ଆମେ ଦାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଗାରର ଚାଳିଶତମ ପଦରେ ପ୍ରତିନିଧିତ ଇତିହାସକୁ ବିଚାର କରୁଥିଲୁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେ ସେହି ପଦର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଇତିହାସ-ରେଖାକୁ ଆଲୋଚନା କରୁଛୁ, ଯାହା ପୃଥିବୀ-ପଶୁର ପ୍ରୋଟେଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଶୃଙ୍ଗର ଇତିହାସକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ତୃତୀୟ ଦୂତ ଆସିବାବେଳେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ନିଜ ଦୈବତ୍ୱକୁ ମାନବତ୍ୱ ସହିତ ଯୋଡ଼ିଦେଇଥିବାରେ ଯେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ରହସ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ତାହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ଯେହିଜ୍କେଲ ଅଧ୍ୟାୟ ସତତ୍ରିଶରେ ଥିବା ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଲାଠିର ଏକତ୍ରୀକରଣକୁ ସନ୍ଦର୍ଭ-ବିନ୍ଦୁ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛୁ। ପଙ୍କ୍ତି ପରେ ପଙ୍କ୍ତି, ଯେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ରହସ୍ୟର ସନ୍ଦେଶକୁ ଯୋହନ ସପ୍ତମ ତୂରୀର ଧ୍ୱନି ସମୟରେ ସମାପ୍ତ ହେଉଥିବା ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ, ସେହି ସନ୍ଦେଶକୁ ପ୍ରେରିତ ପାଉଲ ବିଶେଷ ଭାବେ ଲାଓଦିକିଆଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଥିଲେ। ଯେହିଜ୍କେଲ, ଯୋହନ ଏବଂ ପାଉଲଙ୍କର ସାକ୍ଷ୍ୟ ସେହି ଏକେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ରହସ୍ୟ ସହିତ ସମ୍ମତିରେ ଅଛି, ଯାହା 1888 ମସିହାରେ ଜୋନ୍ସ ଏବଂ ୱାଗନରଙ୍କ ସନ୍ଦେଶରେ ପ୍ରତିନିଧିତ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ସେହି ସନ୍ଦେଶଟି ଲାଓଦିକିଆଙ୍କ ପାଇଁ ଥିଲା।

Ani ani akka isinii fi warra Laaʼodiiqeyaa keessa jiraniif, akkasumas warra hedduu kanneen fooniin fuula koo hin arginiif, ani akkam guddaa qabsoo qabaachuu koo akka beektan nan fedha; Kunis akka garaan isaanii jajjabeeffamuuf, jaalalatti walitti hidhamanii akka taʼaniif, guutummaa hubannaa mirkanaaʼaa irraa badhaadhina hundumaatti akka gaʼaniif, iccitii Waaqayyoo, jechuunis kan Abbaa fi kan Kiristoos beekuudhaaf; Isuma keessatti qabeenyi ogummaa fi beekumsaa hundinuu dhokfamee jira. Qolosaayis 2:1–3.

Hojiin araaraa, jechuunis walitti hidhuu ulee lamaa kan Waaqummaa fi namummaa, yeroo ergamaan sadaffaan dhufe jalqabe; garuu Phaawuloos waaʼee raawwii dhumaa fi guutuu taʼee taʼuu walitti makamuu ulee lamaanii, isa iccitii Waaqayyoo taʼe, dubbachaa jira. Kanaaf, inni ergaa sana akka ergaa Laaʼodiqeyaatti, isa jalqaba bara 1856 keessatti dhufe, ergasii bara 1888 keessatti irra deebiʼamee, achiis Fulbaana 11, 2001 irratti raawwii isaa guutuu argateetti adda baasa. Phaawuloos yeroo iccitii Waaqayyoo, isa afuuffii malakata torbaffaatiin xumuramuu qabu, dhiheesse, mana qulqullummaa amala dachaa qabu keessatti adda baasa. Inni iccitii sana mataa fi qaamaatti qooda.

