Antiguo Testamentoq qhepa promesanqa kaymi: Señorpa hatun manchay p’unchaynin manaraq chayamuchkaptin, Elías hamunqa.
Yuyariychik Moisés, sirviqniypa kamachikusqanta, chaytaq Horebpi tukuy Israelpaq kamachirqani estatutukunawan hinaspa juiciokunawan. Qhawariy, Ñuqa kachamusqayki Elías profetata, Señorpa hatun mancharikuypaq p’unchawnin hamunankama ñawpaqta: paytaq taytakunapa sonqonta churamun wawakunaman, hinaspa wawakunapa sonqonta taytankuman, ama hamuspay allpata ñakaywan maqaykunaypaq. Malaquías 4:4–5.
“Señorpa hatun manchakuy punchawnin” manaraq chayamuchkaptin hamuq Elíasqa, huk sapa kachaqmi, hinallataq chay kachaq willakusqanwan tinkisqa kuyuyllapas. Chayrayku cachasqa Elíasqa pachak tawa chunka tawa waranqankunam wañuyta mana malliqkuna, imaynachus Enocwan Elíaswan rikuchikunku hina. Paykunam aswan utqay hamuq domingo kamachiypi huk unanchakuna hina oqarisqa kanku.
Qhipa p’unchaypi Elíaspas Juan Bautista‑wanmi rikuchisqa karqa, ichaqa Juanqa mana pachak tawa chunka tawa waranqatachu rikuchirqan. Payqa rikuchirqan kikin kuyuyman huñukuqkunata hinaspa qhipa p’unchay willaqninpa willakuyninta chaskiqkunata; chaykunataq papadoqa wañuchin Inti p’unchay kamachiy sasachakuq pachapa horanpi, mayqinchus utqay hamuq Inti p’unchay kamachiywan qallarin hinaspa tukukun Miguel sayariqtin, papadoq tukukuynin chayamuktin mana pipas yanapaqnin kanchu.
Elíasqa rikuchisqa kashan Monte Carmelo-pi, Juan-taq rikuchisqa kashan Herodespa mikuy raymi wasinpi. Chay iskay historiapi testigokunaqa reqsichinku Diospa qhepa p’unchaykunapi llaqtanmantam iskay huñusqakunata, Apocalipsis qanchis ñiqin capítulopi rikuchisqakunata. Pachak tawa chunka tawa waranqa runakuna hinallataq hatun achka runa huñusqa aylluqam tupanku Monte Carmelowan Herodespa paqarisqan p’unchay raymiwanpas. Chay iskay profétic liniakunaqa allin sayariy t’iqsita qonku sumaqta, allinta, yuyaymanaspa reqsinapaq pusaq ñiqin umapa imayna kasqanta — chay qanchis umakunaq ukhupi kaqta — Apocalipsis chunka qanchis ñiqinpi, profecía nisqapa achka sut’i willakuywan, sut’ichanapaq imaynataq imaraykutaq qhepa presidenteqa, pusaq ñiqin presidente hina, chay qanchispa ukhupi kaq, tukupaymanta Estados Unidos llaqtapa hatun dictadorninman tukukun Bibliaq profecíanpi suqta ñiqin reinoq qhepa kuyuykuna ukhupi.
Domingo p’unchay kamachikuypi, kimsa hukllachasqa tinkuy hunt’achisqa kan.
“Papado nisqapa kamachisqanta churaspa, Diospa leyin contra, suyumanchik hunt’asqata cheqaq kaymanta t’aqakunqa. Protestantismo makinta mast’arispa chay hatun chinkay patamanta Romanopa atiyninpa makinwan hap’inanpaq, ukhu t’ikramanta chimpaspa Espiritualismowan maki hap’inanpaq, hinallataq kay kimsa-hukllachasqa huñunakuypa kallpan urapi suyumanchik Protestante hinallataq republicano gobiernomanta Constituciónninpa llapa kamachiyninkunata ñiqichispa saqerqunqa, Papadoq llullakuyninkunatawan pantachikuyninkunata mast’arichinapaq allichaspa, chaypim yachasun Satanaspa musphay atipay ruwayninpaq pacha chayamushasqanta, tukukuypis qayllapiña kasqanta.” Testimonies, volumen 5, 451.
