ဒံယေလအနာဂတ္တိကျမ်း - အမှတ် ငါးဆယ့်သုံး

ပရောဖက်အပေါင်းတို့သည် မိမိတို့ အသက်ရှင်နေခဲ့သော ခေတ်ကာလများအကြောင်းထက် နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များအကြောင်းကို ပို၍ မိန့်တော်မူကြသည်။

ဒံယေလသည် နောက်ဆုံးကာလ၌ ပရောဖက်ဆိုင်ရာနှုတ်ကပတ်တော်အားဖြင့် မိမိတို့သည် ကွဲပြားဖြန့်ကျက်ခံခဲ့ကြောင်းကို တွေ့ရှိသိမြင်လာသော ဘုရားသခင်၏လူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုနေသည်။ ထိုအချက်ကို သူတို့ နိုးကြားသိမြင်လာသောအခါ၊ လေဝိဝတ္တရာကျမ်း အခန်း ၂၆ ၏ ဆုတောင်းချက်ကို ပြည့်စုံစေရန် လိုအပ်သကဲ့သို့၊ စမ်းသပ်ကာလမပိတ်သိမ်းမီ ချက်ချင်း ဖွင့်လှစ်ခံရသော နောက်ဆုံးပရောဖက်ဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက်ချက်ကို နားလည်ရန်အတွက် ဆုတောင်းချက်ကိုလည်း ပြည့်စုံစေရန် လိုအပ်သည်။ ဤအရာကို အခန်း ၂ တွင်ရှိသော ဒံယေလ၏ ဆုတောင်းချက်က ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ အကယ်၍လည်းကောင်း၊ အချိန်တန်လျှင်လည်းကောင်း သူတို့သည် ဒံယေလ၏ အတွေ့အကြုံထဲသို့ ဝင်ရောက်လာပါက၊ ကောင်းကင်တမန် ဂါဗြေလသည် သူတို့အား “ဉာဏ်ပညာနှင့် နားလည်ခြင်း” ကို ပေးရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ထိတွေ့မည်၊ အသိပေးမည်၊ ပြောဆိုမည်။ ပညာရှိသူတို့သည် ပရောဖက်ဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက်ချက်တစ်ရပ် ဖွင့်လှစ်ခံရသောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် “အသိပညာတိုးပွားခြင်း” ကို “နားလည်” သောသူများ ဖြစ်ကြသည်။

ဒံယေလအား စဉ်းစားဆင်ခြင်ရန် ပြောကြားထားသော ရူပါရုံသည် ပေါ်ထွန်းသည့် အသွင်အပြင်နှင့်ဆိုင်သော “mareh” ရူပါရုံဖြစ်သည်။ ဂါဗြေလသည် အခန်းကြီး ရှစ်တွင် ဒံယေလအား “mareh” ရူပါရုံကို နားလည်စေရန် ခန့်အပ်ခံထားရသော အမှုကို မပြီးစီးမီကပင် ထိုသို့ ပြောကြားခံခဲ့ရသည်။ အခန်းကြီး ကိုးတွင် သူသည် အနက်ဖွင့်ဆိုမှုကို အပြီးသတ်ရန် ပြန်လည်လာခဲ့သည်။ အခန်းကြီး ကိုးတွင် ဒံယေလသည် ဗာဗုလုန်နိုင်ငံ၏ အချိန်ကာလ၌ မနေထိုင်တော့ဘဲ မီဒို-ပေရရှန် အင်ပါယာ၏ သမိုင်းအတွင်း၌ ရှိနေသည်။

