መንፈሳዊ ፈተና ያለበት የመላእክት ጦርነት፣ በራእይ ምዕራፍ አሥራ ሁለት ውስጥ በተወከለው በሦስተኛው ሰማይ ከሉሲፈር ጋር የጀመረው፣ በመጀመሪያው ሰማይ የሚያበቃውን የሰዎችና የመላእክት መንፈሳዊ ፈተና ያለበት ጦርነት ይወክላል። ሰይጣንና መላእክቱ ከሦስተኛው ሰማይ በተጣሉ ጊዜ፣ ሰይጣን በኤደን ገነት አዲስ የውጊያ ግንባር ከፈተ። እንደ ሦስተኛው ሰማይ ጦርነት ከሉሲፈር ጋር እንደነበረው፣ እግዚአብሔር ለሰው ዘር ደግሞ የፈተና ዘመን አቋቋመ። በቅርቡ በሚመጣው የእሑድ ሕግ በእውነት የሚጀምረው በመጀመሪያው ሰማይ ያለው ጦርነት ለሰው ዘር የፈተና ዘመን መጨረሻን ይወክላል።
Mul’ata boqonnaa kudha lamaa fi kudha sadi keessatti jawween, bineensi fi raajichi sobaan ni agarsiifamu. Akka barameetti, humnoonni sadii sun seenaa darbe humnoota sadan sanaa irra caalaa bakka bu’u jedhamanii hubatamu; garuu Yohaannis “waan ta’uuf jiru” akka barreessu itti himame, akkasumas guutummaan kitaabni Mul’ataa waa’ee “guyyoota dhumaa” ni dubbata; kanaaf, dhuma jalqabaan akka fakkeeffamu jedhu qajeelfama Macaafa Qulqulluu hojii irra oolchaa, mallattoolee Mul’ataa akka dhugaa yeroo ammaa, osoo hin ta’in akka dhugaa darbeetti hojiitti hiikna.
Seexanni lola sadaffaa keessatti inni jalqabe keessatti, akkasumas waraana jalqabaa inni iddoo biqiltuu Eeden keessatti namootatti fide keessatti, walqunnamtiiwwan isaa xuraa’oo ta’an waraana isaa raawwachuuf ittiin dabarsuuf “hipnootizimii” akka fayyadameetti beekkameera.
“Seexanni Addaam isa jalqabaa Eeden keessatti qore; Addaamis diina wajjin yaada wal jijjiire; kanaanis carraa isaaf kenne. Seexanni Addaamii fi Hewaan irratti humna hipnotizimii isaa hojjete; humna kanaanis Kiristoos irratti hojjachuuf jabaatee yaale. Garuu erga dubbii Caaffata Qulqullaa'oo caqasameen booda, Seexanni injifachuuf carraan akka isaaf hin jirre beeke.