Inni mataa dhagnaa, jechuunis waldaa, ti; inni jalqaba, warra du’an keessaa angafaa dhalateedha; akka inni waan hundumaa keessatti sadarkaa olaantummaa qabaatuuf. Sababni isaas guutummaan hundinuu isa keessa akka jiraatu Abbaan gammadeera; akkasumas dhiiga fannoo isaa tiin nagaa erga godhee booddee, isaatiin waan hundumaa ofitti araarsuuf, jechuunis wantoonni lafa irra jiran yookaan wantoonni mootummaa samiitti jiran hundi, isaatiin ofitti araaraman. Isin immoo, warri dur keessa yaada keessaniin hojii hamaa irraa kan ka’e fagaattanii diinota taatanii turtan, amma garuu qaama foon isaa keessatti du’aatiin isin araarseera; fuula isaa duratti isin qulqulloota, mudaa hin qabne, ceephaafis hin saaxilamne godhee isin dhiheessuuf. Kunis yoo amantii keessatti hundeeffamtanii jabaattanii turtan, abdii wangeelaa isa dhageessan irraa utuu hin sochoone ta’e; wangeelli kunis uumama samii gad jiru hundaaf lallabameera; anis Phaawulos tajaajilaa isaa ta’eera. Ani amma dhiphina isiniifan keessa jiru keessatti nan gammada; qaama isaa jechuunis waldaa isaatiif jedhee, dhiphina Kiristoos keessaa isa hafes foon koo keessatti nan guuta; waldaa sanaafis ani akka qoodama hojii Waaqayyoo isa isiniif anaaf kennameetti tajaajilaa ta’eera, dubbii Waaqayyoo guutuuf. Qolosaayis 1:18–25.

Kiristoosiin mataa dha; inni waan hundumaa keessatti durfannaa qabaachuu qaba; waldaan Isaas qaama dha. Waliin taʼuun mataan fi qaamni walitti makamuun Waaqummaa fi namummaa bakka buʼu; akkasumas dhugaan guddaan biraan illee as keessatti ibsama. Hariiroon mataa fi qaamaa keessaa inni jedhu, mataan qaama irratti durfannaa qabaachuu qaba. Ilmaan namaa, warri fakkii Waaqayyootiin uumaman, keessatti humnoonni ol aanoon (mataa) humnoota gadi aanoo (qaama) irratti mootummaa qabaachuu qabu. Waliin taʼuudhaan isaan uumama tokko taʼu; yookaan jecha mana qulqullummaa Yohaannis safaruuf turetti fayyadamnaan, iddoo qulqulluu (namummaa, qaama) fi Iddoo Hundumaa Caalaa Qulqulluu (Waaqummaa, mataa) bakka buʼu. Isaan lamaan kun akkamitti “ulee tokko” yookaan qaama tokko keessatti walitti makaman, hojii “araaraatiin-tokkummaa” dha. Phaawulos itti fufa:

Kana ani tajaajilaa ta’e, akka qooda hojii Waaqayyoo isa isiniiif anaaf kennameetti, dubbii Waaqayyoo guutuu bira ga’uuf; jechuunis iccitii isa baraa fi dhaloota irraa dhokfamee ture, amma garuu qulqulloota isaatti mul’ifame sana: Isaanitti Waaqayyo badhaadhummaa ulfina iccitii kanaa saba keessaa maal akka ta’e beeksisuu fedha; innis Kiristoos isin keessa jiraachuun, abdiin ulfinaa dha: Isa kana nuyi lallabna; nama hundumaa akeekkachiisaa, nama hundumaas ogummaa hundumaan barsiisaa; akka nama hundumaa Kiristoos Yesuus keessatti mudaa hin qabne taasisnee dhiheessinuuf: Kanaaf anis nan dadhaba; akka hojii isaa isa humnaan ana keessatti hojjetu sanaatti, ciminaan nan falma. Qolosaayis 1:25–29.

Mudamuun guutummaan dhibba afurtamaa afurii fi kuma afurii, inni “nama hundumaa Kiristoos keessatti guutuu” dhiheessu, “iccitii Waaqayyoo” dha; innis walitti makama waaqummaa fi namummaa ti; yookaan akka Phaawuloos ibsetti, “Kiristoos” namummaa “keessatti” jiraachuun “abdiin ulfinaa” dha. Bara sagalee Xurumbaa Torbaffaa keessaa iccitiin sun raawwatama. Yeroo Hisqiʼeel walitti qabamuu sana ibsutti, hariiroo fakkeenyummaa sana agarsiisuuf ulee lama fayyadama; tokko mootummaa kaabaa fi tokko mootummaa kibbaatiif; kunis lakkoofsa “afurtamii jaha”tiin mana qulqullummaa bakka buʼa. Uleen hariiroo fakkeenyummaa “afurtamii jaha” jedhamuun agarsiifamu, hariiroo fakkeenyummaa “dhibba lamaa fi digdama” wajjin walitti hidhamee jiraachuu qaba.

