ᱟᱞᱮ ᱱᱤᱛ ᱯᱟᱹᱣᱤᱛᱨ ᱡᱟᱭᱜᱟᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟ ᱞᱮᱭᱟ, ᱫᱟᱱᱤᱭᱮᱞ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱨᱮᱱ ᱫᱨᱤᱥᱴᱤ ᱛᱮ, ᱪᱮᱫᱟᱠ ᱟᱞᱮ ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱫᱽᱭᱟᱹᱠᱚ ᱨᱮ ᱦᱮᱡ ᱟᱠᱟᱫᱟ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱤᱫᱱᱟᱭᱤᱴ ᱠᱨᱟᱭ ᱠᱚ ᱢᱮᱱᱟ ᱟᱨ ᱫᱚ ᱢᱤᱫ ᱦᱟᱸᱡᱟᱨ ᱯᱩᱨᱤ ᱪᱟᱹᱞᱤᱥ ᱪᱟᱨ ᱠᱚ ᱞᱟᱹᱜᱤᱫ. ᱱᱚᱣᱟ ᱯᱟᱫᱽᱭᱟᱹᱠᱚ ᱩᱛᱷᱟᱹᱣ ᱟᱠᱟᱱ ᱮᱱᱥᱟᱭᱱ ᱠᱚᱣᱟᱜ ᱪᱷᱟᱯ ᱢᱟᱨᱟᱣ ᱦᱚᱸ ᱪᱤᱱᱦᱟᱹᱹ ᱮᱫᱟ. ᱱᱚᱣᱟ ᱜᱮ ᱚᱱᱟ ᱯᱟᱫᱽᱭᱟᱹᱠᱚ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱫᱟᱱᱤᱭᱮᱞ ᱯᱩᱛᱷᱤ ᱨᱮᱱ ᱚᱱᱟ ᱦᱤᱸᱥᱟ ᱡᱮ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱦᱩᱭᱟᱜᱼᱟ ᱡᱚᱢ ᱛᱮ ᱪᱟᱵᱟ ᱢᱟᱦᱟᱸ ᱠᱚ ᱥᱚᱢᱵᱚᱫᱽᱫᱷᱚᱭ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ, ᱟᱨ “ᱚᱠᱛᱚ ᱱᱟᱰᱮ ᱨᱮ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ” ᱵᱚᱞ ᱠᱷᱚᱱ ᱡᱤᱥᱩ ᱠᱨᱤᱥᱴᱚᱣᱟᱜ ᱯᱨᱚᱠᱟᱥ ᱡᱟᱦᱟᱸ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱦᱩᱭᱟᱜᱼᱟ, ᱚᱱᱟᱜ ᱫᱟᱱᱤᱭᱮᱞᱟᱜ ᱵᱮᱭᱟᱱ ᱠᱚ ᱠᱚ ᱫᱟᱨᱥᱟᱭᱟ, ᱟᱨ ᱯᱟᱫᱽᱭ ᱥᱚᱞᱚᱠ ᱨᱮ ᱯᱨᱚᱵᱮᱥᱚᱱ ᱢᱩᱪᱟᱹᱫ ᱦᱚᱪᱚ ᱟᱜᱮ ᱴᱷᱮᱱ ᱢᱮᱱᱟᱜᱼᱟ।
Akka mul’ata hundeessitu Roomi dha; kunis boqonnaa kudha tokkoffaa lakkoofsa kudha afuri keessatti bakka buufamee mul’ata. Kanaafuu, yeroo lakkoofsa kudha tokko irraa hamma kudha shanitti keessa qajeelchaa deemnu, Roomiitti xiyyeeffannoo cimaa kennuun barbaachisaa dha; sababiin isaas iddoo “mul’anni hin jirretti, namoonni badu,” akkasumas yoo Isaayyaas boqonnaa torba, lakkoofsa saddeet fi sagal hin amanne ta’e, “dhugumaan isin hin hundeeffamtan.”
يوريا سميث އޭނާގެ މޮޅު ފޮތް، Daniel and the Revelation އެއްގައި، ނަބީބަސް ގަވާއިދެއް މަދުވެސް ހަތަރު ފަހަރު ހަވާލާ ކުރެއެވެ. އެ ގަވާއިދުން އެނގެނީ، ނަބީބަސްގައި ނަބީބަސްގެ ބާރެއް ފާޅުކޮށް ދެވޭނީ، އެއީ މަތިވެރިކަން “connected” ވެ އެއީ އެކުގައި މާތްﷲގެ ބަޔަކާ ގުޅުމަށް ދާއިރު ކަމަށެވެ. އޭނާ އެ ގަވާއިދު ފުރަތަމަ އިޢާދަ ކުރެއްވީ، ބާބިލޯން ނަބީބަސްގެ ހެކިތަކަށް ނަންގަވައި ގެނައުމާ ގުޅިގެންނެވެ.
“Inni seera hiikaa ifa taʼe dha; saboonni raajii keessatti akka ibsaman yeroo isaan hamma maqaan isaanii guutummaa galmee seenaa qulqulluu guutuu taasisuuf barbaachisaa taʼutti saba Waaqayyoo wajjin walitti hidhata qabaatanitti eeguu dandeenya.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 46.
