ယောလကျမ်းသည် သမ္မာကျမ်းစာထဲတွင် နောက်မိုးအကြောင်းကို အတိုက်ရိုက်ဆုံး ဖွင့်ပြသော ဗျာဒိတ်တော်ဖြစ်ကောင်းဖြစ်သည်။ ယောလသည် စတင်ဖော်ပြရာ၌ လာအိုဒီကেয়ာ သတ္တမနေ့ အက်ဒ်ဗင့်တစ် အသင်းတော်က ပြီးမြောက်စေခဲ့သော ဖောက်ပြန်မှု၏ မျိုးဆက်လေးဆက်ကို ပထမဦးစွာ ရည်ညွှန်းဖော်ပြထားသည်။ ယောလကျမ်း၏ အဖွင့်ပိုဒ်များ၌ ပုံဖော်ထားသော တိုးတက်ပြင်းထန်လာသည့် ဖျက်ဆီးခြင်း၏ မျိုးဆက်လေးဆက်သည် ယေဇကျေလ အခန်းကြီး ၈ တွင် ပါရှိသော တိုးတက်ပြင်းထန်လာသည့် စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် အမှုလေးရပ်နှင့် ကိုက်ညီညွတ်လျက်ရှိသည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်မှ ၁၈၈၈ ခုနှစ်အထိသည် ပထမမျိုးဆက်ကို ကိုယ်စားပြု하며၊ ၎င်းသည် ၁၈၄၃ နှင့် ၁၈၅၀ အစောပိုင်းခေါင်းဆောင်များ၏ ဇယားများတွင် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ မီလာရိုက်တို့၏ အခြေခံသတင်းစကားကို ငြင်းပယ်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုသတင်းစကားကို ဟဗက္ကုတ် အခန်းကြီး ၂ တွင် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုအရာများသည် ပညတ်တော်ဆယ်ပါး၏ ကျောက်ပြားနှစ်ပြားက ကိုယ်စားပြုသကဲ့သို့ ပဋိညာဉ်တရားကို သင်္ကေတပြုထားသည်။
၁၈၈၈ မှ ၁၉၁၉ အထိသည် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်း၏ အတွေ့အကြုံကို ငြင်းပယ်ခဲ့သော မျိုးဆက်ကို ကိုယ်စားပြု၍၊ ထိုငြင်းပယ်ခြင်းက ဖီလာဒယ်လ်ဖိအသင်းတော်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော အတွေ့အကြုံတစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပထမမျိုးဆက်တွင် ပုန်ကန်မှုသည် ဝီလျံ မီလာအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ခေါင်းဆောင်မှု၏ လုပ်ငန်းအပေါ် အာရုံစိုက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၈၈၈ ခုနှစ်၏ ဒုတိယမျိုးဆက်တွင်မူ ပရောဖက်ပြုခြင်း၏ ဝိညာဉ်တော်၏ ခေါင်းဆောင်မှုကို ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၁၉ ခုနှစ်၏ တတိယမျိုးဆက်သည် ဝီလျံ ဝါရင် ပရက်စ်ကော့တ်၏ The Doctrine of Christ စာအုပ်ဖြင့် စတင်ကာ၊ ၁၉၅၇ ခုနှစ်တွင် Questions on Doctrine စာအုပ်ဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုတတိယမျိုးဆက်သည် အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒက အမေရိကန် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသင်း (American Medical Association) ၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လက်တွေ့ကျင့်သုံးမှုများအတွက် အသိအမှတ်ပြုမှုကို ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သကဲ့သို့၊ ဖောက်ပြန်သော ပရိုတက်စတင့်ဝါဒနှင့် ရိုမန် ကက်သလစ်ဝါဒ၏ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်များထံမှ ၎င်းတို့၏ ကောလိပ်များအတွက် အသိအမှတ်ပြုမှုကိုလည်း ရယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သောကြောင့်၊ လောကနှင့် အပေးအယူပြုသော မျိုးဆက်ဖြစ်ခဲ့သည်။
တတိယမျိုးဆက်တွင် Ellen White ၏ قلمမှ ထွက်ပေါ်လာသော ပညာရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးညွှန်ကြားချက်ကို ပယ်ချခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်း၏နေရာကို ဂရိ၏ ပညာရေးဒဿနအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော လောက၏ မှားယွင်းသော ပညာရေးကျင့်ထုံးများဖြင့် အစားထိုးခဲ့ကြသည်။ ဂရိပညာရေးကို Tennessee ပြည်နယ်၊ Nashville မြို့ရှိ ပုံတူ Parthenon ဗိမာန်အတွင်း ကိန်းဝပ်အပ်နှံထားသော နတ်သမီး Athena အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။
စစ်မှန်သောပညာရေးကို သမ္မာကျမ်းစာ၌ ဧလိရှာ ပရောဖက်နှင့် ဆက်နွယ်သော ပရောဖက်တို့၏ ကျောင်းများအားဖြင့် နမူနာပြသထားသည်။ ဘီစီ ၁၆၇ ခုနှစ်ရှိ မက္ကဘီပုန်ကန်မှုမှ အေဒီ ၇၀ ခုနှစ်၌ ယေရုရှလင်မြို့ ဖျက်ဆီးခံရခြင်းအထိကာလတွင်၊ ယင်းသည် ရှေးဟောင်း အမှန်တကယ် ဘုန်းအသရေတော်မြေ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမျိုးအတွင်းသို့ ဂရိပညာရေး ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်လာခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့် ဆန္ဒပြမှုတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု အဓိကအားဖြင့် ဆိုနိုင်သည်။ မက္ကဘီတို့၏ ဆန့်ကျင်မှုသည် အဆင့်တိုင်း၌ ဂရိဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ဆန့်ကျင်သည့် ပုန်ကန်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်သော်လည်း၊ ဂရိ၏ ပညာရေးဆိုင်ရာ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် မက္ကဘီ စိတ်ထက်သန်သူများ၏ သမိုင်းနှင့် လှုံ့ဆော်ချက်များအတွင်း အလွန်ကျယ်ပြန့်စွာ စိမ့်ဝင်ပျံ့နှံ့နေသောကြောင့်၊ ဂရိပညာရေးသည် ယုဒလူမျိုးတို့က ယေရှုခရစ်တော်ကို မိမိတို့၏ မေရှိယအဖြစ် ငြင်းပယ်ခဲ့ခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော အကြီးမားဆုံး အကြောင်းရင်းဖြစ်ကောင်းဖြစ်ခဲ့သည်ဟူသော အမှန်တရားမှ ၎င်းကို ခွဲထုတ်၍ မရနိုင်ပေ။ ဂရိပညာရေးက ယုဒလူမျိုးတို့အပေါ် သက်ရောက်စေခဲ့သော အနုတ်လက္ခဏာ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုနှင့်၊ မှားယွင်းသော ပညာရေးက ယုဒလူမျိုးတို့၏ ခရစ်တော်အား ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ကားတိုင်ပေါ်တွင် ရိုက်သတ်ခြင်းတို့၌ ပြုမိစေခဲ့သော အထောက်အကူပြုမှုကို ဖော်ထုတ်ဖော်ပြသည့် စာအုပ်များကို ရေးသားထားပြီးဖြစ်သည်။
မက္ကဘီပုန်ကန်မှုသည် ယနေ့ခေတ် ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးမားသောပြည်၌ ၁၇၇၆ ခုနှစ်၏ ပုန်ကန်မှုနှင့် ကိုက်ညီနေသည်။ လက်ရှိတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ဂရိနှင့် ယေရှုဝိသေသအသင်း၏ ပညာရေးအလေ့အကျင့်ဆိုင်ရာ ဒဿနအပေါ် အခြေတည်၍ တည်ဆောက်ထားသော မှတ်ပုံတင်ထားသည့် တက္ကသိုလ် ၄,၀၀၀ ကျော် ရှိနေသည်။ လွန်ခဲ့သော ဆယ်နှစ်ကျော်အတွင်း မြင်တွေ့ရသော အနာကီနှင့် ဥပဒေမဲ့မှုတို့ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အဆိုပါ “ပညာရေးဗဟိုဌာနများ” ထံသို့ တိုက်ရိုက် ခြေရာခံနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုဗဟိုဌာနများသည် ပြင်သစ်တော်လှန်ရေးကာလ၏ စာတန်ဆန်သော ဒဿနများမှ ဆင်းသက်လာသည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝါဒီ ဒဿနများကို လက်ခံရန် မီဒီယာနှင့် ဖျော်ဖြေရေးရင်းမြစ်များက ကြိုတင် ပုံသွင်းထားပြီးသား ကျောင်းသားများကို ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ အယူဝါဒသွင်းသွင်းပေးလျက်ရှိခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားများသည် လူဖြူများ၊ ခရစ်ယာန်များနှင့် အမေရိကန်တို့၏ စစ်မှန်သော သမိုင်းကို တိုက်ခိုက်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဖွဲ့စည်းထားသော ထိုပညာရေးဗဟိုဌာနများသို့ မဝင်ရောက်မီကပင် စောဒုံနှင့် ဂေါမောရားတို့ဖြင့် ကိုယ်စားပြုသော ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံကို လက်ခံရန် ကြိုတင် ပုံသွင်းခံထားပြီးသား ဖြစ်သည်။ ယနေ့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံသားတစ်ဦးသည် သမ္မာကျမ်းစာနှင့် အနာဂတ္တိဝိညာဉ်၌ ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ တရားမျှတမှုနှင့် အမှန်တရားတို့ကို လမ်းမများပေါ်သို့ ပစ်ချထားခြင်းအား ဖြည့်ဆည်းနေသော အမြဲမပြတ်ရှိနေသည့် အဆင့်နှစ်မျိုးခွဲ တရားစီရင်ရေးစနစ်ကို နားလည်လိုလျှင်၊ လက်ရှိ အခြေအနေများသည် လူသားজাতিকে အထက်တန်းစား ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝါဒီများ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ယူဆောင်ရန် ရည်ရွယ်ဖန်တီးထားသော ပညာရေးစနစ်တစ်ရပ်မှ အသက်တာ၏ အစောဆုံးနှစ်များကတည်းက အယူဝါဒသွင်းသွင်းခြင်းအားဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာစေသည့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော တိုက်ခိုက်မှုတစ်ရပ်၏ ရလဒ်ဖြစ်ကြောင်းကို နားလည်ရမည်—နဂါးအာဏာပင်!