ဂါဗြေလသည် ဒံယေလကို “အကြောင်းအရာကို နားလည်လော့” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ “ဗျာဒိတ်ကို ဆင်ခြင်လော့” ဟူ၍လည်းကောင်း ညွှန်ကြားသောအခါ၊ ဒံယေလအား ကျင့်သုံးစေလိုသော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခွဲခြားသတ်မှတ်မှု၏ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ကို သူက သတ်မှတ်ပြသနေခြင်းဖြစ်သည်။ “နားလည်” ဟူ၍လည်းကောင်း “ဆင်ခြင်” ဟူ၍လည်းကောင်း ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးနှစ်လုံးသည် ဟီဘရူးစကားလုံးတစ်လုံးတည်းပင် ဖြစ်သည်။ ထိုစကားလုံးမှာ “biyn” ဖြစ်ပြီး၊ အဓိပ္ပာယ်မှာ စိတ်အားဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းဟု ဆိုလိုသည်။ “အကြောင်းအရာ” ဟူ၍ ဘာသာပြန်ထားသော ဟီဘရူးစကားလုံးမှာ “dabar” ဖြစ်ပြီး၊ “နှုတ်ကပတ်တော်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဂါဗြေလသည် ဒံယေလနှင့် နောက်ဆုံးသောကာလ၌ သူကိုယ်စားပြုသောသူတို့အား သမ္မာတရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို မှန်ကန်စွာ ပိုင်းခြားဝေဖန်ကြရန် အသိပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။

“matter” ဟူသောစကားလုံးကို ဒံယေလအနာဂတ္တိကျမ်း အခန်း ၁၀၊ အခန်းငယ် ၁ တွင်လည်း ဒံယေလက အသုံးပြုထားပြီး၊ ထိုနေရာ၌ ၎င်းကို “thing” ဟု သုံးကြိမ် ဘာသာပြန်ထားသည်။

ဤကျမ်းပိုဒ်တွင် “ရူပါရုံ” ဟူသောစကားလုံးသည် ပေါ်ထွန်းသဏ္ဍာန်ဆိုင်ရာ “mareh” ရူပါရုံကို ဆိုလိုပြီး၊ ဒံယေလသည် အရာဝတ္ထု (အမှုကိစ္စ) ကိုလည်းကောင်း၊ ရူပါရုံ (“mareh”) ကိုလည်းကောင်း နားလည်မှုရှိခဲ့သည်။ အခန်း ၉ ၏ နှစ်ဆယ့်သုံးပိုဒ်တွင် ဂါဗြေလက ဒံယေလအား အမှုကိစ္စနှင့် ရူပါရုံကို မှန်ကန်စွာ ခွဲခြားသဘောပေါက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့ပြီး၊ အခန်း ၁၀ ၏ ပထမပိုဒ်တွင်လည်း သူသည် အမှုကိစ္စ (အရာ) နှင့် ရူပါရုံ (“mareh”) နှစ်မျိုးစလုံးကို နားလည်မှုရှိသည်။ ဂါဗြေလသည် အခန်း ၉ တွင် ဒံယေလအား အမှုကိစ္စနှင့် ရူပါရုံတို့အကြားရှိ ကွာခြားချက်ကို သိမြင်၍ မှန်ကန်စွာ ပိုင်းခြားနားလည်စေရန် အသိပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။ ရူပါရုံသည် “mareh” ရူပါရုံဖြစ်ပြီး၊ “အမှုကိစ္စ” သို့မဟုတ် “အရာ” သည် “chazon” ရူပါရုံဖြစ်သည်။

အခန်းရှစ်တွင် ဗျာဒိတ်နှစ်ခုစလုံးကို သတ်မှတ်ဖော်ပြထားပြီး၊ ဒံယေလသည် “chazon” ဗျာဒိတ်ကို နားလည်လိုခဲ့သော်လည်း၊ ဂါဗြေလအား ဒံယေလကို “mareh” ဗျာဒိတ်ကို နားလည်စေရန် ညွှန်ကြားခံရသောကြောင့် ခွဲခြားချက်တစ်ရပ်ကိုလည်း မှတ်သားထားသည်။ ဂါဗြေလသည် ဒံယေလကို “matter” နှင့် “vision” ကို နားလည်စေမည့် မိမိ၏လုပ်ငန်းကို စတင်သောအခါ၊ ၎င်းတို့သည် မတူညီသော ဗျာဒိတ်နှစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ဒံယေလအား သတိပြုမှတ်သားစေသည်။