Lama dhibba lamaa fi digdamni mallattoo waaqayyummaa fi namummaa walitti makamaa dha. Maxxanfamuu Macaafa Qulqulluu King James bara 1611 irraa jalqabee, hanga dhiheessuu jalqabaa ergaa Miller bara 1831tti, achiis maxxanfamuu ergaa sanaa bara 1833 keessa Vermont Telegraph keessatti gaʼuutti, waggaa dhibba lamaa fi digdama dha. Ergaan Miller sirna-qabeessa taʼuu dabalata beekumsaa Macaafa Qulqulluu irraa argame sanaati; kunis yeroo macaafni Daaniʼel bara 1798 keessatti hiikamee bane keessatti taʼe. Guyyaa jalqabaa bara 1611tti, sanadi waaqayyummaa qabu tokko maxxanfame; guyyaa xumuraa bara 1831tti immoo, maxxanfamni namaa tokko dhugaa waaqayyummaa bara 1798 keessatti hiikamee bane irratti hundaaʼe baʼe.

Guyyoonni sadan sun waggaa dhibba lamaa fi digdamii qofa utuu hin taʼin, caasaa jecha Afaan Ibrootaa “Dhugaa” jedhamu kan qubeewwan jalqabaa, kudha-sadaffaa fi isa dhumaa alfabeta Afaan Ibrootaa walitti makuun jecha “Dhugaa” ijaaruudhaan uumamuus ni bakka buʼu. Maxxansa waaqayyoo jalqaba irratti, akkasumas maxxansa namaa dhuma irratti; 1798 immoo dabaluu beekumsaa kan garee namoota hamoota beekumsa sana didan mulʼisu bakka buʼe, kanaafis qubee kudha-sadaffaa, mallattoo fincilaa taʼe, bakka buʼe. Walitti hidhamiinsi waggaa dhibba lamaa fi digdamii sun sochii ergamaa isa jalqabaa keessatti hundeeffame; sochiin ergamaa isa sadaffaa immoo dhugaa-baatuu lammaffaa ni kenna.

Bara 1776tti keessatti sanadiin waaqayyoo, Ibsa Bilisummaa, maxxanfame; waggoota dhibba lamaa fi digdamii booda, bara 1996tti, sanadiin namaa kan taʼe maxxansi The Time of the End ni maxxanfame. Sanadiin namaa kun dabalata beekumsaa yeroo dhumaatti bara 1989tti uumame irraa madde; kunis akkuma bara 1798 keessatti taʼe, ergaa waaqayyoo kan Ibsa Bilisummaa tiin bakka buʼame irratti fincila uume. Dabalanni beekumsaa bara 1996tti, Ameerikaan bilisummaa fi walabummaa isheen bara 1776tti labsatte seera Dilbataa yeroo dhihoo dhufu irratti akka dhabdu fuuldura ishee adda baase. Kunis lakkoofsi dhibba lamaa fi digdamii walitti makamuu waaqayyummaa fi namummaa akka agarsiisu dhugaa baatuu lammaffaa kenna; dhugaa baatuun lammaffaan sun mallattoo “Truth” jedhuun dhiyaate, akkasumas seenaa ergamaa jalqabaa keessatti dhugaa baatuu jalqabaa (inni jalqabaa), fi seenaa ergamaa sadaffaa keessatti dhugaa baatuu lammaffaa (inni dhumaa) taʼee bakka buʼame.

