Pierwszy rozdział Księgi Daniela przedstawia pierwsze poselstwo anielskie, a rozdział drugi przedstawia drugie poselstwo anielskie. W symbolice proroczej pierwsze poselstwo wzywa do bojaźni Bożej, drugie wzywa do oddania Bogu chwały, a trzecie wskazuje na godzinę sądu. Zanim przejdziemy bezpośrednio do drugiego rozdziału Księgi Daniela, konieczne jest krótkie przypomnienie. Drugie poselstwo anielskie przede wszystkim wskazuje na upadek Babilonu.
I szedł za nim inny anioł, mówiąc: Upadł, upadł Babilon, miasto wielkie, które napoiło wszystkie narody winem gniewu swego nierządu. Objawienie 14:8.
Drugi anioł określa upadek Babilonu jako fakt, że sprawiła, iż „wszystkie narody piły wino gniewu jej nierządu”. Jej upadek jest odpowiedzią na to, że dopuściła się nierządu ze wszystkimi narodami. Do nierządu dochodzi poprzez jej fałszywe nauki, które są przedstawione jako „wino”. Kościół katolicki zawiera wiele fałszywych nauk, ale nauką fałszywą, która jest bezpośrednio związana z jego upadkiem, jest ta, która wywołuje jego „gniew”. Tą nauką jest połączenie Kościoła i państwa, przy czym Kościół sprawuje kontrolę nad tą relacją. Gniew Kościoła katolickiego to prześladowanie tych, których określa on jako heretyków. Jej gniew urzeczywistnia się poprzez jej nierząd z królami ziemi. Bez związku z królami ziemi i kontroli nad nimi nie miałaby możliwości prześladowania tych, których określa jako heretyków. Jej drugi upadek zatem wyznacza moment w przyszłości, gdy będzie mogła ponownie wymierzać swój gniew, tak jak czyniła to w przeszłości, co jest możliwe dzięki jej nierządowi z królami ziemi. Królowie ziemi wchodzą w ten bezprawny związek, pijąc jej kłamstwa. Upadek Babilonu zostaje ogłoszony po raz ostatni w osiemnastym rozdziale Apokalipsy.
A potem ujrzałem innego anioła zstępującego z nieba, mającego wielką moc; a ziemia została rozświetlona jego chwałą. I zawołał donośnie potężnym głosem, mówiąc: Upadł, upadł Babilon wielki i stał się siedliskiem demonów, więzieniem każdego nieczystego ducha i klatką wszelkiego nieczystego i wstrętnego ptactwa. Bo wszystkie narody piły wino zapalczywości jej nierządu, a królowie ziemi uprawiali z nią nierząd, a kupcy ziemi wzbogacili się dzięki obfitości jej zbytków. I usłyszałem inny głos z nieba, mówiący: Wyjdźcie z niej, ludu mój, abyście nie mieli udziału w jej grzechach i aby was nie dotknęły jej plagi. Bo jej grzechy dosięgły aż do nieba, a Bóg wspomniał jej nieprawości. Oddajcie jej, jak i ona oddała wam, i odpłaćcie jej podwójnie według jej uczynków; w kielichu, który napełniła, nalejcie jej podwójnie. Objawienie 18:1–6.
Czas próby Kościoła katolickiego zakończył się w 1798 roku, lecz ma on powtórzyć prześladowania, których dopuścił się w mrocznych wiekach, podczas zbliżającego się kryzysu prawa niedzielnego.
Lecz mam nieco przeciw tobie, że pozwalasz tej kobiecie Jezebel, która nazywa siebie prorokinią, nauczać i zwodzić moich sług, aby popełniali nierząd i jedli rzeczy ofiarowane bożkom. I dałem jej czas, aby się upamiętała ze swego nierządu; lecz nie upamiętała się. Oto rzucę ją na łoże, a tych, którzy z nią cudzołożą, wtrącę w wielki ucisk, jeśli się nie upamiętają ze swoich uczynków. Apokalipsa 2:20-22.
Dano jej tysiąc dwieście sześćdziesiąt lat na nawrócenie, lecz się nie nawróciła. Trzy i pół roku suszy, które doprowadziły na Górę Karmel, zostały dane Izebel na nawrócenie, ale i ona odmówiła. W czasie wkrótce nadchodzącego prawa niedzielnego w Stanach Zjednoczonych pierwszym z królów ziemi, którzy w dniach ostatecznych popełniają z nią nierząd, jest USA, bestia z ziemi z trzynastego rozdziału Apokalipsy. Wtedy dopełni miary swego czasu próby.