အယ်လင် ဝှိုက်၏ ရေးသားချက်များအတွင်း အဓိကအကြောင်းအရာကြီး ငါးရပ် ရှိသည်။ ၎င်းတို့မှာ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု၊ ခရစ်ယာန်အသက်တာ၊ မဟာအငြင်းပွားမှု အကြောင်းအရာနှင့် လက်တွေ့ဘုရားတရားကိုင်းရှိုင်းခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ ပညာရေးသည် ပရောဖက်ပြုခြင်း၏ ဝိညာဉ်၌ပါဝင်သော အဓိကအကြောင်းအရာကြီး ငါးရပ်အနက် တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ အယ်လင် ဝှိုက်သည်လည်း ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်၌ မှတ်တမ်းတင်ထားသော ပရောဖက်အသီးသီးကဲ့သို့ပင် သမ္မာကျမ်းစာဆိုင်ရာ ပရောဖက်တစ်ပါး ဖြစ်ခဲ့သည်။ အခြားအရာများအနက် ဤအချက်သည် သူမ၏အသက်တာသည် တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်အတွက်လည်းကောင်း၊ ထိုသူတို့၏ နမူနာတစ်ရပ်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ခရစ်တော်တော်တည်းသာ ကျွန်ုပ်တို့၏ နမူနာဖြစ်ရမည်ဟု မည်သူမဆို တွေးမိမီ၊ ပေါလုက ဤသို့ဆိုထားသည်။
အကြောင်းမူကား၊ ခရစ်တော်၌ သင်တို့၌ သွန်သင်သူ ဆယ်ထောင်ရှိစေကာမူ၊ အဘများစွာ မရှိကြ။ အကြောင်းမူကား၊ ခရစ်တော်ယေရှု၌ ငါသည် သတင်းကောင်းအားဖြင့် သင်တို့ကို မွေးဖွားစေခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ငါသည် သင်တို့ကို တောင်းပန်၏။ ငါ့ကို အတုယူသူများ ဖြစ်ကြလော့။ ၁ ကောရိန္သု ၄:၁၅၊ ၁၆။
ပရောဖက်တစ်ဦးအနေနှင့် Ellen White သည် စံနမူနာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ Ellen White သည် ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် တာဝန်ကို လက်ခံခဲ့သော အချိန်မှာ တစ်ကြိမ်သာရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုအကြိမ်မှာပင် မိမိ၏ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း၏ အဓိကအကြောင်းအရာကြီး ငါးရပ်အနက် တစ်ရပ်အဖြစ် တင်ပြထားသော စစ်မှန်သောပညာရေး၏ အခြေခံသဘောတရားများကို လက်ခံကျင့်သုံးသော ကောလိပ်တစ်ခုကို တည်ထောင်ရာတွင် ဖြစ်သည်။ Tennessee ပြည်နယ်၊ Madison ရှိ ထိုကောလိပ်သည် Tennessee ပြည်နယ်၊ Nashville ၏ မြို့ပြဧရိယာအတွင်း တည်ရှိသည်။ သူမသည် 1904 ခုနှစ်မှ 1915 ခုနှစ်တွင် မကွယ်လွန်မီ တစ်နှစ်အလိုအထိ Madison college ၏ တည်ထောင်ရေးဘုတ်အဖွဲ့တွင် ပါဝင်ရန် သဘောတူခဲ့သည်သာမက၊ ကောလိပ်ကို တည်ထောင်ရန် မြေယာရွေးချယ်ရာတွင်လည်း အရေးပါသည့် အခန်းကဏ္ဍကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ Nashville သည် Maccabees ၏ သမိုင်းထဲတွင် ယုဒလူမျိုးများက မိမိတို့၏ Messiah ကို လက်ခံခြင်းမှ တားဆီးရန် အထောက်အကူပြုခဲ့သော ဂရိပညာရေးစနစ်၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်ပြီး၊ ထို Maccabees သည် ယခုကျွန်ုပ်တို့ အသက်ရှင်နေသော ကာလများရှိ ဖောက်ပြန်သော Protestantism ကို ပုံဆောင်ဖော်ပြသည်။ Maccabees ၏ လိုင်းသည် အခန်းငယ် ၄၀ ၏ ဖုံးကွယ်ထားသော သမိုင်းတွင် ခိုင်မာစွာ ဖော်ပြထားပြီး၊ ယခုအခါ တူညီသော—ခေတ်သစ်ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်သော်လည်း—ဖျက်ဆီးတတ်သော ဂရိပညာရေး၏ အသီးအပွင့်များဖြင့် အပြည့်အဝ သွတ်သွင်းခံထားရပြီးသော ဖောက်ပြန်သော Protestantism ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
အက်ဒဗင့်တစ်ဝါဒ၏ တတိယမျိုးဆက်တွင်၊ ၁၈၈၈ ခုနှစ်၌ ပရောဖက်ပြုခြင်း၏ ဝိညာဉ်တော်ကို ပယ်ချခဲ့သော ဦးဆောင်သူများသည် မိမိတို့၏ ပညာရေးစနစ်ကို လောက၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံလက်သို့ အပ်နှံရန် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ နက်ရှ်ဗီးလ်သည် မှန်ကန်သောပညာရေးနှင့် မှားယွင်းသောပညာရေး နှစ်မျိုးလုံး၏ သင်္ကေတဆိုင်ရာ ဗဟိုချက်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ပရောဖက်သည် ဂရိပညာရေးကို ဂုဏ်ပြုသိမ်းဆည်းရန် လောကက ရွေးချယ်ခဲ့သော တူညီသောမြို့ကိုပင် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ဂရိပညာရေးသည် အမှန်တရားကို အစိတ်အပိုင်းသီးခြား ဘာသာရပ်များအဖြစ် ခွဲခြားကာ စုစည်းတစ်ခုလုံးကို ဖျက်ဆီးရန် အခြေခံထားသော်လည်း၊ မှန်ကန်သောပညာရေးသည် ဆစ္စတာ ဝှိုက်၏ အခြားအဓိကအကြောင်းအရာ လေးရပ်ဖြစ်သော ကျန်းမာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု၊ လက်တွေ့ကျသော ဘုရားဘက်တရားကိုင်းရှိုင်းမှု၊ ခရစ်ယာန်အသက်တာနှင့် အထူးသဖြင့် “မဟာအငြင်းပွားမှု” ဟူသော အကြောင်းအရာ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ယေရှုသည် အဆုံးကို အစနှင့် အစဉ်တစိုက် နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြတော်မူပြီး၊ ဧဒင်ဥယျာဉ်၌ရှိသော စမ်းသပ်မှုသည် ယခု လောကကြီး ရင်ဆိုင်နေရသော စမ်းသပ်မှုကို သရုပ်ဖော်ပြသသည်။ အဆုံး၌ရှိသော စမ်းသပ်မှုသည် သမ္မာကျမ်းစာအတွင်းရှိ စမ်းသပ်မှုတိုင်းနှင့် တူညီသည်၊ အကြောင်းမူကား ဘုရားသခင်သည် မပြောင်းလဲတော်မူသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သမ္မာကျမ်းစာဆိုင်ရာ စမ်းသပ်မှုတစ်ရပ်သည် အဆင့်သုံးဆင့်ပါဝင်သော စစ်ဆေးမှုဖြစ်စဉ်တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုစမ်းသပ်မှုဖြစ်စဉ်၏ အဆုံးတွင် ထင်ရှားပေါ်လွင်လာသော လူတန်းစားနှစ်မျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပထမကောင်းကင်တမန်သည် ထိုအဆင့်သုံးဆင့်ကို “ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ကြလော့၊ ကိုယ်တော်အား ဘုန်းအသရေ ပေးကြလော့၊ အကြောင်းမူကား တရားစီရင်ခြင်း၏ litmus test နာရီသည် ရောက်ရှိလာပြီ” ဟူ၍ ဖော်ပြသည်။ ပထမအဆင့်မှာ ကောင်းမကောင်း သိကျွမ်းရာအပင်၏ အသီးကို မစားရဟူသော ပညတ်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ရန် လိုအပ်သောအရာ ချို့တဲ့နေသဖြင့် ဟဝါသည် အပင်နှင့်ဆိုင်သော စမ်းသပ်မှု၌ ကျရှုံးကာ ကောင်းခြင်းနှင့် ဆိုးခြင်း ဟူ၍ နှစ်မျိုးလုံးကို ကိုယ်စားပြုသော အသီးကို စားခဲ့သည်။ အာဒံ၏ ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းသည်လည်း သူ့အား အပင်၏ ပုန်ကန်မှုအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းမှ မတားဆီးနိုင်ခဲ့ဘဲ၊ ထို့ကြောင့် သူတို့နှစ်ဦးစလုံးအပေါ် တရားစီရင်ခြင်း ရောက်လာခဲ့သည်၊ အကြောင်းမူကား သူတို့သည် ဘုရားတော်၏ အမြဲတည်နေသော တည်ရှိမှု မပါသော အသက်တာကို ထင်ရှားဖော်ပြခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