کم از کم سه بارِ دیگر نیز اسمیت به این قاعده میپردازد، و در هر سه مورد به «پیمان» یهودیان اشاره میکند؛ اما در یکی از این ارجاعات، او تحقق این پیمان را سال ۱۶۲ پیش از میلاد میداند، حال آنکه دو ارجاع دیگر با مورخان معاصر همداستاناند، که تحقق «پیمان» یهودیان و روم را سال ۱۶۱ پیش از میلاد مشخص میکنند.
“Bulchiinsa lafarraa mootummaa lafaa raajii keessatti yeroo saba Waaqayyoo wajjin karaa tokkoon walitti dhufeenya qabaatanitti malee akka hin seensifamne yaadachiisuun barbaachisaa miti. Roomaan Yihudoota, saba Waaqayyoo yeroo sanaa, waliigaltee Yihudootaa beekamaa sanaan, Dh.K.D. 161 keessatti walitti hidhata qabaatte. 1 Maccabees 8; Josephus’s Antiquities, book 12, chapter 10, section 6; Prideaux, Vol. II, page 166. Garuu waggaa torba kana dura, jechuunis Dh.K.D. 168 keessatti, Roomaan Maqedooniyaa mo’atte, biyya sanaas mootummaa ishii keessaa kutaa tokko taasifte. Kanaafuu, Roomaan raajii keessatti yeroo akkuma gaanfa re’icha keessaa isa Maqedooniyaa mo’amte sana irraa injifannoowwan haaraa kallattiiwwan birootti babal’achuuf baatuutti seensifamti. Kanaaf, raajichaaf gochuun ishee, yookaan raajii kana keessatti sirriitti ibsamuu dandeessi, akka gaanfota re’ichaa keessaa tokko keessaa baattee dhufteetti.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 175.
Garuu Smith akkasumas akka inni bara dhaloota Kiristoos dura 162 ture ni ibsa.
“Aangoon sunis Biyya Qulqulluu keessattis dhaabachuu, ishee illee fixuus qaba ture. Roomaan waggaa dhaloota Kiristoos dura 162 keessatti waliigalteen saba Waaqayyoo, Yihudootaa, wajjin walitti hidhamte; guyyaa sana irraa kaasee kalandarii raajii keessatti iddoo mul’ataa qabdi. Haa ta’u malee, Yihuudaa irratti aangoo bulchiinsaa mo’icha qabatamaan argachuun ishee hanga waggaa dhaloota Kiristoos dura 63tti hin geenye; sana boodas karaa armaan gadiitiin.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 259.
Sana booda yeroo sadaffaaf yeroo taatee sana caqasu, ammas bara dhaloota Kiristoos dura 161 jedha.
“Dhimmoota torbattamicha gara xumuraatti taʼe hanga dhumaatti taateewwan mootummaa addunyaa keessaa nu dabarse erga geesseen booda, raajichi lakkoofsa 23 keessatti gara yeroo Roomaanonni waliigaltee Yihudootaa sanaan kallattiidhaan saba Waaqayyoo wajjin wal qabatanitti, jechuunis BC 161tti, nu deebisa; achii kaasees immoo sarara kallattii taateewwaniin gara moʼicha mootummaa dhumaa mana kiristaanaa fi mootummaa bara baraa Waaqayyoo hundeeffamutti nu geessa. Yihudoonni, mootota Sooriyaa jalatti hammaataa ukkaamfamaa turanii, gargaarsa Roomaanotaa kadhachuufii fi ofii isaanii ‘waliigaltee michummaa fi konfedereeshinii isaanii wajjin’itti makuuf ergamoota gara Roomaatti ergan. 1 Maccabees 8; Prideaux, II, 234; Josephus’s Antiquities, book 12, chapter 10, section 6. Roomaanonni gaafii Yihudootaa dhagaʼanii, labsii jechoota kanaan ibsame isaaniif kennan:—”
“‘ଯିହୂଦୀ ଜାତି ସହିତ ପରସ୍ପର ସାହାଯ୍ୟ ଓ ମୈତ୍ରୀର ଚୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ସେନେଟର ଆଦେଶ। ଯେମାନେ ରୋମୀୟମାନଙ୍କ ଅଧୀନ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯିହୂଦୀ ଜାତି ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ବୈଧ ହେବ ନାହିଁ; ନାହିଁ କିମ୍ବା ଯେମାନେ ତାହା କରିବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଧାନ୍ୟ, ଜାହାଜ, କିମ୍ବା ଧନ ପଠାଇ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ବୈଧ ହେବ। ଏବଂ ଯଦି ଯିହୂଦୀମାନଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ରୋମୀୟମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବେ; ଏବଂ ପୁନର୍ବାର, ଯଦି ରୋମୀୟମାନଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ଯିହୂଦୀମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବେ। ଏବଂ ଯଦି ଯିହୂଦୀମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ ଯେ ଏହି ସାହାଯ୍ୟର ଚୁକ୍ତିରେ କିଛି ଯୋଗ କରାଯାଉ କିମ୍ବା କିଛି ବିୟୋଗ କରାଯାଉ, ତେବେ ତାହା ରୋମୀୟମାନଙ୍କ ସାମାନ୍ୟ ସମ୍ମତି ସହ କରାଯିବ। ଏବଂ ଏପରିଭାବରେ ଯେ କୌଣସି ସଂଯୋଜନ କରାଯିବ, ତାହା ବୈଧ ଓ ବଳବତ୍ତ ହେବ।’ ‘ଏହି ଆଦେଶ,’ ଯୋସେଫସ କହନ୍ତି, ‘ଯୋହନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଇଉପୋଲେମୁସ ଏବଂ ଏଲିଏଜରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜେସନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଯୁଦାସ ଜାତିର ମହାୟାଜକ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭ୍ରାତା ସିମୋନ ସେନାବଳର ସେନାପତି ଥିଲେ। ଏବଂ ଏହାହିଁ ପ୍ରଥମ ଚୁକ୍ତି ଥିଲା, ଯାହା ରୋମୀୟମାନେ ଯିହୂଦୀମାନଙ୍କ ସହ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଏହା ଏହି ପ୍ରକାରରେ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା।’” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 271.
