၆၂၇၊ ၆၃၂ နှင့် ၆၃၇
အောက်မဲ့တွင်းကို ဖွင့်လှစ်သော “သော့” ဟူသည်မှာ နိနဝေစစ်ပွဲဖြစ်ပြီး၊ မိုဟမ္မဒ်သည် 632 ခုနှစ်၌ ကွယ်လွန်မတိုင်မီ ငါးနှစ်အလို 627 ခုနှစ်တွင် ယင်းအရာ ပြည့်စုံခဲ့သည်။ ထို့နောက် ငါးနှစ်အကြာ 637 ခုနှစ်တွင် မူဆလင်တပ်ဖွဲ့များသည် နိနဝေစစ်ပွဲတွင် ပါဝင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သော အင်အားကြီး မဟာအင်ပါယာနှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည့် ပါရှား၏ မြို့တော်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ အာဏာအင်အားချိန်ခွင်လျှာကို ထင်ရှားစွာ ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။ 627 ခုနှစ်ရှိ နိနဝေစစ်ပွဲသည် ပါရှားအင်ပါယာ၏ အင်အားကို လျော့နည်းစေခဲ့ပြီး၊ ထိုနောက် ဆယ်နှစ်အကြာတွင် ပါရှားအင်ပါယာသည် အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။
အရှက်ကွဲခြင်း—782
မုဟမ္မဒ်သည် ၆၃၂ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နှစ်တစ်ရာ့ငါးဆယ်အကြာ၊ ၇၈၂ ခုနှစ် အဘ္ဘာစီ စစ်ဆင်ရေးတွင် အဘ္ဘာစီတပ်မတော်သည် (သတင်းများအရ စစ်သည်အင်အား ၉၅,၀၀၀ ခန့်ရှိ၍) အာရှာမိုင်နာရှိ ဘိုင်ဇန်တိုင်းပိုင်နက် (ယနေ့ခေတ် တူရကီ) အတွင်းသို့ အလွန်ကြီးမားသော ကျူးကျော်စစ်ကို စတင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့တော်နှင့် ဘော့စ်ဖိုရပ်ရေလက်ကြားကို တိုက်ရိုက်ဖြတ်လျက် မျက်နှာချင်းဆိုင်တည်ရှိသော ခရိုင်ဆိုပိုလစ်အထိ တိုးချဲ့ရောက်ရှိခဲ့ကြပြီး၊ ထိုသို့ဖြင့် ဘိုင်ဇန်တိုင်း၏ မြို့တော်နှင့် အလွန်နီးကပ်လာခဲ့သည်။ ဧကရာဇ်မိဖုရား အိုင်ရင်း၏ ဦးဆောင်မှုအောက်ရှိ ဘိုင်ဇန်တိုင်းတို့သည် ပြင်းထန်သော ရှုံးနိမ့်မှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။ ထိုကြောင့် ဘိုင်ဇန်တိုင်းတို့သည် အရှက်ရစေသော သုံးနှစ်တာ စစ်ရပ်နားသဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန် အတင်းအကျပ် ခံခဲ့ရပြီး၊ နှစ်စဉ် ကြီးမားသော အခွန်ပဏာမကို (ရွှေဒီနာ ၇၀,၀၀၀ မှ ၉၀,၀၀၀ ခန့်) ပေးဆောင်ရန်နှင့် ပိုးထည်အဝတ်အစားများ၊ အာမခံလူများကို လွှဲအပ်ပေးရန် သဘောတူခဲ့ရသည်။ ဤစစ်ဆင်ရေးသည် ၈ ရာစုအတွင်း ဘိုင်ဇန်တိုင်းမြေများသို့ အဘ္ဘာစီတို့က ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့သည့် အကြီးမားဆုံးနှင့် အအောင်မြင်ဆုံးသော စစ်ဝင်စစ်ထိုးမှုများအနက် တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် အဘ္ဘာစီ ခါလီဖာနိုင်ငံ၏ တိုးပွားလာသော အင်အားနှင့် ဘိုင်ဇန်တိုင်းအင်ပါယာ၏ ဆက်လက်ကျဆင်းလျက်ရှိမှုကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။
ငါးလ
ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ကိုးတွင် နှစ်ပေါင်း တစ်ရာ့ငါးဆယ်နှင့် ညီမျှသော “ငါးလ” ဟူသည့်ကာလကို နှစ်ကြိမ် ဖော်ပြထားသည်။ အခန်းငယ် ငါးတွင် တစ်ကြိမ်နှင့် အခန်းငယ် ဆယ်တွင် နောက်တစ်ကြိမ် ဖြစ်သည်။
ထိုသူတို့အား လူတို့ကို သတ်ပစ်ရမည်ဟု မပေးဘဲ၊ ငါးလပတ်လုံး ညှဉ်းဆဲရမည်ဟုသာ ပေးအပ်တော်မူ၏။ သူတို့၏ ညှဉ်းဆဲခြင်းသည် ကင်းမြီးကောက်က လူကို ကိုက်သောအခါ ခံရသည့် ညှဉ်းဆဲခြင်းကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထိုနေ့ရက်ကာလတို့၌ လူတို့သည် သေခြင်းကို ရှာကြလိမ့်မည်၊ သို့သော် မတွေ့ကြလိမ့်မည်။ သေလိုကြလိမ့်မည်၊ သို့ရာတွင် သေခြင်းသည် သူတို့ထံမှ ထွက်ပြေးလိမ့်မည်။ ကျိုင်းကောင်တို့၏ ပုံသဏ္ဌာန်သည် စစ်တိုက်ရန် ပြင်ဆင်ထားသော မြင်းတို့နှင့်တူ၏။ သူတို့၏ ခေါင်းများပေါ်၌ ရွှေနှင့်တူသော သရဖူများကဲ့သို့သော အရာရှိ၏။ သူတို့၏ မျက်နှာများသည် လူတို့၏ မျက်နှာများကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သူတို့၌ မိန်းမတို့၏ ဆံပင်ကဲ့သို့သော ဆံပင်ရှိ၏။ သူတို့၏ သွားများသည် ခြင်္သေ့တို့၏ သွားများကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သူတို့၌ သံရင်ကာကဲ့သို့သော ရင်ကာများရှိ၏။ သူတို့၏ တောင်ပံသံသည် စစ်တိုက်ရန် ပြေးသော မြင်းများစွာ ဆွဲသည့် ရထားသံကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ သူတို့၌ ကင်းမြီးကောက်နှင့်တူသော အမြီးများရှိ၍၊ အမြီးများ၌ ကိုက်စရာရှိ၏။ သူတို့၏ တန်ခိုးသည် လူတို့ကို ငါးလပတ်လုံး နာကျင်စေရန် ဖြစ်၏။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၉း၅-၁၀။
ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၉ ၏ ပဉ္စမတံပိုး၌ တစ်ရာ့ငါးဆယ်နှစ်စီကြာမြင့်သော အနာဂတ္တိကာလ နှစ်ရပ်ကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားသည်။ ပထမကာလမှာ အေဒီ ၆၃၂ ခုနှစ်၌ မိုဟမ္မက် သေဆုံးခြင်းမှစ၍ အေဒီ ၇၈၂ ခုနှစ်၌ အရှေ့ရောမ၏ ဧကရီ အိုင်ရင်း အရှက်ရစေခံရခြင်းတိုင်အောင် ဖြစ်သည်။ အခန်း ၉ သည် အစ္စလాం ပေါ်ထွန်းလာပုံကို အလွန်အသေးစိတ်စွာ ဖော်ထုတ်ပြသထားသည်။ အေဒီ ၆၀၆ ခုနှစ်၌ လူမျိုးစုများကို စုစည်းညီညွတ်စေခြင်းမှစ၍၊ အေဒီ ၆၂၇ ခုနှစ်၌ နိနေဝေ စစ်ပွဲသို့၊ အေဒီ ၆၃၂ ခုနှစ်၌ မိုဟမ္မက် သေဆုံးခြင်းသို့၊ ထို့နောက် အေဒီ ၆၃၇ ခုနှစ်၌ ပာရှား ရှုံးနိမ့်ခြင်းတိုင်အောင်၊ အစ္စလാം၏ ပေါ်ထွန်းလာခြင်းနှင့် ကျဆင်းသွားခြင်းကို ဘုရားသခင်၏ အနာဂတ္တိနှုတ်ကပတ်တော်၌ ဂရုတစိုက် ခြေရာခံဖော်ပြထားသည်။ အာရေဗျ၏ အစ္စလాంသည် ညှဉ်းဆဲခြင်းနှင့်ဆိုင်သော ပထမတစ်ရာ့ငါးဆယ်နှစ် အနာဂတ္တိ၌ အာဏာရှိသော တန်ခိုးဖြစ်သည်။ အေဒီ ၆၀၆ ခုနှစ်၌ မိုဟမ္မက်က လူမျိုးစုများကို စုစည်းညီညွတ်စေခြင်း၊ ထို့နောက် အေဒီ ၆၂၇ ခုနှစ်၌ “သော့ချက်” ဖြစ်သော နိနေဝေ စစ်ပွဲ၊ ၎င်းနောက် အေဒီ ၆၂၈ ခုနှစ်ဝန်းကျင်၌ ပာရှားနှင့် ရောမ နှစ်နိုင်ငံလုံး၏ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုကို မိုဟမ္မက်က ကြိုတင်ဟောပြောခြင်း၊ ထို့နောက် အေဒီ ၆၃၂ ခုနှစ်၌ သူ၏ သေဆုံးခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဤရက်စွဲများသည် အစ္စလാം၏ လမ်းကြောင်းအတွင်းရှိ ဖြစ်ရပ်များ၏ တိကျသေချာသော အစဉ်အဆက်ကို ကိုယ်စားပြုထားသည်။
မိုဟမ္မက်သည် ၆၃၂ ခုနှစ်၌ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် နှစ်တစ်ရာငါးဆယ်ကြာသော်၊ အစ္စလာမ်၏ အင်အားအခြေစိုက်ရာသည် အာရေဗျမှ တူရကီသို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီး၊ ထိုအင်အားသည် အရှေ့ရောမကို ကွန်စတန်တီနိုပယ်အထိ အလုံးစုံ နောက်ဆုတ်စေခဲ့သည်။ ပထမ “အမင်္ဂလာ” သည် အာရေဗျ၏ အစ္စလာမ်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယ “အမင်္ဂလာ” သည် တူရကီ၏ အစ္စလာမ်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ ပထမ “အမင်္ဂလာ” အတွင်းရှိ နှစ်တစ်ရာငါးဆယ်ကာလဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်နှစ်ရပ်လုံးသည် အာရေဗျ၏ အစ္စလာမ်နှင့် တူရကီ၏ အစ္စလာမ်အကြားရှိ ကွာခြားမှုကို သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ ထိုသို့ပင်၊ ပထမနှင့် ဒုတိယ “အမင်္ဂလာ” အကြား၌ ထိုတူညီသော အမှန်တရား၏ ကွဲပြားသတ်မှတ်ခြင်းအားဖြင့်လည်း ၎င်းကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။
ပထမတစ်ရာငါးဆယ်နှစ်ကာလသည် ပါရှား၏ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်းဖြင့် အစပြု၍ ရောမသည် ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့ရိုးအတွင်း၌ ပိတ်မိနေလျက် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယတစ်ရာငါးဆယ်နှစ်ကာလသည် အော်စမန်၏ (Ottman ဟုလည်း ခေါ်သည်) နီကိုမီဒီယာ၌ ရရှိခဲ့သော အောင်ပွဲဖြင့် အစပြုခဲ့သည်။ နီကိုမီဒီယာ၌ အော်တိုမန်တို့၏ အောင်ပွဲဟု ဆိုသည်မှာ ၁၃၃၃ ခုနှစ်မှ ၁၃၃၇ ခုနှစ်အထိ ဖြစ်ပွားခဲ့သော နီကိုမီဒီယာဝိုင်းရံမှု (ယနေ့ခေတ် တူရကီနိုင်ငံ၊ İzmit) ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုကာလအတွင်း အော်တိုမန် Beylik ၏ တည်ထောင်သူ Osman I ၏သား ဖြစ်သော ဆူလ်တန် Orhan Gazi သည် အရေးပါသော ဘိုင်ဇန်တိုင်းမြို့ နီကိုမီဒီယာကို ဝိုင်းရံခဲ့သည်။ ထိုမြို့သည် နှစ်အတော်ကြာ ခံနိုင်ရည်ရှိနေခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်းနှင့် ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် ၁၃၃၇ ခုနှစ်တွင် လက်နက်ချအပ်နှံခဲ့သည်။ ဘိုင်ဇန်တိုင်းတပ်စခန်းမှ စစ်သည်များကို ကွန်စတန်တီနိုပယ်သို့ ထွက်ခွာခွင့် ပေးခဲ့သည်။ နီကိုမီဒီယာသည် အေးရှားမိုင်းနား (Anatolia) တွင် ကျန်ရှိနေသေးသော နောက်ဆုံး ဘိုင်ဇန်တိုင်း အဓိကခံတပ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ကျဆုံးခြင်းကြောင့် အနောက် Anatolia အများစု၌ ဘိုင်ဇန်တိုင်း၏ ထိန်းချုပ်မှုသည် အမှန်တကယ်အားဖြင့် အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။ ဤအောင်ပွဲကြောင့် အော်တိုမန်တို့သည် Bithynia တွင် မိမိတို့၏ အာဏာကို ပိုမိုခိုင်မာစေကာ Bosporus ရေလက်ကြားဘက်သို့ ထပ်မံချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် နောက်ဆုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အော်တိုမန်တို့၏ ကွန်စတန်တီနိုပယ် သိမ်းပိုက်ခြင်းသို့ ဦးတည်သွားသော အဓိက ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့သည် (ထိုဖြစ်ရပ်သည် ရာစုနှစ်တစ်ကျော်အကြာ ၁၄၅၃ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်)။ ထိုဝိုင်းရံမှုကို မကြာခဏအားဖြင့် သေးငယ်သော အော်တိုမန် beylik တစ်ခုကို ဒေသဆိုင်ရာ အင်အားတိုးတက်လျက်ရှိသော အာဏာတစ်ရပ်အဖြစ် ပြောင်းလဲစေခဲ့သော အစောပိုင်း အဓိကအောင်ပွဲများအနက် တစ်ခုအဖြစ် မြင်ကြသည်။
ပထမတံပိုးကာလအတွင်းရှိ ဒုတိယမြောက် နှစ်ပေါင်းတစ်ရာ့ငါးဆယ်ကာလသည် ၁၄၄၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ကုန်ဆုံးသွားသောအခါ၊ နောက်ဆုံး ကွန်စတန်တိုင်းဘုရင်သည် အရှေ့ရောမ၏ ရာဇပလ္လင်သို့ တက်ရောက်ရန် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် စူလတန်ဘုရင်ထံမှ ခွင့်ပြုချက်တောင်းခံခဲ့ရာ၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၉ ပါ “ငါးလ” ကာလနှစ်ခုအနက် ပထမ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာ့ငါးဆယ်ကာလ ကုန်ဆုံးချိန်တွင် ဧကရီ အိုင်ရင်း ခံစားခဲ့ရသည့် အရှက်ရမှုမျိုးကိုပင် ခံစားခဲ့ရသည်။ ‘ဧကရီ အိုင်ရင်း’ နှင့် ‘နောက်ဆုံး ကွန်စတန်တိုင်းဘုရင်’ တို့၏ အရှက်ရမှုသည် ဒုတိယအမင်္ဂလာဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုကာလ ကုန်ဆုံးချိန်တွင် အီဂျစ်၏ ခြိမ်းခြောက်မှုမှ ကာကွယ်ပေးရန် ဥရောပအင်အားကြီး လေးနိုင်ငံထံ အကာအကွယ်တောင်းခံခဲ့ကြသော အော်တိုမန်တို့၏ နောက်ပိုင်းအရှက်ရမှုကို ရှေ့ပြေးပုံဆောင်ခဲ့သည်။
ပန်သီယွန်
ဒံယေလ အခန်း ရှစ်၊ အခန်းငယ် ဆယ့်တစ် တွင်ပါရှိသော “သူ၏ သန့်ရှင်းရာဌာန၏ အရပ်သည် ပစ်ချဖျက်ဆီးခြင်းခံရ၏” ဟူသော စကားရပ်သည် ကွန်စတန်တိုင်၏အားဖြင့် ပြည့်စုံအောင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု အစောပိုင်း ရှေ့ဆောင်တို့သည် မှန်ကန်စွာ နားလည်၍ သွန်သင်ခဲ့ကြသည်။
ထို့အပြင် သူသည် စစ်တပ်၏ မင်းသားတော်အထိ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှောက်ခဲ့၏။ နေ့စဉ်ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကိုလည်း ထိုမင်းသားတော်အားဖြင့် ပယ်ရှားခြင်းခံရ၍၊ သူ၏ သန့်ရှင်းရာဌာန၏ အရပ်ကိုလည်း ဖျက်ချခံရ၏။
ဤနေရာ၌ ဖော်ပြထားသော “သန့်ရှင်းရာဌာန” သည် ရောမမြို့ရှိ ပန်သီယွန်ဘုရားကျောင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုဘုရားကျောင်း၏ “တည်နေရာ” သည် ရောမမြို့ပင် ဖြစ်သည်။ ကွန်စတန်တိုင်န်သည် မိမိအင်ပါယာ၏ မြို့တော်ကို အေဒီ ၃၃၀ ခုနှစ်တွင် ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းရန် ရွေးချယ်ခဲ့သောအခါ ရောမမြို့သည် “ချခံရ” ခဲ့သည်။ အခန်းငယ် ၁၁ သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၃ အခန်းငယ် ၂ နှင့် ဆက်စပ်နေပြီး၊ ထိုအဖြစ်အပျက်တစ်ခုတည်းကိုပင် ဖော်ပြနေသည်။
ငါမြင်ခဲ့သော သားရဲသည် ကျားသစ်နှင့်တူ၏။ ၎င်း၏ခြေတို့သည် ဝက်ဝံ၏ခြေများကဲ့သို့ဖြစ်၍၊ ၎င်း၏ပါးစပ်သည် ခြင်္သေ့၏ပါးစပ်ကဲ့သို့ဖြစ်၏။ နဂါးသည်လည်း ၎င်းအား မိမိ၏တန်ခိုး၊ ရာဇပလ္လင်နှင့် ကြီးမားသောအာဏာကို ပေးအပ်လေ၏။
နဂါးသည် ပုဂ္ဂလိကရောမဖြစ်ပြီး၊ ပုဂ္ဂလိကရောမသည် ၃၃၀ ခုနှစ်တွင် မြို့တော်ကို အရှေ့ဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့သောအခါ မိမိ၏ အာဏာပိုင်ခွင့် “ထိုင်ခုံ” ကို ရောမအသင်းတော်ထံ အပ်နှံပေးခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖြင့် အာဏာလွတ်လပ်ရာကွက်တစ်ခု ကျန်ရစ်သွားခဲ့ပြီး၊ ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အသင်းတော်သည် ထိုအခွင့်အရေးကို ဝမ်းမြောက်စွာ အကျိုးယူခဲ့သည်။ ၃၃၀ ခုနှစ်မှ ၁၄၅၃ ခုနှစ်အထိ အရှေ့ရောမ၏ အစဉ်အဆက်ကို ကျွန်ုပ်တို့ စတင်၍ လိုက်လျှောက်ကြည့်လျှင်၊ အရှေ့ရောမနှင့်စပ်လျဉ်းသော ပရောဖက်ပြုချက်၏ အစတွင် ရောမမြို့သည် ကွန်စတန်တိုင်က ရောမကို ပယ်ချခဲ့ခြင်းကြောင့် အရှက်ကွဲစေခံရသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုအရှက်ကွဲခြင်းသည် ပထမဆုံး နှစ်တစ်ရာငါးဆယ်ကြာ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်း၏ အဆုံးဖြစ်သော ၇၈၂ ခုနှစ်တွင် ဧကရာဇ်မိဖုရား အိုင်ရင်းနှင့်အတူ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအရှက်ကွဲခြင်းနှစ်ကြိမ်လုံးသည် နောက်ဆုံးသော ကွန်စတန်တိုင်အားဖြင့်လည်း ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ထူးခြားသော တက်ကြွမှုနှင့် ကျဆင်းမှုများ
ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၉ ၏ ပဉ္စမနှင့် ဆဋ္ဌမ တံပိုးများသည် အရှေ့ရောမ၏ ကျဆုံးခြင်းအသေးစိတ်ကို ပေးစွမ်းသကဲ့သို့၊ အစ္စလာမ်၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ကျဆုံးခြင်းကိုလည်း မှတ်တမ်းတင်ဖော်ပြထားသည်။ လှုံ့ဆော်တော်မူခြင်းသည် ဒံယေလကျမ်းနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့အတွင်းရှိ နိုင်ငံတော်များ၏ “ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ကျဆုံးခြင်း” ကို လေ့လာကြရန် ကျွန်ုပ်တို့အား အသိပေးတော်မူသည်။ ထိုနိုင်ငံတော်များသည် မိမိတို့၏ ထူးခြားသော “ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ကျဆုံးခြင်း” များနှင့် ဆက်စပ်လျက်၊ မိမိတို့ကိုယ်ပိုင် ထင်ရှားကွဲပြားသော လက္ခဏာရပ်များကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။ ယုဒ၏ ကျဆုံးခြင်းသည် ယေရုရှလင်မြို့အပေါ် တိုက်ခိုက်မှု သုံးကြိမ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဟေဗြဲလူမျိုးတို့သည် ဗာဗုလုန်သို့ ခေါ်ဆောင်ခံရပြီး၊ အမိန့်ပြန်တမ်း သုံးရပ်အောက်တွင် ပြန်လည်လာရောက်ကြမည်ဖြစ်ကာ၊ ထိုအမိန့်ပြန်တမ်းများက ၁၇၉၈ မှ ၁၈၄၄ အထိ သမိုင်းထဲသို့ ကောင်းကင်တမန် သုံးပါး ဝင်ရောက်လာစေသည့် နှစ်ပေါင်း ၂,၃၀၀ ကို အစပြုစေခဲ့သည်။ ဗာဗုလုန်သည် တစ်ညတည်းဖြင့် ကျဆုံးသွားခဲ့သည်။ ရောမသည် ပြိုကွဲသွားခဲ့ပြီး၊ ထိုပြိုကွဲမှုအတွင်းတွင် ရောမ၏ အခြားသော အင်္ဂါရပ် နှစ်ရပ်ကို အနောက်ရောမ သို့မဟုတ် အရှေ့ရောမ ဟူသော တည်နေရာအောက်တွင် ထင်ရှားစွာ တင်ပြထားသည်။ ဒံယေလကျမ်း အခန်း ၁၁ ၏ ပထမ သုံးပုံတစ်ပုံအတွင်းရှိ ပတိုလမီ အင်ပါယာနှင့် ဆဲလျူစစ် အင်ပါယာတို့၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ကျဆုံးခြင်းသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဆိုင်ရာ ရောမ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ကျဆုံးခြင်းကို ပုံစံပြသည်။ ထိုသက်သေခံချက်သည် အလက်ဇန္ဒားနှင့် ဂရိ၏ ပြိုကွဲပျက်စီးမှု ဇာတ်လမ်း၏ နိဂုံးချုပ်သာ ဖြစ်သည်။ ရောမနှင့် မတူဘဲ၊ ဂရိသည် အပိုင်းလေးပိုင်းသို့ ခွဲထွက်သွားပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် နှစ်ပိုင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရောမသည် အရှေ့နှင့် အနောက်ဟူ၍ ခွဲထွက်သွားခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် အနောက်ရောမကို ပရောဖက်ပြုချက်အရ သုံးပိုင်းသို့ ခွဲထားကာ၊ ထိုသည်မှာ ရောမ၏ သုံးဆင့်ပါသော အုပ်ချုပ်ရေးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အရှေ့ရောမအတွက်မူ ကွန်စတန်တိုင်သည် မိမိ၏ နိုင်ငံတော်ကို မိမိ၏ သား သုံးဦးထံသို့ ခွဲဝေပေးခဲ့သည်။ အနောက်ရောမနှင့် အရှေ့ရောမတို့သည် ရောမအသင်းတော်နှင့် ရောမနိုင်ငံတော်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် အပြိုင်မျဉ်းများဖြစ်ကြောင်းမှာ ထင်ရှားလှသည်။ ထိုနှစ်ဆင့် ခွဲခြားမှုနှင့်အတူ နောက်ထပ် သုံးဆင့် ခွဲခြားမှုတစ်ရပ်လည်း ရှိနေသည်။ ဂရိသည် လေးပိုင်းမှ နှစ်ပိုင်းသို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်၊ ဗာဗုလုန်သည် တစ်ညတည်းဖြင့် ကျဆုံးခဲ့သည်၊ ယုဒသည် တိုက်ခိုက်မှု သုံးကြိမ်ဖြင့် ကျဆုံးခဲ့သည်။ အစ္စလာမ်နှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်းတို့၏ “ပေါ်ထွန်းခြင်း” ကို “လွှတ်ပေးခြင်း” အဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းတို့၏ “ကျဆုံးခြင်း” ကို “တားဆီးချုပ်နှောင်ခြင်း” အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