“Dhiironnii fi dubartoonni sammuu warra isaanii wajjin walitti dhufan akkamitti boojiʼan qorachuu hin qaban. Kun saayinsii mootummaa Seexanni barsiisuudha. Nuyi waan akkasii hunda ni mormina. Nuyi mesmerismii fi hipnotizimii—saayinsii isa sadarkaa isaa isa jalqabaa irraa kufee mana murtii samii keessaa ariʼame sanaa—tuquu hin qabnu.” Mind, Character and Personality, 713.
“ሳይንስ” ሰይጣን የሚያስተምረው በዓለም አቀፋዊ ነጋዴዎች ፍጹም ተደርጓል፥ እናም በ“መጨረሻዎቹ ቀኖች” በ“የመረጃ ልዕለ መንገድ” አማካይነት ይፈጸማል። ሰይጣን የሐሰት አባት ነው፤ የሚዲያ ግዙፎችም ሐሰቶችን ብቻ አይስፋፉም፥ እውነትንም ያጣራሉ፤ እንዲሁም እንደ መናፍቃን የሚቆጥሯቸውን ይከታተላሉ፥ በምድር ፕላኔት ታሪክም ውስጥ ከቶ የተፈጸመውን እጅግ የላቀ የሂፕኖቲዝም መንገድ ይጠቀማሉ። በሦስተኛው ሰማይ የጀመረው ጦርነት፥ በአንደኛው ሰማይ ያለው ጦርነት ሲጀምር በሕይወት የሚኖሩ ታማኞች በአስቀድሞ ዕውቀት አስቀድመው እንዲጠነቀቁ ዘንድ፥ ይህን የሰይጣን ጦርነት ባሕርይ ያጎላል። የዓለም አቀፍ ድር እና “የመረጃ ልዕለ መንገድ” የመቆጣጠሪያ ማዕከል በአሜሪካ የሚተዳደርና የሚቆጣጠር መሆኑን በምንረዳበት ጊዜ፥ አሜሪካ ከሰማይ እሳት እንደምታወርድ እና መላውን ዓለም እንደምታታልል የሚለው ምን ማለት እንደሆነ እናያለን። “እሳት” በራእይ መጽሐፍ ውስጥ መልእክትን ይወክላል።
ᎦᏟᏂᎬᏁᎸ ᎤᏍᏗ ᎡᎳᏗᏜ ᏔᎵᏁ ᎠᏓᏆᏍᎬ, ᎠᎴ ᏦᎢ ᎢᏯᏂᏛ ᎢᎬᏱᏍᏗ, ᎤᏙᎯᏳᎯ ᎤᏓᏠᏯᏍᏗ ᎤᎵᏍᏆᎸᎲ ᎧᎹᎵ ᎣᏓᎸ ᎠᏍᏚᎢᎬᏱᏍᏗ ᎠᏓᏡᎬ ᎾᎿ ᏆᎠᎵ ᎠᏙᎴᎰᏍᎩ ᎠᎴ ᎤᏓᏁᎸ ᎠᏙᎴᎰᏍᎩ ᎤᎾᏓᎾᏫᏛᎾ ᎨᏒ ᎤᏂᏯᏅᎯ ᏱᎨᏎ ᎤᎾᏁᏃᎮᏍᏗ ᎤᎦᎾᎭᏅᎯ ᎦᎸᎶᎢ ᎤᏂᏓᎴᏅᏛ ᎤᏃᎯᏳᎲᏍᏗ ᎾᏍᎩ ᏆᎠᎵ ᎠᎴ ᎠᏍᏔᎶᏛ ᎤᏙᎯᏳᎯ ᎠᏂᎦᎵᏥᏙᎲ ᎨᏒ ᎠᏂᎦᏔᎲᎢ. ᏆᎠᎵ, ᎠᏍᎦᏯ ᎠᎦᎵᏥᏙᎯ ᎨᏒ, ᎠᎴ ᎠᏍᏔᎶᏛ, ᎠᎨᏴ ᎠᎦᎵᏥᏙᎯ ᎨᏒ, ᏗᏍᏆᎸᎯ ᎨᏒ ᎾᏍᎩ ᎠᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎤᏍᎦᎾ ᎤᏃᏟᏍᏔᏅ ᏧᎾᏓᏡᎬ ᏧᏃᎯᏳᏒ ᎠᎴ ᎠᏍᏆᏂᎪᏛ. ᎾᏍᎩ ᏤᏏᏇᎵ ᎠᏙᎴᎰᏍᎩ ᎨᏎᎢ, ᎾᏍᎩ ᎤᏲ ᏧᎵᎪᎯᏍᏗ ᏚᏙᎥ ᎠᏭᏫ ᏥᎬᏩᏁᎮᎢ. ᎯᎠ ᏔᎵ ᎢᏯᏂᏛ ᎤᏙᎴᎰᏍᎩ ᎠᏂᎦᏔᎯ ᎾᏍᎩ ᎤᏍᎦᎾ ᎤᏃᏟᏍᏔᏅ ᏧᎾᏓᏡᎬ ᎧᎹᎵ ᎣᏓᎸ ᎤᏬᏢᏒ ᎠᎧᎵᎢ, ᎤᏂᎬᏂᏳᏍᏗ ᎠᎺᏰᏟ ᏧᎵᎬᏩ ᎢᏯᏛᏁᎯ ᎢᎬᏱᏱ ᎤᏬᏢᏍᏗ ᎤᏍᎦᎾ ᎤᏃᏟᏍᏔᏅ ᏆᏆ ᎤᏓᏅᏒ ᎠᎺᏰᏟ ᏧᎵᎬᏩ ᎤᏩᏒ, ᎣᏂ ᏃᎴ ᎡᎶᎯ ᏂᎬᎾᏛ. “ᎤᎦᎾᎭᏅᎯ” ᎧᎹᎵ ᎤᏓᎸᎢ ᏧᎦᏘᏯ ᎨᏎ ᎦᎪ ᎤᏙᎯᏳᎯ ᎤᏁᎳᎩ ᎨᏒ ᎤᏙᎴᎰᏍᏗ. ᎾᏍᎩ ᎤᏓᏟᎶᏍᏔᏅ ᎦᎸᎶᎢ ᎠᏓᏃᎮᏍᎬ ᎤᏙᎴᎰᏍᏗ ᎤᏙᎯᏳᎯ ᎤᏁᎳᎩ, ᎠᎴ ᎾᏍᎩ ᎤᏠᏱ ᎤᏍᏗ ᎠᏏ ᏂᎬᎠ ᎡᏙᎭ ᎠᎺᏰᏟ ᏧᎵᎬᏩ ᏥᏚᏯᏅᎦ ᎤᎦᎾᎭᏅᎯ ᎦᎸᎶᎢ ᏧᏓᎴᏅᏛ.
Kitaaba Isaayaas keessatti, Waaqayyo inni xumura jalqabaa irraa adda baase, iddoo gaara Qarmeloos durii sanaa ni dubbata; akkasumas yeroo Ameerikaan Aasii irraa ibidda buusuun bakka raajii agarsiifamu sanaas ni dubbata.
