ဒံယေလကျမ်း - အမှတ် ငါးဆယ့်ခြောက်

သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်တွင် ဖော်ပြထားသော နိုင်ငံတော်များ၏ နောက်ဆုံးပုံရိပ်ကို ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၇ တွင် တွေ့ရသည်။ ထိုအခန်း၏ အခန်းငယ် ၃ တွင် ကောင်းကင်တမန်က မြေကြီး၏ ဘုရင်များနှင့်အတူ “မတရားသောအကျင့်” ကို ကျူးလွန်ခဲ့ပြီး “ရေများစွာ” ပေါ်၌ ထိုင်လျက်ရှိသော ပရောဖက်ပြုချက်၏ “အကြီးမားဆုံး ပြည့်တန်ဆာမ” ၏ တရားစီရင်ခြင်းကို ယောဟန်အား ပြသနိုင်ရန်အတွက် ယောဟန်ကို “တောကန္တာရ” သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။

ယောဟန်၏ ကိုယ်ပိုင်စကားအရ “တောကန္တာရ” သည် အေဒီ ၅၃၈ ခုနှစ်မှ ၁၇၉၈ ခုနှစ်၌ အဆုံးကာလသို့ရောက်သည်တိုင်အောင် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာအုပ်စိုးမှု၏ တစ်ထောင့်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်နှစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ဝိညာဉ်တော်၌ ယောဟန်သည် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ၏ အုပ်ချုပ်မှု နှစ်တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ် ကာလအတွင်းသို့ ပို့ဆောင်ခံရ하였다။ ထိုနှစ်များကို ယေဇဗေလ၊ အာဟပ်နှင့် ဧလိယတို့၏ သမိုင်းကာလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော မိုးခေါင်ခြင်း သုံးနှစ်ခွဲက သင်္ကേതပြုထားခဲ့သည်။ ထိုနှစ်များသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖွဲ့အစည်းသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်၌ သေစေနိုင်သော ဒဏ်ရာကို ခံရသည်အထိ ဆက်လက်တည်ရှိရမည်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမူကား ထိုအရာသည် ပထမအမျက်ထွက်ခြင်း၏ အဆုံး၌ ဖြစ်ပေါ်ရမည်ဟု “သတ်မှတ်ထား” ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုပထမအမျက်ထွက်ခြင်းသည် သန့်ရှင်းရာဌာနနှင့် စစ်တပ်အပေါ်သို့ ပဂန်ဝါဒနှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းဝါဒ ဟူသော ပျက်စီးစေသော အာဏာနှစ်ရပ်အားဖြင့် ကျရောက်စေခဲ့သော စစ်ပွဲ၏ အဆုံးဖြစ်သည်။ ဤအချက်အလက်များအားလုံးကို မကြာသေးမီက ဆောင်းပါးများတွင် ဖော်ပြပြီးဖြစ်သည်။