သူတို့၏ ထွန်းကားလာမှုသည် မုဟမ္မဒ်နှင့်အတူ စတင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၈၄၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် သူတို့သည် ထိန်းချုပ်ခံခဲ့ရသည်။ ၉/၁၁ တွင် သူတို့သည် လွှတ်ပေးခံခဲ့ရပြီး ချက်ချင်းပင် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခံခဲ့ရသည်။ မကြာသေးမီက ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် သူတို့သည် လွှတ်ပေးခံခဲ့ရပြီး၊ ထိုအချိန်မှစ၍ ဂါဇာတွင် ထိန်းချုပ်ခံထားရသည်။ သားရဲ၏ရုပ်တုကို တည်ထားခြင်းအား အမှတ်အသားပြုရန် အစ္စလာမ်သည် တစ်ဖန် လွှတ်ပေးခံရလိမ့်မည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၉ မှ ၁၁ အထိတွင် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည့် အစ္စလာမ်၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းစဉ်သည် တတိယအမင်္ဂလာနှင့်ဆိုင်သော အစ္စလာမ်၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်းကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ ‘တတိယအမင်္ဂလာနှင့်ဆိုင်သော အစ္စလာမ်၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်း’ ကိုလည်း သတ္တမကောင်းကင်တမန်ကလည်းကောင်း၊ တတိယကောင်းကင်တမန်ကလည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုထားသည်။ သတ္တမကောင်းကင်တမန် တံပိုးစတင်မှုတ်ခဲ့သည့် ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် တတိယကောင်းကင်တမန် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ၉/၁၁ တွင် တတိယကောင်းကင်တမန်နှင့် တတိယအမင်္ဂလာတို့သည် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ၉/၁၁ မှ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေအထိ ပထမနှင့် ဒုတိယအမင်္ဂလာတို့၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းကြောင်းသည် တစ်ဖန်ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ယခုတိုင်လည်း ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်နေဆဲဖြစ်သည်။
နိနေဝေတိုက်ပွဲ၏ “သော့ချက်” သည် ရောမနှင့် ပါရှားဟူသော အင်အားကြီးနှစ်ရပ်ကို အစ္စလာမ်နှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်နွှယ်ကာ ခွဲခြား၍မရအောင် ချိတ်ဆက်ပေးသည်။ နိနေဝေသည် အနောက်ရောမနှင့် အရှေ့ရောမ နှစ်ရပ်စလုံး၏ တစ်စတစ်စ ပြိုလဲပျက်သုဉ်းလာမှုကို သမ္မာကျမ်းစာရှိ အခြားမည်သည့်ကျမ်းပိုဒ်ထက်မဆို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြသည်။
ဟေရုဒ်သည် နဂါး၏ ပုံဆောင်ချက်ဖြစ်ပြီး၊ ရောမကို ကိုယ်စားပြုနေခဲ့သည်။ ကမ္ဘာ့အဆုံးကာလတွင် နဂါးသည် ကုလသမဂ္ဂဖြစ်သည်။ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချိန်တွင် ဆဋ္ဌမနိုင်ငံ ကျဆုံးပြီး သတ္တမနိုင်ငံ စတင်ပေါ်ပေါက်လာသော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ မွေးနေ့ပွဲ၌ပင် မိမိတို့၏နိုင်ငံကို အဋ္ဌမနိုင်ငံအား ပေးအပ်ကြသည်။ သတ္တမနိုင်ငံသည် မွေးဖွားလာခါစသာ ရှိသေးပြီး၊ ဟေရုဒ်က ရှာလုံမေအား မိမိနိုင်ငံ၏ ထက်ဝက်အထိ ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ခြင်းဖြင့် ရှေ့ပြေးပုံဆောင်ထားသည့်အတိုင်း၊ မိမိ၏နိုင်ငံကို ဗာဗုလုန်ပြည့်တန်ဆာမအား တစ်နာရီကြာ ပေးအပ်ရန် ချက်ချင်းပင် သဘောတူလိုက်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ပြိုလဲသည့်နေရာ၌ပင် ကုလသမဂ္ဂ ပေါ်ပေါက်လာပြီး သုံးဖွဲ့ပေါင်းစည်းမှုကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်လာသည်။ ဟေရုဒ်သည် နဂါးဖြစ်၍ ဟေရောဒိသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ရှာလုံမေဖြစ်သည်။ ဟေရုဒ်သည် မိမိ၏ညီအစ်ကိုတစ်ဦး၏ ဇနီးနှင့် လက်ထပ်ထားသောကြောင့် တရားမဝင်သော အိမ်ထောင်ရေးပေါင်းဖက်မှု၌ ရှိနေခဲ့ပြီး၊ ရှာလုံမေ ကခုန်နေစဉ် သူမကို သူတပ်မက်နေကြောင်း ထင်ရှားသဖြင့် ပရောဖက်ပြုချက်သဘောအရ သူသည် ရှာလုံမေနှင့် ဆွေမျိုးနီးစပ်သူအချင်းချင်း ကာမစပ်ယှက်မှုမြောက်သော ဆက်ဆံရေး၌ ရှိနေခဲ့သည်။ နဂါးသည် မိခင်နှင့် သမီး နှစ်ဦးစလုံးနှင့် ဆက်ဆံရေးရှိသည်။ အနောက်ရောမနှင့် အရှေ့ရောမတို့သည် အသင်းတော်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် နိုင်ငံတော်အုပ်ချုပ်ရေးကို အသီးသီး ကိုယ်စားပြုကြောင်း သတ်မှတ်ရာ၌ ဤအချက်ကို သိမြင်ရန် အရေးကြီးသည်။ သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်တွင် စတုတ္ထနိုင်ငံတော်ဖြစ်သော ရောမသည် ပရောဖက်ပြုချက်သဘောအရ ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်ကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တင်မြှောက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုသို့ပြုခြင်းအားဖြင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်ကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တစ်ဖန်ပြန်လည်တင်မြှောက်မည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ရှေ့ပြေးပုံဆောင်ခဲ့သည်။
