1989 watapi tukukuy pacha hinata rikuchisqa kayninmanta yuyayman yaykuyta qallarispa, chunka versículopi profético historiar raykun, allinmi kutiriy kashan pacha animal de la allpapa ishkay waqranpa kinsa kaq mirayninpa historiankaman. 1913 watapi, allpa animalpa Republicanispa waqranqa qallarin kompromisoyuq mirayninta mundopi globalista banca sistemawan; hinaspataq 1919 watapi, cheqaq Protestantismopa waqranqa qallarin kompromisoyuq mirayninta apostata Protestantismopa teologonkunawan, chaymantaq American Medical Associationwanpas, yachachiy sistemanpa acreditaciónninta mundoman quspayku. Ishkay waqrapas mundowan huk kompromisoyuq tinkuyta qallarikurqan, chaymi chay pacha mantapacha sapaqnin mensajenkunapa puriyninta hukman tukuchirqan.
Chay historiapi, urayka pachaq reypaq qallariynin, hinaspa qhipa p’unchaykunapa uray llaqtapa reypaqpas, huk muyuykuy punkuman chayarqan. Fátimapi Milagruqa 1917 wata, octubre killapa 13 punchawninpi, Fátima llaqtapi, Portugal suyupi, pasakurqan. Chayqa Virgen María-paq rikuriykuna qatipayninpa tukukuynin karqan; kimsa wayna michiq wawakunaq qawarisqan: Lucia dos Santos, hinaspa primunkuna Franciscowan Jacinta Martowan. Wawakunaq willakusqanman hina, Virgen María, Nuestra Señora de Fátima nisqawan riqsichisqa, paykunaman rikurirqan sapa killa 13 punchawninpi mayo killamanta octubre killakama 1917 watapi.
Qhipa rikch’ariyninpi, 13 ñiqin octubre killapi 1917 watapi, chunka waranqa runakuna Cova da Iria nisqapi, Fatima llaqtapa qayllanpi, huñunakusqaku milagrota rikunaykupaq, imaynachus wawakuna ñawpaqta willakusqanku hinata. Testigokunapa nisqanman hina, intiqa ricurirqan llimp’ikunata tikrayta, muyuriyta, hanaq pachapita tusuyta hina. Kay ruwaymi sutichasqa karqan “Intipa Milagron” utaq “Fatimapa Milagron” nisqawan.
Milagru Fatima nisqaqa, histurya katulika ukupi hinaspa yupaychaypi ancha reqsiskas huk hatun ruwaymi, chaymantaqa watakuna tukuypi achka yachayman churaskam, rimanakuykunapaq, hinaspa relihiyus yuyaychaykunapaq ima. Fatimapi pasasqakunaqa unaypaqmi sinch’i llasayta saqerqan runakunapa munay yupaychayninpi, Marianman devosión nisqapi, hinaspa Iglesia Católica ukhupi apocalíptico temakunapa yuyaychayninpi.
Revolución Bolchevique nisqa Rusia llaqtapi pasakurka 7 de noviembre, 1917 watapi, maypachachus fuerzas bolcheviques, Vladimir Leninwan Bolshevik Partidowan pusasqa, Petrograd llaqtapi (kunan Saint Petersburg) gobiernoq hatun wasinkunata hinallataq infraestructura nisqantapas hap’irqanku. Kay ruwayqa 1917 watapi Revolución Rusa nisqap tukukuyninmi karqa, chaymi qallarisqa karqa wata qallariyninpi Revolución de Febrero nisqawan, mayqenchus apamurqa Tsar Nicolás II nisqap abdicaciónninta hinallataq huk gobierno provisional nisqap sayariyninta.
Revolución tiempopin, bolcheviquekuna allinta provisional gobiernota urmachispa Rusia llapanta soviético kamachiywan sayarichirqanku. Bolcheviquekuna huk estado socialista sayarichisqanta willakurqanku, hinaspa revolucionario programankuta ruwariyta qallarikurqanku; chaypi kasqanta industria nacionalizayta, allpa rakiyta, hinallataq Rusia suyuta Primera Guerra Mundialmanta hurquyta. Revolución de Octubre nisqaqa tukukuypi Unión Soviética nisqapa paqarichisqanman aparirqan, hinaspa Rusia suyumantaq kay pachamantapas ancha hatun, karu chayasqayuq consecuenciakunata apamurqan, iskay chunka wata pachakpa historianta mayqinman rinasqanta moldespa.