Chayqa hinallataq kay rikuchikuypi huk qatiqnin kachkan, chay qatiqnintaq saminchasqa simipa yachasqanmi. Chayqa huk ruwaymi kamachikuypi pasaq, huk yuyaypi hukllamanta pasaq hina kaspapas, cheqaqpim ancha allinta wakichisqa ruwaykunap qatiqnin kasqa. “Kamachikuy”pi Estados Unidosqa Bibliaq willakuyninpi soqta kaq qhapaq suyu manaña kanchu; chaymi qanchis kaq qhapaq suyu qallarin. Ichaqa qanchis kaq qhapaq suyuqa allin rimaywanmi munan qhapaq suyunta uywaman qusqayta. Llulla willakuq atipasqa kaptin, dragónqa tiyananman churakun, hinaspa chaylla kasqanpi qhapaq suyunmanta kuskanta uywaman qun.
Monte Carmelpiqa, kashkarqa tawa pachak pichqa chunka profetakuna Baalpa karqanku, hinaspataq chaypi tawa pachak profetakuna sach’a-ayllupa karqanku, Samariapi Jezabelpa mikhunamantan mikhuqkuna.
Kunanqa kachay, hinaspataq ñawpaqman llapa Israelta Carmelo urquman, Baalpa willakuqnin profetakuna tawa pachak pisqa chunka, hinallataq sach’a wak’akunapa profetakuna tawa pachak, Jezabelpa mikhunan mesanmanta mikhukuqkuna. 1 Reyes 18:19.
Eliasqa Monte Carmelo nisqapi tinkuyta huk churanakuy hina reqsichin, mana sapaqchu pipas cheqaq Dios kasqanmanta tapuyta, aswanpas pipas cheqaq profeta kasqanmanta churanakuy kasqantapas.
Chaymi Elías llaqtaman: Ñuqa, ñuqa sapallaymi Jehovápa profetan kachkani; ichaqa Baalpa profetankunaqa tawa pachak pichqa chunka qharikunami. 1 Reyes 18:22.
Cielomanta uraykamuq ninawan Elíaspa ofrendanta ruphachisqa kaptin, chaymanta pay kikin makinwan Baalpa tawa pachak pichqa chunka profetankunata wañuchirqan.
Hinaspan Elíasqa nirqan paykunata: Baalpa profetankunata hap’iychis; ama hukllapas qhispiychunchu. Hinaspan paykunata hap’irqanku; Elíasqa urayachirqan paykunata Cisón mayu waqta-man, chaypitaq wañuchirqan paykunata. 1 Reyes 18:40.
Baalqa llulla qhari wak’a diosmi karqan, chay tawa pachak sach’a willkaqpa profetankunaqa, Jezebelwanraq kaspa, Samaria llaqtapi paypa mesa-mantan mikhuqkunaqa, warmi dios Ashtarothpa profetankunami karqanku. Warmi diosaqa kawsarqan Elíaspa Monte Carmelo-pi profetakunata wañuchisqan qhipamanpas.
Orqopi runakunam urqu patapi manchakuywan, mancharisqa yupaychaywanpas mana rikuy atisqa Diospa ñawpaqenman qonqorikunku. Paykunaqa mana qhawariyta atinkuchu Hanaq Pachamanta kachamusqa lliphipiq, tukupuq ninata. Manchakunku, huchallikuyninkupi, huchankunapipas, paykuna kikinkuna tukusqa kananpaq. Huk simillawan qapariykunku, chay qapariyninkutaq urqu hawapi waqyaspa, uray pampakunamanpas ancha manchay sut’ita kutichin: “Señorqa paymi Dios; Señorqa paymi Dios” nispa. Israelqa qhepamanta rikch’arimunña, pantasqanmanta lluqsisqaña. Huchankuta rikunku, hinallataq imayna ancha Diosta pisipacharusqankuta. Phiñakuyninkuqa Baalpa profetankunapa contranpi hatarimun. Manchay manchakuywanmi Acabpas, Baalpa sacerdotenkunapas, Jehovápa atiywan musphay rikuchisqanta qhawarirqanku. Yapamanta uyarikun Elíaspa runakunaman simin, kamachikuq simikunawan, sonqota chinkachiqta: “Baalpa profetankunata hap’iychis; ama hukllapas ayqechunchu” nispa. Runakunaqa Elíaspa nisqanta kasukunankupaq wakichisqaña karqanku. Paykunaqa pantachiq llulla profetankunata hap’irqanku, hinaspataq Kison mayuman pusarqanku; chaypitaq Elíasqa kikin makinwan kay idolokunata yupaychaq sacerdotekunata wañuchirqa. Review and Herald, 7 de octubre de 1873.