162 BC jedhu Smith maaliif caqase jechuun ibsuun ba’aa koo miti; yaada koo qofaan dogoggora barreessuu taʼuu isaa nan tilmaama. Kaayyoon koo garuu, xiyyeeffannaa inni waan, “seera hiikkaa ifa taʼe tokko; yeroo saboonni akka raajii keessatti hubataman isaan hamma akkasitti saba Waaqayyoo wajjin walitti hidhatanii, isaanii irratti dubbachuun galmee seenaa qulqulluu guutuu gochuuf barbaachisaa taʼutti” jedhee adda baasutti kennu irratti wabii godhachuu dha. Yeroo Smith seera sana irratti xiyyeeffatu, Roomaan saba Waaqayyoo wajjin “waliigaltee” lakkoofsa digdamii-sadii keessatti, bara 161 BCtti walitti hidhamee ture jedhee adda baasa; garuu Smith Roomaan yeroo jalqabaatiif seenaa raajii keessatti bara 200 BCtti seensifamuu isaa adda baasa; kunis bara 161 BC dura waggaa soddoma sagal ture.
“Amma humni haaraan tokko amma ni galfama,—‘saamtoota saba keetii;’ jecha jechaan, akka Bishop Newton jedhuutti, ‘warra saba keetii cabsanii.’ Fagoo qarqara laga Tiber irratti, mootummaa tokko karoora hawwii guddaa fi akeeka dukkanaa’aan of guddisaa ture. Jalqabatti xiqqaa fi dadhabaa ta’ee, humnaa fi jabina keessatti saffisa dinqisiisaa ta’een guddate; humna isaa qorachuuf, jabina irree isaa waraanaaf qophaa’e mirkaneessuufis, of eeggannoodhaan asii fi achi harka diriirsaa ture; hanga humna isaa of beekuuf ga’etti, saboota lafaa gidduutti mataa isaa ija jabinaadhaan ol kaasee, qawwee bulchiinsa dhimma isaanii harka hin mo’amneen qabatetti. Kana irraa kaasee, maqaan Roomaa fuula seenaa irratti dhaabatee mul’ata; bara dheeraadhaaf dhimma addunyaa to’achuuf murtaa’ee, hamma dhuma yerooatti illee saboota gidduutti dhiibbaa guddaa geessisaa turuuf.”
“Roomaan ni dubbate; Suuriyaanii fi Maqedooniyaanis yeroo gabaabaa keessatti bifa abjuu isaanii irratti jijjiiramni tokko dhufaa akka jiru argatan. Warri Roomaa mootummaa dargaggeessa mootummaa Gibxii bakka buʼanii gidduu seenan; inni badiisa Antiookusii fi Filiphoos qopheessan irraa akka eegamu murteessanii turan. Kunis BC 200 keessa ture; gidduu-seenota Roomaan dhimma Suuriyaatii fi Gibxii keessatti raawwatte keessaa isa jalqabaa fi barbaachisaa keessaa tokko ture.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 256.
Roomaan raajii raajii raajotaa keessatti yeroo jalqabaatiif bara 200 Dh.K.D. keessatti seenaa raajii keessatti beeksifamte; beeksifamni sunis keeyyata kudha afur keessatti argamu, Daniel guutuu keessatti wabii Roomaa keessaa isa hunda caalaa murteessaa dha; sababiin isaas, innis keeyyata isa mul’ata sana dhaabuuf akka mallattoo taateetti Roomaa ibsu isa dhugumaa ta’e sana. Maaliif Smith seera raajii akkasii irratti cimsee dubbachuu danda’ee, achumaanis bara 161 Dh.K.D. caqasuudhaan, yeroo wal fakkaatutti bara 200 Dh.K.D. akka yeroo humni Roomaa “beeksifame” itti ta’eetti adda baase, rakkoo ani furuu barbaadu miti. Gaaffiin naaf furmaata barbaadu yoo jiraate, inni seerri Smith ibseen sun sirrii ta’uu fi ta’uu dhabuu isaa ta’a. Yoo inni sirrii ta’e, ani keeyyanni kudha afur sun walitti dhufeenya Yihudoota wajjin qabu, kan liigii bara 161 Dh.K.D. dura ta’e qaba jedheen falman ture.