Największym i najbardziej uprzywilejowanym narodem na ziemi są Stany Zjednoczone. Łaskawa Opatrzność chroniła ten kraj i wylała nań najcenniejsze błogosławieństwa Nieba. Tutaj prześladowani i uciskani znaleźli schronienie. Tutaj nauczano wiary chrześcijańskiej w jej czystości. Ten lud otrzymał wielkie światło i niezrównane dowody miłosierdzia. Lecz na te dary odpowiedziano niewdzięcznością i zapomnieniem o Bogu. Nieskończony prowadzi rachunek z narodami, a ich wina jest proporcjonalna do odrzuconego światła. Przerażający zapis widnieje teraz w księgach Nieba przeciw naszemu krajowi; lecz zbrodnią, która dopełni miary jego nieprawości, jest unieważnienie prawa Bożego.
Pomiędzy prawami ludzi a przykazaniami Jehowy dojdzie do ostatniego wielkiego konfliktu w sporze między prawdą a błędem. W tę bitwę właśnie teraz wkraczamy — bitwę nie między rywalizującymi kościołami walczącymi o wyższość, lecz między religią Biblii a religią bajek i tradycji. Siły, które w tej walce zjednoczą się przeciw prawdzie i sprawiedliwości, już aktywnie działają. Duch proroctwa, tom 4, s. 398.
W momencie wprowadzenia prawa niedzielnego znamię bestii jest egzekwowane, co tym samym "unieważnia prawo Boże". Przed prawem niedzielnym obraz bestii powstaje w Stanach Zjednoczonych. Prawo niedzielne następuje w konkretnym momencie, natomiast formowanie obrazu bestii to okres czasu. Ten okres to czas proroczy przedstawiony długością życia Daniela, ukazaną przez siedemdziesiąt lat niewoli w pierwszym rozdziale Księgi Daniela. Te siedemdziesiąt lat rozpoczęło się za panowania Jojakima, symbolizując moment, gdy pierwsze poselstwo zostało wzmocnione 11 września 2001 roku, i zakończyły się unieważnieniem prawa Bożego, przedstawionym przez "dekret" Cyrusa.
Historia proroczego życia Daniela trwającego siedemdziesiąt lat jest symbolem kilku linii proroctwa. Reprezentuje czas pieczętowania stu czterdziestu czterech tysięcy. Reprezentuje trzystopniowy proces próby, zilustrowany w trzech aniołach z czternastego rozdziału Objawienia, i przedstawia strukturę hebrajskiego słowa „prawda”. Reprezentuje oczyszczenie synów Lewiego, dokonane przez posłańca przymierza. Jest ukazane w dwukrotnym oczyszczeniu świątyni przez Chrystusa. Jest ukazane w postępującym odstępstwie w Jerozolimie, opisanym w rozdziałach ósmym i dziewiątym Księgi Ezechiela. Reprezentuje także historię, w której w Stanach Zjednoczonych powstaje obraz bestii.
Obraz bestii jest również przedstawiany przez nierząd Izebel z Achabem, nierząd Heroda z Herodiadą, złotego cielca buntu Aarona, dwie fałszywe świątynie kultu Jeroboama położone w Betel i w Dan oraz proroków Baala i proroków Asztarte w historii z Góry Karmel. Jedyną definicją obrazu bestii w pismach Ellen White jest połączenie Kościoła i państwa, z Kościołem sprawującym kontrolę nad tą relacją. Ta kwestia rządów Kościoła nad państwem jest istotą tego, przed czym miał strzec święty dokument, jakim jest Konstytucja Stanów Zjednoczonych. Gdy zasada rozdziału Kościoła od państwa zostanie odrzucona przez bestię z ziemi przy wkrótce nadchodzącej ustawie niedzielnej, nastąpi pełne zjednoczenie Kościoła i państwa w Stanach Zjednoczonych.
