Oromo title unavailable

Mul’ata boqonnaan kudhan Masiihicha akka ergamaa jabaa kitaaba xinnoo banamee qabatee gad bu’utti ni banti. Taateen sun raawwii raajii Mul’ata boqonnaa sagal keessaa waggoota dhibba sadii sagaltamii tokko fi guyyoota kudha shan adda baasu sanaa xumura irratti, Hagayya 11, 1840tti raawwatame. Mul’anni boqonnaa kudhan seenaa itti fufee hanga ergaan sun Onkololeessa 22, 1844tti garaa Yohannis keessatti hadhaa’uutti ni ibsa. Waggaan afran 1840 irraa 1844tti diriiran dhufaatii ergamaa isa jalqabaatiin jalqabamu; dhufaatii ergamaa isa sadaffaatiin immoo xumuramu. Waggaan afran sun, raawwii Hagayya 11, 1840 booddee dhufan, jalqaba waggoota dhibba sadii sagaltamii tokkoo fi guyyoota kudha shanii irratti, Adoolessa 27, 1449 irraa hamma 1453tti waggoota afuriin fakkeeffamanii turan. Yeroo waggoota afurii isaanii lamaan sunis, waggoota afurii marfamuu Niqomeediyaa 1333 irraa hamma 1337tti turaniin wal qixxaatu. Mallattoo keessatti Roomaan Bahaa yeroo sadii Islaamaan mo’amte. Inni jalqabaa marfamuu Niqiiyaa bara 1331tti ture; itti aansuun marfamuu waggoota afurii Niqomeediyaa bara 1337tti, akkasumas marfamuu Qustanxiniyaa bara 1453tti ture.

ဒိုင်အိုကလီးရှန်သည် ရောမကို အရှေ့နှင့် အနောက် ဟူ၍ ဥပဒေအရ ၃၉၃ ခုနှစ်တွင် ခွဲဝေခဲ့ပြီး၊ ကွန်စတန်တိုင်သည် ရောမကို အရှေ့နှင့် အနောက် ဟူ၍ ပရောဖက်ပြုသဘောအရ ၃၃၀ ခုနှစ်တွင် ခွဲဝေခဲ့သည်။ ၃၉၅ ခုနှစ်တွင် ဧကရာဇ် သီအိုဒိုရှီးယပ်စ် ပထမ ကွယ်လွန်သောအခါ၊ မိမိ၏သားနှစ်ဦးအား အရှေ့နှင့် အနောက်ကို အမွေဆက်ခံပေးခဲ့သဖြင့် အင်ပါယာသည် တရားဝင်လည်းကောင်း အမြဲတမ်းလည်းကောင်း ခွဲခြားခံရလေသည်။ ကက်သလစ်အသင်းတော်သည် “မဟာကွဲပြားမှု” ၌ ၁၀၅၄ ခုနှစ်တွင် အရှေ့နှင့် အနောက် ဟူ၍ ခွဲကွာသွားခဲ့သည်။ ထိုခွဲကွာမှုသည် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပေါ်လာသော ပျက်စီးကျဆုံးမှုကဲ့သို့ပင် တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုခွဲကွာမှုသည် ယနေ့တိုင်အောင် ဆက်လက်တည်ရှိလျက်ရှိသည်။ ထိုနေ့စွဲမှ ငါးဆယ်နှစ်အတွင်း၊ ရောမရှိ အနောက်အသင်းတော်သည် အစ္စလာမ်ကို ဆန့်ကျင်သော ခရူးဆိတ်စစ်ပွဲများကို အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် နှစ်ရာခန့် စတင်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ အနောက်ရောမသည် ၄၇၆ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏ နောက်ဆုံး ဧကရာဇ်ကို ဆုံးရှုံးသောအခါ ကျဆုံးခဲ့သည်။ အရှေ့ရောမသည် ၁၄၅၃ ခုနှစ်တွင် ကျဆုံးခဲ့သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဆိုင်ရာ ရောမသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ကျဆုံးခဲ့သည်။ အယူဝါဒမဲ့ ရောမသည် ၃၉၃၊ ၃၃၀ နှင့် ၃၉၅ ခုနှစ်များတွင် အရှေ့နှင့် အနောက်သို့ ခွဲဝေခဲ့သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဆိုင်ရာ ရောမသည် ၁၀၅၄ ခုနှစ်တွင် အရှေ့နှင့် အနောက်သို့ ခွဲဝေခဲ့သည်။ ဆစ်စတာ ဝှိုက်သည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို လေ့လာရာတွင် နိုင်ငံများ၏ ထူထောင်ပေါ်ပေါက်ခြင်းနှင့် ကျဆုံးပျက်စီးခြင်းတို့ကို အဓိက ကိုးကားရမည့် အချက်တစ်ရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