နောက်ဆုံးသောကာလ၏ စမ်းသပ်ချက်သည် လူသားတို့၏ အစမ်းကာလ ကုန်ဆုံးမည့်အချိန် မတိုင်မီ အနည်းငယ်အလို၌ ယေရှုခရစ်၏ ဗျာဒိတ်တော်၌ ဖွင့်လှစ်ပေးထားသော တိုးပွားလာသည့် အသိပညာကို စားသုံးကြလော့ဟု သတိပေးခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ အဒဗင်တစ်ဝါဒအတွင်း၌ ဖြစ်စေ၊ အဒဗင်တစ်ဝါဒပြင်ပ၌ ရှိသူများအတွက် ဖြစ်စေ၊ ထိုစမ်းသပ်ချက်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အချိန်ကာလ၌ ဖွင့်လှစ်ပေးထားသော “အသိပညာ” တိုးပွားမှုကို လက်ခံခြင်း သို့မဟုတ် ငြင်းပယ်ခြင်း အပေါ် အခြေခံထားသည်။ ထိုအသိပညာဆိုင်ရာ စမ်းသပ်ချက်ကို ကောင်းမှု သို့မဟုတ် ဆိုးမှုနှင့်သက်ဆိုင်သော အသိပညာကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဥယျာဉ်ထဲရှိ စမ်းသပ်ခြင်း၏ သစ်ပင်ဖြင့် ပုံဆောင်ဖော်ပြထားသည်။ မှန်ကန်သော ပညာရေးကို 1904 ခုနှစ်တွင် Tennessee ပြည်နယ်၊ Nashville မြို့၌ တည်ရှိစေ၍ ပုံဆောင်ထားခဲ့ပြီး၊ မှားယွင်းသော ပညာရေးကို 1897 ခုနှစ်တွင် Nashville ၌ တည်ရှိစေ၍ ပုံဆောင်ထားကာ၊ ထို့နောက် 1920 ခုနှစ်တွင် အမြဲတမ်းတည်ဆောက်မှုအဖြစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အနာဂတ္တိပြုသူမ၏ အသက်တာ၌ မှန်ကန်သော ပညာရေးကို Nashville ၌ ဂုဏ်ပြုတည်မြဲစေခဲ့သကဲ့သို့၊ မှားယွင်းသော ပညာရေးကိုလည်း ထိုနေရာ၌ပင် ဂုဏ်ပြုတည်မြဲစေခဲ့သည်။ 1915 ခုနှစ်တွင် သူမ ကွယ်လွန်ပြီးနောက်၊ Parthenon ဘုရားကျောင်း၏ ဒုတိယအကြိမ်နှင့် အမြဲတမ်းဆိုင်ရာ ဆောက်လုပ်မှု၌ မှားယွင်းသော ပညာရေးကို ပြန်လည်ထူထောင်ခဲ့ပြီး၊ Laodicean Seventh-day Adventist အသင်းတော်၏ ခေါင်းဆောင်များက လောကနှင့် အလျှော့အတင်း ပြုခြင်းအားဖြင့် မှန်ကန်သော ပညာရေးကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။
Nashville ၏ “တောင်ပိုင်း၏ အေသင်မြို့” ဟူသော အမည်ပြောင်သည် 1897 Centennial Exposition တွင် ထိုအဆောက်အအုံကို အဓိကဗဟိုပြု အဆောက်အအုံအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိခဲ့သည်။ ထိုပြပွဲရှိ အဆောက်အအုံအများအပြားမှာ ရှေးဟောင်းမူရင်းအဆောက်အအုံများကို အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ထားကြသည်။ သို့ရာတွင် Parthenon သာလျှင် တိတိကျကျ မူရင်းအတိုင်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ထားသော အဆောက်အအုံဖြစ်ခဲ့သည်။ ယနေ့ Tennessee ပြည်နယ်ရှိ Nashville သည် ၎င်း၏ဂီတကြောင့် ကျော်ကြားသော်လည်း၊ Johnny Cash Museum မရှိမီက Nashville သည် သီချင်းဆိုခြင်းကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ပညာရေးကြောင့် ကျော်ကြားခဲ့သည်။
၁၈၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များရောက်လာချိန်တွင်၊ Nashville သည် အဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများကို အများအပြား တည်ထောင်ထားပြီးဖြစ်သဖြင့် “တောင်ပိုင်း၏ အေသင်မြို့” ဟူသော အမည်ပြောင်ကို ရရှိပြီးဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ၎င်းသည် အများပြည်သူပညာရေးစနစ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သော အမေရိကန်တောင်ပိုင်းမြို့များအနက် ပထမဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်하였다။ ရာစုအဆုံးသို့ ရောက်သောအခါ Nashville တွင် Fisk University, St. Cecilia Academy, Montgomery Bell Academy, Meharry Medical College, Belmont University နှင့် Vanderbilt University တို့သည် အားလုံး တံခါးဖွင့်လှစ်လာကြမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က Nashville သည် ကြွယ်ဝမှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်လျက်၊ တောင်ပိုင်းဒေသတွင် အထူးသဖြင့် ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့၍ ပညာတတ်မြောက်သော မြို့များအနက် တစ်မြို့အဖြစ် လူသိများခဲ့သည်။
အပြစ်ဒုစရိုက်၏ နက်နဲသိမ်မွေ့သောအရာသည် ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်ဖြင့် မှုတ်သွင်းရေးသားထားသော နှုတ်ကပတ်တော်အတွင်း၌ နာမ်လည်း ဖြစ်၍ ကြိယာလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုဝိညာဉ်တော်၏မှုတ်သွင်းခြင်းက စာတန်နှင့် စစ္စတာဝှိုက်က စာတန်၏ “လက်ယာတော်လူ” ဟု ခေါ်ဆိုသော ပုပ်ရဟန်းမင်းကို အပြစ်ဒုစရိုက်၏ နက်နဲသိမ်မွေ့သောအရာအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။ သို့ရာတွင် “အပြစ်ဒုစရိုက်၏ နက်နဲသိမ်မွေ့သောအရာ” ဟူသည့်အရာသည်လည်း အမှန်တရားနှင့် အမှားတရား ပေါင်းစပ်ရောနှောခြင်းကို ဖော်ညွှန်းသည်။ ယောလ၏ ဖောက်ပြန်ကျင့်ခြင်း မျိုးဆက်လေးဆက်သည် ယေဇကျေလ အခန်းကြီး ၈ ၌ ဖော်ပြထားသော တဖြည်းဖြည်းပိုမိုပြင်းထန်လာသည့် ရွံရှာဖွယ် စက်ဆုပ်ရွံမုန်းဖွယ်ရာ လေးမျိုးနှင့် ကိုက်ညီသည်။ ထိုသက်သေခံနှစ်ပါးသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ ပထမအသင်းတော်လေးပါးနှင့် ကိုက်ညီကြပြီး၊ တတိယအသင်းတော်သည် ကွန်စတန်တိုင်၏ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို သာသနာပြင်ပဝါဒနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသော အလျှော့အတင်းဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ ထိုပထမအသင်းတော်လေးပါးသည် ခေတ်ဟောင်း ဣသရေလ၏ သမိုင်းနှင့်လည်း ကိုက်ညီပြီး၊ ထိုသမိုင်းသည် ခေတ်သစ် ဣသရေလ၏ သမိုင်းကို သင်္ကေတပြုသည်။
ရှေးဣသရေလ၏ တတိယမျိုးဆက်၌ ဣသရေလရှင်ဘုရင်များသည် ဘုရားသခင်၏လူမျိုးနှင့် မည်သို့မျှ မဟာမိတ်မပြုရမည့် အခြားလူမျိုးများနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့ကြသည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၌ ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ ရှေးကာလ၏ အက္ခရာအတိုင်းရှိသော ဣသရေလနှင့် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်တို့၏ အပြိုင်ဆိုင်ရာကို “ဟဗက္ကုတ်၏ ဇယားများ” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် လေ့လာထားသော အကြောင်းအရာတွင် ပရောဖက်ပြုအကြောင်းအရာတစ်ရပ်အဖြစ် ထင်ရှားစွာ တင်ပြထားသည်။ ယောလသည် ဘုရားသခင်၏ ရွေးချယ်ထားသော ပဋိညာဉ်လူမျိုးအဖြစ်မှ “ဖြတ်တောက်ခြင်းခံရသော” စတုတ္ထနှင့် နောက်ဆုံးမျိုးဆက်ကို၊ ယေဇကျေလ၏ တဖြည်းဖြည်း ပိုမိုဆိုးရွားလာသော စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်ရာ လေးမျိုးအနက် နေကို ဦးညွှတ်ကိုးကွယ်နေသော အသက်ကြီးသူ နှစ်ဆယ့်ငါးဦးနှင့် ကိုက်ညီစွာ ချိတ်ဆက်ထားသည်။ လောဒိကေယာဆိုင်ရာ Seventh-day Adventism သည် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေတွင် နေကို ဦးညွှတ်ကိုးကွယ်ကြသဖြင့် ဖြတ်တောက်ခံရသော ထိုစတုတ္ထမျိုးဆက်သည်၊ ၅၃၈ ခုနှစ်၌ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် မကြာမီ ရောက်လာမည့် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၌ဖြစ်စေ ပုပ်ရဟန်းအုပ်စိုးမှုကို သင်္ကေတပြုသော သယာသီရမြို့၏ စတုတ္ထအသင်းတော်နှင့် ကိုက်ညီသည်။ ပါဂါမုမြို့၏ တတိယအသင်းတော်သည် “အလျှော့အတင်းပြုခြင်း” ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုအရာသည် ရှေးဣသရေလက အယူမှားလူမျိုးအင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့် ကိုက်ညီစွာ ပူးပေါင်းခြင်းဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ကွန်စတန်တင်းက အယူမှားဝါဒကို ခရစ်ယာန်ဘာသာနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းဖြစ်စေ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုသက်သေခံနှစ်ပါးသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၃ ရှိ မြေကြီးသားရဲ၏ တတိယမျိုးဆက်ကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုကြသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ မျိုးဆက်လေးဆက်သည်၊ အခြားသောသမ္မာတရားများအနက် တစ်ရပ်အဖြစ်၊ နှစ် ၄၀၀/၄၃၀ ကြာ ကျွန်ဘဝအောက်တွင်ရှိခဲ့သော အဲဂုတ္တုပြည်အားဖြင့် ပုံဆောင်ပြသခံရပြီး၊ ထိုကာလ၏နိဂုံးမှာ ဖာရောသည် ပင်လယ်နီ၏ ရေများအတွင်း နစ်မြုပ်သေဆုံးခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုရေများသည်၊ ဘုရားသခင်က ရှေးဣသရေလလူမျိုးအား ပရောဖက် မောရှေမှတစ်ဆင့် ကယ်နှုတ်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်တော်မူသောအခါ၊ တရားစီရင်ခံရမည့် ထိုလူမျိုး၏ အဆုံးသတ်ကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ဘုရားသခင်၏ အသင်းတော်အပေါ် တရားစီရင်ခြင်း ပြီးစီးဆုံးခန်းသို့ ရောက်သော အချိန်ကာလအတွင်း တရားစီရင်ခံရသည်ဖြစ်ရာ၊ ဖာရော၏ အသက်ကို အဆုံးသတ်စေသော ရေသည်၊ ဘုရားသခင်က မိမိရွေးချယ်ထားသော ပြည်သူကို ကယ်နှုတ်တော်မူစဉ် ရေများကို နေရာတကျ ထိန်းထားလျက်ရှိသော အရှေ့လေကို လွှတ်တင်ခြင်းအားဖြင့် ဖာရောအပေါ်သို့ သက်ရောက်စေခဲ့ကြောင်း မှတ်သားရမည်။ အရှေ့လေသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၁ ၏ မြေငလျင် ရောက်ရှိလာသောအခါ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေကို ထိခိုက်ရိုက်ခတ်သော တတိယအမင်္ဂလာဖြစ်သည်။