“ပြည့်တန်ဆာကြီး” ဟူသည်မှာ ဣရှာယ၏ တုရုမြို့ပြည့်တန်ဆာကို ဆိုလိုသည်။ ထိုမိန်းမသည် “ဘုရင်တစ်ပါး၏နေ့ရက်များ” ဟုဆိုသော သင်္ကေတဆိုင်ရာ ခုနစ်ဆယ်နှစ်ကာလအတွက် မေ့လျော့ခြင်းခံရရန်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမိုင်းသည် သင်္ကေတဆိုင်ရာ ထိုခုနစ်ဆယ်နှစ်၏ သမိုင်းပင်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုကာလကို သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ ပထမနိုင်ငံဖြစ်သော ဗာဗုလုန်၏ အာဏာစိုးမိုးစဉ်ကာလအတွင်း အကျဉ်းချခံရသော ခုနစ်ဆယ်နှစ်က ကြိုတင်ပုံဖော်ပြထားခဲ့သည်။ ထိုသမိုင်းကာလအတွင်း တုရုမြို့၏ ပြည့်တန်ဆာကြီးသည် မေ့လျော့ခြင်းခံရရန်ဖြစ်သည်။ ထိုသမိုင်း၏ အဆုံး၌မူ သူမကို ပြန်လည်အောက်မေ့ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ တစ်ဖန် ထွက်၍ မိမိ၏သီချင်းများကို သီဆိုလျက် မြေကြီး၏ဘုရင်များနှင့် မတရားမေထုန်ပြုရမည်ဖြစ်သည်။ ယောဟန်သည် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ၏ တရားစီရင်ခြင်းကို မြင်ရစေရန် ပုပ်ရဟန်းမင်းအုပ်ချုပ်မှု၏ သမိုင်းအတွင်းသို့ ဝိညာဉ်အားဖြင့် ခေါ်ဆောင်ခြင်းခံရသည်။ မတရားမေထုန်ပြုသော ယဇ်ပုရောဟိတ်၏ သမီးတစ်ဦးအတွက် စီရင်ချက်မှာ မီးဖြင့် မီးရှို့ခံရရန်ဖြစ်သည်။

နောက်ဆုံးသော ဘေးဒဏ်ခုနစ်ပါးအနက် တစ်ပါးကို သွန်းလောင်းခဲ့သော ကောင်းကင်တမန်တော်တစ်ပါးက ယောဟန်အား ပေးခဲ့သော မဟာပြည့်တန်ဆာ၏ တရားစီရင်ခြင်းဆိုင်ရာ ရူပါရုံ၌၊ သူမသည် မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေခြင်းခံရမည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် လောကတစ်ခုလုံးကို သားရဲအား ကိုးကွယ်စေရန် လှည့်ဖြားသည့်အခါ၊ သားရဲသည်လည်း အကြီးမားသော ပြည့်တန်ဆာပင် ဖြစ်သကဲ့သို့၊ အကြီးမားသော ပြည့်တန်ဆာသည် ထိုင်လျက်ရှိသော ရေများမှာ လောကီလူမျိုးများဖြစ်ကြပြီး၊ ထိုသူတို့သည် သူမ၏ အာဏာအောက်သို့ ဆောင်ကြဉ်းခံရကြမည်။ ထို့နောက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၇ ၏ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ဖော်ပြထားသော ဘုရင်ဆယ်ပါးအနက် အမြင့်ဆုံးဘုရင် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဤပုံဆောင်ချက်၌ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ပြည့်တန်ဆာနှင့် ပထမဦးစွာ မတရားသော မေထုန်ကို ပြုသော ဘုရင်ကို ကိုယ်စားပြုသော်လည်း၊ ထို့နောက် သူမသည် ထိုအမှုကို ဘုရင်အပေါင်းတို့နှင့်အတူ ပြီးမြောက်စေမည်ဖြစ်သည်။

ဘုရင်များစွာအနက် ပထမဆုံးသောဘုရင်ကို၊ သီယာတီရအသင်းတော်၌ ယေဇဗေလဟု ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသော မဟာပြည့်တန်ဆာနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သူ အာဟပ်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ ယေဇဗေလ၏ တရားစီရင်ခြင်းကို—အဆိုပါ မဟာပြည့်တန်ဆာ၏ တရားစီရင်ခြင်းကို—အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အာဏာအားဖြင့် အသင်းတော်နှင့် အစိုးရ မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုအတွင်းသို့ အတင်းအကျပ် သွတ်သွင်းခံရမည့် ဘုရင်ဆယ်ပါးက ပြီးမြောက်စေမည်။ ထိုဘုရင်များသည် ပြည့်တန်ဆာအပေါ် မိမိတို့၏ မုန်းတီးမှုရှိနေသော်လည်း၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာစနစ်အား လောကကို အုပ်စိုးစေခြင်း (ရေများပေါ်၌ ထိုင်စေခြင်း) ကို ခွင့်ပြုရန် သဘောတူကြလိမ့်မည်။