Ani seenaa lakkoofsa kudha sadii hanga kudha shanii keessatti ibsame sun seenaa guyyoota dhumaa keessatti yeroo Roomiin Phaaphaasummaa ofii ishee seenaa raajii keessa seensiftu akka ibsu nan hubadha; isheenis kana kan gootu Ameerikaa waliin walqabsiisuudhaan, Ameerikaanis seenaa sana keessatti saba Waaqayyoo taatee jirti. Sababii Yesuus yeroo hundumaa xumura jalqabaatiin fakkeessuudhaaf, waggaan 200 Dh.K.D. yeroo Roomiin mootummaa waaqeffannaa baaqelaa qabdu seenaa keessa seente sun, seenaa sana keessatti saba Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya qabaachuu qaba. Kanaafuu, waggaa 200 Dh.K.D. keessatti Roomii fi Yihuudoota gidduutti walitti dhufeenya kallattiin tokko illee yoo hin argine taʼe iyyuu, ani seera Smith wajjin walii nan gala.
Lakkoofsi kudha tokkoo fi kudha lamaa injifannoo fi bu’aa boodaa Lola Raafiyaa, kan bara Dhaloota Kiristoos dura 217 keessatti mootummaa Seleucid, kan Antiiyookus III Magnus, yookaan “Isa Guddaa,” tiin hoogganamu, fi mootummaa Ptolemaawotaa Misiraa, kan Mootii Ptolemaayos IV Philopator tiin hoogganamu gidduutti ta’e, ibsu. Lolichi kun yeroo qabsoo Koolee-Siiriyaa (Siiriyaa kibbaa) fi kibba Phaalasxiinaa irratti aangoo to’achuuf mootummaa Ptolemaawotaa fi Seleucid gidduutti falmii keessa jiranitti raawwatame. Injifannoon Ptolemaayos IV Philopator Raafiyaa irratti argate yeroo muraasaaf Koolee-Siiriyaa fi kibba Phaalasxiinaa irratti to’annoo isaa akka eeggatu isa dandeessise.
Bara 200 BC keessatti, waggaa kudha torba booda kan raawwatame waraanni Paaniyum, inni akkasumas Waraana Tulluu Paaniyum yookaan Waraana Paneaas jedhamuun beekamu, mootummaa Seleucid kan Mootii Antiochus III’n hoogganamu fi mootummaa Ptolemaawii Misir kan Mootii Ptolemy V’n hoogganamu gidduutti ture.
Waggaa kudhan soddoma booda, bara 167 Dh.K.D., fincilli Makkabee, jechuunis diddaa Yihudootaa kan mootummaa Seleucid amantii Yihudootaa hojjechuu ukkaamsuufii aadaa Helenistikii dirqamaan fe’uuf yaale irratti ka’e, magaalaa Modein keessatti jalqabame; Modein immoo magaalaa xinnoo naannoo Yihudaa keessatti argamtu, bakka yeroo ammaa Israa’el ammayyaa jedhamutti argamu dha.
Dhimmichi kun mootummaa Giriikii Seelusii beekamaa badaa Antiyookus IV Epifaanes kan ummata Yihudootaa irratti hojiiwwan Heleenistii cimaa fe’ee ture ilaallata; kunis waaqeffannaa amantii Yihudootaa dhorkuu fi Mana Qulqullummaa Yerusaalem keessatti xureessuu dabalata. Labsiiwwan isaa hojii irra oolchuuf tattaaffii godhe keessatti, Antiyookus ajajawwan isaa akka hordofan jiraattota Yihudootaa dirqisiisuuf bakka bu’oota isaa gara magaalotaa fi gandoota garaagaraatti erge.
Móode’iin keessatti, abbootii taayitaa Seleucid keessaa tokko ajaja mootichaa raawwachuuf dhufe; jiraattota Yihuudootaa sirna waaqeffannaa ormoota keessatti akka hirmaatanii fi waaqolii Giriikitiif aarsaa akka dhiheessan ajaje. Lubni Yihuudii jaarsa Maataatiyaas jedhamu sun ajajichaaf bitamuu dide; Yihuudii aarsaa sana dhiheessuuf fuulduratti ba’e tokkoo fi mootummaa Seleucid keessaa aangawaa sana lamaan isaanii ajjeese. Gocha fincilaa kanaan Maataatiyaasii fi maatiin isaa raawwataniin, bulchiinsa Seleucid irratti fincilli Makkabeewwanii jalqaba argate.
Maataatiyaasii fi ilmaan isaa shanan keessaa Yihudaan Makkabii dabalatee gara tulluuwwaniitti baqatan; achittis humnoota Selewukii irratti waraana shororkeessitoota bosonaa jalqaban. Fincilli sun dhuma irratti humnaa fi deeggarsa keessatti guddataa deemee, waraana Selewukii irratti injifannoowwan lolaa walitti aanan argamsiise.
Dhagaan bara 167 Dh.K.D.tti Modeenitti raawwataman seenaa Yihudootaa keessatti yeroo murteessaa turan; isaanis jalqaba Mormii Maqaabeeotaa fi bulchiinsa alagaa irratti bilisummaa amantii fi walabummaa argachuuf geggeeffame agarsiisu. Ijaarsa lammaffaa mana qulqullummaa Yerusaalem keessatti haaromsuun, inni taatee seena-qabeessa yeroo Hanukkaa kabajamu agarsiisu, bara 164 Dh.K.D.tti taʼe; kunis “waliigaltee” lakkoofsa digdamii sadii keessatti ibsame sana dura waggaa sadiin raawwatame.