မြေကြီးသားရဲ၏ စတုတ္ထမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးမျိုးဆက်မတိုင်မီ ရှိသော မျိုးဆက်သည် ရီပတ်ဘလီကန်နှင့် ပရိုတက်စတင့် ဦးချိုနှစ်ချောင်းစလုံးအပေါ်၌ ပြည့်စုံလာသည်။ ၎င်း၏ တတိယမျိုးဆက်တွင် ပြီးမြောက်ခဲ့သော ရီပတ်ဘလီကန် ဦးချို၏ အလျှော့ပေးညှိနှိုင်းမှုသည် ပထမကမ္ဘာစစ်ကို ဝန်းရံသော ကာလအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ ထိုအရာသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက မိမိ၏ စီးပွားရေးဖွဲ့စည်းပုံကို Federal Reserve ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အင်အားစုများထံ အပ်နှံလွှဲပြောင်းလိုက်ခြင်းကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ ထိုကာလတူအတွင်းတွင် လောဒိကိယာခေတ် သတ္တမနေ့ အဒဗင်တစ်ဝါဒသည် မိမိ၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနှင့် ပညာရေးဆိုင်ရာ အလုပ်များကို လောကီပညာရေးနှင့် ဆေးပညာ၏ စံနှုန်းများအရ “အသိအမှတ်ပြု” ခံရရန် ရှာဖွေခဲ့သည်။ ကြိယာအနေနှင့် “ဒုစရိုက်၏ နက်နဲသောအရာ” သည် ကွန်စတန်တိုင်နှင့် ရှေးဣသရေလဘုရင်များက လောက၏ အာဏာစွမ်းအားများနှင့် ပြုခဲ့သော အလျှော့ပေးညှိနှိုင်းမှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုအလျှော့ပေးညှိနှိုင်းမှုကို ဖော်ပြရန် မှုတ်သွင်းခြင်းအားဖြင့် အသုံးပြုထားသော စကားလုံးမှာ “amalgamation” ဖြစ်ပြီး၊ Ellen White ၏ ခေတ်က အဘိဓာန်တွင် ထိုစကားလုံးကို ဤသို့ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ထားသည်— “amalgam တစ်ရပ်အဖြစ် ရောနှောခြင်း သို့မဟုတ် ပေါင်းစည်းခြင်း၊ ရောစပ်ပေါင်းနှောခြင်း” ဟု။ ကောင်းမှုနှင့် မကောင်းမှုကို သိကျွမ်းစေသော သစ်ပင်သည် amalgamation ၏ သစ်ပင်၊ အလျှော့ပေးညှိနှိုင်းခြင်း၏ သစ်ပင် ဖြစ်သည်။ “နောက်ဆုံး ကြီးမားသော ပဋိပက္ခ” သည် တနင်္ဂနွေဥပဒေ အကျပ်အတည်း ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအကျပ်အတည်းအတွက် စာတန်၏ ပြင်ဆင်မှုသည် လူ့ပညာကို ဘုရားသခင့် ဖွင့်ပြချက်နှင့် ရောစပ်ပေါင်းနှောစေသော “ဒုစရိုက်၏ နက်နဲသောအရာ” ပင် ဖြစ်သည်။
“အားလုံးတို့သည် မိမိတို့ဘက်ကို ရွေးချယ်ရမည့် အချိန်၌ ဖြစ်ပေါ်လာမည့် နောက်ဆုံးတန်ခိုးကြီးသော ပဋိပက္ခအတွက် စာတန်သည် မိမိ၏ အကြံအစည်များကို အားသွန်ခွန်စိုက် စီမံလျက်ရှိ၏။ …”
“လောကတွင် အောင်မြင်စိုးမိုးနေသော အသံများကို နားထောင်ကြလော့၊ အာဏာစွမ်းအားများကို မှတ်သားကြလော့။ ဆုတောင်းသံတစ်သံတလေရှိသလော။ ဘုရားသခင်ကို အသိအမှတ်ပြုကြောင်း လက္ခဏာတစ်စုံတစ်ရာကို သင်တို့မြင်ကြသလော။ ယဇ်ပုရောဟိတ်များရှိကြ၏၊ အများအပြားရှိကြ၏။ သို့သော် သူတို့သည် ယေဟောဝါ၏ ပညတ်တရားကို မိမိတို့၏ခြေထောက်အောက်၌ နင်းချေကြ၏။ သူတို့၏ အဝတ်အစားများသည် ဝိညာဉ်များ၏ သွေးဖြင့် စွန်းထင်းလျက်ရှိ၏။ လူအစုအဝေးကြီးများသည် နတ်ဆိုးတို့အား ယဇ်ပူဇော်လျက်ရှိကြ၏။ နာခံခြင်းနှင့် မနာခံခြင်းအကြား တွေဝေနေကြသော သင်တို့၊ ကြည့်ရှုကြလော့။ စိတ်ကူးအမြင်ဖြင့် စာတန်၏ ယဇ်ပလ္လင်တွင် ကိုးကွယ်လျက်ရှိသော အလွန်များပြားသော လူအစုအဝေးကြီးများကို ကြည့်ရှုကြလော့။ ဂီတသံကို နားထောင်ကြလော့၊ ‘ပိုမိုမြင့်မားသော ပညာရေး’ ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသော ဘာသာစကားကို နားထောင်ကြလော့။ သို့သော် ဘုရားသခင်က ထိုအရာကို အဘယ်သို့ ကြေညာတော်မူသနည်း။—ဒုစရိုက်အမှု၏ နက်နဲသောလျှို့ဝှက်ခြင်းဖြစ်၏။” Pamphlets, 004, 11.
“လူအပေါင်းတို့သည် ဘက်ခွဲကြလိမ့်မည်” ဟူသော နောက်ဆုံးပဋိပက္ခ၌ ဧဒင်ဥယျာဉ်၏ စမ်းသပ်မှုသည် ထပ်မံပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်သည်။ အစတွင် ဥယျာဉ်အလယ်ရှိ သစ်ပင်တစ်ပင်ပေါ်၌သာ သီးသန့်ကန့်သတ်ထားခဲ့သော စမ်းသပ်မှုသည် အဆုံး၌ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံး၌ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲမတိုင်မီ ရှေတန်၏ လုပ်ဆောင်ချက်မှာ “အပြစ်တရား၏ လျှို့ဝှက်နက်နဲမှု” ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို “အဆင့်မြင့်ပညာရေး!” ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ “အဆင့်မြင့်ပညာရေး” ၏ သင်္ကေတကို မြေသားတိရစ္ဆာန်၏ တိုင်းပြည်၌ Tennessee ပြည်နယ်၊ Nashville မြို့၌ တွေ့ရပြီး၊ ၎င်းသည် “တောင်ပိုင်း၏ အေသင်” ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသော မြို့ဖြစ်ကာ၊ အမှန်တကယ်သော ပညာရေးကို တစ်ချိန်က Nashville ၌ Madison College မှ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြခဲ့သည့်အရာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် Parthenon ဗိမာန်တော်တည်ရှိရာ နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ လှုံ့ဆော်တော်မူခြင်းမှ အောက်ပါဖော်ပြချက်ကို ဤဆောင်းပါး၏ အဆုံးတွင် အပြည့်အစုံ ကိုးကားဖော်ပြထားသော်လည်း၊ ဤအချိန်၌ အချက်အချို့ကို စဉ်းစားသင့်သည်။
“ဤကမ္ဘာမြေ၏ သမိုင်းအဆုံးသတ်ပိုင်းတွင် အလွန်အရေးကြီးစွာ ပါဝင်နေသော မတရားမှု၏ နက်နဲသော လျှို့ဝှက်ချက်ကို သေသေချာချာ စူးစမ်းရှာဖွေရန် အားလုံးသည် ဉာဏ်ပညာကို လိုအပ်ကြသည်။....”
“ပြန်လည်ထူထောင်ခံရသော ပရဒိသုသို့သွားရာ၌ အလယ်လမ်းဟူ၍ မရှိ။ ဤနောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များအတွက် လူသားအား ပေးအပ်ထားသော သတင်းစကားသည် လူ့ပရိယာယ်အစီအစဉ်နှင့် ရောယှက်ပေါင်းစည်းသွားရမည့်အရာ မဟုတ်....”
“ဘုရားသခင်သည် ယုံကြည်အပ်နှံခြင်းအလွန်မြင့်မားသော ရာထူးနေရာများသို့ ချီးမြှောက်တင်ထားတော်မူသောသူတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ အလင်းမှ လှည့်ထွက်၍ လူ့ဉာဏ်ပညာဘက်သို့ လိုက်သွားနိုင်ကြသည်။... ဘုရားသခင်နှင့်အတူ ပူးပေါင်းအလုပ်လုပ်သော အလုပ်သမားများဖြစ်စေမည့် စရိုက်လက္ခဏာကို ပိုင်ဆိုင်လိုသူ အပေါင်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ရန်သူတို့ထံမှ မိမိတို့ကိုယ်ကို ခွဲခြားထားရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ခရစ်တော်က ယောဟန်အား လောကသို့ ပေးစေခြင်းငှာ ပေးတော်မူခဲ့သော သမ္မာတရားကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းထားရမည်ဖြစ်သည်။” Manuscript Releases, volume 18, 30–36.