1776 jechuunis yeroo jalqaba bineensa lafaa akka mootummaa jaʼaffaa raajii Macaafa Qulqulluu taʼee dhugumaan jalqabuu isaa dura turee agarsiiseera. Yeroo qophii sana keessatti mallattoon dhugaa ammas yeroo biraa 1776n adda baafame; kunis jalqaba Ameerikaa Gamtoomanii agarsiisa; 1798 immoo jalqaba Ameerikaa Gamtoomanii akka mootummaa jaʼaffaa raajii Macaafa Qulqulluu taʼee agarsiisa. Seenaa jalqabaa fi xumuraa sana gidduutti, 1789n xalayaa giddugaleessaa agarsiise; yeroo koloneewwan kudha sadiin Heera mootummaa mirkaneessan. Guyyoonni sadan kunneen hundinuu “dubbachuu” Ameerikaa Gamtoomanii bakka buʼu; jechuunis Labsii Walabummaa bara 1776, Heera mootummaa bara 1789, fi Seerota Alien and Sedition bara 1798ti. Seenaa sun waggaa digdamii lama bakka buʼa; kunis kudhan keessaa tokko yookaan ushurii dhibba lamaa fi digdamaatii; kanaafis walitti dhufeenya Waaqummaa fi namummaa walitti makameef mallattoo taʼa.

Bakka isaa seenaa bineensa lafaa isa jalqabatti akka hoolaatti (waaqummaa) mulʼifamee, dhumarratti garuu akka jawweetti (namummaa) xumuramu agarsiisa. Bara 1776 Labsiin Walabummaa waaqummaa mallatteessa; Seeronni Aliyenii fi Seeronni Aflatamuu immoo namummaa bakka buʼu; waggoota digdamii lama keessatti, kan bulchiinsi bineensa lafaa akka mootummaa jaʼaffaa raajii Macaafa Qulqulluu taʼee jalqabuun dura darban keessa, ceʼumsi hoolaa irraa gara jawweetti taʼu fakkeenyaan mulʼifameera.

Jalqabni waggoota murtii kuma lamaa fi dhibba shanii fi digdamii irratti mootummaa kibbaa Yihuudaa jalqabni isaa, jalqaba waggoota kuma lamaa fi dhibba sadii kan Daani’el boqonnaa saddeet, lakkoofsa kudha afuriin walitti hidhata qaba. Iddoon qulqulluunii fi loltoonni Yihuudaa keessatti miilla jala dhidhiitamuu isaanii bara dhaloota Kiristoos dura 677 keessatti jalqabe; raajii waggoota kuma lamaa fi dhibba sadiis waggaa dhibba lamaa fi digdama booda, jechuun bara dhaloota Kiristoos dura 457 keessatti jalqabe. Uleen mootummaa kibbaa Yihuudaa mallattoo afurtamii fi jahaatiin mootummaa kaabaa wajjin walitti hidhameera; akkasumas hidhaa dhibba lamaa fi digdamaatiin waggoota kuma lamaa fi dhibba sadii wajjinis walitti hidhameera.

Phaawulos tajaajilaa bulchiinsa Waaqaati jedhee of ibse; achiis bulchiinsa inni tajaajilaa ture iccitii Waaqaati jedhee hiike; iccitiin sunis Kristos isin keessa jiru, inni abdii ulfinaa taʼe dha. Inni yeroo xalayaa gara Ximotewos barreessettis dhugaa kana caalaatti ibsa.

Ulfinaan malee iccitii waaqeffannaa guddaadha: Waaqni fooniin mul’ate, Hafuura keessatti qajeelcha argate, ergamootaan mul’ate, Ormoota gidduutti lallabame, biyya lafaatti irratti amaname, ulfinaan ol fudhatame. 1 Ximotewos 3:16.

Phaawulos asitti dubbata akka iccitiin waaqeffannaa Waaqayyo foon keessatti mul’ifamee ta’e. Waaqayyo mataa dha, foon immoo qaama dha. Iccitiin waaqeffannaa Kiristoos amanaa keessatti argamuudha; innis waaqummaa fi namummaa walitti makamuudha. Phaawulos akkasumas akkuma Hosea godhe fakkeenya gaa’elaa ni fayyadama.

Nu qaama isaa keessaa, foon isaa keessaa, lafee isaa keessaa xinnaawwan isaati. Kanaaf namni abbaa fi haadha isaa dhiisee haadha manaa isaatti ni maxxana; isaan lamaanis foon tokko ni ta’u. Kun iccitii guddaadha; ani garuu waa’ee Kiristoosii fi waldaa dubbadha. Efesoon 5:30–32.