Monte Carmeloqa rikch’arin kayllamanta hamuq Domingo kamachiyta Estados Unidospi nisqanta unancharin. Chaypim pachaq tawa chunka tawa waranqa runakunapa unanchaqninku (Elíaswan unancharisqa) hoqarisqa kanqa. Chaypim cheqaq protestante waqra sut’inchasqa rikurinqa llullaq protestante waqramanta t’aqakusqa, paymi Samariapi kashan, Jezabelpa mikhunanta mikhuspa. Chaypim republicano waqra, Monte Carmeloman chaykama iglesiawan estadowan iskayninpa waqran tukusqa karqan, Biblia profeciapi soqtaq kaq qhapaq suyupaq tukukuyninman chayan. Chaymanta puchun Ahablla, chunka kutiyuq nacionninwan, hinallataq Jezabel, Samariapi pakasqa kashaq, payqa mikhushan apostata protestantekunawan kuska. Soqta kaq qhapaq suyu tukukunña, hinaspataq para mana tupuyniyuqta hamun.
Herodespa p’unchayninrayku rurakusqa fiestapin, Elíasqa, Juan Bautista nisqapi rikch’akusqa, Romapa carcelninpi kachkan qispichisqa kananpaq icha wañuyman suyaspalla. Mana Baalpa profetankuna kanchu llullakuy tusuyta ruranaankupaq, aswanqa Salomélla, Jezabelpa ususin. Herodespas rey siminkunaq masinkunapas Babiloniapa vinonwan machasqa kanku, imaraykuchus p’unchayninrayku fiestapas domingo leyta rikch’achin, hinallataq llapa nacionkunapas Babiloniapa vinonta upyayta qallarikurqanku 11 de septiembre de 2001 p’unchawpi, manaraq qayllamusaq domingo ley hamunankama.
Kaykunaman qhipataqa rikurqani huk angelta hanaq pacha-manta uraykamusqanta, ancha atiyniyuqta; paypa k’anchayninwanmi kay pachaqa qhanchasqa karqa. Hinaspan sinchita qaparispa kallpayoq simiwan nirqan: “Hatun Babiloniaqa urmashan, urmashanmi; supaykunapa tiyananman tukusqa, llapa millay espíritu-kunapa waqaychananman, llapa millay hinaspa cheqnisqa p’isaqokuna imaymana p’isqukunapa wichq’asqa kasqanmanpas tukusqa. Tukuy nacionkunan paypa wañuchiq phiñasqanwan qharqusqan qharma vinonta upyasqanku; kay pachapa reykunan paywan waqlliyta ruwasqanku; kay pachapa rantikuqkunaqapas qapaqyasqanku paypa mana tukuq misk’i qhapariyninmanta.” Apocalipsis 18:1–3.
Kay kimsa versículokuna hunt’asqa karqanmi Nueva York llaqtapi hatun wasikunata, iskay torrekunata, Diospa llamk’ayllanwan urmachisqa kaptin.
“Kunanqa hamunichu rimay, ñoqa willarasqayman hina New York llaqtata hatun qochamanta hamuq unu maqchaywan pichasqa kananmanta? Kaytaqa mana hayk’aqpas nirqanichu. Nirqanimi, chaypi hatun wasikuna sayt’achisqa kasqankuta rikuspá, piso hawan piso, ‘Ancha manchay rikch’aykunam kananqa Señor allpata sinchi manchariypaq kuyuchinanpaq hatariptin! Hinaspan Apocalipsis 18:1–3 nisqapa siminkuna hunt’asqa kanqa’ nispa. Apocalipsis qelqapa chunka pusaqniyuq kapitulum tukuy hinantinpiqa kay allpaman hamuq imakunamanta huk willakuy, huk waqyaymi. Ichaqa mana kanchu ñoqaman sapanmanta qhaway niyqa imaña kaqtaq New Yorkmanta hamunqa nispá, aswanpas yachani huk p’unchaw chaypi kaq hatun wasikuna Diospa atiynin muyuchisqanwan, tikrasqanwan urmachisqa kanankuta. Qowasqa k’anchaymanta yachani, chinkachiyqa kay pachapi kashan. Señorpa huk siminlla, paypa atiyninpa huk llamk’ayllanwan, kay ancha hatun ruwasqakuna urmanqaku. Rikhurinqaku escenakuna, chaykunaq manchariyninta mana yuyaymanapas aypayta atisunichu.” Review and Herald, 5 julio, 1906.