“ပညာ” ကိုလိုအပ်သော “လူအပေါင်းတို့” ဟူသည်မှာ နောက်ဆုံး၌ ကိုးကွယ်သူ အုပ်စုနှစ်မျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေမည့် စမ်းသပ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်အတွင်းသို့ ခေါ်ဆောင်ခံရသူအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ “ပညာရှိသူများ” ဟူသည်မှာ လိုအပ်သော “ပညာ” ကို ရယူထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။ စမ်းသပ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်သည် လူသားတို့၏ စမ်းသပ်ကာလ မပိတ်သိမ်းမီ အချိန်အနည်းငယ်တွင် ယေရှုခရစ်တော်၏ ဗျာဒိတ်တော်ကို ဖွင့်လှစ်တင်ပြသောအခါမှ စတင်သည်။ ထိုဖွင့်လှစ်ခြင်းကြောင့် “အသိပညာ တိုးပွားခြင်း” တစ်ရပ် စတင်ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ယေရှုခရစ်တော်၏ ဗျာဒိတ်တော်နှင့် ဆက်စပ်သော စမ်းသပ်ခြင်းကို ရင်ဆိုင်ရသူတို့သည် တနင်္ဂနွေဥပဒေ၌ အရှေ့လေ ရောက်ရှိလာမည့်အချိန်မတိုင်မီ လမ်းညွှန်ရန်၊ ပြင်ဆင်ရန်နှင့် သန့်ရှင်းစေရန် ရည်ရွယ်ထားသော ပရောဖက်ဆန်သော အသိပညာ၏ “ဆီ” ကို ရယူကြလိမ့်မည်။ “ကောင်းမကောင်း သိကျွမ်းရာ သစ်ပင်” သည် စားယူရမည် သို့မဟုတ် ငြင်းပယ်ရမည့် ကောင်းကင်မုန့်တော်၏ အတုပြုလုပ်ထားသော အစားထိုးပုံရိပ်ကို ကိုယ်စားပြုသော သင်္ကေတဖြစ်သည်။
ဂလိလဲပြည်၊ ကပေရနောင်မြို့ရှိ တရားဇရပ်၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော အဖြစ်အပျက်တစ်ရပ်ကြောင့် ယေရှုသည် မိမိအမှုတော်ကာလတစ်လျှောက် အခြားမည်သည့်အချိန်ထက်မဆို နောက်လိုက်များစွာကို ဆုံးရှုံးတော်မူခဲ့သည်။ ထိုနေရာ၌ စမ်းသပ်ခံရသောအချက်မှာ ခရစ်တော်၏ ပရောဖက်ဆိုင်ရာ နှုတ်ကပတ်တော်များသည် အနက်တိကျသော အမှန်အတိုင်းဖြစ်သလော၊ သို့မဟုတ် ဝိညာဉ်ရေးရာ အနက်ရှိသလော ဟူသောအချက်ပင် ဖြစ်သည်။ ထိုစမ်းသပ်မှုတွင် ပျက်ကွက်ခဲ့သူတို့သည် ပျက်ကွက်ခဲ့ကြသည်မှာ၊ “လူသည် ဘုရားသခင်၏ ခံတွင်းတော်မှ ထွက်သော နှုတ်ကပတ်တော်တိုင်းအားဖြင့် အသက်ရှင်ရမည်” ဟူသောအချက်ကို မေ့လျော့ခဲ့ကြသောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်သည် မိမိသည် ကောင်းကင်မှ ဆင်းသက်လာသော မုန့်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစွာ ကြေညာတော်မူခဲ့ပြီး၊ ထိုစမ်းသပ်မှုတွင် ပျက်ကွက်ခဲ့သူတို့သည် သမ္မာတရားကို ဂရိလူမျိုးတို့ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော လူ့ဉာဏ်ပညာနှင့် ရောနှောပစ်ခဲ့ကြသည်။
ဧဝသည် ဥယျာဉ်၌ ကျရှုံးမှုကို စတင်မပြုမီတွင်၊ ကောင်းမကောင်းကို သိကျွမ်းခြင်းအပင်၏ အသီးကို မစားကြရန် ခရစ်တော်သည် အာဒံနှင့် ဧဝတို့နှစ်ဦးစလုံးအား ညွှန်ကြားတော်မူခဲ့သည်။ ထာဝရ ဧဝံဂေလိတရား၏ အဆင့်သုံးဆင့်အနက် ပထမအဆင့်မှာ ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းဖြစ်သည်။
“ဗျာဒိတ်တော်၏ အံ့မခန်းကြီးမြတ်သော သမ္မာတရားများကို စိတ်သည် သိမ်းယူနားလည်စေခဲ့လျှင်၊ မိမိ၏ အင်အားများကို အလွန်ပေါ့ပါးသော အကြောင်းအရာများအပေါ် အသုံးချရန် လုံးဝ ကျေနပ်နိုင်တော့မည်မဟုတ်။ ယနေ့ခေတ် လူငယ်တို့ကို ကိုယ်ကျင့်သိက္ခာပျက်စီးစေလျက်ရှိသော အနိမ့်စားစာပေနှင့် အကျိုးမဲ့ဖျော်ဖြေမှုများမှလည်း ရွံရှာစွာ လှည့်ထွက်သွားမည်။ သမ္မာကျမ်းစာ၏ ကဗျာဆရာများနှင့် ပညာရှိများနှင့် မိတ်သဟာယဖွဲ့ခဲ့ကြသူများ၊ ယုံကြည်ခြင်း၏ သူရဲကောင်းများ၏ ဘုန်းတင့်သော လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့် မိမိတို့၏ ဝိညာဉ်များ လှုပ်ရှားနှိုးဆော်ခြင်းခံခဲ့ရသူများသည်၊ လောက၏ ဖာရောဘုရင်များ၊ ဟေရုတ်မင်းများနှင့် စီဇာဘုရင်များ၏ စွမ်းဆောင်ချက်များကို ဆင်ခြင်လျက် ဂုဏ်တင်ချီးမြှောက်ခြင်း၌ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် အလွန်ကျော်ကြားသော 世俗စာရေးဆရာများ၏ စာပေများကို လေ့လာနေခြင်း၌ဖြစ်စေ အချိန်ကုန်ခဲ့ကြလျှင် ရရှိနိုင်မည့်အရာထက် များစွာ သန့်ရှင်းသော နှလုံးသားနှင့် ပိုမို မြင့်မြတ်သော စိတ်ဓာတ်ဖြင့် ထိုကြွယ်ဝသော အတွေးအမြင်လယ်ကွင်းများမှ ပြန်လည်ထွက်လာကြလိမ့်မည်။”
“လူငယ်တို့၏ စွမ်းအားများသည် အများအားဖြင့် အိပ်မောကျလျက်ရှိကြသည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကို ပညာ၏အစအဖြစ် မထားကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဒံယေလသည် မိမိ၏ ဘာသာရေးအခြေခံသဘောတရားများကို အနှောင့်အယှက်ပေးမည့် မည်သည့်အာဏာ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကိုမျှ မခံယူလိုသောကြောင့်၊ ထာဝရဘုရားသည် သူ့အား ဉာဏ်ပညာနှင့် အသိပညာကို ပေးတော်မူ၏။ ကျွန်ုပ်တို့၌ ဉာဏ်ရည်ရှိသောသူ၊ တည်ကြည်ခိုင်မာသောသူ၊ အမှန်တကယ် တန်ဖိုးရှိသောသူတို့ အလွန်နည်းပါးရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ၊ ကောင်းကင်နှင့် ခွဲထွက်လျက် ကြီးမြတ်မှုကို ရရှိနိုင်မည်ဟု သူတို့ ထင်မှတ်ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။” Messages to Young People, 255, 256.
ဧဝသည် “ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း” ကို ဆုံးရှုံးသွားခဲ့သည်။ သူမသည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်များရှေ့တွင် တုန်လှုပ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရာသည် တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်တို့၏ လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းသည် စမ်းသပ်မှုသုံးရပ်အနက် ပထမအဆင့်ဖြစ်ပြီး၊ ပရောဖက်ပြုသော နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဖွင့်လှစ်သောအခါမှ စတင်ကာ၊ အဆုံးတွင် ပညာရှိသော အုပ်စုတစ်စုနှင့် မိုက်သော အုပ်စုတစ်စုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပညာရှိများဖြစ်ရန် ချီးမြှင့်သတ်မှတ်ခံထားရသူတို့အတွက် အစပြုမှုမှာ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ရှေ့တွင် တုန်လှုပ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ဧဝသည် ထိုသို့ မပြုခဲ့သဖြင့်၊ စမ်းသပ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်၏ ဒုတိယအဆင့်နှင့် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ သူမသည် ဘုရားသခင်အား ဘုန်းတော်မပေးနိုင်ခဲ့ဘဲ၊ ထို့နောက် တရားစီရင်ခြင်း၏ အချိန်နာရီနှင့် ရင်ဆိုင်ရရာတွင် လောဒိကိ၏ အဝတ်မဲ့မှုကို ထင်ရှားပြသခဲ့သည်။
“ခရစ်ယာန်အကျင့်စာရိတ္တကို ပြည့်စုံစေရန် အလိုရှိသမျှသောသူတိုင်းသည် ခရစ်တော်၏ ထမ်းပိုးကို ထမ်းဆောင်ရမည်။ သူတို့သည် ခရစ်ယေရှု၌ ကောင်းကင်ဘုံဆိုင်ရာ အရပ်များတွင် အတူထိုင်ရလိုလျှင်၊ ဤမြေကြီးပေါ်၌ ရှိစဉ်ပင် ကိုယ်တော်ထံမှ သင်ယူရမည်။ ခရစ်တော်သည် ကိုယ်တိုင်ကို မနှစ်သက်တော်မူ။ ကိုယ်တော်၏ အသက်တာတစ်ခုလုံးသည် သန့်ရှင်း၍ ကိုယ်ကျိုးမရှာသော စေတနာကောင်း၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခြင်းပင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်သည် ကျဆုံးသွားသော လောကကြီးအားလည်းကောင်း၊ စာတန်နှင့် ၎င်း၏ စည်းဝေးရာအသင်းအားလည်းကောင်း၊ ကောင်းကင်၏ စကြဝဠာအားလည်းကောင်း၊ မကျဆုံးသေးသော လောကများအားလည်းကောင်း၊ လူ့သဘာဝသည် ကိုယ်တော်၏ ဘုရားသဘောနှင့် ပေါင်းစည်းလျှင် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တရားအား လုံးဝနာခံသောအရာ ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်းကို ပြသရန် လူ့သဘာဝကို ခံယူတော်မူခဲ့သည်။ လူအားလုံးသည် ‘ကယ်တင်ခြင်းကို ရရှိရန် ငါသည် အဘယ်သို့ ပြုရမည်နည်း’ ဟု မေးမြန်းဆင်ခြင်ရမည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ နှုတ်ကပတ်တော်ရှေ့၌ တုန်လှုပ်တတ်သော နိမ့်ချ၍ နောင်တရသော စိတ်နှလုံးများကို တောင်းဆိုတော်မူသည်။ ကောင်းကင်နှင့်ဆိုင်သော မီးရှူးတိုင်ကို ကျွန်ုပ်တို့သည် ဘုရားဆိုင်ရာ ယဇ်ပလ္လင်တော်မှသာလျှင် လက်ခံရရှိနိုင်ပြီး၊ ထိုအရာကို လက်ခံရရှိသောအခါ ကျွန်ုပ်တို့၏ မစွမ်းဆောင်နိုင်မှုကို အပြည့်အဝ မြင်စေကာ ခရစ်တော်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ဘုန်းအသရေကို ကျွန်ုပ်တို့အား ဖော်ပြလိမ့်မည်။ ဤအရာကို မြင်တွေ့ရသောအခါ၊ ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်၌ ထားတော်မူပြီး၊ ထိုဝိညာဉ်တော်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို သမ္မာတရားအလုံးစုံထဲသို့ ဦးဆောင်ပို့ဆောင်လိမ့်မည်။” Bible Echo, July 20, 1896.