“ဘုရင်ဆယ်ပါး” (ကုလသမဂ္ဂ) သည် အမှန်အားဖြင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာစနစ်ကို မုန်းတီးကြသော်လည်း၊ အခြေအနေများ၏ ဖိအားကြောင့် ကမ္ဘာကို တိုးတက်မြင့်မားလာသော ဘေးဒုက္ခများမှ ကယ်တင်နိုင်မည်ဟူသော အချည်းနှီးသော မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် မိမိတို့၏ ကာလတိုသာ တည်တံ့မည့် နိုင်ငံအာဏာကို ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အာဏာသို့ လွှဲအပ်ပေးကြရသည်။ သူမ၏ လှည့်ဖြားမှုကို သူတို့ သဘောပေါက်လာသောအခါ၊ လေဝိဝတ္တုကျမ်း၌ရှိသော ပညတ်တရား ပြည့်စုံစေရန် သူမကို မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေမည့် ကိရိယာအဖြစ် သူတို့သည် ဖြစ်လာကြသည်။

“ဘုရင်ဆယ်ပါး” သည် ဘုရားသခင်၏ နောက်ဆုံးသောကာလရှိ လူမျိုးတော်အပေါ် သူတို့ ဆောင်ရွက်သော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းအားဖြင့် “သိုးသငယ်နှင့် စစ်တိုက်ကြ” သည်။

ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာစနစ်အတွက် မြေကြီးပေါ်ရှိ မင်းကြီးတို့က ဆောင်ရွက်သော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းသည်လည်း ခရစ်တော်ကို ကားတိုင်ပေါ်၌ ပြုခဲ့ကြသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။

ခရစ်တော်ကို လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်၌ ရိုက်သတ်စဉ် ကိုယ်တော်ကို ဆန့်ကျင်၍ ထကြွခဲ့သော “မြေကြီး၏ ရှင်ဘုရင်များ” သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၇ ၌ ဖော်ပြထားသော “ရှင်ဘုရင် ဆယ်ပါး” ကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ ထိုသူတို့သည် ကိုယ်တော်၏ လူမျိုးတော်ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းအားဖြင့် သိုးသငယ်ကို တစ်ဖန် စစ်တိုက်ကြ၏။ လက်ဝါးကပ်တိုင်၌ ထိုရှင်ဘုရင်များသည် ခရစ်တော်ကို “ဝိုင်းရံ” ခဲ့ကြသော “လူဆိုးတို့၏ အစုအဝေး” ဖြစ်ကြပြီး၊ နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်ကာလ၌ ကိုယ်တော်၏ လူမျိုးတော်နှင့်လည်း ထိုသို့ပင် ပြုကြလိမ့်မည်။

မဟာပြည့်တန်ဆာမကို တရားစီရင်ခြင်းသို့ ဆောင်ကြဉ်းသော ဘုရင်ဆယ်ပါးသည်၊ သူမသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်၏ သမီးဟု မိမိကိုယ်ကို ကြေညာဝန်ခံသော ပြည့်တန်ဆာမဖြစ်သောကြောင့်၊ သူမကို မီးဖြင့် မီးရှို့ကြလိမ့်မည်။ ထိုဘုရင်များကို “ခွေးများ” ဟူ၍လည်း ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားပြီး၊ ဘုရင်ဆယ်ပါးသည် မဟာပြည့်တန်ဆာမကို မီးဖြင့် မီးရှို့ရုံသာမက၊ သူမ၏ “အသားကိုလည်း စားကြလိမ့်မည်။” ယေဇဗေလ၏ သေခြင်းသည် သူမကို မြို့ရိုးပေါ်မှ ပစ်ချ၍ မြေပေါ်၌ ပြန့်ကျဲစေသောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ခွေးများလာ၍ သူမ၏အသားကို စားကြ၏။