Yerusaalemii fi Mana Qulqullummaa deebisanii erga harka isaanii jala galchanii booddee, Maakkaboonni Mana Qulqullummaa xuraa’ummaawwan waaqeffannaa tolfamoo irraa qulqulleessanii, itti fayyadama amantii isaa sirrii ta’eef deebisanii dhaaban. Akka duudhaa keessatti himamutti, isaan qaruuraa zayitii qulqulleeffamee tokko qofa argatan; innis menorichaa guyyaa tokko qofaaf ibsuuf gahaa ture. Dhugumaan garuu, taatee sanaaf ragaan seenaa yeroo sana irraa dhufe tokko illee hin jiru; akkasumas, hamma jaarraa ja’affaatti duratti durfamee, oduu sobaa Yihudootaa sana suuga keessatti argamuun hin mul’atu. Obboleettiin Whyti waldaa Yihudootaa gantuu taate waldaa Kaatolikii wajjin wal bira qabdi; keessumaa immoo waldoonni lamaan isaanii amantii isaanii irratti aadaa fi duudhaawwan namootaa akka hundee godhatan cimsitee agarsiisti. Akkuma seenaa waldaa paaphaasummaa keessatti dinqiiwwan sobaan hojjetaman baay’een jiranitti, oduun sobaa zayitiin guyyaa tokkoof gahaa ta’e guyyoota saddeetiif ture jedhuus ragaa seenaa hin qabu.
ଡାନିଏଲ ଅଧ୍ୟାୟ ଏକାଦଶର ଦଶମ ପଦ, ଚାଳିଶତମ ପଦର ତିନୋଟି ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ; ଯାହାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଶୀତ ଯୁଦ୍ଧର ତିନୋଟି ଯୁଦ୍ଧ ଭାବରେ, ଏବଂ ସେହିପରି ତିନୋଟି ପ୍ରତିନିଧି ଯୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରିଛି। ଜଣେ ଭୋଣୀ, ଏହି ତିନୋଟି ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଥିବା ଉକ୍ରେନୀୟ ଯୁଦ୍ଧକୁ ମୁଁ ଶୀତ ଯୁଦ୍ଧ ବୋଲି ପରିଭାଷିତ କରିଥିବା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ; କାରଣ, ସେ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ, ଏଥିରେ ପ୍ରଚୁର ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବିନାଶ ଘଟିଛି। ପୂର୍ବତନ ପ୍ରବନ୍ଧମାନଙ୍କରେ ଯାହାକୁ ମୁଁ “ଶୀତ ଯୁଦ୍ଧ”ର ତିନୋଟି ଯୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ପରିଭାଷିତ କରିଆସିଛି, ସେହି ପଦବଳୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା, ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟ ତେରୋ ଅଧ୍ୟାୟର ପୃଥିବୀର ପଶୁର ଇତିହାସ କାଳରେ ଘଟୁଥିବା ତିନୋଟି ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରୁ ଏହି ତିନୋଟି ଯୁଦ୍ଧକୁ ପୃଥକ କରିବା ପାଇଁ। ଏହି ତିନୋଟି ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରତିନିଧି ଯୁଦ୍ଧ ଅଟେ, ଏବଂ ସେପରି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପରିଭାଷିତ କରାଯାଇଛି।
Ani irraa jalqabee barruulee kana keessatti waraanawwan sadii sana “waraanawwan sadii kan lakkoofsa afurtamaa” yookaan waraana bakka-bu’ootaatiin akka waamu nan karoorfadhe; kunis waraana ho’aa tokko akka waraana qabbanaa’aatti adda baasuun wal hin simne sun akka haqamuuf. Hiika ani kenneen, waraanawwan sadii kan lakkoofsa afurtamaa waraana bara 1798, isa lakkoofsa afurtamaa keessaa ta’e sana hin dabalatan; garuu yeroo dhumaa bara 1989 irraa eegalee hamma seera Dilbataa kan lakkoofsa afurtamii-tokkootti jiran waraanawwan sadii qofa dabalatu. Waraanawwan sadan sun, seera qabeessa ta’een, waraanawwan bakka-bu’ootaatiin adda baafamu; isaanis haala waraana mootii kaabaa fi mootii kibbaa gidduutti adeemsifamu keessatti raawwatamu; kunis seenaa lakkoofsa afurtamaa keessatti waraana Kaatolikummaa (mootii kaabaa) fi Komunizimii (mootii kibbaa) gidduutti adeemsifamu bakka bu’a.
Lolli sadan lola keessaa inni jalqabaa bara 1989tti Kaatoolikummaan Komunizimii irratti injifannoo argate akka taʼe agarsiisa; yeroo sanatti paaphaasummaan humna isaa bakka buʼaa, jechuunis Ameerikaa, wajjin hiriiruun bara 1989tti Sooviyeet Yuuniyen irraa haxaawuun balleesse, haa taʼu malee Ruushiyaan, mataan (ykn “masaraa”), dhaabattee hafte. Lola yeroo ammaa Yukireen keessatti adeemsifamaa jiru ammas Kaatoolikummaa fi Komunizimii gidduutti lola taʼe dha; keessatti paaphaasummaan mootummaa Yukireen akka humna isaa bakka buʼaatti Ruushiyaatti kaasee fayyadamaa jira; akkasumas deeggarsa humna isa duraanii bakka buʼaa paaphaasummaa, jechuunis Ameerikaa, dabalatee guutummaa addunyaa dhihaa globalistii irraa argachuun. Lolichi lakkoobsa kudha tokkoo fi kudha lama keessatti bakka buʼameera; innis Komunizimiin (Ruushiyaan) Kaatoolikummaa irratti akka moʼatu mulʼisa.