Jesús qallariyta tukuchiywan rikuchin, chayrayku qhepa p’unchaykunapi uray llaqtapa qhapaqninman hinaspa hanaq llaqtapa qhapaqninman hunt’asqa rikuyta atispa, qallariyninkuta unanchayqa munasqanmi. Daniel qhelqapa chunka hukniyuq t’aqapi sut’inchasqa uraypa hinaspa hanaqpa cheqaq qhapaqkunaqa kay hinam riqsichisqa kanku: Egipto sutiyoq cheqaq suyu patapi kamachiq atiyniyoqmi uray llaqtapa qhapaqnin sutichasqa, hinaspa Babiloniawan tupaqchasqa cheqaq hallp’a suyuta kamachiq atiyniyoqmi hanaq llaqtapa qhapaqnin sutichasqa.
Chakana p’unchawkunapi chi qelqaq profecíaqa espirituymanmi tikrarqan, ñawpaq literal Israelmanta kunan espiritual Israelman tikraypi kasqan pacha. Literal pagano Romaqa literal Jerusalenta saruchirqan kimsa wata kuskan literal watakuna 67 d.C. watamanta 70 d.C. watakama, chayhinataqmi espiritual papal Romaqa espiritual Jerusalenta saruchirqan kimsa wata kuskan espiritual watakunata.
Babilonia espiritualqa reqsichisqa kachkan Apocalipsis qanchis chunka qanchisniyuq capítulope, kay pachapi reykunawan qhelli huchapi urmayta ruwaspa pureq warmi hina. Egipto espiritualqa reqsichisqa kachkan Apocalipsis chunka hukniyuq capítulope, Dios-ta mana iñiq Francia hina. Chay pacha tukuypi kaq norte llaqtapa rey espiritualpa kunan rikuriyninkuna, 1798 watapi pacha tukuy tiempopi wañuchikuq ch’akiyta chaskirqan, hinaspa 1989 watapi pacha tukuy tiempopi sur llaqtapa rey espiritualpa kunan rikuriyninman kutichispa maqanakurqan; iskayninkuqa Daniel chunka hukniyuq capítulo, tawa chunka versículope sut’inchasqa kachkan. Iskay atiykunapas qhepa p’unchaykunapi qhepa rikuriyninkupi qallariyninkuta tariyku 1917-1918 watakuna ukhupi, chayqa pachallam allpap uywaq iskay waqrankunapa kompromisopa mirayninpa tiemponwan. Chay qallariykuna riqsisqa kanan tiyan tukukuyninkunata allinta churaypaq. Qhepa p’unchaykunapi norte hinaspa sur reykunapa qallariyninqa iskayninpas Franciapa Revolucionninmanta qallarin.
“Chunkaq sutinchiskuna watakunapi, Reforma nisqaqa, runakunaman kichasqa Bibliata rikuchispa, Europapa llapa suyunkunaman yaykuyta maskharqa. Wakin suyukuna kusikuywan chaskirqanku, hanaq pacha chaskiq hina. Huk suyukunapitaq papakunaq kamachikuynin ancha atiywan hark’arqa chaypa yaykuyninta; hinaspa Biblia yachaypa k’anchaynin, hatarichiq kallpankunawan kuska, yaqapas llipinpi qarqusqam karqa. Huk suyupitaq, mana hina kaspapas k’anchayqa yaykurqanmi, ichaqa tutayaywanqa mana unanchasqachu karqa. Achka pachak watakunapi, chiqaq kaywan pantasqa yachachiywan atipayta munaspa maqanakurqanku. Qhipamanqa mana allin kaymi atiparqa, hinaspa hanaq pachaq chiqaq kaynin qarqusqa karqa. ‘Kaymi huchachasqa kayqa, k’anchayqa kay pachaman hamusqanmanta, runakunaqa k’anchaymanta aswan tutayayta munakurqanku.’ Juan 3:19. Chay suyuqa akllasqan puriyninpa rurunmanta pallaypaq saqisqa karqa. Diospa Espíritunpa hark’ayninqa qespichisqa karqa chay ayllumanta, paypa munakuyninpa qowasqanta pisipaqchasqanrayku. Mana allin kayqa wiñayman hamunanpaq saqisqa karqa. Hinaspa llapa kay pachaq runakunan rikurqanku k’anchayta munasqankumanta mana munaywan qichusqa kaypa rurunta.”