Od 11 września 2001 roku aż do ustawy niedzielnej w Stanach Zjednoczonych trwa widzialna próba, polegająca na tym, że studenci proroctw rozpoznają formowanie obrazu bestii. Obecnie jesteśmy u samego końca tego procesu. W procesie kształtowania obrazu bestii istnieje kilka ruchów, które przyczyniają się do pełnego rozwoju, zwieńczonego ustawą niedzielną, kiedy znak bestii jest egzekwowany. Są ruchy polityczne, religijne, społeczne i finansowe. Zwróć uwagę na wydarzenia, do których odnosi się poniższy fragment w związku z formowaniem obrazu bestii.
"Już postępują przygotowania i rozwijają się ruchy, które doprowadzą do uczynienia obrazu bestii. W dziejach ziemi nastaną wydarzenia, które wypełnią proroctwa dotyczące tych ostatnich dni" Komentarz biblijny Adwentystów Dnia Siódmego, tom 7, 976.
Tworzenie obrazu bestii wiąże się z postępującym przygotowaniem, które obejmuje „wydarzenia” i „ruchy”, oba w liczbie mnogiej. Historia przedstawiona przez siedemdziesiąt lat niewoli u Daniela zaczęła się za panowania Jehojakima i zakończyła się dekretem Cyrusa. Jezus ilustruje koniec czegoś początkiem czegoś. Istnieje też „dekret”, który reprezentuje początek okresu, jaki typologicznie przedstawiają Danielowe siedemdziesiąt proroczych lat. Tym „dekretem” była ustawa USA Patriot Act, którą publicznie uzasadniono atakiem islamu trzeciego „biada”. Jednak w odróżnieniu od dyktatorskich zarządzeń wykonawczych Abrahama Lincolna w czasie wojny secesyjnej oraz Franklina Roosevelta w czasie drugiej wojny światowej, ustawa Patriot Act wciąż obowiązuje i najprawdopodobniej zostanie wzmocniona i zaostrzona w miarę nasilania się wrogości z globalnym islamem. Zarządzenia wykonawcze zarówno z okresu wojny secesyjnej, jak i drugiej wojny światowej wygasły wraz z zakończeniem działań wojennych, lecz nie będzie końca wrogości z globalnym islamem, lecz raczej nasilające się ataki terrorystyczne na całym świecie.
W kulturze zachodniej istnieją dwie główne filozofie prawne. Prawo angielskie i prawo rzymskie. Zasadą prawa angielskiego jest, że osoba jest niewinna, dopóki nie zostanie udowodniona jej wina, a zasadą prawa rzymskiego jest, że osoba jest winna, dopóki nie zostanie udowodniona jej niewinność. USA Patriot Act jest klasycznym przykładem prawa rzymskiego i stoi w bezpośredniej sprzeczności z prawem angielskim. To jedno z tych "wydarzeń", do których doszłoby podczas kształtowania obrazu bestii. Jeśli Stany Zjednoczone mają stać się obrazem katolicyzmu, katolicka filozofia religijna i polityczna musiałaby zostać ustanowiona w Stanach Zjednoczonych przed narzuceniem znaku bestii.
"Ta sprawa natarczywie narzuca mi się na myśl. Rozważ ją, bo to kwestia ogromnej wagi. Z którą z tych dwóch grup zwiążemy nasze interesy? Teraz dokonujemy wyboru i wkrótce odróżnimy tego, który służy Bogu, od tego, który Mu nie służy. Przeczytaj czwarty rozdział Księgi Malachiasza i poważnie się nad nim zastanów. Dzień Boży jest tuż przed nami. Świat nawrócił Kościół. Świat i Kościół pozostają w zgodzie i kierują się krótkowzroczną polityką. Protestanci będą oddziaływać na władców kraju, aby ustanowili prawa przywracające utraconą przewagę człowieka grzechu, który zasiada w świątyni Boga, podając się za Boga. Zasady rzymskokatolickie zostaną objęte opieką i ochroną państwa. Ta narodowa apostazja rychło pociągnie za sobą narodową ruinę. Protest biblijnej prawdy nie będzie już tolerowany przez tych, którzy nie uczynili z prawa Bożego reguły życia. Wtedy rozlegnie się głos z grobów męczenników, reprezentowany przez dusze, które Jan widział zabite dla słowa Bożego i świadectwa Jezusa Chrystusa, których się trzymali; wtedy z każdego prawdziwego dziecka Bożego wzniesie się modlitwa: 'Czas, Panie, abyś działał; bo unieważnili Twoje prawo.'" General Conference Daily Bulletin, 1 stycznia 1900.
