေလသည် ရူပါရုံနှစ်ခုအကြားရှိ ဆက်နွှယ်မှုကို ဒံယေလ နားလည်စေရန် လမ်းညွှန်နေသည်။

ဤကျမ်းပိုဒ်၌ “understand,” “consider” ဟူ၍ ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးသည် ဟီဗြဲစကား “biyn” ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ အနက်မှာ “စိတ်အတွင်း၌ ခွဲခြားသိမြင်ခြင်း” ဟူသည်။ ဂါဗြေလသည် ဒာနီယေလအား “the matter” နှင့် “the vision” အကြား စိတ်အတွင်း ခွဲခြားသိမြင်ရန် အသိပေးသည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်၌ “the vision” ဟူသော စကားလုံးသည် ဟီဗြဲစကား “mareh” ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းမှာ ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်သုံးရာ၏ ဗျာဒိတ်ရူပါရုံကို ရည်ညွှန်းသည်။ “matter” ဟူ၍ ဘာသာပြန်ထားသော ဟီဗြဲစကားလုံးသည် အခန်း ၁၀ ၏ ပထမပိုဒ်တွင် “thing” ဟူ၍ ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးနှင့် တူညီသည်။ ၎င်းသည် ဟီဗြဲစကား “dabar” ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည်လည်း ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်၏ ဗျာဒိတ်ရူပါရုံကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ဒသမအခန်း၏ ပထမပိုဒ်တွင်၊ နောက်ဆုံးနေ့ရက်ကာလများ၌ ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်လူမျိုးကို Belteshazzar ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားပြီး၊ သူတို့သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အဆုံးကာလ၌ ရောက်ရှိလာသော အသိပညာတိုးပွားခြင်းကို နားလည်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအသိပညာတိုးပွားခြင်းကြောင့် သူတို့သည် ရူပါရုံနှစ်ခု၏ ဆက်နွယ်မှုကို နားလည်နိုင်ခဲ့ကြသည်၊ ထိုဆက်နွယ်မှုကို ပထမကောင်းကင်တမန်၏ လှုပ်ရှားမှုဝင် Millerites တို့က တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ နားလည်ခဲ့ကြသည်။ ထိုပိုဒ်၌ “thing” ဟူ၍ ကိုယ်စားပြုထားသော ရူပါရုံသည် ပရောဖက်ပြုချက်နှစ်ခုအနက် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ အကြောင်းမူကား၊ ထိုပိုဒ်အတွင်း “thing” ကို ရည်ညွှန်းထားသော အကြိမ်နှစ်ကြိမ်အကြားတွင် Daniel သည် “thing” (dabar) အတွက် ခန့်အပ်ထားသော အချိန်သည် ရူပါရုံ (mareh) နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် “ရှည်လျား” ကြောင်း ဖော်ပြထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

“Millerites” တို့ ကြွေးကြော်ဟောပြောခဲ့ကြသော အချိန်ပရောဖက်ပြုချက်များအနက် “ခုနစ်ကာလ” သည် အရှည်လျားဆုံးသော ပရောဖက်ပြုချက်ဖြစ်သည်ဟူသော နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အမှန်တရားကို၊ မိမိတို့ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်စေရန် လမ်းလွဲအနက်ဖွင့်ယူကြသော ကျမ်းပိုဒ်တစ်ပိုဒ်အပေါ် အခြေပြု၍ Laodicean Adventism သည် ငြင်းပယ်လျက်ရှိသည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ် ပုန်ကန်မှုအတွင်း “ခုနစ်ကာလ” ကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသဖြင့်၊ ပရောဖက်ပြုချက်နှစ်ရပ်၏ အပြန်အလှန်ဆက်နွယ်မှုကို သူတို့ မမြင်ကြရဘဲ၊ သို့မဟုတ် မမြင်လိုကြဘဲ၊ ထို့နောက်လာသော ကျမ်းပိုဒ်ကို နှစ်ပေါင်းနှစ်ထောင်သုံးရာကို သတ်မှတ်ဖော်ပြနေသည်ဟုသာ မြင်နိုင်ကြသည်၊ သို့မဟုတ် ထိုသို့သာ မြင်လိုကြသည်။