“Bibliaq contran awqanaka, Francia llaqtapi ancha achka pachak watakuna apasqa kasqan, Revolución nisqapa rikch’ayninkunapi tukukuqman chayarqan. Chay manchay lloqsiyqa Romaq Qelqakuna ñit’isqanpa chiqap, kamachisqa rurayninmi karqan. Chayqa kay pachapi hayk’aqpas mana rikuskasqa hina aswan sut’i qawachiyta qun, imayna papakunap políticasnin paqarichisqan ruraykuna hunt’akusqanta—huk qawachiy, mayqin tukuy imamanmi aswan waranqa watamanta mast’arikuspa Roma Iglesiapa yachachisqan chayayta munasqa karqan.”
“Qelqakuna qhelqasqa Qhelqa Santakunaqa papapa kamachikuynin aswan kallpayoq kasqan p’unchawkunapi wañuchisqa kananqa profetakunamanta ñawpaqta willasqa karqan; hinallataq Reveladorpas rikuchin manchay millay ruwaykunata, aswan Francia llaqtapaq hamunanta, ‘hucha runa’ nisqapa munayninwan apaykachasqa kasqanrayku.” The Great Controversy, 265, 266.
Revolución Francesaqa paqarirqanmi Qelqasqa Simi Diospa ñit’isqa kasqanrayku “papapa hatun kamachiy tiempopi.” Ateísmopa paqarin, papadoypa hatun awqanna kananpaq kaq, kikin papado raykum ruwasqa karqan. Revolución Francesaqa 1789 watamanta 1799 watakama karqan, ichaqa Francia llaqtapi qallarisqa ateísta revolucionario espirituqa Europapi chaymanta aswan karupi hinallataq mast’arisqa kachkarqan. Francia llaqtapi revolución tukusqan qhipaman pachak chunka pusaqniyuq watakuna qhipata, Rusia llaqtapi Revolución Rusa qallarikurqan. Francia llaqtapi qallarisqa ateísmo revolucionninqa Rusia llaqtapi tukukapun, hinaspataq 1917 watapi Rusiaqa Egiptopa ateísmo nisqanwan unanchasqa naciónpa profético rantinchasqan tukurqan. Dragónpa atiynin, uray suyuq rey nisqawan rikuchisqa kaq, Francia llaqtamanta Rusia llaqtaman ripusqa karqan.
Franciapi kutichiyqa políticawanpas proféticawanpas Napoleon Bonapartewanmi rikuchisqa karqa, chayraykutaq chay yuyaypi Napoleonqa rikuchin huk suyupa ñawpaq umalliqninta, mayqinchus huk kutichiywan sayarichisqa karqa Egiptopa atheísmo-ninrayku. Napoleonpa narcisismo-ninqa allin hinam kutichisqa rikurin Putinpa narcisismo-ninwan.
Napoleónqa allinta reqsirqanmi imahina rikch’achiykunapa hinaspa propagandaq atiyninta, Putin hinallataq, payqa ñawpaq KGB oficial karqan. KGBqa propaganda nisqapi sumaqta yachaqmi. Napoleónqa retratu rurasqakunata llamk’achirqan kamachikuyninta, atiyninta, hinaspa p’iqikaymanta rikchayninta llaqtaman rikuchinapaq. Payqa wakin pacha mas reqsisqa hatun artista-kunaman retratukunata mañakurqan, chaykunamanta Jacques-Louis David, Antoine-Jean Gros, Jean-Auguste-Dominique Ingres, hukkunawan kuska.