အနောက်ရောမ၏ ၃၃၀ ခုနှစ်မှ ၄၇၆ ခုနှစ်အထိ တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးကျဆုံးသွားခြင်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၁၇၉၈ ခုနှစ်မှ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေအထိ တဖြည်းဖြည်း ပျက်စီးကျဆုံးသွားခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ “၃၃၀” နှစ်နှင့် “၁၇၉၈” နှစ်တို့သည် ဒံယေလကျမ်းတွင် “သတ်မှတ်ထားသောကာလ” သို့မဟုတ် “အဆုံးကာလ” ဟု ခေါ်သော ပရောဖက်ပြု သတ်မှတ်မှတ်တိုင်များ နှစ်ခုလုံး ဖြစ်ကြသည်။ ၃၃၀ ခုနှစ်သည် အနောက်ရောမနှင့် အရှေ့ရောမတို့၏ အစပြုမှုကို မှတ်သားပေးသည်။ ထိုနှစ်မျိုးလုံး၏ အဆုံးသတ်သည် ရောမခေါင်းဆောင်၏ အရှက်ခွဲခံရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အစတွင် ကွန်စတန်တိုင်းက ရောမမြို့ကို အရှက်ခွဲသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ ၄၇၆ ခုနှစ်သည် အဆင့်သုံးဆင့်အောက်တွင် ရောမ၏ ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်သော နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားပုံကို မှတ်သားပေးသော ပရောဖက်ပြုကာလတစ်ရပ်၏ အဆုံးသတ်ဖြစ်သည်။ ၃၃၀ ခုနှစ်တွင် မြို့တော်သည် ငြင်းပယ်ခံရခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သော ထိုကာလ၏ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ်၊ ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေးဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံတစ်ရပ်လုံး—ရှေးရောမ၏ အဓိက ကြွားဝါရာဖြစ်ခဲ့သော သူတို့၏ ဘုန်းတန်ခိုးကြီးသော သမ္မတနိုင်ငံ—သည် ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးခံရကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် ၄၇၆ ခုနှစ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ရောမအပေါ် အုပ်စိုးမည့် အုပ်စိုးရှင်တစ်ဦးမျှ အမှန်တကယ် ရောမသွေးမျိုးဆက်မှ ထွက်ပေါ်လာတော့မည် မဟုတ်ပေ။ ၃၃၀ ခုနှစ်တွင် စတင်သော ရောမ၏ မျဉ်းကြောင်းနှစ်ကြောင်းနှင့်၊ ထိုမျဉ်းကြောင်းနှစ်ကြောင်းကို ဖော်ပြထားသော ကျမ်းပိုဒ်သည်လည်း ငါးလကြာသော ပရောဖက်ပြုမျဉ်းကြောင်း နှစ်ကြောင်းကိုလည်း ပါဝင်စေသည်။ အနောက်ရောမ၏ မျဉ်းကြောင်းသည် တဖြည်းဖြည်း အရှက်ခွဲခံရခြင်းဖြင့် စတင်၍ တဖြည်းဖြည်း အရှက်ခွဲခံရခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ အရှေ့ရောမ၏ မျဉ်းကြောင်းသည်လည်း တဖြည်းဖြည်း အရှက်ခွဲခံရခြင်းဖြင့် စတင်ကာ၊ နောက်ဆုံး ကွန်စတန်တိုင်းသည် အုပ်စိုးခွင့်တောင်းခံခဲ့သော ၁၄၄၉ ခုနှစ်တွင် တဖြည်းဖြည်း အရှက်ခွဲခံရခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
ငါးလတာကာလများအနက် တစ်ကာလသည် ပရောဖက်ပြုချက်၏ အဓိကအာရုံစိုက်ရာအဖြစ် အာရပ်အစ္စလာမ်၏ အခန်းကဏ္ဍ အဆုံးသတ်ကာ တူရကီအစ္စလာမ်၏ အခန်းကဏ္ဍ စတင်လာသည့် ၇၈၂ ခုနှစ်သို့ ဦးတည်သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဧကရီ အိုင်ရင်းသည် အရှက်ခွဲခံရပြီး၊ ယင်းသည် ဒုတိယ ငါးလတာပရောဖက်ပြုချက်၏ အဆုံး၌ နောက်ဆုံးဧကရာဇ် ကွန်စတန်တိုင်း အရှက်ခွဲခံရခြင်းနှင့် ကိုက်ညီသည်။ အခန်းငယ်တစ်ဆယ့်ငါးခုပါ ဇာတ်ကြောင်းတစ်ခုတည်းအတွင်း၌ ငါးလတာပရောဖက်ပြုချက်နှစ်ရပ် ပါဝင်သည်။ တစ်ရပ်က အာရေဗျဒေသရှိ အစ္စလာမ်၏ သမိုင်းကြောင်းကို ပုံဖော်ထားပြီး၊ အခြားတစ်ရပ်က တူရကီဒေသရှိ အစ္စလာမ်၏ သမိုင်းကြောင်းကို ပုံဖော်ထားသည်။ နှစ်ရပ်စလုံးသည် အရှေ့ရောမ အရှက်ခွဲခံရခြင်းဖြင့် နိဂုံးချုပ်သည်။ ပရောဖက်ပြုချက်တစ်ရပ်၏ နိဂုံးပိုင်းသည် အမျိုးသမီးတစ်ဦး အရှက်ခွဲခံရခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံခဲ့ပြီး၊ အခြားတစ်ရပ်၏ နိဂုံးပိုင်းမှာ အမျိုးသားတစ်ဦး အရှက်ခွဲခံရခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံခဲ့သည်။ တစ်ကြောင်းပေါ်တစ်ကြောင်း ဆင့်စပ်လျက်၊ ထိုပရောဖက်ပြုချက်များသည် အရှေ့ရောမ၏ အသင်းတော်နှင့် နိုင်ငံတော် အရှက်ခွဲခံရခြင်းကို ဖော်ထုတ်ပြသကြသည်။ အရှက်ခွဲခံရမှုနှစ်ရပ်စလုံးသည် ပထမအမင်္ဂလာနှင့် သက်ဆိုင်သော အစ္စလာမ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ၁၄၄၉ ခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံးဧကရာဇ် ကွန်စတန်တိုင်း အရှက်ခွဲခံရခြင်းသည် လေးနှစ်တာကာလ၏ အစဖြစ်ပြီး၊ ထိုကာလသည် ၁၄၅၃ ခုနှစ်တွင် ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့ရိုးများ ပြိုလဲခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ၁၄၄၉ ခုနှစ်သည် အရှက်ခွဲခံရခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ၁၄၅၃ ခုနှစ်တွင်မူ မြို့ရိုးများ ပြိုလဲကာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ နိဂုံးချုပ်သည်။