အမှန်တရားနှင့် အမှားကို ရောနှောပေါင်းစည်းခြင်းသည် စာတန်၏ အလုပ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရာကို “မတရားသဖြင့်ပြုသော အရာ၏ နက်နဲသောအရာ” ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးသော တရားစီရင်ခြင်း၏ နောက်ဆုံးလှုပ်ရှားမှုများတွင် လူသားအပေါင်းတို့၏ အလျှော့ပေးညှိနှိုင်းမှုကို Tennessee ပြည်နယ်၊ Nashville မြို့ရှိ Parthenon ဘုရားကျောင်းတွင် သင်္ကေတအဖြစ် တည်ဆောက်ထားသည်။
“ကျွန်ုပ်တို့၏ လူငယ်များကို ဂရိနှင့် လက်တင်ဘာသာတို့၏ အသိပညာကို ရရှိရန် မိမိတို့၏ အချိန်ကို အပ်နှံနေသော တက္ကသိုလ်များသို့ စေလွှတ်ခြင်းသည် ပညာမဲ့ရာ ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုဘာသာများကို ကျွမ်းကျင်စွာ သိရှိရန် လေ့လာကြစဉ် သူတို့၏ ဦးနှောက်နှင့် နှလုံးသားတို့သည် မယုံကြည်သူ စာရေးဆရာများ၏ အတွေးအမြင်များဖြင့် ပြည့်နှက်လျက် ရှိကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် လုံးဝ မလိုအပ်သည့်အပြင် ကြီးမြတ်တော်မူသော ဆရာ၏ သင်ခန်းစာများနှင့်လည်း သဟဇာတ မဖြစ်သည့် အသိပညာကို ရရှိကြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဤသို့ ပညာသင်ကြားထားသူများသည် မိမိကိုယ်ကို အလွန်ထင်မြင်တတ်ကြသည်။ မိမိတို့သည် အဆင့်မြင့်ပညာ၏ အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိပြီးပြီဟု ထင်မှတ်ကြသဖြင့်၊ မိမိတို့သည် သင်ယူနေဆဲသူများ မဟုတ်တော့သကဲ့သို့ မာနထောင်လွှားစွာ နေထိုင်ဆောင်ရွက်ကြသည်။ သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ အမှုတော်ဆောင်ရန် မသင့်လျော်အောင် ပျက်စီးသွားကြသည်။ လူအများအပြားသည် အတော်အတန် အသုံးမဝင်သော ပညာရေးတစ်ရပ်ကို ရယူရန် အချိန်၊ ငွေကြေးနှင့် လေ့လာအားထုတ်မှုတို့ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသော်လည်း၊ ထိုအရာများကို လက်တွေ့ဘဝအတွက် သင့်လျော်သော ဘက်စုံပြည့်စုံသည့် အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီးများ ဖြစ်စေရန် အထောက်အကူပြုမည့် ပညာရေးတစ်ရပ်ကို ရယူရန် အသုံးပြုခဲ့သင့်သည်။ ထိုသို့သော ပညာရေးသည် သူတို့အတွက် အလွန်မြင့်မားသော တန်ဖိုးရှိမည် ဖြစ်သည်။”
“ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျောင်းများမှ ထွက်ခွာသွားကြသောအခါ ကျောင်းသားများသည် မည်သည့်အရာများကို မိမိတို့နှင့်အတူ သယ်ဆောင်သွားကြသနည်း။ သူတို့သည် အဘယ်သို့သော နေရာသို့ သွားကြမည်နည်း။ သူတို့သည် အဘယ်အရာကို ပြုလုပ်ကြမည်နည်း။ အခြားသူတို့အား သွန်သင်ပေးနိုင်စေမည့် အသိပညာကို သူတို့၌ ရရှိထားကြပြီလော။ ပညာရှိသော အဘများနှင့် မိခင်များ ဖြစ်ကြစေရန် သူတို့သည် ပညာသင်ကြားပေးခံရကြပြီလော။ မိသားစုတစ်စု၏ ဦးဆောင်ရာနေရာ၌ ပညာရှိသော သွန်သင်သူများအဖြစ် သူတို့သည် ရပ်တည်နိုင်ကြသလော။ မိမိတို့၏ အိမ်ထောင်မိသားစုဘဝ၌ မိမိတို့၏ သားသမီးများကို ထိုသို့ သွန်သင်နိုင်ကြသလော၊ ထိုမိသားစုသည် ကောင်းကင်ရှိ မိသားစု၏ သင်္ကေတဖြစ်သောကြောင့် ဘုရားသခင်က နှစ်သက်တော်မူလျက် ကြည့်ရှုတော်မူနိုင်သော မိသားစုတစ်စု ဖြစ်လာစေရန်လော။ အမှန်တကယ် ‘အဆင့်မြင့်ပညာရေး’ ဟု ခေါ်ဆိုထိုက်သော တစ်ခုတည်းသော ပညာရေးကို သူတို့သည် ခံယူရရှိကြပြီလော။”
“မြင့်မားသောပညာရေးဟူသည် အဘယ်နည်း။ ကောင်းကင်၏ပုံသဏ္ဍာန်ကို မဆောင်ကြဉ်းလျှင်၊ လူငယ်အမျိုးသားနှင့် လူငယ်အမျိုးသမီးတို့ကို ခရစ်တော်နှင့်တူသောသူများ ဖြစ်စေရန် မပို့ဆောင်လျှင်၊ ဘုရားသခင်၏နေရာ၌ မိမိတို့၏မိသားစုများ၏ ဦးစီးအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ရန် မပြင်ဆင်ပေးလျှင်၊ မည်သည့်ပညာရေးကိုမျှ မြင့်မားသောပညာရေးဟု မခေါ်ဆိုနိုင်။ ကျောင်းသက်တမ်းအတွင်း လူငယ်တစ်ဦးသည် ဂရိနှင့် လက်တင်ဘာသာတို့ကို သိကျွမ်းမှု မရရှိခဲ့သော်လည်းကောင်း၊ မယုံကြည်သူ စာရေးဆရာတို့၏ လက်ရာများအတွင်း ပါဝင်သော အယူအဆများကို မသိရှိခဲ့သော်လည်းကောင်း၊ သူသည် ကြီးမားသောဆုံးရှုံးမှုကို မခံစားရချေ။ ယေရှုခရစ်တော်သည် ဤသို့သောပညာရေးမျိုးကို မဖြစ်မနေလိုအပ်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့လျှင်၊ လူသားတို့အား အပ်နှံဖူးသမျှ အကြီးမြတ်ဆုံးအမှုတော်ကို ဆောင်ရွက်ရန်၊ လောက၌ ကိုယ်တော်ကို ကိုယ်စားပြုရန် ကိုယ်တော်က သင်ကြားပြုစုပေးနေသော တပည့်တော်တို့အား ထိုပညာရေးကို ကိုယ်တော် မပေးတော်မူဘဲ နေပါမည်လော။ သို့ရာတွင် ထိုအစား၊ ကိုယ်တော်သည် သန့်ရှင်းသော သမ္မာတရားကို သူတို့၏ လက်ထဲ၌ အပ်နှံတော်မူခဲ့ပြီး၊ ယင်းကို ၎င်း၏ ရိုးရှင်းသန့်ရှင်းမှုအတိုင်း လောကသို့ ပေးအပ်စေတော်မူခဲ့သည်။
“ဂရိနှင့် လက်တင်ဘာသာရပ်ပညာရှင်များ လိုအပ်သော အချိန်များ ရှိတတ်သည်။ အချို့သူများသည် ဤဘာသာများကို လေ့လာရမည်။ ဤသည်မှာ ကောင်းသောအရာဖြစ်သည်။ သို့သော် အားလုံးမဟုတ်သကဲ့သို့ များစွာသောသူများလည်း မလေ့လာသင့်ကြ။ ဂရိနှင့် လက်တင်ဘာသာတို့ကို သိရှိခြင်းသည် ပိုမိုမြင့်မားသော ပညာရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်ဟု ထင်မှတ်သောသူတို့သည် အဝေးကို မမြင်နိုင်ကြ။ ထို့အပြင် လောကီလူတို့က သိပ္ပံဟု ခေါ်ဆိုသောအရာ၏ နက်နဲသောအရာများကို သိရှိခြင်းသည်လည်း ဘုရားသခင်၏ နိုင်ငံတော်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ရန် မလိုအပ်ပေ။ မှန်ကန်သော ပိုမိုမြင့်မားသော ပညာရေးကို ဖယ်ရှားပစ်သည့် ဆင်ခြင်လှည့်စားချက်များနှင့် အစဉ်အလာများဖြင့် စိတ်ကို ပြည့်နှက်စေသူမှာ စာတန်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရာများသည် သင်ယူသူနှင့်အတူ ပျက်စီးသွားမည်ဖြစ်သည်။”
“မှားယွင်းသောပညာရေးကို လက်ခံရရှိထားသူတို့သည် ကောင်းကင်ဘက်သို့ မျှော်မကြည့်ကြ။ သူတို့သည် ‘လောကထဲသို့ ဝင်လာသော လူတိုင်းကို အလင်းပေးတော်မူသော’ အမှန်တကယ်သော အလင်းတော်ဖြစ်သည့် အရှင်ကို မမြင်နိုင်ကြ။ သူတို့သည် ထာဝရဆိုင်ရာ အမှန်တရားများကို မျက်လှည့်သဖွယ် အရိပ်အယောင်များဟု ရှုမြင်ကြပြီး၊ အဏုမြူတစ်လုံးကို လောကဟု ခေါ်ကာ၊ လောကတစ်ခုလုံးကို အဏုမြူတစ်လုံးဟု ခေါ်ကြသည်။ အများက ‘အဆင့်မြင့်ပညာရေး’ ဟု ခေါ်ဆိုသည့် ပညာရေးကို လက်ခံရရှိထားသူများအနက် များစွာသောသူတို့အကြောင်းကို ဘုရားသခင်က ‘သင်သည် ချိန်ခွင်ပေါ်တွင် တိုင်းတာခံရပြီး၊ မပြည့်စုံကြောင်း တွေ့ရှိခံရလေပြီ’ ဟု ကြေညာတော်မူသည်။—လက်တွေ့အမှုကိစ္စများနှင့်ဆိုင်သော အသိပညာ၌ ချို့တဲ့လျက်ရှိခြင်း၊ အချိန်ကို အကောင်းဆုံးအသုံးချနည်းနှင့်ဆိုင်သော အသိပညာ၌ ချို့တဲ့လျက်ရှိခြင်း၊ ယေရှုအတွက် မည်သို့ အလုပ်လုပ်ရမည်ကို သိသော အသိပညာ၌ ချို့တဲ့လျက်ရှိခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။” Review and Herald, August 17, 1897.