Kay retratukunakqa Napoleon-ta rikuchirqanku imaymana sayaykunapi, hinallataq imaymana k’uchukunapi, kamachiq suyupa oficial retratukunamanta qallarispa aswan mana formal escenakunakama. Chaykunam servirqanku mana Napoleon kikillanpaq yuyariy waqaychanallapaqchu, aswanpas paypa rikchayninta hinaspa kallpanta mast’arichinapaq, llaqtapi hinallataq huk suyukunapipas. Putinpas chay kikillan llamk’ayta ruwarqan pay kikimpaq, achka achka retratukunawan, maypinchus pay rikurichkan chhayna k’uchukunapi, internetpi kunan pacha “influencer” nisqakunaq mayqenmantapas atipanakuyta atinankama.
Revolución Francesa qallariyninpiqa rey, ayllun, hinallataq kamachiqninkupas urmachisqa karqanku, wañuchisqataq karqanku. Revolución Rusa qallariyninpiqa Czar, ayllun, hinallataq kamachiqninkupas urmachisqa karqanku, wañuchisqataq karqanku. Francia llaqtapi qallarisqa revoluciónqa Rusia llaqtapin tukukuyninman chayarqan. Revolución Francesaqa Apocalipsispa chunka hukniyuq kapitulumanta profeciap yachasqanmi, chayrayku Revolución Francesaqa profecía hamut’anapa kamachikuyninkunamanmi churakun. Jesúsqa sapa kuti imapa tukukuynintaqa qallariyninwanmi rikuchin; chaymi Revolución Rusaqa Revolución Francesapa tukukuynin.
Vladimir Putinqa rikch’akuyninmi huk nasyunpa qhepa umalliqnin, chay nasyuntaqa Egiptoq atheismonwan apamusa revolución nisqawan sayarichirqanku. Rusiaq ñawpaq umalliqninqa Vladimir Leninmi karqan. “Vladimir” sutiqa eslavu paqarinayuqmi, iskay imakunamantataq ruwasqa kachkan: “vlad” hinaspa “mir”. “Vlad” nisqaqa eslavu simipi “vladeti” saphimanta hamun, chaymi nin “kamachiy” utaq atiyta apay. “Mir” nisqaqa “pacha” ninmi. Ñawpaq Vladimirqa (Lenin) qhepa Vladimirta (Putin) rikch’achin, paytaqmi hinallataq atheismopa revoluciónninpa ñawpaq umalliqninwanpas (Napoleón) rikch’achisqa kachkan.
Napoleónqa Soqta Huñunakuy Awqanakuypi atipakusqan qhipaman, hinaspa 1814 watapa abril killapi Tratado de Fontainebleau rurasqa kaptin, Frantziapa tiyananmanta saqerqan, hinaspataq Mediterráneo qochapi kaq Elba wat’aman qarqusqam karqan. Chay wat’api kamachikuyninta qusqanku, hinaspataq Emperador sutinta apayta saqisqanku, ichaqa ancha pisiyachisqa atiyniyuq kaypi. Napoleónqa chunka killamantapas aswan pisi pacha Elba wat’api tiyakurqan, chay pachataq Frantziapi kamachiyman kutimunanpaq yuyaychakurqan. Elbamanta qespimusqan qhipaman, hinaspa Pachak P’unchaykuna nisqa pisi pachakama Frantziapi wakmanta kamachisqan qhipaman, Napoleónqa 1815 watapa junio killapi Waterloo Maqanakuypi mana kutirikuy atisqachu atipachisqa karqan. Kay atipachisqa kaymanta qhipamanqa, Huñusqa Atiqkuna, aswanqa Hatun Bretaña, mana munarqankuchu Napoleónqa ima sasachakuytapas wakmanta paqarichinanta. Chayraykun, wakmanta qarqusqa karqan, kay kutitaq Atlántico Urin llaqtapi karu Saint Helena wat’aman. Napoleónqa wañukunankama puchuq kawsayninta Saint Helena wat’api qarqusqa kaypi pasarqan, 1821 watapi wañukunankama.