“Abdii keessan dhiheessaa,” jedha Waaqayyo; “ragaa cimaa keessan fidaa,” jedha Mootiin Yaaqoob. Isaan haa fidan, waan taʼuuf jiru nu haa argisiisan; wantoota duraa, maal akka taʼan haa ibsan, akka nu itti yaadnuu fi dhuma isaanii beeknuuf; yookaan immoo wantoota dhufuuf jiran nuuf haa himan. Wantoota kana booddee taʼan haa argisiisan, akka isin waaqota taʼuu keessan beeknuuf; eeyyee, gaarii hojjedhaa yookaan hamaa hojjedhaa, akka nu naasisanii walumaan ilaalluuf. Kunoo, isin homaa miti, hojii keessanis waan gatii hin qabne; namni isin filatu jibbisiisaa dha. Ani tokko kaabaa irraa kaaseera, innis ni dhufa; iddoo aduun irraa baatutti maqaa koo ni waammata; innis bulchitoota suphee akka qotiyyoo irratti deemamuutti ni irra darba, akkuma suphee namni qodaa tolchu itti miilaan deemu. Eenyutu jalqabaa irraa dubbatee, akka nu beeknuuf? Yookaan duraan dursee dubbatee, akka nu, ‘Inni qajeelaa dha’ jennuuf? Eeyyee, kan argisiisu hin jiru; eeyyee, kan dubbatu hin jiru; eeyyee, kan dubbii keessan dhagaʼu hin jiru. Inni jalqabaa Xiyooniin, ‘Kunoo, kunoo isaan’ ni jedha; Yerusaalemittis ani nama misiraachoo fide nan kenna.” Isaayaas 41:21–27.
ኣብ እቲ ኣብ ቀረባ ዚመጽእ ሕጊ ሰንበት ዚጅምር ውግእ ናይ መጀመርታ ሰማይ፡ ኣሜሪካ እውን ከምኡ ሰይጣን ርእሱ እውን “ጉዳዮም” ንኽ “ኣፍርዩ” ፍቓድ ኪወሃቦም እዩ፣ እነርሱ ድማ ኣምላኽ ኢዛቤል እቲ ሓቀኛ ኣምላኽ ምዃኑ ንምርግጋጽ ካብ ሰማይ ሓዊ ኼውርዱ ኪፍትኑ እዮም። ዓለም ብምልክት ናይ መዓልቲ ኣምልኾ ናይ እቲ ኣምላኽ ንኽትቅበል ክትግደድ እያ። እቲ ካብ ሰማይ ዚወርድ ሓዊ፡ ብመገዲ “information super highway” ናብ ኵሉ ሰብ ዚበጽሕ፡ ግብሪ “ከንቱ” እዩ፣ እቲ ብእቲ መካነ-መገዲ ዚተላለፍ መልእኽቲ ዚመርጽ ድማ “ፍንፉን” እዩ።
Waraana sana keessatti kumni dhibba tokkoo fi afurtamii afur, achiis booda tuutni guddaan, falmii eenyutu Waaqa dhugaa ta’e jedhu keessatti dhugaa-baatota Waaqayyoo ni ta’u. Ergaawwan gama waraana sanaa lameenu irraa dabarfaman akka “ibiddaatti” fakkeeffamanii ibsamu. Saboonni hundinuu eenyutu Waaqa dhugaa ta’e murteessuuf walitti ni qabamu; “dhugaa” sana hundeessuufis ramaddiiwwan dhugaa-baatotaa lama ni jiraatu.
Sabni jatiyon ko ek sath ikattha kiya jaye, aur logon ko jama hone diya jaye: un mein kaun hai jo is baat ko ghoshit kar sake, aur hamein pehli baaten dikhla sake? Ve apne gawahon ko le aayen, taki ve dharmi thaharaye jayen; ya ve sunen, aur kahen, Yah satya hai. Tum mere gawah ho, Yahova ki yah vani hai, aur mera vah sevak jise main ne chuna hai; taki tum jano aur mujh par vishvas karo, aur samjho ki main wahi hoon: mujh se pahile koi Ishvar na banaya gaya, aur na mere pashchat koi hoga. Main hi, haan, main hi Yahova hoon; aur mujhe chhod koi uddharakarta nahin. Main ne hi ghoshna ki, aur uddhar kiya, aur prakat kiya, jab tumhare beech koi paraaya devata na tha: isliye tum mere gawah ho, Yahova ki yah vani hai, ki main hi Ishvar hoon. Yashayahu 43:9–12.
Dubbii isa dhumaa Tulluu Qarmelos, Seexanaaf dhugaa-baatota qaba, Waaqayyoo fiifis dhugaa-baatota qaba. Agarsiifni kun eenyutu Waaqa dhugaa akka ta’e mirkaneessuuf dha; garuu dhugaa-baatonni amanamoon Waaqayyoo maaliif dhugaa ba’uu qabu?
Akka Gooftaan, Mootiin Israa’elii fi Furamaan isaa, Waaqayyo Gooftaan maccaa jedha; Ani isa duraa ti, ani isa boodaa tis; anaan alatti Waaqni tokko illee hin jiru. Eenyutu akka anaatti waamee, kana labsuu danda’a, anaafis sirnaan kaa’uu danda’a, erga ani saba durii hundeessee? Wantoota dhufaa jiranis, waan dhufuuf jiranis, isaanitti haa argisiisan. Isin hin sodaatinaa, hin na’asinas; ani yeroo sanaa kaasee isinitti hin himnee? hin labsinees ree? Isin iyyuu dhugaa baatota koo dha. Anaan alatti Waaqni jiraa? Eeyyee, Waaqni tokko illee hin jiru; ani isa tokko illee hin beeku. Warri fakkii bocame tolchan hundinuu waa homaa hin taane; wantoonni isaanii itti gammadanis isaan hin fayyadan; isaan ofuma isaanii irratti dhugaa baatota dha; hin argan, hin beekanis; kanaaf haa qaana’an. Isaayaas 44:6–9.