နက်ရှ်ဗီးလ်မြို့၌ ကျရောက်သော မီးလုံးများ၏ သတိပေးချက်သည် မတော်တဆ ရွေးချယ်ထားသော မြို့တစ်မြို့နှင့် သက်ဆိုင်သောအရာ မဟုတ်ဘဲ၊ သတ္တမနေ့ အက်ဒဗင်တစ်များ၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ကမ္ဘာပေါ်သို့ တိုက်ရိုက် ဆောင်ကြဉ်းလာသော တရားစီရင်ချက်ဖြစ်သည်။ နက်ရှ်ဗီးလ်၏ မီးလုံးများသည် အက်ဒဗင်တစ်ဝါဒ၏ အမျိုးအစားအသီးသီး၊ မြေကြီးသားရဲနှင့် ကမ္ဘာကြီးအတွက် ကွဲပြားသော သဘောလက္ခဏာများကို ကိုယ်စားပြုသည်။ နက်ရှ်ဗီးလ်၏ မီးလုံးများသည် ကောင်းမကောင်းကို သိကျွမ်းရာ အသိပညာပင်ဖြင့် သင်္ကေတပြုထားသော မှားယွင်းသော ပညာရေးအပေါ် ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ချက်ဖြစ်သည်။
နောက်လာမည့် ဆောင်းပါးတွင် ဤလေ့လာချက်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြပါမည်။
“ထူးခြားကွဲပြားသော ပုံရိပ်အမျိုးမျိုးဖြင့် သခင်ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏လူမျိုးကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းကြောင့် ထင်ရှားနေသူတို့၏ ဆိုးယုတ်သော စရိုက်လက္ခဏာနှင့် လှည့်ဖြားဆွဲဆောင်သော ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ယောဟန်အား ဖော်ပြတော်မူခဲ့သည်။ ဤလောက၏ သမိုင်းအဆုံးသတ်ပိုင်းတွင် အလွန်အရေးပါစွာ ပါဝင်လျက်ရှိသော မတရားမှု၏ နက်နဲသောလျှို့ဝှက်ချက်ကို သေချာစွာ စူးစမ်းရှာဖွေရန် လူတိုင်းသည် ဉာဏ်ပညာလိုအပ်ကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တရားကို မရိုသေဘဲ၊ လျှို့ဝှက်အသင်းအဖွဲ့များနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့စည်းမှုများအတွင်း မိမိတို့ကိုယ်ကို ချည်နှောင်ထားကြသော၊ ကမ္ဘာကြီးကို အုပ်စိုးသော အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများ၏ နေထိုင်သူတို့၏ စက်ဆုပ်ဖွယ်သော အကျင့်အကြံများကို ဘုရားသခင် ဖော်ပြတင်ပြတော်မူခြင်းသည်၊ သမ္မာတရား၏အလင်းကို ရရှိထားသော လူမျိုးတော်အား ဤမကောင်းမှုအပေါင်းတို့မှ ကင်းရှင်းစွာ နေနိုင်စေရန် အထောက်အကူပြုသင့်သည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မှားယွင်းသော ဘာသာဝင်အပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ ဆိုးယုတ်သော အကျင့်များကို တိုး၍တိုး၍ ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြကြလိမ့်မည်။ အကြောင်းမူကား၊ အုပ်စုနှစ်စုသာ ရှိသည်—ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်များကို စောင့်ထိန်းသောသူတို့နှင့် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော ပညတ်တရားကို ဆန့်ကျင်၍ စစ်တိုက်သောသူတို့ ဖြစ်ကြသည်။...”
“မိန်းမ၏အမျိုးအနွယ်နှင့် မြွေ၏အမျိုးအနွယ်အကြားရှိ ရန်မုန်းခြင်းကို သခင်ဘုရားသည် ပြတ်သားစွာ သတ်မှတ်တော်မူ၏။ ‘သင်နှင့် မိန်းမအကြား၊ သင်၏အမျိုးအနွယ်နှင့် သူမ၏အမျိုးအနွယ်အကြား၌ ငါသည် ရန်မုန်းခြင်းကို ထားမည်။ သူသည် သင်၏ခေါင်းကို ကြိတ်နင်းလိမ့်မည်၊ သင်မူကား သူ၏ခြေဖနောင့်ကို ကိုက်လိမ့်မည်။’ ‘အာဒံအားလည်း ကိုယ်တော်က၊ သင်သည် သင်၏မယား၏စကားကို နားထောင်၍၊ ငါက သင်အား မစားရဟု ပညတ်ထားသော အပင်မှ စားခဲ့သောကြောင့်၊ သင့်အတွက် မြေသည် ကျိန်ခြင်းကိုခံရ၏။ သင်၏အသက်တာရှိသမျှနေ့ရက်ကာလပတ်လုံး ပင်ပန်းဆင်းရဲစွာဖြင့် ထိုမြေမှစားသောက်ရလိမ့်မည်။ ထိုမြေသည်လည်း သင့်အတွက် ဆူးပင်နှင့် အပ်ပင်တို့ကို ပေါက်စေလိမ့်မည်။ သင်သည် လယ်ပြင်၏အပင်ကို စားရလိမ့်မည်။ သင်သည် မြေသို့ ပြန်သွားသည့်တိုင်အောင် သင်၏မျက်နှာချွေးဖြင့် မုန့်ကိုစားရလိမ့်မည်။ အကြောင်းမူကား သင်သည် ထိုမြေမှ ယူဆောင်ခံရသောသူ ဖြစ်၏။ သင်သည် ဖုန်မှုန့်ဖြစ်သောကြောင့် ဖုန်မှုန့်သို့ပင် ပြန်သွားရလိမ့်မည်။’”
“မိမိ၏လမ်းကို လိုက်လျှောက်ခြင်းအားဖြင့်၊ စာတန်၏စုံစမ်းနှောင့်ယှက်မှုများနှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြုမူ၍၊ သိရှိထားပြီးဖြစ်သော ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို ဆန့်ကျင်လျက်၊ လူသည် မိမိကိုယ်ကို မြှင့်တင်ကာ ကောင်းကြီးပေးနိုင်မည်ဟု အချည်းနှီး ကြိုးပမ်းခဲ့၏။ ထိုသို့အားဖြင့် သူသည် ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော်များကို မနာခံခြင်းနှင့်ဆိုင်သော လက်တွေ့အတွေ့အကြုံအရ သိကျွမ်းမှုတစ်ရပ်ကို ရရှိခဲ့၏။ ထိုသို့အားဖြင့် သူသည် အကောင်းနှင့်အဆိုးကို သိခဲ့၏။ ထိုသို့အားဖြင့်လည်း သူသည် ဘုရားသခင်အပေါ်ထားသော သစ္စာစောင့်သိမှုနှင့် သစ္စာခံမှုကို ဆုံးရှုံးကာ၊ မကောင်းမှုနှင့် ဆင်းရဲဒုက္ခတို့၏ ရေကြီးတံခါးများကို လူသားမိသားစုတစ်ရပ်လုံးအပေါ်သို့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့၏။ ယနေ့တွင် ထိုတူညီသော စမ်းသပ်မှုကို ပြုလုပ်နေကြသူ မည်မျှများပြားလှသနည်း။ လူသည် မိမိ၏လုံခြုံမှုအတွက် တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းမှာ ‘ထာဝရဘုရား မိန့်တော်မူသည်ကား’ ဟူသော နှုတ်ကပတ်တော်အပေါ် အပြည့်အဝ ယုံကြည်အားထားခြင်းအားဖြင့်သာ ဖြစ်ကြောင်းကို မည်သည့်အချိန်တွင် သင်ယူလိမ့်မည်နည်း?”
“စာတန်သည် လူ့နည်းလမ်းများအားဖြင့် မိမိကိုယ်တိုင် တီထွင်ဖန်တီးထားသောအရာများကို ဘုရားသခင်၏ သားသမီးများအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်စိမ့်ဝင်စေရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။ သူသည် မိမိကို ဘုရားသခင်ကဲ့သို့ လက်ခံယူဆောင်ခြင်းခံရရန်၊ သို့မဟုတ် ဘုရားသခင်ထက်ပင် မြင့်တင်ထားခြင်းခံရရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။”
“ဥပုသ်နေ့ကို ရက်သတ္တပတ်၏ ပထမနေ့သို့ ပြောင်းလဲခြင်းအားဖြင့်၊ သူသည် လူတို့ကို ဘုရားသခင်၏ ကြေညာချက်များအား မယုံကြည်စေရန် ဦးဆောင်လျက်၊ ထို့နောက် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်လမ်းစဉ်များနှင့် အစီအစဉ်များကို မိမိတို့၏ မျက်စိ၌လည်းကောင်း၊ မိမိတို့၏ ကောက်ယွင်းသည့် စီရင်ချက်၌လည်းကောင်း အလွန်ပညာရှိသောအရာများဟန်ဖြင့် မှတ်ယူစေသည်။ လူ့မူဝါဒအားဖြင့် သူသည် လူတို့ကို ဘုရားသခင်၏ ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားသော ပညတ်တော်များကို လူ့ဓလေ့ထုံးတမ်းထက် အင်အားနည်းသောအရာအဖြစ် မှတ်ယူစေလျက်၊ အမြဲသန့်ရှင်း၍ တရားမျှတကာ ကောင်းမြတ်သော ထိုပညတ်တရားမှ လွဲချော်ခြင်းကို အရေးမကြီးသောအရာအဖြစ် မှတ်ယူစေသည်။ ဤသို့အားဖြင့် လူသားဆိုင်ရာ အမှုဆောင်အင်အားများကို နာခံတတ်သော သားသမီးများကဲ့သို့ ဘုရားသခင်နှင့် ညီညွတ်စွာ လျှောက်လှမ်းခြင်းမှ တားဆီးလျှင်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ လောက၌ ဘုရားသခင်၏ အမှုတော် ပြီးမြောက်ခြင်းကို သူက ဟန့်တားနိုင်သည်ကို သူမြင်သည်။”
“သို့သော် တာဝန်ရှိရာအရပ်များ၌ ရပ်တည်လျက်ရှိသော လူသားဆိုင်ရာ အင်အားစုများနှင့် စာတန်၏ လျှို့ဝှက်ကြံစည်ပေါင်းသင်းမှုများကို၊ အပြစ်၏ စမ်းသပ်မှုကို ခံပြီးနောက် ယခုအချိန်၌ပင်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ မူလမိဘများ၏ အမှုကိစ္စ၌ ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ အလွန်ပင် ကြောက်ရွံ့၍ ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ဘုရားသခင်၏ အမှုတော်၌ တာဝန်ရှိရာ အရပ်များ၌ ခန့်ထားခံရသော လူတို့သည် အခြားသူများကို ထိန်းချုပ်ရန် မိမိတို့တွင်ရှိသော အခွင့်အရေးကို အလွန်အကျွံ မြင့်မားစွာ သတ်မှတ်ခဲ့ကြောင်း ပြောရန် ကျွန်ုပ်အား ညွှန်ကြားထားသည်။ လူတစ်ဦးသည် မည်သည့်ရာထူးကို ယူထားသည်ဖြစ်စေ၊ ထိုရာထူးသည် သူ၏ စရိုက်လက္ခဏာကို မပြောင်းလဲစေ။ အချို့တို့သည် အသင်းတော်များအတွက်လည်းကောင်း၊ ဆေးရုံကျန်းမာရေးဌာနများအတွက်လည်းကောင်း မိမိတို့က စီမံကြံစည်ရမည်ဟု၊ ထို့ပြင် မိမိတို့၏ အကဲဖြတ်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မည်သူမျှ မေးခွန်းထုတ်ခွင့်မရှိဟု ထင်မြင်နေပုံရသည်။ သူတို့သည် အဆင့်တိုင်းတွင် ယေရှုထံမှ သင်ယူကြပါစေ။ လူတိုင်းအတွက် အမြင့်ဆုံးသော အာဏာပိုင်သူမှာ ကိုယ်တော်ဖြစ်ရမည်။”