Mul’ata Mootummaa Mul’ataa boqonnaa sagal keessaa ifa seenaa keessatti baafaman, mul’anni sun Roomaatu hundeessa jechuun falmii sana ni cimsu. Walitti hidhamiinsi raajii Islaamaa fi dhibba afurtamii afur kuma gidduu jiru, ergaan iyya walakkaa halkanii—kan Kiristoos harree irra taa’ee Yerusaalemitti seenuudhaan fakkeenyaaf agarsiifame—raajii yeroo tokkoon bakka buufamuu isaa ragaa ni ta’a; raajiin sun yeroo “wayyoo” isa jalqabaa keessatti jalqabee, kutaa lammaffaa raajicha keessatti yeroo “wayyoo” isa lammaffaa keessatti itti fufee, seenaa waggaa afur keessatti raawwii isaa ga’e; keessatti sochiin Miileroota ergamoota isa jalqabaa fi isa lammaffaa raawwii raajii sanaa isaumaatiin jalqabe. Raajiin sun mallattoo “waggaa soddoma saddeetii fi lama” (1299 fi 1301) jedhamu—kan ka’umsa Islaamaa agarsiisuun—jalqabe; mallattoo “waggaa soddoma saddeetii fi lama” (1838 fi 1840) jedhamu—kan ka’umsa Miilerootaa agarsiisuun—immoo xumurame.

Bara 1844, yeroo waggaa afurii warra Millerite, isa marsaa 1333 hamma 1337 fi 1449 hamma marsaa 1453n fakkeeffamee xumurametti, yeroo raajii kana booddee hojii irra ooluu hin qabu ture. Olkaafamuun mallattoo warra dhibba tokkoo afurtamii afur kumaatii raajii keessatti Islaamni olkaafamutti kallattiidhaan walitti hidhata qaba.

Namoonni dhibba afurtamii afur kuma guutummaatti amala Kiristoos calaqqisu; Kiristoosis, fakkeenyota mallattoo biroo keessaa tokko taʼee, “muka wayinii filatamaa” dha. Uumama 16:12 keessatti Ismaaʼel nama “bosonaa” taʼee adda baafameera.

“bos” jechuun hiikamuun harree Arabaa bosonaa ti. Bakka bu’oonni Kiristoos guyyoota dhumaa keessa jiran ergaa harree Arabaa bosonaa sanaa irratti yaabbatu; harree isa Kiristoos Yerusaalemitti yaabbee seene, harree isa Balaa’am yeroo sadaffaaf isa rukute booda dhuma irratti dubbate sana. Ergaan ergaa ergamaa isa jalqabaa bara 1840 humneesse, seenaa raajii sana keessatti iddoo ergaan sochii sana humneesse itti argamu keessatti, raajii waggaa dhibba tokkoo fi shantamaa baay’ee barbaachisaa fi yeroo isaa eeggate hin argine. Isaan raajii yeroo sana walumaagalatti keessatti yeroo waggaa afurii lama kan seenaa bara 1840 irraa hamma 1844 tti fakkeenyan agarsiisan hin argine. Leenci qomoo Yihudaa amma ifa “karaawwan moofaa” keessaa duraan matumaan hin mul’atin banaa jira; innis ifa ifa isa Muddee 31, 2023 irraa jalqabee banaa ture sanaan walii galu dha. Innis gaaffii shakkinaa kam iyyuu, akka Islaam Naashviil rukutu ilaalchisee jiru, ni balleessa. Ifti sun mallattoo Roomaa ni ibsa; kanaan walqabatee wal-mormii alfa bara 2024 keessa waa’ee saamtoota saba keetii tureef ibsa omeegaa ta’a; akkasumas seenaa Millerotaa keessatti mallattoo isuma kana irratti falmii tureefis mallattoo omeegaa dha. Innis Islaamni raajiiwwan yeroo Mul’ata sagal keessaa argamu ergaa alaa akka ta’e, yeroo seenaa keessaa kan yeroo cufamuu nama kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur keessatti ta’u, adda baasa. Dhugaa kana yeroo muraasaaf barsiisaa turreerra; amma garuu sarara tokko irratti agarsiifamuu danda’a; sararri sun Mul’ata sagal irraa jalqabee Mul’ata kudha tokko irratti xumurama. Yeroon waggaa afurii sadaffaan raajii yeroo Islaam waliin walqabatu, kan bara 1840 irraa hamma 1844 tti raawwatame, yeroo cufamuu nama kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur ni ibsa. Kubbaan lafaa guddaan Mul’ata kudha tokko keessa jiruuniis, namni kuma dhibba tokkoo fi afurtamii afur akka alaabaa ol kaafamu.

Hisqi’el soddomii sadii-torba keessatti akka loltootaatti kaafamuun saba Waaqayyoo adeemsa tarkaanfii lama qabu dha; kunis uumama Aadam duraan fakkeenyaan agarsiifame ture. Jalqabatti Aadam dhoqqee irraa bocame; ergasii Kiristoos hafuura jireenyaa isa keessatti afuufe. Hisqi’el keessatti raajii jalqabaa reeffota du’an ijaara; garuu isaan ammas du’anii jiru. Sana booddee qilleensoonni afur reeffota sana irratti afuufamu; isaanis akka loltoota humna qabeessaatti ka’u. Lakkoofsonni soddoma-saddeetii fi afurtamni tarkaanfiiwwan lama sana bakka bu’u.

Nuti aŋa rakna matnɛh aŋgana kɔm pipak na.