Warri amanamtoonni Karmelos gaara xumuraa keessatti jiru dhugaa kanaaf ragaa baʼuu qabu; innis Waaqayyo isa jalqabaa fi isa dhumaa taʼuu isaati. Inni Waaqa “ummata durii ramade” dha, akka “wantoota dhufaa jiran” adda baasuuf. Ragoonni Waaqayyoo Mulʼata Yesus Kiristoos isa lola Karmelos gaara xumuraa dura muraasa keessatti hiikame dhiheessuu qabu.
Ergaan Qarmel kan Seexanaa akka ibidda samii keessaa gad bu’uutti bakka bu’ee dhihaata.
Innis inni gurguddaa ni hojjeta; akka ibiddi samii irraa gara lafaatti fuula namootaa duratti bu’u godha, Mul’ata Yohaannis 13:13.
Lakkoofsi kun dinqisiisoowwan yeroo ammaa Ameerikaan karaa saayinsii haaraa hipnotiizimii, “daandii guddaa odeeffannoo” irratti ilmaan namaatti dabarfamuun raawwattu ibsa. Garuu lakkoofsi sun yeroo mootummaa Kiristoos fakkeessuudhaan of mul’isu Seexanni mataan isaa mul’achuu isaa illee dubbata.
“Ergamaan nama malaakaa sadaffaa lammaffaa labsuu keessatti isa wajjin tokkummaa uumu, ulfinni isaa lafa guutuu ifaan guutuu qaba. Hojii addunyaa guutuu hammatuu fi humna adda ta’e halkan kanaan duraan hin mul’atin as keessatti raawwatamu jedhamee raajameera. Sochiin dhufaatii Kiristoos bara 1840–44 humna Waaqayyoo ifa guddaadhaan mul’isu ture; ergaan malaakaa jalqabaa buufata ergamtootaa addunyaa guutuu keessatti geeffame, biyyoota muraasa keessatti immoo haaromsa amantii jaarraa kudha jahaffaa irraa eegalee biyya kamiyyuu keessatti mul’ate keessaa kaayyoo amantii isa guddaa ta’e mul’ise; garuu kun hundinuu akeekkachiisa dhumaa malaakaa sadaffaa jala jiru sochii jabaa sanaan ni caalama.”
“Hojiin sun kan Guyyaa Phinqxeqoosxee wajjin wal fakkaatu taʼa. Akkuma ‘roobni duraa’ jalqaba wangeelaatti, dhangalaʼinsa Hafuura Qulqulluu keessatti, sanyii gatii guddaa qabu akka biqilu gochuuf kenname, akkasuma ‘roobni boodaa’ immoo xumura isaatti midhaan haamamu akka bilchaatuuf ni kennama. ‘Yoos ni beekna, yoo Waaqayyoon beekuuf ittuma fufne: bahuun Isaa akka barii qophaaʼeera; Inni akka roobaatti, akka rooba boodaa fi rooba duraa kan lafa irratti roobuutti gara keenya ni dhufa.’ Hosea 6:3. ‘Egaa isin ijoolleen Xiyoon gammadaa, Waaqayyo Waaqa keessan keessatti ililchaa; inni rooba duraa safaraan isiniif kenneera, rooba, rooba duraa fi rooba boodaa isiniif ni buusa.’ Joel 2:23. ‘Bara mootummaa dhumaatti, jechuun Waaqayyo, Hafuura Koo keessaa foon hundumaa irratti nan dhangalaasa.’ ‘Innis taʼa, namni maqaa Gooftaa waammatu hundinuu ni fayya.’ Hojii Ergamootaa 2:17, 21.
“Hojiin guddaan wangeelaa humna Waaqayyoo isa jalqaba isaa mallatteesse irraa mul’ata xiqqaa ta’een xumuramuu hin qabu. Raajiiwwan yeroo boba’aa roobaa isa duraa jalqaba wangeelaatti raawwataman, yeroo boba’aa roobaa isa boodaa xumura isaatti ammas ni raawwatamu. Kunoo ‘yeroowwan boqonnaa’ ergamaan Pheexiroos gara fuulduraatti ilaalee yeroo akkana jedhetti: ‘Kanaaf qalbii jijjiirradhaa, deebi’aas, cubbuun keessan akka haqamuuf, yeroon boqonnaa fuula Gooftaa duraa akka dhufuuf; innis Yesuusin ni erga.’ Hojii Ergamootaa 3:19, 20.”