ဆယ်ပါးသော ဘုရင်တို့သည် ကုလသမဂ္ဂဖြစ်ကြပြီး၊ ထိုတို့အနက် အဓိကဘုရင်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဖြစ်သည်။ ထိုသူတို့သည် ပုပ်ရဟန်းအာဏာစနစ်အပေါ် တရားစီရင်ခြင်းကို ယူဆောင်လာကြမည်ဖြစ်ပြီး၊ မီးဖြင့် သူမကို လောင်ကျွမ်းစေကာ သူမ၏အသားကို စားကြလိမ့်မည်။ ထိုတရားစီရင်ခြင်းကို ယောဟန်အား ပြသရန် ကောင်းကင်တမန်သည် လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုသို့ပြသနိုင်ရန် သူသည် ယောဟန်ကို တောကန္တာရကာလ၏ သမိုင်းထဲသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ သို့ရာတွင်၊ တောကန္တာရသမိုင်း၏ အမှတ်မရွေး တစ်နေရာသို့သာ မဟုတ်ဘဲ၊ ထိုကာလ၏ အဆုံးတိုင်အောင် သွားစေခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယောဟန်သည် တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်နှစ်ကာလ၏ အဆုံးတွင် ထားရှိခံခဲ့ရသည်မှာ ထင်ရှားသည်။ အကြောင်းမူကား၊ သူသည် ထိုမိန်းမကို မြင်သောအခါ၊ သူမသည် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်း၏ သွေးဖြင့် မူးယစ်နေပြီးသားဖြစ်သကဲ့သို့၊ ပြည့်တန်ဆာတို့၏ အမိဟူ၍လည်း အလျင်ကတည်းက သတ်မှတ်ခံထားရပြီးသားဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၇ တွင် ဖော်ပြထားသော “မဟာပြည့်တန်ဆာ” လည်းဖြစ်သော တိုင်ရုမြို့၏ ပြည့်တန်ဆာမသည်၊ နောက်တစ်ဖန် မိမိ၏ သီချင်းများကို သီဆို၍ မြေကြီးပေါ်ရှိ ဘုရင်များနှင့် ပြည့်တန်ဆာပြုမည့် အချိန်ရောက်သည်တိုင်အောင် မေ့လျော့ခြင်းခံရမည်ဖြစ်သည်။

၁၉၅၀ မတိုင်မီ ထုတ်ဝေခဲ့သည့် ယုံကြည်စိတ်ချရသော အဘိဓာန် မည်သည့်အုပ်မဆို ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၇ တွင် နီမောင်းသောအဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ထားသည့် မိန်းမသည် ရောမကက်သလစ်အသင်းတော်၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ယနေ့တွင် ကမ္ဘာသည် ကက်သလစ်အသင်းတော်ကို ခရစ်ယာန်အသင်းတော်တစ်ပါးဟု ယူဆလျက်ရှိသည်။ ကမ္ဘာသည် သူမ၏ အမှန်တကယ်ဖြစ်သော အဘယ်သူဖြစ်သည်ကို မေ့လျော့သွားပြီ။

ယောဟန်သည် ထိုမိန်းမကို မြင်သောအခါ အမှောင်ခေတ်တို့၏ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းသည် အဆုံးသို့ ရောက်နေပြီဖြစ်၏၊ အကြောင်းမူကား သူမသည် သန့်ရှင်းသူတို့၏ သွေးဖြင့် ယစ်မူးနေပြီးသားဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်၏။ သဘာဝလောကသည် ဝိညာဉ်ရေးရာကို ပုံဖော်ဖော်ပြ၏၊ လူတစ်ယောက်သည် မသောက်မီ ယစ်မူးခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ သောက်ပြီးနောက်မှသာ ယစ်မူးတတ်၏။