Putinqa KGB nisqaq ñawpaq waqaychaqkunapa huk representanmi. KGBqa 1954 watamanta 1991 watapi chinkachisqa kaman, Unión Soviética nisqapa hatun seguridad agencia, hinallataq inteligencia agencia karqan. Payqa ukhu seguridadmanta, contrainteligenciamanta, hinallataq inteligencia huñuykunamanta responsable karqan, llaqtapi hina huk lawpi suyukunapipis. KGBqa riqsisqa karqan ancha mast’arik espionakunapa llikanwan, qhawariy operacionkunawan, hinallataq runakunapa hawanpi régimen comunista nisqapa kamachiyta waqaychasqanrayku. Vladimir Putinqa KGB nisqapi (Committee for State Security) miembro karqan, Unión Soviética nisqapa hatun seguridad hinallataq inteligencia agencianpi.
Putinqa KGBman 1975 watapi yaykurqan, Leningrad Llaqta Hatun Yachay Wasimanta tukuptin. Putinqa KGBpaq llamk’arqan Unión Soviéticapa urmaynin 1991 watakama; chaymantaqa políticaman yaykurqan, hinallataq 2000 watapi Rusiapa Umalliqninman churakurqan. KGBpi kasqan paqarinmantaq ancha hatun kallpawan unaychasqa karqan kamachiyta hinallataq huk llaqtakunawan rimanakuy yuyayninta rurasqampi. Napoleónpa ñawpaqta Elyba Islapim qarqusqanqa, 1991 watamanta 2000 watakama historiata reqsichin, chay watapi KGBpa filosofia kutimuptin. Putin qhipaman atipachisqa kaptinqa, chunka kimsayuqmanta chunka phichqayuq versículokunapi rikuchisqa hina, chay iskay ñiqin atipayqa (ñawpaq kaq 1989 kaptin) Waterloowan Napoleónpa iskay ñiqin qarqusqa kayninwan tupachisqa kachkan, maypichus wañurqan.
Napoleonqa 1798 chaymanta 1799 watakama papakuna kamachikuyman wañuchiq ch’akiyta churarqa. 1799 watapi Francia llaqtapi Francesa Revolución tukukapun, ichaqa 1917 watakaman Rusia llaqtaman chayarqa, Bolshevik Revolución nisqapi. 1917 watapitaq Portugal llaqtapi Fátima milagro pasakurqa, hinaspa kimsa wawakuna, mayqinakachus Maríawan Joséwan rimarisqankuta nisqaku, kimsa pakasqa willaykunata chaskirqaku. Chay kimsa willaykuna pakasqa karqaku chayrayku, sapallan papallapañam ñawirinan karqa, chincha muqupa rey. Chay willaykuna papata kamachirqaku Iglesia Católica umalliqkunawan huk sapa huñunakuyta waqyaykunanpaq hinaspa huk sapa ceremonia ruraykunanpaq, chaywanraq huk watalla ñawpaqman comunista Rusia tukusqa Rusia llaqtata Virgen María-man dedicaykunanpaq.
Fatimapi willakuykunaqa huk waqyayta hap’irqanku: papap mana hunt’aspa kasqanrayku Mariaman Rusiata sapaqchasqa qonkayta kamachisqa nisqata, pachantin suyukuna huknin pacha hatun maqanakuyta muchunqaku (ñawpaq kaq pacha hatun maqanakuyqa milagromanta huk killa qhipaman tukunan karqa). Fatimapi willakuykunaqa waqaychasqa Katuliku profetikata yuyaychanapaq huk ruwana ch’akayta tukurqan. Chayqa reqsichin Katuliku Iglesiapi huk maqanakuy kasqanta waqaychasqa Katulikusimuwan, papa Juan Pablo IIwan ñawpaq Vaticano Tantakuywan sut’ichasqa, hinallataq Liberal Katulikusimuwan kunan kaq “woke-papa”wan iskay kaq Vaticano Tantakuywan sut’ichasqa.