Waraan bakka bu’aa sadii sana keessaa inni sadaffaan lola Paaniyam jedhamuun, keeyyata kudha shana keessatti bakka bu’ameera. Lola sana keessatti mootummaa Ptolemaayikii (mootii kibbaa) fi mootummaa Seleucidii (mootii kaabaa) gidduutti walitti bu’iinsi ture. Lola sana keessatti humni bakka bu’aa Kaatolikiizimii ammas yeroo biraa Ameerikaa Gamtoomanii dha.
Bara 1989 keessaa isa jalqabaatti, humni waraanaa bakka bu’aa gaanfa Reepablikaanii Ameerikaa kan Biyyoota Gamtoomanii papaasiiin akka itti fayyadame, sirna siyaasaa Gamtaa Sooviyeetii diiguuf ture; yeroo sana mataan isaa (Raashiyaan) garuu utuu hin badin hafee ture. Lola lammaffaa keessatti, kan inni lola Yukireenii ta’e, humni waraanaa bakka bu’aa Naaziiwwanii Raashiyaan injifatama. Lola sadaffaa keessatti immoo Ameerikaan, humna waraanaa bakka bu’aa papaasii sanaa taatee ammas mootii kibbaa ni injifatti.
Waraanni sadan mallattoo “Dhugaa” baatu; waraanni jalqabaa fi isa dhumaa lamaanis waraana bakka bu’aa injifataa Ameerikaa Yunaayitid Isteetis tiin raawwatamu. Waraana jalqabaatti mataan mooticha kibbaa utuu hin caccabin hafe; waraana sadaffaattis waraanni bakka bu’aa Ameerikaa Yunaayitid Isteetis mataa mooticha kibbaa ta’a. Waraanni bakka bu’aa lammaffaas yeroo Lolaa Addunyaa Lammaffaatti waraana bakka bu’aa abbaa paphaasummaa ture. Haala lamaan keessatti waraanni bakka bu’aa Naazizimii injifatamee ture, akkasumas ni injifatama. Abbaa paphaasummaan diinoota ishee hunda guutummaatti ni mo’atti, lakkoofsa kudha jaha dura, yeroo gamtoomni sadan tokko ta’utti.
“Phinxaas [Puutiin] injifannoo isaa haala gaariidhaan itti fayyadamuuf hubannoo gahaa hin qabu ture. Inni milkaa’ina isaa itti fufee utuu ture, mootummaa Anti’ookos guutuu irratti gooftaa ta’uu akka danda’u hin oolu ture; garuu sodaachisa muraasaa fi doorsisa muraasaa qofa gochuudhaan quufa argatee, fedhii foonii isaa bineensa fakkaatanitti addaan hin citin, to’annoo malee of kennuu akka danda’uuf nageenya godhe. Kanaafuu, diinota isaa mo’atee utuu jiruu, cubbuuwwan isaatiin mo’ame; maqaa guddaa inni hundeessuu danda’u dagatee, yeroo isaa cidhaa fi sagaagalummaadhaan dabarse.”
“Garaan milkaa isaatiin garaan isaa ol of kaase; garuu inni isaatiin jabaatee irraa fagoo ture; sababiin isaas, itti fayyadama salphina qabeessa inni isa irraa godhe ummata mootummaa isaa mataan isaanii isa irratti akka fincilan taasise.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 254.
Ragaan lammaffaa inni injifannoon Putiin dhuma isaa akka mallatteessu, mootii mootummaa kibbaa Yihudaa Uziyaa wajjin wal qabata; innis injifannoowwan waraanaa isaatiin garaan isaa ol kaafame, achii booddee immoo, akkuma Ptolemii wajjin ta’e, hojii lubootaa mana qulqullummaa keessatti hojjechuu barbaade; kanaafis lamxiidhaan rukutamee battalumatti aangoo irraa kaafame. Injifannoon Putiin waraana Yukireen keessatti argate akka mootii kibbaa (mootii amantii-dhabummaa) ta’ee jalqaba dhuma isaatiif mallattoo dha. Dhumni isaa jalqaba mootii kibbaa raajii lakkoofsa afurtamaa (Faransaay) wajjin fakkeeffamee ture; kunis akkuma Ptolemii wajjin ta’e hoggansa mootummaa garagalche warraaqsa tokko adda baase. Dhumni Putiin akkasumas dhuma Gamtaa Sooviyeetii wajjin bakka buufame; achitti hoogganaan (Gorbachev) Gamtaa Sooviyeetii diigee battalumatti Tokkummaa Mootummootaatti hojii fudhate; kunis mallattoo addunyaa guutuu kan guyyaa dhumaa, kan amantii-dhabummaa, mootii kibbaa dha. Erga Putiin Yukireen keessatti injifatee booddee, inni akkasumas Napoliyooni Waterlootti fakkeeffame, baqannaa isa booda dhufe wajjin; akkasumas mootii Uziyaa, lamxiidha isaa wajjin, fi baqannaa isa booda dhufe wajjin, akkasumas dhuma machii Ptolemii fi dhuma Gamtaa Sooviyeetii bara 1989 wajjin.