“Waaqayyoo tajaajiltoonni, fuulli isaanii qulqullaa’ina of kennuu qulqulluu irraa ifa ta’ee ibsamaa, ergaa samii lallabuuf bakka irraa bakkaatti ariitiidhaan ni deemuu. Sagalee kuma-kumaan lakkaa’amuun, guutummaa lafaa irratti, akeekkachiisni ni kennama. Dinqiin ni raawwatama, dhukkubsattoonni ni fayyifamu, mallattoowwanii fi hojiiwwan dinqisiisoon warra amanan ni duukaa bu’u. Seexannis immoo hojii isaa ni hojjeta, dinqii sobaatiin, ija namootaa durattis ibidda samii irraa gad buusuutti geessuun. Mul’ata 13:13. Akkasiin jiraattonni lafaa dhaabbata isaanii akka fudhatan ni geeffamu.” The Great Controversy, 611, 612.
Yeroo gara yeroo Seexanni ibidda samii keessaa waamsutti geenyu, “jiraattoonni lafaas dhaabachuu isaanii fudhachuuf ni geeffamu.” Yeroo sana keessatti, ragaan Waaqayyoo “ergaa samii irraa dhufu labsuuf iddoo irraa gara iddooatti ariitiidhaan ni socho’a. Sagalee kumaatamaan, guutummaa lafaa irratti, akeekkachiisni ni kennama.” Hojiin ragoonni Waaqayyoo raawwatan “akka hojii Guyyaa Phenixxostee sanaa ni ta’a,” yeroo “ergamaan labsii ergaa ergamaa sadaffaatiin hirmaatu ulfina isaatiin lafa guutuu ifa godhuuf jira.” Phenixxostee irratti, ibiddi mallattoo dhangala’uu Hafuura Qulqulluu ture; ibiddis akkasuma mallattoo dhangala’uu hafuura xuraa’aa Seexanaa ti.
Mul’anni Yohaannis Mul’ata boqonnaa torbaffaa keessatti dhibba afurtamii afurii fi kuma tokkoo fi tuuta guddaa sana erga bakka bu’ee booda, banamuu chaappaa torbaffaa fi isa dhumaa adda baasa. Chaappaan dhumaa yookaan torbaffaan sun mul’ifamuu Mul’ata Yesuus Kiristoos bakka bu’a; innis raajii kitaaba Mul’ataa keessatti yeroo balballi araaraa cufamuuf jedhu keessatti qofa hiikamuu qabu ture. Chaappaan torbaffaan, qilleensoonni torban sun, fi Mul’anni Yesuus Kiristoos hundinuu dhugaa tokkoo fi tokkicha sanaa mallattoowwanidha; dhugaan sunis yeroo balballi araaraa cufamuuf jedhu keessatti banamee mul’ata. Mul’anni Yesuus Kiristoos amala Kiristoosii fi humna isaa uumaa ta’uu isaa akka Alfaa fi Oomeegaa cimsinee agarsiisa. Qilleensoonni torban sun seenaa keessatti iddoo dhibbi afurtamii afurii fi kumni tokko itti chaappeffaman adda baasu; chaappaan torbaffaan immoo seenaa keessatti yeroo dhugaa-baatonni lamaan kaafamanii humna uumaa “dhugaa” Waaqayyoo, isa Abbaa irraa gara Ilmaatti, Ilma irraa gara Gabri’eelitti, Gabri’eel irraa gara raajichaatti, achiis warra dubbisuu, dhaga’uu, fi humna isa keessatti qabame eegu filatanitti darbu, itti argatanitti dhangala’uu Hafuura Qulqulluu adda baasa.
Yommuu inni mallattoo torbaffaa bane, samii keessatti yeroo walakkaa sa’aatii ta’uuf callisni ta’e. Ergasii ergamoota torban kanneen Waaqa duratti dhaabatan nan arge; isaanis malakata torba kennameef. Ergamaan biraas dhufee iddoo aarsaa sanatti dhaabate; inni qodaa ixaanaa warqee qabu ture; akkasumas ixaanni baay’een isaaf kenname, akka inni kadhannaa qulqulloota hundumaa wajjin iddoo aarsaa warqee kan teessoo mootummaa duratti argamu irratti dhiheessuuf. Aariin ixaanaa, inni kadhannaawwan qulqullootaa wajjin ture sun, harka ergamichaa keessaa ba’ee Waaqa duratti ol ba’e. Ergamaanis qodaa ixaanaa sana fuudhee ibidda iddoo aarsaa irraa guutee lafa irratti darbate; sagaleewwan, qaqawweessi, ibsan, fi sochiin lafaa ta’aniiru. Mul’ata Yohannis 8:1–5.