Poprzedni fragment wskazuje, że czas, gdy „zasady rzymskokatolickie zostaną objęte opieką i ochroną państwa”, przypada na czas ustawy niedzielnej. Ustawa niedzielna stanowi koniec symbolicznego okresu, który rozpoczął się 11 września 2001 roku. Patriot Act na początku jest typem ustawy niedzielnej na końcu. Dwa z wydarzeń, które mają doprowadzić do uformowania obrazu bestii, to nadejście trzeciej biady oraz następujący po nim Patriot Act.
Powstanie obrazu bestii jest próbą, w której rozstrzygnie się nasz wieczny los, i następuje ono przed ustawą niedzielną. Przy ustawie niedzielnej zamyka się nasz czas łaski jako Adwentystów Dnia Siódmego i wtedy zostaje odciśnięta widzialna pieczęć, a sztandar wzniesiony. Powstanie obrazu bestii następuje przed ustawą niedzielną, przed widzialnym zapieczętowaniem i przed zamknięciem czasu łaski.
Pan jasno mi ukazał, że obraz bestii zostanie utworzony, zanim zamknie się czas łaski; gdyż ma to być wielka próba dla ludu Bożego, przez którą rozstrzygnie się ich wieczny los. Twoje stanowisko jest taką plątaniną sprzeczności, że tylko nieliczni dadzą się zwieść.
W Objawieniu 13 to zagadnienie jest jasno przedstawione; [Objawienie 13:11-17, cytowane].
"To jest próba, którą lud Boży musi przejść, zanim zostanie zapieczętowany. Wszyscy, którzy dowiedli swojej wierności Bogu przez zachowywanie Jego prawa oraz odmowę przyjęcia fałszywego sabatu, staną pod sztandarem Pana Boga Jehowy i otrzymają pieczęć Boga żywego. Ci, którzy wyrzekną się prawdy niebiańskiego pochodzenia i przyjmą niedzielny sabat, otrzymają znamię bestii" Manuscript Releases, tom 15, 15.
Okres przeznaczony na ukształtowanie obrazu bestii został przedstawiony przez siedemdziesiąt lat niewoli Daniela. Daniel najpierw przeszedł próbę bojaźni Bożej, decydując się jeść wyłącznie pokarm od Boga. Pierwsza próba Daniela była próbą dietetyczną. Druga próba Daniela była próbą polegającą na ocenie wyglądu, która nastąpiła pod koniec dziesięciodniowego okresu próby spożywania pokarmu od Boga, w odróżnieniu od pokarmu Babilonu. Skuteczność tej diety ujawniła się w wyglądzie fizycznym Daniela. Druga próba to próba dotycząca wyglądu. Pierwsza próba to próba dietetyczna. Daniel okazał swoją wiarę i przeszedł pierwszą próbę, ale w drugiej próbie Daniel nie mógł z góry wiedzieć, czy będzie wyglądał „tęższy i dorodniejszy” niż ci, którzy jedli pokarm Babilonu. Zawsze są ludzie, którzy wyglądają świetnie, ale jedzą śmieci, i są sumienni reformatorzy zdrowia, którzy wyglądają jak chodząca śmierć.
To właśnie praktykowanie przez Daniela samodyscypliny i wiary w pierwszej próbie pozwoliło mu przejść przez drugą próbę, choć wynik drugiego okresu prób był spowity „ciemnością”. Milleryci, którzy 11 sierpnia 1840 r. zjedli małą książeczkę, następnie uwielbiali Boga poprzez głoszenie poselstwa Wołania o Północy, gdy poselstwo to przetaczało się przez kraj niczym fala pływowa. Druga próba jest próbą wizualną, poprzedzoną dosłowną i duchową próbą dotyczącą diety, a po niej następuje prorocza próba lakmusowa. Druga próba wymaga wizualnego ukazania wiary, która została wyznana w pierwszej próbie.
A wiara jest podstawą tego, czego się spodziewamy, dowodem tego, czego nie widzimy. Bo przez nią przodkowie zyskali dobre świadectwo. List do Hebrajczyków 11:1, 2.
Drugi rozdział Daniela jest testem wizualnym, który można pomyślnie zaliczyć tylko wtedy, gdy dieta wybrana w pierwszym teście jest aktywnie stosowana w procesie testowania.