ဂါဗြေလသည် မိမိက ဒံယေလအား ပေးအပ်မည့် အနက်ဖော်ပြချက်တွင် “chazon” ရူပါရုံ၏ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် “mareh” ရူပါရုံ၏ အစိတ်အပိုင်းများ နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဒံယေလက သိမြင်စေလိုခဲ့သည်။ ထိုအနက်ဖော်ပြချက်သည် ရူပါရုံနှစ်ခုလုံးကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းမည်ဖြစ်ပြီး၊ သန့်ရှင်းရာဌာနနှင့် စစ်တပ်ကို ခြေဖြင့်နင်းချေဖျက်ဆီးခြင်းကို ဆိုင်သော ရူပါရုံကို၊ 1844 ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ 22 ရက်နေ့တွင် အလွန်သန့်ရှင်းရာဌာန၌ ခရစ်တော် ပေါ်ထွန်းတော်မူခြင်းသို့ ဦးတည်စေသော ရူပါရုံမှ မှန်ကန်စွာ ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန်မှာ ဒံယေလ၏ တာဝန်ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဂါဗြေလသည် ခရစ်မပေါ်မီ ၄၅၇ ခုနှစ်၌ အာတဇေရက္ဇေမင်း၏ အမိန့်တော်ထုတ်ပြန်ခြင်းမှစ၍၊ ယုဒလူမျိုးတို့အတွက် အထူးသတ်မှတ်ထားသော ညနေနှင့် နံနက်ရူပါရုံ၏ နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်သုံးရာထဲမှ “ဖြတ်ထုတ်ထားသော” နှစ်ပေါင်း လေးရာကိုးဆယ် ရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ယခု ကိုးကားခဲ့သော အခန်းငယ်များတွင် “သတ်မှတ်သည်” ဟူသောစကားလုံးကို သုံးကြိမ် ဖော်ပြထားသော်လည်း၊ ထိုအခန်းငယ်များ၌ “သတ်မှတ်သည်” ဟူ၍ ဘာသာပြန်ထားသော ဟီဘရူးစကားလုံးနှစ်မျိုး မတူညီစွာ ပါရှိသည်။ “သတ်မှတ်သည်” ဟူသောစကားလုံးကို ပထမဆုံး ဖော်ပြထားသည်မှာ အခန်းငယ် ၂၄ တွင်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုဟီဘရူးစကားလုံးမှာ “chathak” ဖြစ်၍ “ဖြတ်ထုတ်သည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

ဤအချက်သည် ဣသရေလအမျိုးအား အာတဇေရဇ်၏ တတိယအမိန့်မှ စတင်သော စမ်းသပ်ကာလတစ်ရပ် ပေးအပ်ခံခဲ့ရပြီး၊ ထိုကာလသည် အေဒီ ၃၄ ခုနှစ်တွင် စတီဖင်ကို ကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်သတ်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ လေးရာကိုးဆယ်နှစ်သည် “ဖြတ်ထုတ်ထားသော” ကာလဖြစ်ပြီး၊ နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်သုံးရာ ဆိုသည့် ပိုမိုရှည်လျားသော ပရောဖက်ပြုကာလအတွင်း ပါဝင်သော ပိုတိုသော ပရောဖက်ပြုကာလတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ “လေးရာကိုးဆယ်” ဟူသော အရေအတွက်သည် စမ်းသပ်ကာလ၏ သင်္ကေတဖြစ်ကြောင်းကို ယေရှုက သက်သေခံတော်မူခဲ့သည်။