မုဟမ္မဒ်၏ သေဆုံးခြင်း
ငါးလစီကြာမြင့်သည့် ကာလနှစ်ခုအနက် တစ်ခုသည် အခန်းငယ် ဆယ့်တစ်ပါ “သူတို့ကို အုပ်စိုးသော ရှင်ဘုရင်တစ်ပါး ရှိ၏” ဟူသည့် စကားရပ်တွင် ရှင်ဘုရင်အဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော မုဟမ္မဒ် ကွယ်လွန်ချိန်မှ စတင်သည်။
သူတို့အပေါ်၌ အနက်မဲ့တွင်း၏ ကောင်းကင်တမန်ဖြစ်သော ရှင်ဘုရင်တစ်ပါးရှိ၏။ ထိုသူ၏ အမည်မှာ ဟေဗြဲဘာသာ၌ Abaddon ဟု ခေါ်၍၊ ဂရိဘာသာ၌ကား Apollyon ဟု အမည်ရှိ၏။
သူတို့၏အပေါ်၌ရှိသောဘုရင်မှာ မုဟမ္မဒ်ပင်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် အခန်းငယ် ၁ တွင် ဖော်ပြခံထားရသောကြောင့်၊ အခြားအစ္စလာမ်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးမဟုတ်ပေ။ သူသည် ဘုရင်ဖြစ်သော မုဟမ္မဒ်ပင်ဖြစ်ပြီး၊ ဘုရင်ဟူသည် နိုင်ငံတစ်ခုကို ဆိုလိုကာ၊ အစ္စလာမ်သည် မုဟမ္မဒ်၏နိုင်ငံတော်ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ပဉ္စမကောင်းကင်တမန်သည် တံပိုးမှုတ်လေရာ၊ ငါသည် ကောင်းကင်မှ မြေကြီးပေါ်သို့ ကြယ်တစ်လုံး ကျလာသည်ကို မြင်၏။ ထိုသူအား အောက်မဲ့နက်ရှိုင်းသောတွင်း၏ သော့ကို ပေးအပ်ခဲ့၏။ ထိုသူသည် အောက်မဲ့နက်ရှိုင်းသောတွင်းကို ဖွင့်လှစ်လျှင်၊ မီးဖိုကြီး၏ မီးခိုးကဲ့သို့သော မီးခိုးသည် ထိုတွင်းမှ ထွက်ပေါ်လာ၏။ ထိုတွင်း၏ မီးခိုးကြောင့် နေနှင့် လေထုသည် မှောင်မိုက်သွား၏။ ထိုမီးခိုးအတွင်းမှ ကျိုင်းကောင်တို့သည် မြေကြီးပေါ်သို့ ထွက်လာကြ၏။ ထိုတို့အား မြေကြီးပေါ်ရှိ ကင်းမြီးကောက်တို့၌ ရှိသောတန်ခိုးကဲ့သို့သော တန်ခိုးကို ပေးအပ်ခဲ့၏။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၉:၁–၃။
တတိယအမင်္ဂလာဘေးအတွင်း ပထမနှင့် ဒုတိယအမင်္ဂလာဘေးတို့ ထပ်ကျော့ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် တတိယကောင်းကင်တမန်အတွင်း ပထမနှင့် ဒုတိယကောင်းကင်တမန်တို့ ထပ်ကျော့ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် အပြိုင်ဆင်တူနေသည်။ ရှင်ဘုရင် မိုဟာမက်အား အနက်ဆုံးသောတွင်းကို ဖွင့်ရန် သော့ကို ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ 9/11 က တတိယကောင်းကင်တမန်အား တန်ခိုးအာဏာအပ်နှင်းသည့်အချိန်ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းတွင် ဗာလမ်၏ ပထမရိုက်ချက် ရောက်ရှိလာချိန်၌ ခရစ်တော်သည် တန်ခိုးကြီးသော ကောင်းကင်တမန်အဖြစ် ဆင်းသက်လာတော်မူခဲ့သည်။ ထို့နောက် အနက်ဆုံးသောတွင်း ပွင့်သွားပြီး အစ္စလာမ်သည် ကမ္ဘာ့သမိုင်း၏ အကြောင်းအရာတစ်ရပ် တစ်ဖန်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ခရစ်တော်သည် မိမိ၏လူတို့ကို ယေရမိ၏ ရှေးလမ်းဟောင်းများသို့ ပြန်လည်ဦးဆောင်တော်မူခဲ့ပြီး၊ တတိယအမင်္ဂလာဘေးနှင့် တတိယကောင်းကင်တမန်တို့၏ သတင်းစကားကို စတင်ကြွေးကြော်လာကြသည်။ 2015 ခုနှစ်တွင် ထရမ့်သည် သမ္မတရာထူးအတွက် ဝင်ရောက်အရွေးခံရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ကြေညာခဲ့ရာ၊ ထိုသို့ဖြင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝါဒီ နဂါးအင်အားစုများကို နှိုးဆွခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် အနက်ဆုံးသောတွင်းက ဘုရားမဲ့ဝါဒကို လွှတ်ထုတ်ခဲ့ကာ၊ ထိုဘုရားမဲ့ဝါဒသည် နောက်ဆုံးတွင် သောဒုံနှင့် အဲဂုတ္တုတို့၏ လမ်းမများပေါ်၌ ထရမ့်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချိန်၌ အဋ္ဌမမြောက်ဖြစ်၍ ခုနစ်ပါးအဝင်လည်းဖြစ်သော သားရဲသည် အနက်ဆုံးသောတွင်းထဲမှ တက်လာလိမ့်မည်။ တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်တို့အား တံဆိပ်ခတ်ရာကာလ၏ အစနှင့် အဆုံးတို့သည် အနက်ဆုံးသောတွင်းမှ အင်အားစုတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းလာခြင်းကို ဖော်ပြသည်။