Ытыкчырык отут сүүрээлинде, Иезекииль ахыргы күннэрдин кэриэтин — сөтүөлээх биир сүүрүк төрт он төрүт тыһыыннаахтары кытта саҥарыллыбыт кэриэтин — быһааран, икки таяҕы холбон көрдөрөр ойуулааһын биэрэр. Ол икки таяқ, уһуйаарынан уһуйаар, Осия уонна Павел кэргэннээх буолуу туһунан метафоратыгар киирэллэр. Олор холбоһон бүтэрбиттэрин кэннэ, олор уон икки норуот буолбакка, биир норуот буолаллар эбит, үйэттэн-үйэҕэ диэри.

Ani biyya Israa’el keessatti, tulluuwwan isaa irra, saba tokko isaan nan godha; mootii tokko immoo hunduma isaanii irratti ni mo’a; isaanis lammata saba lama hin ta’an, mootummaa lamaattis gonkumaa deebi’anii hin qoodaman. Isaanis lammata waaqolii isaanii tolfamoo, wantoota jibbisiisoo isaanii, yookaan yakka isaanii kaminiinuu of hin xureessan; ani garuu iddoo jireenya isaanii hundumaa keessaa, isa keessatti isaan cubbuu hojjetan keessaa, isaan nan oolcha, isaan nan qulqulleessas; akkasitti isaan saba koo ni ta’u, anis Waaqa isaanii nan ta’a. Hisqi’el 37:22, 23.

Walitti dhufuun Hisqiʼeel yeroo isaan mootummaa lamaanitti hiramuu isaanii irraa hafanii, deebiʼanii cubbuu akka hin hojjenne, yeroo qulqulleeffaman, yeroo Waaqayyo Waaqa isaanii tokkicha taʼee fi isaan mootii tokko qofa qabaatan ifatti agarsiisa. Onkololeessa 22 irratti, Ergamaan Kakuutichaa akkuma tasaa mana qulqullummaa dhufee uummata Isaa “qulqulleessuuf” dhufe. Inni mootummaan tokko akka isaaf kennamuuf dhufe; uummanni mootummaa sanaa immoo akka Pheexiroos ibsutti yeroo sana mootummaa lubootaa fi mootota taʼuu qabu turan. Guyyaa sana irratti misirrichis gaaʼela sanaaf dhufe; kunis iccitii Phaawuloosii fi Hoseʼaan ibsanidha, kan walitti makamuun waaqayyummaa fi namummaa agarsiisu. Yohaannis immoo iccitii sana, isa Phaawuloos “Kiristoos isin keessa jiraachuun abdii ulfinaa ti” jedhee ibse, guyyoota malakata ergamaa torbaffaatiin xumurama qabaachuu isaa beeksisa.

Kodwa emihleni yezwi lengelosi yesikhombisa, lapho isizoqala ukukhala ngecilongo, imfihlakalo kaNkulunkulu iyakugcwaliseka, njengalokho akumemezela ezincekwini zakhe, abaprofethi. IsAmbulo 10:7.

Ergamoonni torbaffaan balaa sadaffaadha; innis Fulbaana 11, 2001 irratti dhufe. Ergamoonni torbaffaan yeroo ergamoonni sadaffaan seenaa bara 1844 keessatti dhufe irraa eegalee afuufuu jalqabe; garuu fincilli bara 1863 hojii sana akka hin xumuramne dhowwe. Ergamoonni sadaffaan dhufe, buufatni torbaffaanis Fulbaana 11, 2001 irratti deebiʼee afuufuu jalqabe; yeroo kanattis “iccitii Waaqayyoo” “xumuramuu” qaba. “Iccitiin” sun walitti makamuummaa Waaqummaa fi namaummaa ti; kunis kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur kan uumu, isaanis achii booddee alaabaa fi waraana Waaqayyoo taʼu. Kanaaf, boqonnaan soddomii torbaffaa Hisqiʼeel kan jalqabu Hisqiʼeeliin gara sulula lafeewwan duʼanii goganitti geeffamuu isaatiin. Lafeeleen sun Fulbaana 11, 2001 irratti Adveentizimii Laaʼodiiqeyaa bakka buʼu; kanaafis Phaawulos wangeela isaa kan iccitii Waaqayyoo Laaʼodiiqeyootaaf ni dubbata.