Fátima nisqapa mensajenkunapi “allin papa”qa “yuraq papa” kasqa, hinaspa “mana allin papa”qa “yana papa” kasqa. Allin papa, Papa Juan Pablo II, waqaychaq papa kasqa, paymi Fátimapa Virgenninta pusaqnin yupaychasqan idolon nispa reqsisqa; hinaspa mana allin papaqa woke-papa kashan, paypas sutichasqa virgen Maríamanta ima mensajekunatapas qichuspa mana chaskiq. Portugal llaqtapi Fátimapi adoración wasita watukuqtiyki, pampaman yaykuqtiyki, punkuqa iskay hatun estatuakunapa chawpinpi churakusqa kashan: huk lado-pi yana papapa estatuan, huk lado-pitaq yuraq papapa estatuan; chayhinaqa Fátimapa profeciankunapi reqsisqa ukhupi maqanakuyta rikuchin.
Fatimapa kimsa pakasqa willakuykunamanta huknin imapas karqan Católica iñiywan (nortepa rey) hinaspa ateísmo wan (surpa rey) maqanakuyta sinchita qhawarichisqanmi. Mana reqsispaqa Católica iñiypa hinaspa atea Rusiaq maqanakusqan satánmanta profecíapa yachasqan kasqanta, mayqinchus Católica iñiymanta ashkha pachakta pusachin, sasachkanmi—mana atispa hinaqa—iskay kaq hatun mundu maqanakuy pachapi Iglesya Católica Nazi Alemaniata yanapasqanta unanchayqa.
Leningradpa Maqanakuy, iskay kaq Hatun Awqay pachapi septiembre 8, 1941-manta enero 27, 1944-kama unaykama purisqan, historiapi aswan unay kaq, aswan sinchi mana kuyapayuq muyuykachasqa maqanakuykunamanta huknin karqan. Stalingradpa Maqanakuyqa, agosto 23, 1942-manta febrero 2, 1943-kama pasaq, sapa kuti iskay kaq Hatun Awqay pachapi aswan yawar unu hina wañuywan huntasqa, aswan hatun chaniyuq maqanakuy hina qhawasqa kan. Chaymanta iskaynin lado-kunapi ancha achka wañuyniyuqmi karqan; yupaychaykunaqa iskay millónmanta aswan achka llapan chinkachisqakuna kasqanta nin, wañusqakuna, k'irisqakuna, hinaspa prisionero hap'isqa soldadokunapas chaypi kasqankuta. Stalingradpa Maqanakuyqa hinallataq awqaypi muyurikuypa huk tikrasqa pachatan señalarqan, imaraykuchus chayqa Ejército Alemánpa contranpi Sovietkunaq atipaynin allin chiqap atipayninwan tukurqan, hinaspa Nazi Alemaniaq qhipa tukukuyninman pusarqan.
Mana reqsisqakuy mana allinchu Alemania naziypa Rusiawan maqanakusqan, aswanpas iskay maqanakuypi kaylla nisqakunapi, chayrayku sasachá entiendenaypaq Alemaniaq ruraynin, Iglesia Católicaq pakasqa yanapakuq masin kasqanta. Mana entiendespa ima ñawpaq yuyaykunam kachkan espiritu maqanakuypi catolicismomanta, María de Fátimaq satanásmanta hamuq willakusqanrayku kallpachasqa, Rusiaq atheismon contra, hinaspata Unión Soviética comunistapa contra, chinkachikun catolicismoq pakaspa waqaychasqan hinaspa chaymanta Nazi guerraq huchasapakunata World War Two qhipaman tukuy pachaman apachisqanmanta yuyaypa lógica. Nazikunaqa catolicismoq rantin ejerciton karqan Rusiawan ch’aqwayninkupi.
Kaymi profétic lógica ukhupiwa, Putin, Rusia atea umap jiliri, Ucrania markan ch’axwasiñanwa chikancht’ata, uka markan irpirinakax qhanpach uñt’atäpxiwa Nazi ukhamätap layku. Fatima ch’axwäwipan ateísmo contra, Segunda Guerra Mundialat ukat qhiparux, uraqi p’iqinchir ch’amapax fascismo ukat Nazismo ukhamawa. Chiqansa, janiw uka chiqapätap —Ucrania gobiernon irpirinakapax ukhamätap— qillqat qhananchäwinakampi wali sumpuni qhanstayatäkchixa, Hitleran Reich Ministry of Public Enlightenment and Propaganda jichha uñstawipax (medios de comunicación principales), uka chiqanakarux kunatix jupanakax atipapkaspas ukhama imantawayapxi.