Sasipaq simikama domingo kamachikuyqa qhawachisqa kachkan Apocalipsis chunka pusaqniyuq capítuloq iskay kaq rimayninwan, hinallataq sut’inchan Acabpa Monte Carmelo-ninta, Herodespa paqarin p’unchaynin rayminta ima. Herodías, mayqinchus Jezabelpas kanki, mana rikurinqachu Herodespa machasqa rayminpi, imaynatachus Jezabelpas mana karqachu Monte Carmelo-pi hina. Kamachikuy domingo kama, payqa qonqapusqa karqan qanchis chunka watakuna simbólicopi kay allpa animalpa reynonpi, Biblia profecíaq soqta kaq reino-ninpi. Jezabel wañuypaq ch’akichiq k’iriyta chaskirqan 1798 chanta 1799 watakunapi, chay soqta kaq reinoqa (Estados Unidos) qallarinmi Biblia profecíaq soqta kaq reino-nin hina. May p’unchaychus soqta kaq reino tukukun, chaymantaqa pay kutimun, takiyninkunata takiyta qallarin, hinallataq llapa kay pachapi nacionkunawan huchallikuyta ruwan.
Qan huch’uy takikuna, qhariwarmi hucha ruwaymanta hinallataq vinomanta, profetakamanta qallarikurqan setiembre 11, 2001 watapi; ichaqa chayqa wakichikuy pacha sapaqllan karqan, imaynachus rikuchisqa karqan kimsa chunka watakunawan 508manta 538kama, ñawpaq kuti tiyanata hap’isqan pachapi. Domingo kamachikuykama, suqtaq kamachiq suyumantaqa Elíaspa makinwan wañuchisqa kanan kama, payqa Samariapi pakasqa karqan. Chay pachapi Juan Bautistaqa paypa cárcelpi wisq’asqa kashan, librasqa kananpaq utaq wañunanpaq suyaspa.
Herodesqa, paypa noble masinkunawanpas Babiloniaq vinonwan machasqa kashaqtin, Salomé, Herodíaspa (Jezabelpa) ususin, ancha qhawarikuq, munaychasqa tusuyninta rurarqun; chaymi Herodesqa qillqa mana allin munayninkunata, huchallikuq munayninkunatawan rikuchin. Payqa llipinpi hap’isqa qhiparin warminpa ususinpa warmi-qhari munachiykunaq ñawpaqman lloqsisqanwan, hinaspan payman suyuyninpa kuskan kama qunayta haywarin.
Chaymi p’unchawpas hina allin p’unchaw chayamuchkaptin, Herodesqa p’unchayninpi mikuy hatunta ruraran señorninkunapaq, soldado kamachiqkunapaq, Galileapa kurak runankunapaq ima; hinaspan Herodiaspa nisqa ususin yaykumuspa tusurqan, Herodesta, paywan tiyashaqkunatapas kusichispa, qhapaq kamachiq sipasman nirqan: “Mañaway imatapas munasqaykita, qonqaykin,” nispa. Hinaspan payman jurarqan: “Ima mañakusqaykitapas qonqayki, qhapaq kamachiyniypa kuskan kama,” nispa. Chaymi sipasqa lluqsispa mamanman nirqan: “¿Imatataq mañakusaq?” nispa. Payñataq nirqan: “Juan Bautistapa uman.” Chaymi sipasqa usqhaylla, apuraywan qhapaq kamachiqman kutimuspa mañakurqan, nispa: “Kunanpacha munani, Juan Bautistapa umanta huk plato patapi qoykuwan,” nispa. Qhapaq kamachiqtaq ancha llakisqa karqan; chaywanpas juramentonrayku, paywan tiyashaqkunaraykutaq, manan payta qichuyta munarqanchu. Chaymi chay ratolla qhapaq kamachiqqa wañuchiqta kacharqan, umanta apamunanpaq kamachispa; paytaq rispa carcelpi umanta kuchurqan, Hinaspan umanta plato patapi apamuspa sipasman qoykurqan; sipastaq mamanman qoykurqan. Marcos 6:21–28.