ခွင့်လွှတ်ခြင်း၌ အဆုံးတစ်ခုရှိပြီး၊ ထိုအဆုံးကို “လေးရာကိုးဆယ်” ဟူသော ကိန်းဂဏန်းဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ “လေးရာကိုးဆယ်” နှစ်သည် ယုဒလူမျိုးတို့အတွက် သူတို့ လွတ်မြောက်ခြင်းမှစ၍ စတေဖန်ကို ကျောက်ခဲဖြင့်ပစ်သတ်သောအချိန်၌ စမ်းသပ်ခန့်ကာလ၏ ခွက်ကို ပြည့်စုံစေသည့်တိုင်အောင် ခွင့်ပြုထားသော စမ်းသပ်ကာလတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ “လေးရာကိုးဆယ်” နှစ်သည် လေဝိဝတ္တု အခန်းနှစ်ဆယ့်ခြောက်ရှိ “ခုနစ်ဆ” ဟူသော ကျိန်ခြင်းနှင့်လည်း ဆက်နွှယ်နေသည်။ မြေသည် မိမိ၏ ဥပုသ်နေ့များကို ခံစားရခြင်းအကြောင်းကို ရည်ညွှန်းထားသောနေရာသည် သမ္မာကျမ်းစာတွင် နှစ်နေရာသာ ရှိသည်။ ပထမတစ်နေရာမှာ လေဝိဝတ္တု အခန်းနှစ်ဆယ့်ခြောက်တွင် တွေ့ရသည်။

အခန်းနှစ်ဆယ့်ခြောက်၌ လေးကြိမ်ရည်ညွှန်းထားသော “ခုနစ်ကာလ” ၏ဒဏ်ခတ်ခြင်းသည်၊ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးတော်တို့ ပျံ့နှံ့ကွဲပြားစေခြင်းခံရသောအခါ၊ ထိုအချိန်၌ မြေသည် “မိမိ၏ဥပုသ်နေ့များကို ပျော်မွေ့ရလိမ့်မည်” ဟု ဖော်ပြထားသည့်အချက်ကို သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်သည်။ ဒံယေလနှင့် သတ္တိရှိသူသုံးဦးတို့သည် မောရှေ၏ ကျိန်စာ ပြည့်စုံခြင်းအတိုင်း ရန်သူတို့၏ပြည်သို့ ပျံ့နှံ့စေခြင်းခံခဲ့ရကြပြီး၊ ထိုနှစ်ခုနစ်ဆယ်ကြာ ပျံ့နှံ့ကွဲပြားခြင်းသည် နှစ်နှစ်ထောင့်ငါးရာနှစ်ဆယ်ကြာ ပျံ့နှံ့ကွဲပြားခြင်း၏ သင်္ကေတပုံဥပမာဆိုင်ရာ သင်ခန်းစာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ယေဇဗေလ၏ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းအချိန်ကာလအတွင်း ဧလိယ၏ သုံးနှစ်ခွဲကြာ မိုးခေါင်ခြင်းနှင့် ဆင်တူသော ပရောဖက်ပြုထားသည့် ပုံဥပမာဆိုင်ရာ သင်ခန်းစာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ထိုသုံးနှစ်ခွဲသည် ပရောဖက်ပြုထားသည့် သုံးနှစ်ခွဲကို ကိုယ်စားပြုခဲ့ပြီး၊ ထိုကာလသည် အေဒီ 538 ခုနှစ်မှ 1798 ခုနှစ်အထိ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအာဏာအုပ်စိုးမှု နှစ်တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်နှင့် ညီမျှသည်။ နှစ်ခုနစ်ဆယ်သည် “ခုနစ်ကာလ” ၏ သင်္ကေတတစ်ရပ် ဖြစ်သကဲ့သို့၊ သုံးနှစ်ခွဲသည်လည်း နှစ်တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်ကြာ တောကန္တာရကာလ၏ သင်္ကေတတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ယေရမိက သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သော ဒံယေလ၏ အကျဉ်းချခံရသည့် နှစ်ခုနစ်ဆယ်ကာလသည် “လေးရာကိုးဆယ်” နှစ်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။