၁၇၉၈ ခုနှစ်မတိုင်မီ ရာစုနှစ်များအလိုက ကက်သလစ်အသင်းတော်မှ ခွဲထွက်ခဲ့ကြသော ပရိုတက်စတင့်များသည်၊ ၁၇၉၈ ခုနှစ်သို့ ရောက်သည့်အခါတွင်ပင် ကက်သလစ်ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရာ လမ်းခရီးကို စတင်နှင့်ပြီးဖြစ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ သူမကို “ပြည်တန်ဆာတို့၏ မိခင်” ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယောဟန်သည် သူမကို မြင်၍ အံ့ဩခဲ့သောအခါ၊ တစ်ချိန်က သူမ၏ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံမှုမှ ခွဲထွက်ခဲ့ကြသော အသင်းတော်များသည်ပင် သူမထံသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နှင့်ပြီးဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယောဟန်သည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်သို့ ဆောင်ယူခံရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုအချိန်တွင် မဟာပြည်တန်ဆာသည် ခရစ်ယာန် သန်းပေါင်းများစွာကို သတ်ဖြတ်နှင့်ပြီးသား ဖြစ်သကဲ့သို့၊ ယူစတီနီယန်က အေဒီ ၅၃၃ ခုနှစ်တွင် သူမကို အသင်းတော်များ၏ ဦးခေါင်းဟု သတ်မှတ်ခဲ့သကဲ့သို့ပင်၊ တစ်ချိန်က ပရိုတက်စတင့်ဖြစ်ခဲ့ကြသော အသင်းတော်များကိုလည်း သူမသည် မိမိကိုယ်ကို အသင်းတော်များ၏ ဦးခေါင်းဖြစ်သည်ဟု မောက်မာစွာ တောင်းဆိုသော အဆိုကို လက်ခံစေရန် ဖျားယောင်းနှင့်ပြီးဖြစ်သည်။

၁၇၉၈ ခုနှစ်၏ ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ ရှုထောင့်မှနေ၍ ထိုနောက် ကောင်းကင်တမန်သည် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ ပါဝင်သော နိုင်ငံတော်များ၏ နောက်ဆုံးကိုယ်စားပြုဖော်ပြချက်ကို ယောဟန်အား ပြသခဲ့သည်။

ဒാനီယေလကျမ်း အခန်း ၇ နှင့် ၈ တို့၌ အလွယ်တကူ ဖော်ထုတ်နိုင်သကဲ့သို့၊ သမ္မာကျမ်းစာ၏ ပရောဖက်ပြုချက်၌ သားရဲသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ပြင် ကောင်းကင်တမန်သည် ယောဟန်အား ဖော်ပြနေသော နက်နဲသောအရာမှာ သားရဲနှင့် သားရဲပေါ်၌ စီးနင်းနေသော မိန်းမ၏ နက်နဲသောအရာဖြစ်သည်။ သားရဲပေါ်၌ ရှိသော မိန်းမသည် မြေကြီး၏ ရှင်ဘုရင်တို့နှင့် မတရားသော ကာမဆက်ဆံမှုကို ပြုသော မဟာပြည့်တန်ဆာဖြစ်သည်။ ထိုမိန်းမသည် ယေဇဗေလဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ ခင်ပွန်းမှာ အာဟပ်ဖြစ်သည်။