Ani ani isinii beektan barbaada; isinif, warra Laa’odiiqeyaa jiranif, akkasumas warra hamma ammaatti fooniin fuula koo hin arginiif hundumaaf, qabsoo guddaa akkamii akka qabu. Kunis akka garaan isaanii jajjabaatuuf, jaalalatti walitti hidhamanii, badhaadhummaa guutuu hubannaa irraa dhufu hundumaatti akka ga’aniif, iccitii Waaqayyoo, jechuunis kan Abbaa fi kan Kiristoos beekuuf; isa keessatti qabeenyi hundinuu kan ogummaa fi beekumsaa dhokfamee jira. Qolosaayis 2:1–3.

ଏହା ମଧ୍ୟ ସେହି ବର୍ଣ୍ଣନା ଯାହାକୁ ସିଷ୍ଟର ହ୍ୱାଇଟ୍ ଇଜିକିଏଲଙ୍କର ମୃତ ଶୁଷ୍କ ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ କରନ୍ତି।

“Garuu fakkeenyi kun kan lafee gogaa addunyaatti hojjetamu qofa miti; warra ifa guddaadhaan eebbifaman irrattis ni hojjeta; isaanis lafee goggogaa sulula keessaa fakkaatu. Isaan bifa namootaa qabu, ijaarsa qaamaa qabu; garuu jireenya hafuuraa hin qaban. Garuu fakkeenyi sun lafee goggogaa san nama fakkaatanii walitti hidhamee qofa hin dhiisu; sababiin isaas, qaamni fi mallattoon isaa sirriitti wal-simuu qofti ga’aa miti. Hafuurri jireenyaa qaamota sana jiraachisuu qaba, akka isaan ol dhaabatanii hojii keessa seenaniif. Lafeewwan kun mana Israa’el, waldaa Waaqayyoo, agarsiisu; abdiin waldaas dhiibbaa jireenya kennu kan Hafuura Qulqulluu ti. Akka isaan jiraatan, Gooftaan lafee goggogaa irratti hafuura afuufuu qaba.”

“Hafuurni Waaqayyoo, humna isaa jireenya kennuun, akka muruqnii fi hidhiin hafuuraa hundinuu hojii irra oolan, nama hundumaa keessatti jiraachuu qaba. Hafuura Qulqulluu malee, afuura Waaqayyoo malee, qalbii keessatti hollachuu-dhabuu, jireenya hafuuraa dhabuu jira. Namoonni baayʼeen jireenya hafuuraa hin qabne maqaan isaanii galmee waldaa irratti galmaaʼanii jiru; garuu kitaaba jireenyaa Isa hoolichaatti hin barreeffamne. Isaan waldaatti dabalamu dandaʼu; garuu Gooftaa wajjin tokkoomanii hin jiran. Isaan raawwii dirqama murtaaʼe tokko tokkoo keessatti cimoo taʼuu dandaʼu, akkasumas akka namoota jiraatanii jiranitti ilaalamuu dandaʼu; garuu baayʼeen isaanii keessaa warra, ‘maqaa akka jiraattu qabda, garuu duuteetta’ jedhaman keessaa jiru.”

“Yoo lubbuun gara Waaqaatti dhugumaan yoo hin jijjiiramne; yoo hafuuriin jireenya Waaqaas lubbuu sana gara jireenya hafuuraa hin jiraachifne; yoo warri dhugaa himatan qajeelfama samii irraa dhalateen yoo hin sochoone, sanyii hin mancaane isa bara baraan jiraatuu fi turu irraa hin dhalanne. Yoo qajeelummaa Kiristoos akka eegumsa isaanii tokkichaatti hin amananne; yoo amala Isaa hin fakkeessine, hafuura Isaatiin hin hojjenne, qullaa dha, uffata qajeelummaa Isaa hin uffanne. Yeroo baay’ee warri du’an akka warra jiraataniitti ni lakkaa’amu; sababiin isaas, warri yaada mataa isaanii irratti hundaa’anii waan isaan fayyina jedhan hojjechaa jiran keessaa, Waaqni akka isaan fedha isaa gaarii fedhanii fi raawwatan keessatti hojjechaa hin jiru.”