Lakkoofsonni keessatti, “ergamoonni torba” “fuula Waaqayyoo dura dhaabatanii” “malakata torba” qabatanii mul’atu. Ergamoonni malakata torbaa sun akka aadaa hubannootiitti sirriitti, waaqeffannaa Dilbataa dirqisiisuuf irratti hojiirra oole sababeeffachuun, murtii Waaqayyoo kan Roome irratti dhufu bakka bu’anii hubatamaniiru. Roomen warra waaqa tolfamaa, yeroo Qonstantiin jalatti, bara 321 keessa seera Dilbataa isa jalqabaa baafte; akkasumas bara 330 ga’utti mootummaa isaa gara bahaa fi lixaa keessatti qoodame. Sana irraa kaasee malakatonni afran jalqabaa afuufamuu jalqaban; isaanis humnoota seenaa mootummaa isaa irratti fidaman bakka bu’u turan; humnoonni sunis hanga bara 476tti magaalaa Roome geessisanii, achitti sana booda deebi’anii bulchaa Roomaa tokko illee magaalaa sana irratti akka hin jiraanne taasisan; magaalaan sunis mallattoo humnaa fi ulfina Roome turte. Yeroo paappaasummaan bara 538tti Mana Maree Orliyaans irratti seera Dilbataa baase, akka malakata shanaffaa fi ja’affaa bakka bu’anitti, kanneen immoo badiisa jalqabaa fi lammaffaa turan, akkasumas Islaamummaa bakka bu’anitti, Mahammad kaafame mana amantii Roomaa irratti murtii fiduuf. Hubannoon aadaa malakatoota sanaa hammam sirrii ta’us, isaan kutaa keessatti iddoo dhiyaatan, jechuunis Mul’ata Yohaannis boqonnaa sagal keessatti, akka “dha’ichawwan” ibsamu.
Namoonni hafan, warri dhaʼicha kanaan hin ajjeefamin iyyuu, hojii harka isaanii irraa yaada hin geeddaran; akka isaanii jinniota, waaqota tolfamoo warqee, meetii, sibiilaa, dhagaa fi muka irraa hojjetaman, warri arguu, dhagaʼuu, yookaan deemuu hin dandeenye hin waaqeffanneef. Akkasumas ajjeechaa isaanii irraa, falfala isaanii irraa, halalummaa isaanii irraa, yookaan hattummaa isaanii irraa yaada hin geeddaran. Mulʼata Yohaannis 9:20, 21.
Raawwii guutuu fi isa dhumaa malakata torbanii dha’ichoota torban isa dhumaa Mul’ata boqonnaa kudha jaha keessatti argamanidha. Amaloota raajii malakata torban Mul’ata boqonnaa sagal keessaa jiran irratti ilaalchi salphaan illee akka isaan amaloota walfaallessan utuu hin ta’in, dha’ichoota torban isa dhumaa wajjin wal qixa ta’an qaban ni agarsiisa. Cufiinsi chaappaa torbaffaa yeroo seenaa keessatti yeroo carraan araaraa cufamuuf jedhuu fi dheekkamsi Waaqayyoo, akkuma dha’ichoota torban isa dhumaatiin bakka buufame sana, dhangala’uuf jedhu keessatti ni raawwatama.
Yeroo Kiristoos, akka Leenca gosa Yihudaatti, “chaappaa torbaffaa bane,” ergamaan tokko dhufee iddoo aarsaa bira dhaabate; inni qodaa ixaana warqee qabu ture; ixaanni baayʼeenis isaaf kenname, akka inni kadhannaa qulqulloota hundumaa wajjin iddoo aarsaa warqee isa teessoo mootummaa dura ture irratti dhiʼeessuuf. “Aarri ixaanaas, inni kadhannaa qulqullootaa wajjin ture, harka ergamichaa keessaa fuula Waaqayyoo duratti ol baʼe.” Dhangaalaʼuun Hafuura Qulqulluu guyyaa Pheenxeqoosxee irratti taʼe, kadhannaa waliigaltee amantoota Yerusaalem keessatti walitti qabamanii dursee ture.
“Dhugaa waaqeffannaa isa dhugaa nu gidduutti haaressa jechuun, wantoota nu barbaachisan hundumaa keessaa isa hunda caalaa guddaa fi ariifachiisaa dha. Kana barbaaduun hojii keenya isa jalqabaa taʼuu qaba. Eebba Gooftaa argachuuf carraaqqiin cimaa jiraachuu qaba; kunis Waaqayyo eebba Isaa nu irratti kennuuf fedhii hin qabneef miti, garuu nuti isa fudhachuuf qophoofne hin jirru. Abbaan keenya inni samii, warra Isa kadhatanaf Hafuura Isaa Qulqulluu kennuuf, akka warri lafaa kennaa gaarii ijoollee isaaniif kennuuf fedhan caalaa fedhii qaba. Garuu eebba Isaa nuu kennuuf haalota Waaqayyo waadaa gale guutuun hojii keenya dha; jechuunis, cubbuu keenya himachuu, of gadi qabuu, qalbii jijjiirrachuu, fi kadhannaa cimaa dhiheessuudhaan. Haaressi kadhannaaf deebii taʼee malee akka dhufu eegamuu hin qabu.” Selected Messages, book 1, 121.