မြေသည် မိမိ၏ ဥပုသ်နေ့များကို ခံစားရကြောင်း သမ္မာကျမ်းစာ၌ ဖော်ပြထားသည့် ကိုးကားချက်နှစ်ခုသာရှိပြီး၊ ထိုနှစ်ခုစလုံးသည် ဘုရားသခင်၏လူမျိုးတော် ပြန့်ကျဲသွားခြင်းနှင့်လည်းကောင်း၊ မြေသည် မိမိ၏ ဥပုသ်နေ့များကို ခံစားနိုင်ရန် အချိန်ကာလတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုသော အနှစ်ခုနစ်ဆယ်သော အကျဉ်းချခံရမှုနှင့်လည်းကောင်း ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။ ယင်းသည် ယုဒလူတို့က မြေကို အနားယူခွင့်မပြုခဲ့သော ဥပုသ်နှစ်များ၏ အရေအတွက်နှင့် တိတိကျကျ ကိုက်ညီသည်။ မြေသည် အနှစ်ခုနစ်ဆယ် အနားယူခဲ့ခြင်းသည်၊ မြေကို အနားယူစေရန် ပညတ်တော်ကို ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်ခဲ့ခြင်း အကောင်အထည်ဖော်ပြီးခဲ့သော စုစုပေါင်းနှစ်များကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ရိုးရှင်းသော တွက်ချက်မှုအရ “လေးရာကိုးဆယ်” နှစ်ကြာ ပုန်ကန်မှုအတွင်း မြေသည် အနားမယူခဲ့သော နှစ်ပေါင်း စုစုပေါင်း ခုနစ်ဆယ် ရှိမည်ဖြစ်သည်။

နှစ်နှစ်ရာသုံးဆယ်အနက်မှ လေးရာကိုးဆယ်နှစ်ကို ယုဒလူမျိုးတို့အတွက် စမ်းသပ်ခြင်းကာလအဖြစ် သီးခြားသတ်မှတ်ထားခဲ့ပြီး၊ ထို “လေးရာကိုးဆယ်” နှစ်သည် လေဝိရာကျမ်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်ပါ “ခုနစ်ကြိမ်” ၏ ပြန့်ကျဲခြင်းနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်နွှယ်လျက်ရှိသည်။

နင်းချေဖျက်ဆီးခြင်းနှင့်ဆိုင်သော “chazon” ရူပါရုံနှင့် နှစ်နှစ်ထောင်သုံးရာ ကုန်ဆုံးချိန်၌ ပေါ်ထွန်းလာခြင်းနှင့်ဆိုင်သော “mareh” ရူပါရုံတို့သည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကွဲပြားခြားနားကြသော်လည်း၊ ၎င်းတို့အကြား တိုက်ရိုက်ဆက်နွှယ်မှု ရှိသည်။ ဒံယေလကဲ့သို့ပင်၊ ဘုရားသခင်၏လူတို့သည် ထိုရူပါရုံနှစ်ခုကို မှန်ကန်စွာ ခွဲခြားနားလည်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ တစ်ပြိုင်နက်တည်းတွင် ၎င်းတို့အချင်းချင်း၏ ဆက်နွှယ်မှုကိုလည်း အသိအမှတ်ပြုရမည် ဖြစ်သည်။ ယုဒလူတို့အား ပြန်လည်သွားရောက်၍ ယေရုရှလင်မြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခွင့်ပြုသော အမိန့်ပြန်တမ်းသုံးရပ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့သည့် သိမ်းသွားခြင်းအနှစ် ခုနစ်ဆယ်သည်၊ မြေကြီးကို အနားပေးရမည့် ပဋိညာဉ်ကို ဆန့်ကျင်၍ ယုဒလူတို့၏ ပုန်ကန်မှု “လေးရာကိုးဆယ်” နှစ်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။

တတိယအမိန့်တော်က သူတို့ပြန်လည်သွားရောက်၍ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် အခွင့်အရေးကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသောအခါ၊ သူတို့၏မနာခံမှုကြောင့် ယေရုရှလင်မြို့ပျက်စီးခြင်းနှင့် သူတို့အရပ်ရပ်သို့ ကွဲပြားပျံ့နှံ့ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် အချိန်ကာလတူညီသည့်ကာလအတွင်း သူတို့ကို စမ်းသပ်ခံရသကဲ့သို့၊ စမ်းသပ်ခွင့်ကာလအဖြစ် “လေးရာကိုးဆယ်” နှစ်ကို ပေးအပ်ခဲ့ကြသည်။ ဒုတိယ “လေးရာကိုးဆယ်နှစ်” ကာလ၏ အဆုံးတွင်၊ သူတို့၏မနာခံမှုသည် တစ်ဖန် ယေရုရှလင်မြို့ပျက်စီးခြင်းနှင့် သူတို့ကို တစ်ပါးအမျိုးသားများအကြား ကွဲပြားပျံ့နှံ့စေခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းလာမည်ဖြစ်သည်။