“Waan kun gaariidhaan bakka bu’ameera sulula lafeewwan goggogaa Hisqi’eel mul’ata keessatti argeeni.” Review and Herald, January 17, 1893.

Ergaan Laa’oodiqiyaa jalqabatti bara 1856 keessatti Adventismii keessatti dhihaate; waggaa sanauma keessatti Gooftaan ifa guddachaa jiru “yeroo torbaa” kan Seera Leewwota boqonnaa digdamii jaha keessaa bane. Ergaan bara 1856 sun, kan ergaa keessaa gara qalbii-didddeebi’uutti waamu, fi ergaa raajii alaa of keessaa qabu, bara 1863 keessatti didame. Ergaan Laa’oodiqiyaa eegee “Kiristoos isin keessa jiraachuun, abdiin ulfinaa” jedhu, bara 1888 keessatti Jaarsolii Jones fi Waggoneriin irra deebi’amee dhihaate; ergaan sunis obboleettii Whiteen akka ergaa Laa’oodiqiyaatti adda baafame.

Tartiiba irratti tartiibaan, Hisqiʼeel boqonnaa soddomii-torbaffaan Hisqiʼeel hafuuraan Fulbaana 11, 2001tti akka geeffameen jalqaba; achittis inni Adveentizimii Laaʼodiiqeyaa, kan cubbuu fi irra-daddarbiidhaan duʼe, akka arguuf ilaalcha ni kennameef. Ergaasii ergaamoota raajii addaan baafamanii lama akka kennu itti himame. Isa jalqabaa walitti makamuun akka uumamu godha, garuu qaamoleen sun ammas duʼoo dha. Raajiin inni lammaffaan ergaa “bubbee afurii” lafeewwan san irratti jireenya akka afuufuuf waama. Ergaan bubbee afurii ergaa mallattoo warra dhibba tokkoo fi afurtamii afurii kuma taʼee, kan ergamoota afur bubbee afur qabanii jiran adda baasu dha. Obboleettii White bubbee afur sana akka “farda aarii qabu”tti adda baasti; inni toʼatamaa waan jiruuf, of baqsiisee bahuuf ni barbaada. Fardi aarii qabu sun kan Islaamaa ti; inni of baqsiisee baʼee karaa isaa irratti duʼaa fi badiisa fiduuf ni barbaada, akkuma Fulbaana 11, 2001tti godhe sana, akkasumas seera Dilbataa yeroo dhihoo dhufutti deebiʼee ni hiikama.

Ergaan sun duʼaa taʼe san gara loltoota tokkoomanii miilla isaanii irratti dhaabbatanitti fida. Loltoon tokkoome sun ergaa ergamaa torbaffaa irratti deebii kennuudhaan miilla isaa irratti ni kaafama; jechuunis, bara sagalee ergamaa torbaffaa keessatti iccitiin gaaʼela dhibba afurtamii afur kuma tokkoo fi afurtamii afurii Kiristoos wajjin raawwatama.

Ergasii Hisqiʼel walitti qabamuu uleewwan lamaa, kanneen saba tokko taʼan, ni argisiifama. Uleewwan lamaan kun mootummaa kaabaa Israaʼelii fi mootummaa kibbaa Yihudaa ti; isaanis yeroo bittinnaa isaanii waloo kan waggaa kuma lamaa fi dhibba shanii fi digdamii xumura irratti saba tokko taʼanii walitti makamu. Xumurri isaanii waloo mana qulqullummaa hafuuraa ni uuma; kunis waggoota afurtamii jaha, kan yeroo bittinnaa waloo sanaa jalqabaa fi xumura irratti argamuun, bakka buʼa.

Barumsa kana barruu itti aanu keessatti qo’annoo kana itti fufna.

“‘Isaanis ganama keessaa ka’anii gara lafa onaa Teqoo’aatti ba’an; yeroo isaan ba’an keessa mootummaa keessa dhaabatee Yehoshaafaax akkana jedhe, Na dhaga’aa, yaa Yihudaa fi jiraattota Yerusaalem; Waaqayyo Gooftaa keessanitti amanaa, isin ni jabaattu; raajota isaattis amanaa, isin ni milkooftu. 2 Seenaa Baraa 20:20.’”