ယောက်ျားသည် ယောက်ျားဖြစ်၍ မိန်းမသည် မိန်းမဖြစ်သော်လည်း၊ နှစ်ဦးပေါင်းလျှင် အသားတစ်ခုတည်း ဖြစ်ကြသည်။ သားရဲ၏ နက်နဲသည့် လျှို့ဝှက်ချက်မှာ ၎င်းသည် အသင်းတော်နှင့် နိုင်ငံတော်တို့၏ ပေါင်းစည်းမှုဖြစ်ခြင်း၊ မိန်းမ (အသင်းတော်) နှင့် သားရဲ (ဘုရင်များ) တို့ပေါင်း၍ အစိတ်အပိုင်းနှစ်ရပ်ပါဝင်သော နိုင်ငံတော်တစ်ခုတည်း ဖြစ်လာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေးအုပ်ချုပ်မှုပညာနှင့် ဘာသာရေးအသင်းတော်ဆိုင်ရာ အုပ်စိုးမှုတို့ ပေါင်းစည်းလျက်၊ ထိုဆက်ဆံရေး၌ မိန်းမက အုပ်စိုးချုပ်ကိုင်နေခြင်းကို “သားရဲ၏ ပုံရိပ်” ဟု ခေါ်သည်။ ယောဟန်အား သားရဲက မိန်းမကို ဆောင်ထားလျက်ရှိသည်ကို ပြသထား၏၊ အကြောင်းမှာ ထိုဆက်ဆံရေးကို ချုပ်ကိုင်အုပ်စိုးနေသူမှာ မိန်းမပင် ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။

သားရဲနှင့် မိန်းမသည် ပေါင်းစည်း၍ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံတည်းကို (အသားတစ်ခုတည်း) ကိုယ်စားပြုကြသော်လည်း၊ ကောင်းကင်တမန်သည် မဟာပြည့်တန်ဆာနှင့် မြေကြီး၏ ရှင်ဘုရင်များအကြားရှိ ဆက်နွယ်မှုကို အထူးအလေးပေးနေသည်။ “ရှိခဲ့ပြီး ယခုမရှိ” သော “သားရဲ” သည် “အနက်ဆုံးသောတွင်းမှ တက်လာ၍ ပျက်စီးခြင်းသို့ သွားမည်” ဖြစ်ပြီး၊ “မြေကြီးပေါ်တွင် နေထိုင်သောသူတို့သည်” ထိုအရာနောက်သို့ “အံ့ဩကြလိမ့်မည်” ဟူသည်မှာ မဟာပြည့်တန်ဆာ၏ သေစေသောဒဏ်ရာ ကုသပြန်လည်ကောင်းမွန်သည့်အခါ ပေါပုတေစနစ်ကို ဆိုလိုသည်။ သူမသည် သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ပဉ္စမမြောက်နိုင်ငံ “ဖြစ်ခဲ့” သော်လည်း၊ 1798 ခုနှစ်တွင် သေစေသောဒဏ်ရာကို ခံရမည်ဟု “သတ်မှတ်ထား” ခဲ့သည်။

ယောဟန်သည် ဝိညာဉ်ရေးအရ ၁၇၉၈ ခုနှစ်သို့ ပို့ဆောင်ခံရသောအခါ၊ သူမသည် သားရဲ “မဟုတ်” ခဲ့၏။ သို့ရာတွင် မကြာမီရောက်လာမည့် တနင်္ဂနွေဥပဒေ၌ အဆုံးသတ်မည့် သင်္ကေတနှစ် ခုနစ်ဆယ်၏ နိဂုံးတွင် သူမ၏ သေစေနိုင်သော ဒဏ်ရာ ပျောက်ကင်းသွားသောအခါ၊ သူမသည် တဖန် အသက်ရှင်လျက် “ဖြစ်” လာကာ၊ မိမိ၏ သီချင်းများကို သီဆိုလျက်၊ မတရားမေထုန်ပြုလျက်၊ ခရစ်ယာန်များကို သတ်ဖြတ်လျက် ရှိပြန်၏။

အခန်း ဆယ့်ခုနစ်သည် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ ပါရှိသော နိုင်ငံများ၏ နောက်ဆုံးတင်ပြချက်ဖြစ်သဖြင့်၊ သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ ပါရှိသော ထိုနိုင်ငံများအကြောင်း ပထမဦးဆုံးဖော်ပြချက်နှင့် ကိုက်ညီရမည်။ ထိုနိုင်ငံများအကြောင်း ပထမဦးဆုံးဖော်ပြချက်ကို ဒံယေလ အခန်းကြီး ၂ တွင် တွေ့ရပြီး၊ ထိုဖော်ပြချက်ကို ဟဗက္ကုတ်၏ “ရူပါရုံကို ရေးသား၍ ပြားများပေါ်တွင် ရှင်းလင်းစွာထားလော့” ဟူသော အမိန့် ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်သော ဇယားနှစ်ခုပေါ်တွင် ကိုယ်စားပြုဖော်ထားသည်။