Bara Phaaniyeem bara Dhaloota Kiristoos dura 200tti ni raawwatame; waggaa sanauma keessattis Roomaan ifatti seenaa keessatti gidduu seente. Seenaa raajii keessatti seensi ishee, qabamuu Yerusaalem isa lakkoofsa kudha jaha keessatti argisiifamee fi Dhaloota Kiristoos dura 63tti raawwatame sana dura ni ta’a; yeroo sanattis isheen mootummaa Gibxii keessatti mootii daa’imaa sanaa eegduu ta’uu ishee ni labsitte. Loltoota kaabaa fi kibbaa kan hirmaachise waraana sadaffaa lakkoofsa afurtamaa keessatti, paaphaasonnis akka eegduu Raashiyaa taatetti of fakkeessitee, ammas seenaa keessatti of galchiti. Yeroo walfakkaata sanaattis, fakkeenya keessatti, Seleucus waraana Phaaniyeem keessatti Ptolemy mo’ate; kanaanis Ameerikaan, loltuu bakka bu’aa paaphaasummaa waraana jalqabaa fi isa dhumaa lakkoofsa afurtamaa keessatti taate, “Gibxii” (mooticha kibbaa) akka mootu ni adda baasa.
୨୦୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ବର୍ଷରେ, ଆମେ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବରେ ପାପାସୀକୁ ଚିହ୍ନଟ କରୁଛୁ, ଯେପରିକି ସୋରର ବେଶ୍ୟା ଷୋଳଶ ପଦର ରବିବାର ଆଇନରେ ସଂପନ୍ନ ହେବାକୁ ଥିବା ତ୍ରିବିଧ ଏକତାର ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ବ୍ୟଭିଚାରର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରେ। ସେହି ସମୟରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର, ସଂଯୁକ୍ତ ଜାତିସଂଘ ଉପରେ ପ୍ରାଭୁତ୍ୱ ସ୍ଥାପନ କରେ, ଏବଂ ଏହିପରି ସେ ଦଶଜଣ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନତମ ରାଜାରୂପେ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ରବିବାର ଆଇନରେ ଯାହା ସଂପନ୍ନ ହୁଏ ସେହି ତ୍ରିବିଧ ଏକତାର ସମସ୍ତ ଗତିବିଧି, ଷୋଳଶ ପଦର ପୂର୍ବରୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଯାଏ।
Mukti siyaasa masakaa, akka Dhaabbata Mootummoota Gamtoomaniin bakka buufametti, lakkoofsa kudha jaha keessatti, caasaa siyaasa isaa bineensichaaf kennuuf waliigala; garuu utuu akkas hin godhin dura, paaphaasummaan amantii mukichaa ni mo’ata. Heednummaan amantii Waaqa sobaa ammas yeroo biraaf irraa haa fudhatamu. Pirotestantiizimiin waggoota Reagan keessatti, waraana jalqabaa lakkoofsa afurtamaa keessatti irraa fudhatame; yeroo pirezidaantii Ripabilikaanii isa dhumaa keessatti immoo amantiin mukichaa sunis, akkuma bara 508 keessa turetti, amantii Kaatolikii jala ni galfama. Adeemsi mormii amantii kamiyyuu paaphaasummaan teessoo irra kaa’amuuf dura dhabamsiisuuf eegale waggoota Reagan keessatti jalqabe; waggoota Trump keessatti immoo ni xumurama. Mormiin Pirotestantiizimii gantummaa Kaatolikiin irratti qabu waraana jalqabaa lakkoofsa afurtamaa keessatti irraa kaafame; mormiin hafuuraa immoo waraana dhumaa lakkoofsa afurtamaa keessatti irraa kaafama.
Walittiin walxaxaa taʼe sana keessatti, Pirootestaantizimii gantuu taʼe sun, akka aangoo amantii fi siyaasaa mootota kurnan Mul’ata boqonnaa kudha torbaa irratti of hundeessuu qaba. Kanaafuu, lolli Paaniyam yeroo Ameerikaan Tokkoomte Mootummoota Gamtoomanii irratti injifattu adda baasaa jira; kunis seera Dilbataa lakkoofsa kudha jahaatiin dura jechuun dha.
നാഗവും മൃഗവും കള്ളപ്രവാചകനും ഓരോരുത്തർക്കും തങ്ങളുടേതായ പ്രത്യേക പ്രവാചകസ്വഭാവലക്ഷണങ്ങളുണ്ടെന്നത് പ്രവചനത്തിലെ ഒരു സ്ഥാപിത നിയമമാണ്. ആ പ്രവാചകസ്വഭാവലക്ഷണങ്ങളിൽ ഒന്നെന്നാൽ, മൃഗം (കത്തോലിക്കത്വം) പ്രവാചകതലത്തിൽ എപ്പോഴും റോം നഗരത്തിലാണു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കള്ളപ്രവാചകൻ പ്രവാചകതലത്തിൽ എപ്പോഴും യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലാണു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ നാഗത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, നാഗം പ്രവാചകതലത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം എപ്പോഴും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് അതിന്റെ പ്രത്യേകത. നാഗം സ്വർഗത്തിൽ ആരംഭിച്ചു; തുടർന്ന് ഏദെൻ തോട്ടത്തിലേക്കു വന്നു; ഒടുവിൽ നാഗം ഈജിപ്തിലാണു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
Dubbadhu, akkanas jedhi, Akka Gooftaan Waaqayyoo akkana jedha; Kunoo, ani sitti kaʼeera, Fara’oon mooticha Gibxii, jawwee guddaa laga isaa gidduutti ciisu sana, kan jedhu, Lagni koo kanuma koo ti, anatu ofii kootiif isa tolche. Hisqi’eel 29:3.