“Macaafa Gooftaa Waaqa keessanii, akka jabaattaniif; raajota isaa macaafaa, akka milkooftaniif.”

“Isaayaas 8:20. ‘Gara seeraatti fi gara dhuga ba’umsaatti; yoo isaan akka dubbii kanaatti dubbachuu baatan, sababiin isaa ifni isaan keessa waan hin jirreef.’”

“Barruuleen lama asitti saba Waaqayyoo dura kaa’amaniiru: haala milkaa’inaaf barbaachisan lama. Seerri Yihowaa ofii Isaatiin dubbatame, fi hafuuri raajii, madda ogummaa lama ta’anii saba Isaa muuxannoo hundumaa keessatti qajeelchu. Keessa Deebii 4:6. ‘Kun ogummaa keessanii fi hubannaa keessan saboota duratti in ta’a; isaanis ni jedhu, Dhugumatti, sabni guddaan kun saba ogeessaa fi hubannaa qabu dha.’”

“Seerri Waaqayyoo fi Hafuura Raajii wal harkaa qabuudhaan waldaa geggeessuu fi gorsuu keessatti waliin hojjetu; yeroo hunda immoo waldaan kana Seerichaaf abboomamuudhaan beektee fudhatteetti, hafuurri raajii karaa dhugaatti ishee qajeelchuuf ergameera.

Mul’ata 12:17. “Bineensichi dubartittii wajjin ni dheekkame; achiis sanyii ishee keessaa hafan warra ajajawwan Waaqayyoo eeganii fi dhugaa ba’umsa Yesuus Kiristoos qaban wajjin waraana godhuuf ni deeme.” Raajii kun ifatti akka agarsiisutti, waldaan haftee seera Isaa keessatti Waaqayyoon ni beeksifti, kennaa raajii immoo ni qabaatti. Ajajamuun seera Waaqayyootiif, akkasumas hafuuri raajii yeroo hundumaa saba Waaqayyoo dhugaa adda baaseera; qormaanni immoo yeroo baay’ee mul’ata yeroo ammaa irratti kennama.

“Bara Ermiyaas baraatti sabichi ergaa Musee, Eliyaas yookaan Eeliishaa irratti gaaffii hin qaban ture; garuu ergaa Waaqayyo biraa gara Ermiyaasitti ergame gaaffii keessa galchanii fi cinaatti dhiisan, hamma humni fi aangoon isaa badee, furmaatni hafee tokko illee hin jiraannee, Waaqayyo booji’amuutti isaan geessuun isaanii malee.”

“Akkasumas, bara Kiristoositti namoonni ergaan Ermiyaas dhugaa akka taʼe baratanii turan; yoo bara abbootii isaanii keessa jiraatanii utuu taʼee, ergaa isaa ni fudhanna turre jedhanii of amansiisan; garuu yeroo walfakkaatu keessatti ergaa Kiristoos, kan raajonni hundinuu waaʼee isaa barreessan, ni didaa turan.

“Ergaan ergaa ergamaa inni sadaffaan addunyaa keessatti ka’e sanaan, kan seera Waaqayyoo guutummaa fi humna isaa keessatti waldaa kiristaanaatti mul’isuuf ta’e, kennaan raajii immoo battalumatti deebi’ee haaromfame. Kennaan kun guddinaa fi fuulduratti geessuu ergamaa kanaa keessatti gahee baay’ee olaanaa ta’e raawwateera.

“Akkuma garaagarummaan yaadaa hiika Caaffata Qulqullaaʼoo fi mala hojii irratti kaʼee, kan amantii warra ergaa sana amanan jeequu fi hojii keessatti addaan baʼuu fiduuf yaadame, hafuurri raajii yeroo hundumaa haala sana irratti ifa kenneera. Inni yeroo hundumaa yaada keessatti tokkummaa fi gocha keessatti waliigaltee qaama amantootaa keessatti fideera. Rakkoo guddaa ergaa kana babalʼachuu fi hojii kana guddachuu keessatti yeroo kam iyyuu kaʼe hundatti, warri seera Waaqayyoo fi ifa Hafuura Raajii cinaatti jabaatanii dhaabatan moʼataniiru; hojii isaaniis harka isaanii keessatti milkaaʼeera.” Loma Linda Messages, 34.