Bo widzenie jest jeszcze na wyznaczony czas, lecz u kresu przemówi i nie skłamie; choćby się odwlekało, czekaj na nie, bo z pewnością nadejdzie, nie opóźni się. Oto ten, którego dusza się wywyższa, nie jest w nim prawy; lecz sprawiedliwy z wiary żyć będzie. Habakuk 2:3, 4.
Wynik drugiego testu pozostaje w mroku, aby wykazać, czy wyznawana w pierwszym teście wiara była prawdziwą wiarą.
Szczególne światło dane Janowi, wyrażone w siedmiu gromach, stanowiło zarys wydarzeń, które miały się rozegrać w ramach pierwszego i drugiego anielskiego poselstwa. Nie było najlepiej, aby lud wiedział o tych rzeczach, gdyż ich wiara musiała koniecznie zostać poddana próbie. Według Bożego porządku miały być ogłaszane najwspanialsze i dalej idące prawdy. Pierwsze i drugie anielskie poselstwo miało być głoszone, lecz żadne dalsze światło nie miało być objawione, dopóki te poselstwa nie wypełnią swego określonego dzieła. Komentarz Biblijny Adwentystów Dnia Siódmego, tom 7, 971.
Jest rzeczą zamierzoną przez Boga, że drugi rozdział Księgi Daniela opiera się na obrazie, gdyż przedstawia próbę obrazu bestii. Ci badacze proroctw, którzy uznali 11 września 2001 roku za wypełnienie proroctwa, symbolicznie spożyli ukrytą księgę. Potem zostali poprowadzeni z powrotem na stare ścieżki adwentyzmu, tak jak są one przedstawione na pionierskich wykresach z 1843 i 1850 roku. Stare ścieżki wskazywały na ruch pierwszego anioła, a oni zostali następnie poprowadzeni do zrozumienia, że reprezentował on ruch trzeciego anioła. Wszystkie cenne objawienia, do których zrozumienia zostali doprowadzeni, wynikły ze zrozumienia metodologii proroczej, którą otrzymali. Ta metodologia została typologicznie zilustrowana przez metodologię Williama Millera i potwierdzona, gdy pierwsze poselstwo w jego historii otrzymało moc 11 sierpnia 1840 roku.
W roku 1840 kolejne niezwykłe wypełnienie proroctwa wzbudziło powszechne zainteresowanie. dwa lata wcześniej Josiah Litch, jeden z czołowych kaznodziejów głoszących drugie przyjście, opublikował wykładnię rozdziału 9 Apokalipsy, przewidującą upadek Imperium Osmańskiego. Według jego obliczeń to mocarstwo miało zostać obalone . . . 11 sierpnia 1840 roku, kiedy można się spodziewać, że władza osmańska w Konstantynopolu zostanie złamana. I, jak wierzę, okaże się, że tak właśnie będzie.'
Dokładnie w określonym czasie Turcja, za pośrednictwem swoich ambasadorów, przyjęła protekcję sprzymierzonych mocarstw Europy i tym samym poddała się kontroli narodów chrześcijańskich. Wydarzenie to dokładnie wypełniło przepowiednię. Gdy to stało się wiadome, rzesze przekonały się o słuszności zasad wykładni proroctw przyjętych przez Millera i jego współpracowników, a ruch adwentowy otrzymał potężny impuls. Ludzie wykształceni i o wysokiej pozycji przyłączyli się do Millera, zarówno w głoszeniu, jak i w publikowaniu jego poglądów, a w latach 1840–1844 działalność szybko się rozszerzała. Wielki bój, 334, 335.
Kiedy ludzie przyjęli 11 września 2001 roku jako wypełnienie proroctwa, zostali również „przekonani o słuszności zasad interpretacji proroctw przyjętych przez” Future for America. Anioł zstąpił z ukrytą księgą i nakazał tym, którzy mieli jeść, aby jedli. Logika prorocza zawarta w małej księdze historii millerystów oraz w ukrytej księdze naszej obecnej historii jest niezbędna, aby bezpiecznie przejść próbę formowania obrazu bestii. Ale po zjedzeniu, czyli przyswojeniu metodologii proroczej, uczeń musi następnie zamanifestować widzialne potwierdzenie tego, co wcześniej spożył. Ten akt wiary musi się zamanifestować w teście, przez który się przechodzi, którego wynik jest „ciemny”.