နှစ်ခုနစ်ဆယ်ကြာသော ချုပ်နှောင်သိမ်းဆည်းခြင်းအဖြစ်သို့ ပျံ့နှံ့ကွဲပြားသွားရခြင်းမတိုင်မီတွင် “လေးရာကိုးဆယ်” နှစ်ကြာ ပုန်ကန်မှုရှိခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ထိုနှစ်ခုနစ်ဆယ်ကြာသော ချုပ်နှောင်သိမ်းဆည်းခြင်း၏နောက်တွင်လည်း နောက်ထပ် “လေးရာကိုးဆယ်နှစ်” ကြာသော ပုန်ကန်မှုတစ်ရပ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

မြေသည် အနားယူသော အနှစ် ခုနစ်ဆယ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် ပထမ “လေးရာကိုးဆယ်” နှစ်ကာလသည် ယေရုရှလင်မြို့ ဖျက်ဆီးခံရခြင်းနှင့်အတူ အဆုံးသတ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်သုံးရာထဲမှ ဖြတ်ထုတ်ထားသော “လေးရာကိုးဆယ်” နှစ်၏ အဆုံးတွင်လည်း ယေရုရှလင်မြို့သည် တစ်ဖန် ဖျက်ဆီးခံရပြန်သည်၊ အကြောင်းမူကား ယေရှုသည် အရာတစ်ခု၏ အဆုံးကို အရာတစ်ခု၏ အစနှင့် အမြဲတမ်း ပုံဖော်ပြသတော်မူသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

အမှန်တကယ် ဣသရေလ၏ အမှန်တကယ် ဗာဗုလုန်၌ နှစ်ပေါင်း ခုနစ်ဆယ်ကြာ သုံ့ပန်းဖြစ်ခြင်းသည် “ခုနစ်ကာလ” တစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့ခြင်း၏ သင်္ကေတတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ Sister White သည်လည်း အမှန်တကယ် ဣသရေလ၏ အမှန်တကယ် ဗာဗုလုန်၌ နှစ်ပေါင်း ခုနစ်ဆယ်ကြာ သုံ့ပန်းဖြစ်ခြင်းကို ဝိညာဉ်ရေးရာ ဣသရေလ၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ ဗာဗုလုန်၌ နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင် နှစ်ရာ ခြောက်ဆယ်ကြာ သုံ့ပန်းဖြစ်ခြင်း၏ ပုံရိပ်တစ်ရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။

နှစ် ၅၃၈ မှ ၁၇၉၈ အထိရှိသော တစ်ထောင် နှစ်ရာ ခြောက်ဆယ်နှစ်သည် “ခုနစ်ကာလ” ၏ ပုံဆောင်အမျိုးအစားတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ နှစ်ခုနစ်ဆယ်၏ အဆုံးတွင် ယုဒလူတို့သည် ယေရုရှလင်မြို့ကို ပြန်လည်ထူထောင်၍ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ပြန်လာကြသည်။ အမိန့်ထုတ်ပြန်ချက် သုံးရပ်အတွင်း၌ သူတို့၏ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာမှုသည် ၁၈၄၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အလွန်သန့်ရှင်းရာဌာန၌ ခရစ်တော် ပေါ်ထွန်းလာခြင်းသို့ ဦးတည်သော “mareh” ရူပါရုံ၏ နှစ် နှစ်ထောင်သုံးရာကာလ၏ အစပြုချိန် (ခရစ်မတိုင်မီ ၄၅၇) ကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ အမိန့်ထုတ်ပြန်ချက် သုံးရပ်သည် ပရောဖက်ပြုကာလ၏ အစကို အမှတ်အသားပြုခဲ့ပြီး၊ ပရောဖက်ပြုကာလ စတင်ရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ချက် သုံးရပ်စလုံး လိုအပ်ခဲ့သည်၊ သို့သော် သူတို့သည် ကုရုမင်း၏ ပထမအမိန့်ဖြင့်ပင် ပြန်လာ၍ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းကို စတင်ခဲ့ကြသည်။