ဤနောက်ဆုံးစာပိုဒ်၏ အတွင်းစပ်လျက်ရှိသော ယုတ္တိကို မလွဲချော်စေနှင့်။ လာအိုဒိကဲအာဆိုင်ရာ အက်ဒဗင်တစ်ဝါဒသည် မီလာရေးများက သန့်ရှင်းစေခြင်းခံရမည့် သန့်ရှင်းရာဌာနကို ကောင်းကင်ဘုံရှိ သန့်ရှင်းရာဌာနဟု ယုံကြည်ကြခဲ့သည်ဟု လောကသို့ မသွန်သင်ပေ။ အကြောင်းမူကား၊ သူတို့သည်လည်းကောင်း၊ သမိုင်းမှတ်တမ်းကို ကြည့်ရှုလိုသူ မည်သူမဆိုလည်းကောင်း၊ မီလာရေးများက သန့်ရှင်းစေခြင်းခံရမည့် သန့်ရှင်းရာဌာနသည် မြေကြီးဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြခဲ့ကြောင်း သိကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ လာအိုဒိကဲအာဆိုင်ရာ အက်ဒဗင်တစ်ဝါဒက မိမိတို့၏ ဖျက်ဆီးခြင်းအတွက် လိမ်ဖယ်ယူသုံးစွဲသော စာပိုဒ်မှာ “ထို့ကြောင့် မီလာနှင့် သူ၏ အပေါင်းအဖော်များသည် သမ္မာကျမ်းစာ၌ ဖော်ပြထားသော အရှည်လျားဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးသော ပရောဖက်ပြုကာလသည် ကုန်ဆုံးလုနီးပြီဟု ကြေညာခဲ့ကြသည်” ဟူသော စာပိုဒ်ဖြစ်ပြီး၊ ယင်းကို သူတို့က ဒံယေလအခန်းကြီး ၈၊ အခန်းငယ် ၁၄ တွင်ပါသော နှစ်နှစ်ထောင်သုံးရာကာလကို ဆိုလိုသည်ဟု အတင်းအကျပ် အခိုင်အမာဆိုကြသည်။

အက်ဒဗင်တစ်တို့၏ ကိုယ်ပိုင် သမိုင်းစာအုပ်များ၌ မီလာရေးတ် တရားဟောဆရာ သုံးရာလုံးသည် မိမိတို့၏ ဟောပြောတင်ပြချက်များတွင် 1843 pioneer chart ကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ဖော်ထုတ်ထားသည်။ ထို chart ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ ကျန်ရှိသမျှ သမိုင်းဆိုင်ရာ သက်သေခံချက်များတွင်လည်းကောင်း “seven times” (နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်) သည် ၎င်းတို့က “အရှည်ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးသော ပရောဖက်ပြုကာလ” ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သော ပရောဖက်ပြုချက်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုကာလသည် “မကြာမီ ကုန်ဆုံးတော့မည့်” အရာဖြစ်ကြောင်း အလွန်ပင် ရှင်းလင်းထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားသည်။ 1863 ခုနှစ်တွင် ၎င်းတို့၏ ပုန်ကန်ခြင်းကြောင့် “seven times” ၏ အခြေခံကျောက်တိုင်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သောအခါမှစ၍ ယခုအခါ ၎င်းတို့သည် The Great Controversy မှ စာပိုဒ်အတွင်း၌ Sister White သည် အတည်ပြုထားပြီးသော သမိုင်းကို ပြန်လည်ရေးသားနေသည်ဟု မျက်မမြင်သကဲ့သို့ အတင်းအကျပ် အခိုင်အမာ ဆိုကြသည်။