Prorocze zasady Williama Millera w historii pierwszego anioła, w połączeniu z proroczymi kluczami ustanowionymi w historii trzeciego anioła, pozwalają badaczom proroctw rozpoznać, że każdy z trzech aniołów z czternastego rozdziału Apokalipsy przyniósł ze sobą poselstwo w małej księdze, którą należało spożyć. Metoda, którą obrali, aby spożyć tę księgę, pozwala tym badaczom następnie dostrzec, że gdy anioł z osiemnastego rozdziału Apokalipsy zstąpił 11 września 2001 roku, miał w ręku księgę, którą należy spożyć, choć nie jest to wprost omówione w rozdziale osiemnastym.
Anioł miał w ręku ukrytą księgę. Tę proroczą logikę reprezentuje Daniel, gdy zdecydował się odrzucić babiloński pokarm. Ta prorocza logika jest konieczna, aby dostrzec formowanie obrazu bestii, gdyż choć zostaliśmy poinformowani, że istnieją "ruchy" i "wydarzenia", które zostaną wywołane w procesie formowania obrazu bestii, zostaliśmy też poinformowani, że ruch na rzecz ustawodawstwa niedzielnego toczy się w "ciemności". Musimy mieć duchowe "gogle noktowizyjne", aby móc widzieć ich ruchy w ciemności, gdyż jest to formowanie obrazu bestii, ale dokonuje się ono w "ciemności". Zostanie to rozpoznane jedynie dzięki regułom proroczym, które badacz proroctw przyjął, gdy uznał 11 września 2001 roku za spełnienie się nadejścia trzeciego biada.
Bóg objawił, co ma się wydarzyć w dniach ostatecznych, aby Jego lud był przygotowany, by stawić czoła nawałnicy sprzeciwu i gniewu. Ci, którzy zostali ostrzeżeni o wydarzeniach przed nimi, nie mają siedzieć w spokojnym oczekiwaniu na nadchodzącą burzę, pocieszając się, że Pan osłoni swoich wiernych w dniu utrapienia. Mamy być jak ludzie oczekujący swego Pana, nie w bezczynnym oczekiwaniu, lecz w gorliwej pracy, z niezachwianą wiarą. To nie jest czas, aby pozwalać, by nasze umysły były pochłonięte sprawami drugorzędnymi. Podczas gdy ludzie śpią, szatan aktywnie układa sprawy tak, aby lud Pana nie zaznał miłosierdzia ani sprawiedliwości. Ruch niedzielny toruje sobie teraz drogę w ciemności. Przywódcy ukrywają prawdziwą kwestię, a wielu, którzy łączą się z tym ruchem, sami nie widzą, dokąd zmierza ukryty nurt. Jego deklaracje są łagodne i pozornie chrześcijańskie, lecz gdy przemówi, objawi ducha smoka. Naszym obowiązkiem jest uczynić wszystko, co w naszej mocy, aby odwrócić grożące niebezpieczeństwo. Powinniśmy starać się rozbroić uprzedzenia, ukazując się ludziom we właściwym świetle. Powinniśmy przedstawić im prawdziwe sedno sprawy, w ten sposób wnosząc najskuteczniejszy protest przeciw środkom ograniczającym wolność sumienia. Powinniśmy badać Pismo Święte i być w stanie dać uzasadnienie naszej wiary. Mówi prorok: „Niegodziwi będą postępować niegodziwie; i żaden z niegodziwych nie zrozumie, lecz mądrzy zrozumieją.” Świadectwa, tom 5, 452.
Daniel reprezentuje „mądrych”, którzy potrafią dostrzec ruch na rzecz ustawodawstwa niedzielnego, chociaż toczy się on w „ciemności”. Może to uczynić, ponieważ najpierw zdał test dietetyczny, zanim nastąpił test wzrokowy. Test wzrokowy dotyczący formowania obrazu bestii ma miejsce w „ciemności”.
Rozpoczniemy nasze rozważanie drugiego rozdziału Księgi Daniela jako poselstwo drugiego anioła w następnym artykule.
I poprowadzę niewidomych drogą, której nie znali; będę ich prowadził ścieżkami, których nie znali; zamienię przed nimi ciemność w światło, a kręte uczynię prostymi. To im uczynię i nie opuszczę ich. Izajasza 42:16.