Apocalipsis chunka pusaqniyuq qhapaq t’aqapi ñawpaq kaq rimariyninmi 11 de septiembre de 2001 p’unchaypi uyarikurqa, iskay kaq rimariytataq k’anchamunaypaqña kaq domingo kamachiy chayamunqanpi uyarikunqa. Juan qelqapi soqta kaq t’aqapi rikuchisqa historiapi, 2001 watapi ñawpaq kaq rimariyqa Cristopa rimariynin karqa, paypa discipulonkuman willakuspan paykunaqa aychanta mikhunankuta, yawarnintapas ukyanankuta, imaraykuchus Payqa Hanaq Pacha cheqaq T’antan kasqanrayku. Chay pacha qallariyqa Galileapi karqa, tukukuynintaq Juan qelqapi SOQTA t’aqa, verso SOQTA CHUNKA SOQTAYUQpi Paymanta kutirikuspa ripuq discipulonkunata ch’uyanchasqanwan tukukurqa. Chay historiataq Galileapi mikhuna pruebaywan qallarirqa, tukukuynintaq uywa unquqpa señalananpa kallpachakusqanpi karqa, hinallataq papa sut’in yupayninwan rikuchisqa kasqanman hina, chayqa SOQTA, SOQTA, SOQTA. Galilea ninanqa “muyuy tikray” niyta munan, chayrayku 11 de septiembre de 2001 p’unchayqa profético “muyuy tikray” (Galilea) karqa, Herodespa paqarisqan p’unchaynintaq Galilea umalliqkunawan karqa. Apocalipsis chunka pusaqniyuq t’aqapa qallariy rimariyninpas, tukukuy rimariyninpas, iskayninku Galileawanmi rikuchisqa kanku, chayqa huk muyuy tikraymi.
“Ñawpa p’unchawkunaq willakuyninmanta yachachikuykuna kanan tiyan; chaykunamanmi sonqochakuyta waqyachisqa, llapankuna yachanankupaq Diosqa kunanpas kikillan ñankunapi llamk’asqanta, imaynan ñawpaqmanta pacha rurasqanmanta hina. Paypa makinqa rikusqan kachkan paypa rurasqanpi hinaspa nacionkunapura kunanpas, kikillantataqmi kasqa, imaynam ñawpaqmantapacha evangelioqa Adamman Edénpi ñawpaq kutita willasqa karqa chaymantapacha.”
“Kanmi pacha-kuna kachkan, maykunachus nacionkunapa hinaspa iglesiapa historiankupi muyuy-puntokuna kanku. Diospa providenciampi, kay imaymana kriziskuna chayamuchkaptin, chay pachaqpaq k’anchayqa qusqa kan. Chayta chaskisqa kaptinqa, espiritual ñawpaqman puriy kan; ichaqa mana chaskisqa kaptinqa, espiritual uraykuy hinaspa buque-pakiy qatiqninpi hamun. Señorqa Simiyninpi kicharisqaña rikuchin evangelio-pa maqanakuy llamk’ayninta, imaynañam ñawpaq pachakunapi apasqa karqa, hinaspa imaynaq kasqa hamuq pachakunapipas kanqa, tukukuy maqanakuykama, maypichus Satanás-manta atiyniyuq agenciakuna qhepa admirakuypaq kuyuriyninkuta rurankaq.” Bible Echo, August 26, 1895.
Galilea 2001 watapi, hinaspa utqay hamuq domingo kamachiy watapipas, qhipa para k’anchaynin maypachachus ichamun nisqata reqsichin. 2001 watapi chayqa tupuypi churasqa ichakuy karqa, ichaqa iskay ñiqi rimaypiqa mana tupuywanmi ichamun, imaynachus Eliasqa Baalpa profetankunata wañuchisqan qhipaman hatun ichakuywan rikuchisqa karqa hina; chayqa Herodespa p’unchayninrayku rurakusqan mikhuypi pasakurqa. Herodespa paqarin p’unchayninqa Bibliapa profeciankunapi qanchis ñiqi reino paqarisqanta reqsichin, mayqinchus ñawpaq reino wañusqan qhipallatam chayamun. Estados Unidosqa 1798 watapi kamachiyta qallarikurqa, pichqa ñiqi reino wañusqanpi; hinallataq Baalpa profetankuna wañusqanpiqa qanchis ñiqi reino paqarin p’unchaynin chayaramunña. Chay qanchis ñiqi reinotaqa Ahabpa chunka kuti reino del norte nisqanmi rikuchin, hinaspa Herodespas, pagano Romaq chunka kuti reino del norte nisqanpa huk rantinchasqan hina.