၁၇၉၈ ခုနှစ်မှ ၁၈၄၄ ခုနှစ်အထိ၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ ကောင်းကင်တမန်သုံးပါးသည် ပရောဖက်ပြုသမိုင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး၊ အမိန့်ပြန်တမ်းသုံးချက်သည် နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်သုံးရာ ပရောဖက်ပြုချက်၏ အစကို မှတ်သားပေးခဲ့သကဲ့သို့၊ ထိုကောင်းကင်တမန်သုံးပါးသည် ထိုပရောဖက်ပြုချက်၏ နိဂုံးကို မှတ်သားပေးခဲ့ကြသည်။ ပရောဖက်ပြုကာလသည် တတိယကောင်းကင်တမန် ရောက်ရှိလာခြင်းနှင့်အတူ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖြစ်သည်မှာ ယေရှုသည် အရာတစ်ခု၏ အဆုံးကို အရာတစ်ခု၏ အစနှင့် အစဉ်အမြဲ ဆက်စပ်သတ်မှတ်တော်မူသောကြောင့်၊ ထိုကာလသည် တတိယအမိန့်ပြန်တမ်း ရောက်ရှိလာခြင်းနှင့်အတူ အစပြုခဲ့သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

ယုဒလူမျိုးတို့သည် ပထမအမိန့်တော်အောက်တွင် ပြန်လည်လာကြပြီး၊ ဒုတိယအမိန့်တော်၏ သမိုင်းတွင် သူတို့သည် ဗိမာန်တော်ကို အပြီးသတ်တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ တတိယကောင်းကင်တမန်သည် ၁၈၄၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး၊ ထိုနေ့မတိုင်မီ မီလာရိုက်တို့သည် မိမိတို့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ဝိညာဉ်ရေးဗာဗုလုန်မှ ထွက်လာခဲ့သော ဝိညာဉ်ရေးဗိမာန်တော်ကို အပြီးသတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဗိမာန်တော်သည် ပြီးစီးရမည်ဖြစ်ခဲ့၏၊ အကြောင်းမူကား ၁၈၄၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပဋိညာဉ်၏ သံတမန်သည် မိမိ၏ဗိမာန်တော်သို့ ရုတ်တရက် ကြွလာရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုဗိမာန်တော်မှာ ၁၈၄၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ပဋိညာဉ်ဝင်ခဲ့ကြသော မီလာရိုက်လူမျိုးဖြစ်ပြီး၊ ပေတရုကလည်း သူတို့ကို ဗိမာန်တော်ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

မီလ်လာရိုက် ဗိမာန်တော်ကို 1798 ခုနှစ်မှ 1844 ခုနှစ်အထိ တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး၊ ထိုကာလသည် လေးဆယ့်ခြောက်နှစ်ဖြစ်သည်၊ သို့မဟုတ် ပရောဖက်ပြုချက်အရ သုံးရက်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမူကား ခရစ်တော်က ဗိမာန်တော်တစ်ဆောင်ကို ပြန်လည်ထူထောင်ရန် သုံးရက်ကြာကြောင်း ဖော်ပြထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

မလခိကျမ်း၌ ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ ပဋိညာဉ်၏ သတင်းပို့သူသည် မိမိ၏ဗိမာန်တော်သို့ ရုတ်တရက် ရောက်လာသောအခါ၊ ခရစ်တော်သည် ဗိမာန်တော်ကို သန့်စင်တော်မူခဲ့သည့် ယောဟန်ကျမ်းမှ ယခုပင် ဖော်ထုတ်ပြခဲ့သော အခန်းပိုဒ်တွင် ထိုဟောကိန်းသည် ပြည့်စုံခဲ့ကြောင်းကို Sister White က ဖော်ပြထားသည်။