መክፈቻ የሰባተኛው ማኅተም የመቶ አርባ አራት ሺህ ሰዎች መታተምን ይገልጻል። ይህ መታተም በጸሎት ይጀመራል፤ ነገር ግን በጸሎት እንቅስቃሴ ብቻ ሳይሆን በአንድ የተለየ ጸሎት ነው። ይህ የተለየ ጸሎት በዳንኤል መጽሐፍ ውስጥ ተገልጿል፤ እርሱም በእርግጥ የራእይ መጽሐፍ ደግሞ ነው።
Yohaannis Mul’ata keessatti fi Daani’eel immoo kitaaba isaa keessatti, “guyyoota dhumaa” keessatti warra dhibba afurtamii afur kuma ta’an bakka bu’u. “Guyyoota dhumaa” keessatti, warri yeroo waraana samii isa jalqabaa keessatti dhugaa baatota Waaqayyoo ta’an, raajii yeroo carraan qoramuu cufamu irraa xinnoo dura hiikameef dhugaa ba’u. Kunis keeyyattoota amma ilaalaa jirru keessatti chaappaa torbaffaatti fakkeeffamee dhiyaateera. Kadhannoonni ergamaa “mi’a warqee ixaanaa” qabu bira ga’an, boqonnaa saglaffaa kitaaba isaa keessatti kadhannaa Daani’eeliin bakka bu’aniiru. Kadhannaan sun kadhannaa addaa dha; innis raajii “yeroo torbaa” wajjin walqabsiisee Museedhaan ibsame ture. Kadhannaan sun bifa lama qaba; Daani’eel immoo haala kadhannaa isaa isa bif-lamaa qabu jechoota Musee keessatti argaman kan “abaarsa” fi “kakuu” jedhuun kaa’a. Kitaabni Daani’eelii fi Mul’ata Yohaannis kitaaba tokko dha; sararoonni raajii wal fakkaatan kan kitaaba Daani’eel keessatti jiranis, kitaaba Mul’ata keessatti irra deebi’amee fudhatamaniiru.
Kadhannaan inni qulqullinaa boba’aa sochii ergamaa jabaa Mul’ata boqonnaa kudha saddeet keessatti dhangalaasa fidu, kadhannaa Daani’el kan “yeroo torbaa” ti. Inni kadhannaa ergamaan Gabri’eel raajiiwwan Daani’eeliif ibsuuf samii irraa gad buuse dha. Xumura kadhannaa isaa irratti, isa lakkoofsota jalqabaa digdamman Daani’el boqonnaa sagal keessa jiru hunda hammatu, Gabri’eel yeroo aarsaan galgalaa dhihaatuutti gad bu’e. Kadhannaawwan ol ba’an kan ergamaan qabduu warqee qabu simatu, kadhannaawwan yeroo aduun lixxutti, jechuunis galgala “guyyoota dhumaa” keessatti ol ba’an dha.
Anis utuman dubbachaa, kadhachaa, cubbuu koo fi cubbuu saba koo Israa’el himachaa, gaara qulqulluu Waaqa kootiifis kadhannaa koo Waaqayyo Gooftaa koo duratti dhiʼeessaa utuman jiruu; eeyyee, anis kadhannaadhaan dubbachaa utuman jiruu, namichi Gabri’el inni mul’ata jalqabaa keessatti ani arges, saffisaan barrisee yeroo aarsaa galgalaa na tuqe. Daani’el 9:20, 21.
Kadhannaan Daaniʼel dhiheesse cubbuu ofii isaa qofa utuu hin taʼin, cubbuu saba Waaqayyoo illee kan himate dha. Kadhannaan isaa fakkeenya buʼuuraa kadhannaa qalbii jijjiirrannaa “yeroo torba” Leewwota digdamii jaʼa wajjin walqabatuuti.
Warri keessaa warri hafan biyya diinota keessan keessatti cubbuu isaanii keessatti ni dadhabu; akkasumas cubbuu abbootii isaanii keessatti isaanii wajjin ni dadhabu. Yoo isaan cubbuu isaanii, fi cubbuu abbootii isaanii, yakka isaan natti yakkaniin, akkasumas isaan natti fincilanii deddeebiʼanii turan sana ni himatan; anis immoo isaanitti fincilaan deddeebiʼee, gara biyya diinota isaanii keessa isaan galcheera jedhaniis yoo qiratan; yoo garaan isaanii sun kan hin mootummaa taʼe salphifamee, adabbii cubbuu isaanii illee yoo fudhatan: anis kakuu koo Yaaqoob wajjin gale nan yaadadha; kakuu koo Yisihaaq wajjin gale immoo nan yaadadha; kakuu koo Abrahaam wajjin galees nan yaadadha; biyya sanas nan yaadadha. Lewwota 26:39–42.
Musee adabbii “yeroo torba” wajjin walqabate, kan inni “falmiidha” kakuu Waaqayyoo jedhu erga ibsee booda, yeroo fi haala isaan akka Daani’eelitti lafa diinotaa keessatti garboota taʼanii jiran akka beekanitti, ummanni Waaqayyoo maal gochuu akka qaban ni addeessa. Isaanis, akkuma Daani’eel isaanii bakka buʼee agarsiiseetti, cubbuu isaanii fi cubbuu abbootii isaanii illee himachuu qabu turan.
Yeroo kadhannaan addaa kun warra kumni dhibba tokkoo fi afurtamii afur taʼuuf waamaman irraa dhiyaatu, ergamaan miʼa ixaanaa warqee qabu sun “miʼa ixaanaa sana fuudhee,” “ibidda iddoo aarsaatii guutee, gara lafaattis darba; sagaleewwan, guungummiiwwan, balaqqeessan, fi kirkirri lafaa ni taʼe.” Ibiddi qulqulluun ergaa “dhugaa” bakka buʼu, ergaa sobaa “ibidda” Ameerikaanii fi Seexanni samiidhaa gadi waaman irraa faallaa taʼeen, saʼaatii “kirkira lafaa” jechuun seera Dilbataa taʼe keessatti raawwatama.