Kay chunka waqraykunata riqsirqanki uywapi, chaykunaqa warmi qhillqaqa cheqnikunqaku, ch’usaqyachinqaku hinaspa q’alaqta saqinqaku, aychanta mikhuqkuna hinataq ninawan ruphayachinqaku. Diosmi sonqonkuman churaran munayninta hunt’achinankupaq, huk yuyaylla kananankupaq, hinaspa qhapaqsuyunta uywaman qunankupaq, Diospa siminkuna hunt’akunan kama. Hinaspa warmi riqsirqankiqa chay hatun llaqtam, kay pachapi reykunapa patanpi kamachiq. Apocalipsis 17:16–18.
Herodesqa Salomeman jurasqan simita hunt’anmanmi ari nispa, Juampa umanta qonankupaq; chay juramentonpas rikuchisqa karqan kamachikuyninmanta kuskan kama. Naciones Unidas nisqapa chunka reykunanqa, qaran warmita cheqnispankupas, qanchis kaq reino ninkuta pusaq kaq umaman qoyta munanku; chay pusaq kaq umanqa qanchis ñawpaq umakunamanta hukninmi. Paykunaqa huk reinomanmi ari ninku, mayqanpas sayasqa kashan llapa pachapi Estado nisqa hukchasqa kasqanpi, paypa llapa pachapi Iglesianwan hukllachasqa kasqanpi. Ichaqa chay kasarakuyqa latino kasarakuymi, manam inglés kasarakuychu, imaraykuchus paykunapa kasarakusqanku rikuchisqam kashan “warmi”qa “reykunapa hawanpi” kamachispa. Huk latino kasarakuypi aylluqa warmipa sutintam waqaychan, manam qharipa sutintachu; kay iskaychasqa kasarakuypa sutinqa ancha allinmi profético willakuypi huk hatun imayna kashanman.
“Reykuna, kamachiqkuna, hinallataq gobernador-kunaqa kikinkumanmi anticristopa unanchanta churakunku, hinaspataq rikuchisqa kanku dragón hina, santoskunawan maqanakuyta rinqa—Diospa kamachinkunata waqaychaqkunawan, hinaspa Jesuspa iñiyniyuqkunawan.” Testimonies to Ministers, 38.
Kay yachayta qatiqkuchkanchik hamuq qillqapi.
Kay simiqa Amozpa churin Isaias rikusqan Judámanta, Jerusalénmantawan. Qhipa p’unchaykunapi pasananpaqmi, Señorpa wasin orqon orqokunapa umankunapi sayachisqa kanqa, moqokunamantapas aswan hatunchasqa kanqa; llapa nacionkunataqmi chayman ayqenqaku. Achka llaqtakuna rinqaku, nispa: Hamuychik, hinaspa wicharisunchik Señorpa orqonman, Jacobpa Diosninpa wasinman; paymi ñanninkunamanta yachachiwasun, ñoqanchiktaq ñankunapi purisunchik: Sionmantan ley lluqsinqa, Señorpa simintaq Jerusalénmanta.... Chay p’unchaypin qanchis warmikuna huk qharita hap’ipayanqaku, nispa: Kikin t’antaykuta mikhusaqku, kikin p’achaykutapas churakusaqku; sutiykiwanlla sutichasqa kayta munayku, p’enqayniykuta qichunaykipaq. Chay p’unchaypin Señorpa sapan t’ikran sumaqtaq, hatun k’anchayniyuqtaq kanqa, hallp’a rurunpas Israelmanta qispisqakunapaq allinmi, munaymi kanqa. Hinaspa pasananpaqmi, Sionpi puchuq kaqpas, Jerusalénpi qhipaq kaqpas santo nisqa kanqa, arí, Jerusalénpi kawsakkuqkunaman qillqasqa llapa runapas: Señorqa Sion ususikunapa map’an kayninta mayllarichispan, Jerusalénpa yawarninta chawpinmanta pichaspantaq juicio espírituwan, ruphay espírituuwantaq. Isaías 2:1–3, 4:1–4.