မီလာရိုက်များသည် ဒံယေလကျမ်း အခန်းကြီး ၂၊ ၇ နှင့် ၈ တို့၌ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသော သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်များကို နားလည်ရာ၌ မှန်ကန်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ ၎င်းတို့၏ နားလည်မှုမှာ မပြည့်စုံသေးခဲ့သည်။ ဒံယေလကျမ်း အခန်းကြီး ၂ ထဲမှ မီလာ၏ ရတနာသည် နောက်ဆုံးသောကာလ၌ ဆယ်ဆပို၍ တောက်ပလင်းလက်လာသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းကို သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်များ၏ ပထမဆုံးရည်ညွှန်းချက်ကိုသာမက၊ အဋ္ဌမသည် ခုနစ်ထဲမှ ဖြစ်သည်ဟူသော ဗျာဒိတ်ဖော်ပြချက်၏ ပထမဆုံးရည်ညွှန်းချက်ကိုလည်း သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်နေသောအရာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလာကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် အရာတစ်ခု၏ အဆုံးကို အရာတစ်ခု၏ အစဖြင့် အစဉ်အမြဲ သရုပ်ဖော်တော်မူ၏။

ပရောဖက်အပေါင်းတို့သည် နောက်ဆုံးသောကာလများအကြောင်းကို ဟောပြောလျက်ရှိကြပြီး၊ ယောဟန်သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း ဆယ့်ခုနစ်တွင် “ယခင်ရှိခဲ့၍ ယခုမရှိတော့ဘဲ၊ အနက်မရှိသောတွင်းထဲမှ တက်လာမည်ဖြစ်ကာ ပျက်စီးခြင်းသို့ သွားမည်” ဟူသော “သားရဲကို” တင်ပြသည့်အခါ၊ နောက်ဆုံးသော မြေကြီးဆိုင်ရာနိုင်ငံတော်ကို ဖော်ထုတ်ပြသလျက်ရှိသည်။ ထိုသားရဲသည် “အနက်မရှိသောတွင်း” ထဲမှ တက်လာသည်ဟု ဆိုရာတွင်၊ ယင်းသည် “စာတန်၏တန်ခိုး၏ အသစ်သော ပေါ်ထွန်းခြင်း” ကို သင်္ကေတပြုသောအရာဖြစ်သည်။

ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၁ တွင် “အနက်မရှိသော တွင်းထဲမှ တက်လာသော သားရဲ” ကို ပြင်သစ်တော်လှန်ရေး၏ ဘုရားမရှိဝါဒဖြစ်သည်ဟု ထိုကျမ်းပိုဒ်၌ သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသောကြောင့်၊ “အနက်မရှိသော တွင်း” ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် ဘုရားမရှိဝါဒ၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်ဟု သာသနာရေးပညာရှင်အချို့က ငြင်းခုံကြလိမ့်မည်။ သို့သော် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၉ တွင် အစ္စလာမ်သည် “အနက်မရှိသော တွင်း” ထဲမှ တက်လာခဲ့ပြီး၊ အစ္စလာမ်သည် ဘုရားမရှိဝါဒ မဟုတ်ပေ။ “အနက်မရှိသော တွင်း” သည် စာတန်ဆန်သော ပေါ်ထွန်းဖော်ပြမှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။