Iddoon raajii bineensa guddaa sanaa ni socho’a. Yeroo Yohannis keessatti, teessoon bineensa guddaa sanaa, kan mootummaa isaa agarsiisu, Phergaamoo keessatti akka jiruutti adda baafamee ture.
Gara ergamaa waldaa Pergamooniitti akkana jedhii barreessi; Inni goraadee qaraa afaan lama qabu sun akkana jedhu; Ani hojii kee nan beeka, akkasumas bakka ati jiraattus nan beeka, iddoo teessoon Seexanaa jiru sana iyyuu: ati maqaa koo jabeessitee qabatteerta; amantii koos hin ganne, guyyoota keessatti Antipas, dhugaa-bahaa koo amanamaa taʼe, isin gidduutti ajjeefame sana illee, iddoo Seexanni jiraatu sana keessatti. Mul’ata Yohaannis 2:12, 13.
Gochaan Roomaa waaqeffannaa tolfamoo hunda warra isaan wajjin wal qunnaman gara magaalaa Roomaatti deebisanii fiduu, mana qulqullummaa Paantheeyoon keessatti isaan bakka buusuudhaan agarsiisuu ture. Kanaafuu Daani’el “iddi qulqullummaa isaa gadi buufame” jedhee galmeessa. Iddiin qulqullummaa Roomaa waaqeffannaa tolfamootiin guutamte magaalaa Roomaa ture; isheenis bara 330 keessa Qonstantiinusiin gadi buufamte; garuu qulqullummaan “Roomaa keessatti” ture immoo mana qulqullummaa Paantheeyoon ture; Pan-Theon jechuunis, “mana qulqullummaa waaqolii hundumaa” jechuudha. Warri Roomaa teessoo Seexanaa Peergamoon irraa gara mana qulqullummaa Paantheeyoonitti geessanii jijjiiran. Obboleettiin Waayit Roomaan waaqeffannaa tolfamootiin guutamte jawwee akka taate nu beeksisti.
“Kanaaf, akkuma duraan dursee, bineensi hamaa kun Seexana kan bakka bu’u ta’us, hiika lammaffaatiin immoo Roomaa warra waaqeffannaa ta’uudhaaf mallattoo dha.” The Great Controversy, 439.
የአሕዛብ ሮም ወደ ዐሥር አሕዛብ ተከፍሎ፣ ፈረንሳይም በፈረንሳይ አብዮት ጊዜ የግብፅን እግዚአብሔር-አልባነት ሲያስገባ የደቡብ ንጉሥ ሆነች። እስከ 1917 ድረስ ዘንዶው ከፈረንሳይ ወደ ሩሲያ ተንቀሳቀሰ። ቁጥር አሥር 1989ን ይወክላል፤ ቁጥሮች አሥራ አንድና አሥራ ሁለት ደግሞ የ“ድንበሩ” ጦርነቶችን (ራፊያ እና ዩክሬን) ይወክላሉ፤ የፓኒየም ጦርነትም በቁጥር አሥራ ስድስት ውስጥ ሦስትዮሽ ኅብረትን ሲያረጋግጥ ጳጳሳት ሥልጣን የምታከናውነውን ሦስተኛ ደረጃ ይወክላል። ይህም የቁጥር አርባውን ስውር ታሪክ ይወክላል።
Qo'annoo itti aanu keessatti qorannoo kana itti fufna.
Yommuu Yesuus gara daarii Qisaariyaa Filiphoos [Paaniyum] dhufe, bartoota isaa akkana jedhee gaafate: “Namoonni ani Ilmi Namaa eenyu akka taʼe maal jedhu?” Isaanis akkana jedhan: “Gariin Yohaannis Cuuphaa akka taate jedhu; gariin immoo Eeliyaas; warri kaan immoo Ermiyaas yookaan keessaa tokko raajota keessaa akka taate jedhu.” Innis isaaniin, “Isin hoo ani eenyu akka taʼe maal jettu?” jedhe. Simoon Pheexiroosis deebisee, “Ati Kiristoos, Ilma Waaqa jiraataa ti” jedhe. Yesuusis deebisee isaatiin akkana jedhe: “Simoon Bar-Yoonaa, ati eebbifamteetta; kun siif kan mulʼise foonii fi dhiigni miti, Abbaa koo kan samii keessa jiru garuu ti. Anis sitti nan jedhu: ati Pheexiros; dhagaa kana irras waldaa koo nan ijaara; karrawwan mootummaa duʼaas ishee irratti injifannoo hin argatan. Ani furtuu mootummaa samii siifan kenna; waan ati lafa irratti hiitu hundinuu samii keessatti hidhamaa taʼa; waan ati lafa irratti hiiktu hundinuu samii keessatti hiikamaa taʼa.” Achiis inni akka inni Yesuus Kiristoos taʼe nama tokkotti illee akka hin himneef cimsee bartoota isaatti ajaje. Yeroo sanaa jalqabee Yesuus gara Yerusaalem deemuu akka isaaf barbaachisu, akkasumas maanguddoota, luboota hangafootaa fi barsiisota seeraa irraa dhiphina hedduu akka fudhatu, akka ajjeefamu, guyyaa sadaffaattis akka kaafamu bartoota isaatti argisiisuu jalqabe. Maatewos 16:13–21.