ကျွန်ုပ်တို့၏ သွန်သင်ပေးရှင်အဖြစ် အကြိမ်ကြိမ် ဖြစ်တော်မူခဲ့သော အရှင်သည် ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်— “လူသည် မိမိ၏ ဘုရားသခင်နှင့်အတူ နှိမ့်ချစွာ လျှောက်လှမ်းရန်၊ နောင်တရသော စိတ်ဝိညာဉ်ဖြင့် ဘုရားသခင်၏ လမ်းကို ယူ၍ လောကီအကျိုးအမြတ်ကြီးမားသကဲ့သို့ ထင်ရသော စာတန်၏ အကြံပြုချက်များကို ပယ်ရန်မှာ အလွန်ခက်ခဲလှသည်။” ဘုရားသခင်တော်တစ်ပါးတည်းသာ ချထားတော်မူသော ခိုင်မာသော အုတ်မြစ်ပေါ်၌ မတုန်မလှုပ် ရပ်တည်ခြင်းအစား လူသည် မိမိအလိုအတိုင်း သွားခြင်း၏ သက်ရောက်မှုကို အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လည်တွေ့မြင်ခဲ့ရပြီ။ ဘုရားသခင် ပြသတော်မူသော ဖြောင့်မတ်သည့် လမ်းခရီးများ၌ လျှောက်လှမ်းရန် ငြင်းဆန်ခြင်းသည် သူတို့ကို ရှုပ်ထွေးမှုသို့ ပို့ဆောင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုသို့သော တူညီသည့် စမ်းသပ်မှုနှင့် ဆင်းရဲခက်ခဲမှုကို ကြုံရသူ အခြားသူတို့အားလည်း ပညာမပေးနိုင်ပါ။ ဘုရားသခင်သည် ဘုရားသခင် ဖြစ်တော်မူပြီး ပြောင်းလဲရမည့် လူမဟုတ်ကြောင်းကို လူသည် မည်သည့်အချိန်တွင် သင်ယူမည်နည်း။
“လမ်းမှန်မှ လွဲချော်သွားကြသူအချို့သည် ဘုရားသခင်က မိမိတို့အပေါ် မတင်ထားသော တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဆုပ်ကိုင်ယူရန် အဆက်မပြတ် အဖျားတက်သကဲ့သို့ အလွန်အမင်း စိတ်လှုပ်ရှားလျက် ရှိခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်သည် ဓမ္မအမှုထမ်းတိုင်းနှင့် ဆရာဝန်တိုင်းအား သမ္မာတရား၏ ရိုးရှင်းတည်ကြည်မှုကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ကြရန် ခေါ်တော်မူသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းနှင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်း နှစ်ခုစလုံး၌ ထင်ရှားဖော်ပြခြင်းခံရသော ဘုရားသခင်၏ သားတော်သည် ယနေ့ ကျွန်ုပ်တို့လောက၏ ကယ်တင်ရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သာသနာပြုလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်သူတိုင်းသည် မိမိ၏ လေ့ကျင့်ပညာကို ထံတော်မှ လက်ခံရမည်။ သူသည် မိမိကိုယ်ကို လေထုတန်ခိုး၏ မင်းသားထံမှ မခွဲထွက်လျှင်၊ မိမိကို ယုံကြည်အားကိုးသော ဝိညာဉ်များကို လမ်းမှားသို့ ဦးဆောင်မည်ဖြစ်သည်။ သာမန်လူများ နားမလည်နိုင်လောက်အောင် ပညာပေးလေ့ကျင့်ခြင်း ခံထားရပြီး မြှင့်တင်ခံထားရသော လူတို့၏ အကြံအစည်များကို လူတိုင်း သတိပြုကြစေ။”
“အပြစ်၏ လှည့်ကွက်ဆန်းကြယ်မှုများသည် အဆုံးမဲ့သော စိတ်ကူးညဏ်တိုင်အောင်ပင် ကျော်လွန်လျက်ရှိ၏။ အန္တရာယ်အပေါင်း၊ ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် သေခြင်းတရားအပေါင်းတို့သည် မကောင်းမှု၏ တန်ခိုးအာဏာကိုသာမက အသက်ရှင်တော်မူသော ဘုရားသခင်၏ အမှန်တရားကိုလည်း သက်သေပြသော အထောက်အထားများ ဖြစ်ကြ၏။ အမှန်တရားကိုလည်းကောင်း၊ ထာဝရတည်နေသော အသက်ရှင်တော်မူသော ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကိုလည်းကောင်း၊ နာခံခြင်းအားဖြင့် အသက်ပေးသော ထိုနှုတ်ကပတ်တော်ကိုလည်းကောင်း သိရှိပြီးနောက်တွင်၊ စာတန်၏ လှည့်စားတတ်သော ဉာဏ်နည်းလမ်းများနှင့် ကိုက်ညီအောင် လူသည် လိုက်နာရာ၌ အလွန်ထူးဆန်းဖွယ်ကောင်းသော အားနည်းမှုကို ပြသလေ၏။ ဘုရားသခင်ထံမှ သွန်သင်ခြင်းခံရသူ အပေါင်းတို့သည် ခရစ်တော်ကို ဘုရားသခင်၏ သားတော်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြ၏။ ဘုရားသခင်၏ သိပြီးဖြစ်သော ဖော်ပြချက်များကို မယုံကြည်သူ အပေါင်းတို့သည် အပြစ်၏ လူကြိုက်များမှုကို ဖော်ပြကြပြီး၊ အမှန်တရား၏ ပြည့်စုံသော သန့်ရှင်းစေခြင်းအားဖြင့် ထင်ရှားစေသော အသက်နှင့် မသေခြင်း၏ ဘက်၌ အလုပ်လုပ်နေကြသူများ မဟုတ်ကြ။ သူတို့သည် စရိုက်လက္ခဏာ၌လည်းကောင်း၊ စကားလုံးတို့၌လည်းကောင်း၊ စိတ်ဝိညာဉ်၌လည်းကောင်း ပြောင်းလဲမှုမပြုလျှင်၊ ဝိညာဉ်များသည် ပျက်စီးဆုံးရှုံးရလိမ့်မည်။”
“ပြန်လည်ပြုပြင်ထားသော ပရဒိသုသို့ ရောက်ရန် အလယ်အလတ်လမ်းဟူ၍ မရှိ။ ဤနောက်ဆုံးကာလများအတွက် လူသားအား ပေးအပ်ထားသော သတင်းစကားသည် လူ့ပရိယာယ်အကြံအစည်များနှင့် ရောယှက်ပေါင်းစပ်သွားရန် မဟုတ်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် လောကီရှေ့နေများ၏ မူဝါဒကို အားကိုးမထားရ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဆုတောင်းခြင်းရှိသော နှိမ့်ချသူများ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ စာတန်၏ လှုံ့ဆော်ရေးအင်အားများကြောင့် မျက်စိကန်းနေသူများကဲ့သို့ မပြုမူရ။”
“လူများစွာတွင် ယုံကြည်ခြင်းတစ်မျိုးရှိကြသော်လည်း၊ ချစ်ခြင်းအားဖြင့် အကျိုးသက်ရောက်စေကာ စိတ်ဝိညာဉ်ကို သန့်စင်စေသော ယုံကြည်ခြင်းမျိုးမဟုတ်ကြပါ။ ကယ်တင်ခြင်းသို့ ဆောင်သော ယုံကြည်ခြင်းသည် အမှန်တရားကို ရိုးရိုးသာ ယုံကြည်ခြင်းမျှသာ မဟုတ်ပါ။ ‘နတ်ဆိုးများပင် ယုံကြည်၍ တုန်လှုပ်ကြ၏။’ ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်၏ လှုံ့ဆော်တော်မူခြင်းသည် လူတို့အား စရိုက်လက္ခဏာကို ပုံဖော်၍ လူတို့ကို ပုံစံကျ အပြုအမူများထက် ပိုမိုမြင့်မားသော အဆင့်သို့ ဦးဆောင်ပေးသည့် တွန်းအားပြင်းသော ယုံကြည်ခြင်းကို ပေးသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ခရစ်တော်၏ နောက်လိုက်များဖြစ်ကြောင်းကို စကားများ၊ အပြုအမူများနှင့် စိတ်ဝိညာဉ်တို့က သက်သေခံရမည်ဖြစ်သည်။”
“ဘုရားသခင်က ပေးအပ်တော်မူခဲ့သော အကြီးမြတ်ဆုံးသော အလင်းနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာသည်ပင် ဤနောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များတွင် လွန်ကျူးခြင်းနှင့် ယုံကြည်ခြင်းမှ ပျက်ကွက်ခြင်းတို့ကို တားဆီးပေးမည့် အာမခံချက် မဟုတ်ပေ။ ဘုရားသခင်က ယုံကြည်အပ်နှင်းရာ မြင့်မားသောရာထူးများသို့ မြှောက်ထားတော်မူသောသူတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ အလင်းမှ လွဲ၍ လူ့ပညာသို့ လှည့်သွားနိုင်ကြသည်။ ထိုအခါ သူတို့၏အလင်းသည် အမှောင်ဖြစ်သွားမည်၊ ဘုရားသခင်က အပ်နှံတော်မူသော သူတို့၏စွမ်းရည်များသည် ထောင်ချောက်ဖြစ်သွားမည်၊ သူတို့၏စရိုက်လက္ခဏာသည် ဘုရားသခင်ရှေ့တော်၌ အပြစ်တင်ဖွယ်ဖြစ်လာမည်။ ဘုရားသခင်ကို လှောင်ပြောင်၍ မရ။ ကိုယ်တော်မှ လွဲခွာသွားခြင်းသည် ယခင်ကတည်းကလည်း အမြဲအမှန်တကယ်ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အကျိုးဆက်များဖြင့် လိုက်ပါခဲ့ပြီး၊ အနာဂတ်၌လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်မည်။ ဘုရားသခင် မနှစ်သက်သော အမှုများကို ကျူးလွန်ခြင်းသည်၊ ထိုအမှုများကို အပြတ်အသတ် နောင်တရ၍ စွန့်ပစ်ခြင်း မပြုလျှင်၊ ၎င်းတို့ကို အကြောင်းပြ၍ ကိုယ်တိုင်အပြစ်ကင်းကြောင်း ပြသရန် ကြိုးစားမည့်အစား၊ မကောင်းမှုကျူးလွန်သူကို လှည့်ဖြားမှုထဲသို့ ခြေလှမ်းလိုက်၍ ခြေလှမ်းလိုက် ဆောင်သွားကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် အပြစ်များစွာကို အပြစ်ဒဏ်မခံဘဲ ကျူးလွန်လာအောင် ဖြစ်စေမည်။ ဘုရားသခင်နှင့်အတူ လုပ်ဆောင်သော အလုပ်သမားများဖြစ်စေမည့် စရိုက်လက္ခဏာကို ပိုင်ဆိုင်လိုသူ အပေါင်းတို့နှင့် ဘုရားသခင်၏ ချီးမွမ်းခြင်းကို ခံယူလိုသူ အပေါင်းတို့သည်၊ ဘုရားသခင်၏ ရန်သူများထံမှ ကိုယ်ကို ခွဲထားရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ခရစ်တော်က ယောဟန်အား လောကသို့ ပေးရန် ပေးတော်မူခဲ့သော သမ္မာတရားကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းရမည်။” Manuscript Releases, volume 18, 30–36.