“မာရ်နတ်” ထံမှ ဖြစ်သောအရာဟူသည် “အနက်မရှိသောတွင်း” ထံမှ ဖြစ်သောအရာပင် ဖြစ်သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၇ တွင် အနက်မရှိသောတွင်းမှ တက်လာသော သားရဲသည် ပျက်စီးခြင်းထဲသို့ ဝင်သည့် အာဏာဖြစ်ပြီး၊ အသက်စာအုပ်၌ မိမိတို့၏ အမည်များ မရေးထားသောသူတို့သည် ထိုသားရဲနောက်သို့ အံ့ဩ၍ လိုက်ကြလိမ့်မည်။ “ပျက်စီးခြင်း” ဟူသည် ထာဝရအပြစ်ဒဏ်ကို ဆိုလိုပြီး၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် ထိုအရာကို “မီးအိုင်” ဟူ၍ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားရာ၊ သားရဲကို ထိုအိုင်ထဲသို့ ပစ်ချခြင်းခံရသည်။

အခန်းဆယ့်သုံး၌ ပင်လယ်မှ တက်လာသော ပထမသားရဲကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းကို Sister White က ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာစနစ်ဖြစ်သည်ဟု တိုက်ရိုက် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုကျမ်းပိုဒ်၌ လောကသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းသားရဲနောက်သို့ အံ့ဩလျက် လိုက်ကြသည်။

ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၇ တွင် “မြေကြီးပေါ်၌ နေထိုင်သူတို့သည် အံ့ဩခြင်းခံရကြလိမ့်မည်” ဟု ဖော်ပြထားသော သားရဲသည် မကြာမီရောက်လာမည့် တနင်္ဂနွေနေ့ ဥပဒေတွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ၏ သေစေနိုင်သော ဒဏ်ရာ ပြန်လည်ကုသခြင်းခံရသောအခါ ပေါ်ထွက်လာမည့် စာတန်၏ တန်ခိုး၏ နောက်ဆုံး ပေါ်ထွန်းခြင်းဖြစ်သည်။ အခန်း ၁၇ တွင် ဖော်ပြထားသော မိန်းမနှင့် သူမစီးနင်းထားသော သားရဲ၏ ပရောဖက်ပြု လက္ခဏာအပေါင်းတို့သည် ၁၉၅၀ မတိုင်မီ ထုတ်ဝေခဲ့သော အဘိဓာန်များက သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သကဲ့သို့ပင် ရောမအသင်းတော်ကို ခွဲခြားဖော်ထုတ်ပေးသည်။

ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းဆယ့်ခုနစ်တွင် ဖော်ပြထားသော သားရဲသည် သားရဲ၏ပုံရိပ်ဖြစ်သော ဘုရားကျောင်းနှင့် နိုင်ငံတော်တို့ ပေါင်းစည်းမှု၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်။ ဦးခေါင်းခုနစ်ခုပြီး ချိုဆယ်ချောင်းရှိသော သားရဲသည် မိန်းမက စီးနင်း၍ အုပ်စိုးလျက်ရှိသော၊ ရှင်ဘုရင်ဆယ်ပါး (ကုလသမဂ္ဂ) ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် နိုင်ငံတော်ဖြစ်သည်။ ထိုမိန်းမသည် “မဟာဗာဗုလုန်၊ ပြည့်တန်ဆာတို့၏ မိခင်” ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ သင်္ကေတများကို အတည်ပြုသတ်မှတ်ပြီးနောက်၊ သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၏ နိုင်ငံတော်များဆိုင်ရာ နောက်ဆုံးပုံဖော်တင်ပြချက်ကို လက်ခံရရှိစေရန် ယောဟန်ကို ယူဆောင်သွားခဲ့သော သမိုင်းကာလအမှတ် ၁၇၉၈ ခုနှစ်သို့ ကျွန်ုပ်တို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနိုင်သည်။

လာမည့်ဆောင်းပါးတွင် ထိုနိုင်ငံများနှင့် ဒန်နီယေလ အခန်းကြီး ၂ ၌ ထိုနိုင်ငံများကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည့်အကြောင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ ဆွေးနွေးပါမည်။