ဒံယေလအခန်း ၁၀ ၏ အခန်းငယ် ၁ တွင် ဗေလတေရှဇ္ဇာသည် နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၏ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုထားပြီး၊ သူတို့သည် အဒ်ဗင့်ယုံကြည်ခြင်း၏ အခြေခံနှင့် ဗဟိုတိုင်ဟု Sister White က သတ်မှတ်ထားသော ဒံယေလအခန်း ၈၊ အခန်းငယ် ၁၃ နှင့် ၁၄ တို့၏ မေးခွန်းနှင့် အဖြေ နှစ်ရပ်လုံးကို နားလည်ကြသည်။ ထိုအခန်းငယ်တွင် ဒံယေလက ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသော ပုံရိပ်အရ၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ ဖြစ်ပေါ်သော အသိပညာတိုးပွားခြင်းကို နားလည်သောသူများဖြစ်ကြသဖြင့်၊ သူသည် နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၏ ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်လူမျိုးနှင့် လောဒိကေယ အဒ်ဗင့်ဝါဒအကြား ကွာခြားချက်ကို မှတ်သားဖော်ပြနေသည်။

ပထမပိုဒ်သည် အခန်း ၁၂ တွင် အဆုံးသတ်သော ဟိဒ္ဒေကေလမြစ်ဘေး၌ ပေးအပ်ခဲ့သော ရူပါရုံ၏ အစဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ပင် အဆုံးကာလ၌ ဒန်နိေလစာအုပ်၏ တံဆိပ်ဖြည်ခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဒန်နိေလက “အရာ” နှင့် “ရူပါရုံ” တို့ကို နှစ်မျိုးလုံး နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းအဖြစ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားခြင်းသည် နားလည်သဘောပေါက်သူများနှင့် ဆက်နွှယ်လျက်ရှိပြီး၊ ထိုသူများကို “ပညာရှိသူများ” ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ ယင်းသည် နားမလည်သူများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုသူများကို “ဆိုးညစ်သူများ” ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ အခန်း ၁၂ ၏ ပိုဒ် ၁၀ တွင် ထိုအုပ်စုနှစ်ရပ်အကြားရှိ ကွဲပြားချက်ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။

“ပညာရှိ” တို့သည် နားလည်ကြ၏၊ ဆိုးယုတ်သောသူတို့မူကား နားမလည်ကြ။ “နားလည်သည်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးသည်လည်း အခန်းကိုး၏ အပိုဒ်နှစ်ဆယ့်သုံး၌ ကျွန်ုပ်တို့ သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ခဲ့သော စကားလုံးနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် “စိတ်ထဲ၌ ခွဲခြားသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ဟေဗြဲစကားလုံး “biyn” ဖြစ်သည်။ ဆိုးယုတ်သောသူတို့သည် အသိပညာတိုးပွားမှုကို နားမလည်ကြ၊ အကြောင်းမှာ အပိုဒ်တစ်၌ ဗေလတရှဇ္ဇာဟု ခေါ်ဆိုသတ်မှတ်ခံရစဉ်—ဒံယေလဟု မဟုတ်ဘဲ—သူ နားလည်သည်ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော အမှန်တရားများဖြစ်သည့် ရူပါရုံနှစ်ခုအကြား စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားမှုကို ပြုလုပ်ရန် သူတို့ မလိုလားကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အပိုဒ်တစ်၌ သူကို ဘုရားသခင်၏ နောက်ဆုံးကာလ ပဋိညာဉ်လူမျိုးအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတို့သည် စိတ်ထဲ၌ ခွဲခြားသိမှတ်ရမည့် ရူပါရုံနှစ်ခုကို နားလည်သောသူတို့အဖြစ်လည်း သူကို သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုသည် အရာတစ်ခု၏ အဆုံးကို အရာတစ်ခု၏ အစနှင့် ပြသတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် အခန်းတစ်ဆယ့်နှစ်၌ ပညာရှိတို့သည် နှစ်ပေါင်းနှစ်ထောင်သုံးရာ၏ ပရောဖက်ပြုချက်နှင့် ၎င်း၏ “အရှည်ဆုံးနှင့် နောက်ဆုံး” ကာလပရောဖက်ပြုချက်ဖြစ်သော နှစ်ပေါင်းနှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်တို့အကြားရှိ တိုက်ရိုက်ဆက်နွှယ်မှုကို နားလည်သောသူတို့ ဖြစ်ကြသည်။

ကျွန်ုပ်တို့သည် ဒံယေလ၏ နောက်ဆုံးသော ရူပါရုံအကြောင်း လေ့လာမှုကို နောက်ဆောင်းပါးတွင် ဆက်လက်ဆန်းစစ်သွားမည်။