መጽሐፈ ዘካርያስ ውስጥ፣ ዳንኤል ከነበረበት ባርነት መመለስ በኋላ ቤተ መቅደሱንና ኢየሩሳሌምን መልሶ ለመሥራት በተካሄደው ታሪክ ዘሩባቤል የቤተ መቅደሱን መሠረትም ሆነ የራስ ድንጋዩን እንደ አኖረ እንረዳለን።
Achi irratti inni deebisee akkana naan jedhe: Kun dubbiin Waaqayyo gara Zarubaabelitti dubbate dha; akkana jedha: Humnaan miti, aangoodhaanis miti, garuu Hafuura koo tiin, jedha Waaqayyo Gooftaan maccaa. Yaa tulluu guddaa, ati eenyu? Fuula Zarubaabel duratti dirree taata; innis sagalee gammachuu guddaadhaan, “Ayyaanni, ayyaanni isheetti haa ta’u” jedhaa dhagaa mataa isaa ni baasa. Ammas dubbiin Waaqayyoo akkana jedhee natti dhufe: Harki Zarubaabel hundee mana kanaa kaa’eera; harki isaas ni xumura; anis akka Waaqayyo Gooftaan maccaa gara keessanitti na erge ni beektu. Eenyutu guyyaa wantoota xixinnoo tuffate ree? Isaan ni gammadu; Zarubaabel harka keessatti madaalii sana warra torban sana wajjin ni argu; isaanis ija Waaqayyoo ti, kanneen guutummaa lafaatti asii fi achi naanna’an. Zakaariyaas 4:6–10.
ଜରୁବ୍ବାବେଲର ଅର୍ଥ “ବାବିଲୋନର ସନ୍ତାନ”, ଏବଂ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୂତଙ୍କ ସନ୍ଦେଶର ଏକ ପ୍ରତୀକ; ଯେହା ମଧ୍ୟରାତ୍ରିର ଘୋଷଣାର ସନ୍ଦେଶ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଆରମ୍ଭିକ ଆନ୍ଦୋଳନରେ “ଭିତ୍ତି” ସ୍ଥାପନ କଲା। ଜରୁବ୍ବାବେଲ ଏହାସହିତ Future for America ଆନ୍ଦୋଳନରେ, ଯେତେବେଳେ “ଶିରୋଶିଳା” ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ, ଆଡଭେଣ୍ଟିଜ୍ମର ଶେଷକାଳୀନ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୂତଙ୍କ ସନ୍ଦେଶର ପୁନରାବୃତ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ।
ବିଶ୍ୱ ସେହି ଦୁଇ ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ଉପରେ ଆନନ୍ଦ କରିଲା, ଯେଉଁମାନେ “information super highway” ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ସଡ଼କରେ, ମୃତ ଅସ୍ଥିମାନଙ୍କ ଉପତ୍ୟକାରେ ବଧ ହୋଇଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେହି ଦୁଇ ସାକ୍ଷୀଙ୍କୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦିଆଗଲା, ବିଶ୍ୱ ଭୟଭୀତ ହେଲା, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗମଣ୍ଡଳ ଆନନ୍ଦ କଲା। ଯେପରି ସମସ୍ତ ଭବିଷ୍ୟଦ୍ଦକ୍ତାମାନଙ୍କ ପରି, ଜଖରିୟା “ଶେଷ ଦିନଗୁଡ଼ିକ” ଚିହ୍ନଟ କରୁଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଜଖରିୟା ଆମକୁ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ, ସେମାନେ ସେହି ଦୁଇ ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ପୁନରୁତ୍ଥାନ ସମୟରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ “ସେହି ସାତ”କୁ ଦେଖନ୍ତି। “ସେହି ସାତ” ହେଉଛି ସେହି ଏକେଇ ହିବ୍ରୁ ଶବ୍ଦ, ଯାହା ଲେବୀୟ ପୁସ୍ତକ ଛବ୍ବିଶରେ “ସାତ ଥର” ବୋଲି ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଛି। ପ୍ରଥମ ଦୂତଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନ ମୋଶାଙ୍କ “ସାତ ଥର”ର ଭିତ୍ତିପତ୍ଥର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା, ଏବଂ 1863 ମସିହାରେ ତାହାର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ସେହି “ସତ୍ୟ” ତୃତୀୟ ଦୂତଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନର ଶିରୋପତ୍ଥର ହେବାକୁ ଅଟେ।
Yeroo inni beekamee guutamee, kadhannaa lamaan isaaf taʼuun sirriidhaan irratti hojiirra oolutti, ibiddi dhugaan akkuma guyyaa Pentekoostee lafa irratti darbamee ni buʼa.
Barreeffama itti aanutti banuu chaappaa torbaffaa ilaaluuf itti fufna.