သင်မြင်သော သားရဲသည် တစ်ချိန်ကရှိခဲ့၏၊ ယခုမရှိတော့၊ အနက်မဲ့တွင်းထဲမှ တက်လာမည်ဖြစ်၍ ပျက်စီးခြင်းသို့ သွားမည်။ လောကတည်ထောင်ကတည်းက အသက်စာအုပ်၌ မိမိတို့၏အမည်များ မရေးသားထားသော မြေပေါ်တွင် နေထိုင်သူတို့သည်၊ တစ်ချိန်ကရှိခဲ့၍ ယခုမရှိတော့သော်လည်း ရှိနေဆဲဖြစ်သော ထိုသားရဲကို မြင်ကြသောအခါ အံ့ဩကြလိမ့်မည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း 17:8။
အစ္စလာမ်သည် 9/11 ၌ အနက်မဲ့တွင်းကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော သော့ဖြစ်သကဲ့သို့၊ တနင်္ဂနွေဥပဒေ၌လည်း အနက်မဲ့တွင်းကို ဖွင့်လှစ်သော သော့ဖြစ်သည်။ တံဆိပ်ခတ်ခြင်းကာလ၏ အလယ်၌ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝါဒ၏ နဂါး-သားရဲလည်း အနက်မဲ့တွင်းမှ ထွက်လာခဲ့သည်။
သူတို့သည် မိမိတို့၏သက်သေခံခြင်းကို ပြီးမြောက်စေကြသောအခါ၊ အနက်ရှိုင်းဆုံးမိုက်တွင်းထဲမှ တက်လာသော သားရဲသည် သူတို့ကို ဆန့်ကျင်၍ စစ်ပြုလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် သူတို့ကို အောင်နိုင်၍ သတ်ပစ်လိမ့်မည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၁:၇။
အနက်ဆုံးသောတွင်းထဲမှ ပေါ်ထွက်လာသည့် အင်အားစုတစ်ရပ်၏ လမ်းမှတ်တိုင်သုံးခုစလုံးကို ဖွင့်ပေးသည့် သော့ကို အစ္စလာမ်နိုင်ငံတော်၏ ရှင်ဘုရင် မုဟမ္မဒ်အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၆၂၇ ခုနှစ် နိနေဝေတိုက်ပွဲသည် စစ်ပြိုင်ဘက်နှစ်ဖက်စလုံး၏ အင်အားကို ကုန်ခန်းစေပြီး အစ္စလာမ်အား လျင်မြန်စွာ အင်အားကြီးထွားလာခွင့် ပေးခဲ့သည့် အင်အားစုနှစ်ရပ်အကြား တိုက်ပွဲတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ 9/11 တွင် ထိုသော့ကို လှည့်ဖွင့်ခဲ့ပြီး အစ္စလာမ်၏ အင်အားကြီးထွားလာမှု စတင်ခဲ့သော်လည်း မကြာမီမှာပင် ချုပ်ထိန်းခံခဲ့ရသည်။ နိနေဝေတိုက်ပွဲကို 9/11 တွင် ပုံဆောင်ဖော်ပြခဲ့သည်မှာ၊ တန်ခိုးကြီးသော ကောင်းကင်တမန်သည် ကိုယ်တော်၏ ဘုန်းတော်ဖြင့် မြေကြီးကို ထွန်းလင်းစေရန် ဆင်းသက်လာစဉ် ထိုအချိန်၌ အစ္စလာမ်၏ အင်အားကြီးထွားလာမှု စတင်ခဲ့ပြီး၊ တမန်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ကြယ်သည်လည်း ကောင်းကင်မှ ကျဆင်းလာခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ၏ မီးခိုးက နေကို ဖုံးကွယ်သွားစဉ် အမှောင်ခေတ်၏ ဒုတိယကာလ စတင်သည့် အဆုံးကာလ၌လည်း နိနေဝေတိုက်ပွဲကို ပုံဆောင်ဖော်ပြထားသည်။
အက်စီတာ
သန်းခေါင်ယံကြွေးကြော်သံ၏ သတင်းစကား အက်စီတာ စခန်းချအစည်းအဝေးသို့ ရောက်ရှိလာသည့်ဖြစ်ရပ်သည် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေကို ရှေ့ပြေးပုံဆောင်သည်။ ထိုအချိန်တွင် သားရဲ၏ရုပ်တုကို တည်ထောင်ခြင်း၏ နောက်ဆုံးအဆင့် လှုပ်ရှားမှုများ စတင်သည်။ ရုပ်တုကို ပုံဖော်တည်ဆောက်ခြင်း၊ တစ်နည်းအားဖြင့် တည်ထောင်ခြင်းသည် 9/11 တွင် စတင်ခဲ့သော်လည်း၊ ထိုကာလ၏ အဆုံးပိုင်းတွင် သန်းခေါင်ယံကြွေးကြော်သံကို ကြေညာသည့်ကာလသည်လည်း 9/11 တွင် စတင်ခဲ့သော ရုပ်တု ပုံဖော်တည်ဆောက်ခြင်းကာလတစ်ခုလုံး၏ ဖရက်တယ်ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ အစသည် အဆုံးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ပထမကောင်းကင်တမန်က တတိယကောင်းကင်တမန်ကို ရှေ့ပြေးပုံဆောင်သကဲ့သို့ ပထမအမင်္ဂလာဘေးသည် တတိယအမင်္ဂလာဘေးကို ရှေ့ပြေးပုံဆောင်သည်။ တံဆိပ်ခတ်ခြင်းကာလ၏ အဆုံး၌ ဖြစ်ပွားသော နိနေဝေတိုက်ပွဲသည် အစ၌ ဖြစ်ပွားသော နိနေဝေတိုက်ပွဲကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချိန်၌ ဖြစ်ပွားသော နိနေဝေတိုက်ပွဲသည် 9/11 တွင် စတင်ခဲ့သည့် တံဆိပ်ခတ်ခြင်းကာလ၏ အဆုံးဖြစ်သော်လည်း၊ သန်းခေါင်ယံကြွေးကြော်သံကို ကြေညာသည့်ကာလ၏ အဆုံးလည်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ သားရဲ၏ရုပ်တု ပုံဖော်တည်ဆောက်ခြင်း၏ နောက်ဆုံးအဆင့်များကို ဖော်ထုတ်ပြသသည့် သန်းခေါင်ယံကြွေးကြော်သံ ကြေညာခြင်း၏ အစ၌ နိနေဝေတိုက်ပွဲကို ရှေ့ပြေးပုံဆောင်ထားပြီး၊ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချိန်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ သားရဲ၏ရုပ်တုကို စတင်ပုံဖော်တည်ဆောက်လာသည်။ အခန်းငယ် လေးဆယ်၏ ဖုံးကွယ်လျက်ရှိသော သမိုင်း၌ အပြည့်အဝ အထမြောက်ပြည့်စုံလာသည့် ကာလမျဉ်းကြောင်းအမျိုးမျိုးကို တစ်ထပ်တည်း ကိုက်ညီစေသော သော့ချက်မှာ နိနေဝေပင် ဖြစ်သည်။
နောက်လာမည့် ဆောင်းပါးတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုအကြောင်းကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်။