ယောဟန်ခရစ်ဝင် အခန်း ၂ တွင် ဖော်ပြထားသော ဗိမာန်တော်သည် တည်ဆောက်ရန် လေးဆယ့်ခြောက်နှစ် ကြာခဲ့ပြီး၊ ယေရှုက ဖျက်ဆီးခံထားရသော ဗိမာန်တော်ကို သုံးရက်အတွင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်မည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်မှ ၁၈၄၄ ခုနှစ်အထိမှာ လေးဆယ့်ခြောက်နှစ် ဖြစ်ပြီး၊ ထိုကာလသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၄ ၌ ဖော်ပြထားသော ကောင်းကင်တမန် သုံးပါး၏ (ရက်များ၏) ရောက်ရှိလာခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။ ထိုအရာသည် နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင့်သုံးရာဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်ကို စတင်စေခဲ့သော အမိန့်သုံးရပ်အားဖြင့် အရိပ်သဏ္ဍာန်ပြုထားပြီး ဖြစ်သည်။ လေးဆယ့်ခြောက်နှစ်ကာလသည် ခရစ်တော်က မီလာရိုက် ဗိမာန်တော်ကို ပြန်လည်ထူထောင်တော်မူခဲ့သော ကာလဖြစ်သည်။ အကြောင်းမူကား၊ ထိုအချိန်မတိုင်မီ ဝိညာဉ်ရေးရာ သန့်ရှင်းရာဌာနနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ ဣသရေလတို့သည် ဝိညာဉ်ရေးရာ ဗာဗုလုန်၏ နင်းချေခြင်းကို ခံခဲ့ရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ခရစ်တော်သည် မိမိ၏ဓမ္မအမှုအစတွင် ပသခါပွဲကာလ၌ ဗိမာန်တော်ကို သန့်စင်တော်မူသောအခါ၊ မာလခိကျမ်း၌ ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ပဋိညာဉ်၏သတင်းပို့သူသည် မိမိ၏ဗိမာန်တော်သို့ ရုတ်တရက် ကြွလာမည်ဟု ဆိုသော ပရောဖက်ပြုချက်ကို ပြည့်စုံစေတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နေ့တွင်လည်း ခရစ်တော်သည် မိမိ၏ဗိမာန်တော်သို့ ရုတ်တရက် ကြွလာတော်မူခဲ့ပြီး၊ ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသော မိမိ၏ဗိမာန်တော်ကို တည်ဆောက်ရန် အနှစ်လေးဆယ့်ခြောက်နှစ် ယူခဲ့ရသည်။

ပထမအမျက်တော်ကာလသည် 1798 ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးအမျက်တော်ကာလ၏ အဆုံးသည် 1844 ခုနှစ်ဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်သည် မီလာရိုက်ဗိမာန်တော်ကို ထူထောင်တော်မူခဲ့သော လေးဆယ်ခြောက်နှစ်ကာလ၏ အစသည် အဆုံးကို ပုံဖော်ပြသခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ အစနှင့် အဆုံး နှစ်ရပ်စလုံးသည် ဘုရားသခင်၏ မိမိလူမျိုးအပေါ်ရှိ အမျက်တော်၏ အဆုံးသတ်ခြင်းဖြင့် အမှတ်အသားပြုခံရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယေရှုသည် အရာတစ်ခု၏ အဆုံးကို အရာတစ်ခု၏ အစနှင့် အမြဲတစေ ဆက်စပ်ဖော်ထုတ်တော်မူသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

နောက်ဆောင်းပါးတွင် ဒံယေလအား ဂါဗြေလ ပေးခဲ့သော ညွှန်ကြားချက်အပေါ် ကျွန်ုပ်တို့၏ လေ့လာမှုကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သွားမည်။