Suti “Ukraine” nisqaqa hamun suyu simi “ukraina” nisqamanta hamun, chayqa “frontera allpa” utaq “kantun” ninanmi. Chay sutillamqa ñawpaq pacha Kievan Rus’pa frontera suyunkunata reqsispa suticharqan; chay Kievan Rus’qa chawpi pacha kamasqa hatun suyu karqan, kunan p’unchaw Ukraine nisqapa ñawpaqninpi karqan, hinallataq Europamanta inti lloq’e kaq cheqakunawan Eurasiawan tinkuy ñanpi churakusqa kashan. Tukuy historiapi, may askha kawsaykunapa, civilizaciónkunapa, imperiokunapa tinkunan cheqanmi karqan, imaymanaq hina Imperio Bizantino, Imperio Otomano, Imperio Ruso, wakinkunawanpas. Chay allin yachaq churasqan maypi kasqanrayku, frontera suyu hina karqan; chaypim ancha hatun cultural, político, militar tinkuykuna pasaq. Chawpi pacha tiempospiqa, Ukraineqa Kievan Rus’pa frontera suyunkunamanta huknin karqan; chay Kievan Rus’qa kallpasapa hatun suyu karqan, kunan p’unchaw Ukraine, Rusia, Belarus nisqakunapa wakin cheqankunata ukhunpi hap’iq. Pacha puriyninman hina Kievan Rus’ mast’arikuspan hinaspa huch’uyarikuspanqa, fronterankuna achka kuti kuyurirqan, chaymi Ukraineqa sapa kuti suyupa patapi, kantunpi qhiparikurqan.
1989 watapi Unión Soviética urmarisqa qhipaman, chunka kaq versículopi rikuchisqa hina, chunka hukniyuq iskayniyuq versículokunaqa reqsichinku huk maqanakuyta maypichus uray suyuq rey kutichin hinaspa atiparin hanaq suyuq reymanta. Chay maqanakuyqa Raphiapi ruwakusqa, mayqenchus karqa uray suyuq reywan hanaq suyuq reywan kamachisqan suyunkunapa lindiron.
Raphia maqanakuyqa, ñawpaq watakunapi 217 a. C. nisqapi rurasqa kasqanrayku, maqanakuy rurasqa kasqan llaqtapa sutinmanta hamun. Raphiaqa huk llaqta karqan ñawpaq Palestina mama llaqtapa lamar qochapa patanpi kaq suyupe, Egiptopi Ptolemaico Qhapaq Suyuwan Seleucida Hatun Ayllu Qhapaq Suyuwan tinkuq muyurin qayllanpi. Chay maqanakuy pachaspi, Egiptopi Ptolemaico Qhapaq Suyupa muyurin — Rey Ptolomeo IV Filopatorpa kamachisqan — hinallataq Seleucida Hatun Ayllu Qhapaq Suyupa muyurin — Rey Antíoco IIIpa kamachisqan — Raphia qayllanpi churakusqa karqan. Chay maqanakuyqa kay muyuri suyu qayllanpi rurasqa karqan, iskaynin ladokuna Levante suyu ukhupi ancha allin yuyasqa allpakunapi kamachiyta sayachiyta maskhasqankurayku.
Ñawpa Raphia llaqtamanta rimakuspa, chayqa kunan pacha Rafah llaqta qayllapi kashan. Rafahqa huk llaqtam, Gaza suyupi urin ladopi churakusqa, chay Gaza Strip nisqaqa Palestina allpakunapa hukninmi. Ptolemy Raphiapi atipasqan qhipaman, 217 a.C. watapi, payqa Jerusalénpi judíokunapa contran qatiykunata qallarin, hinallataq Egiptopipas. Chay atipayninqa mana unaychu sayarqan, hinaspa, rimayman hina nispa, qatiq kimsa versículopi payqa ñak’ariy hatunta tarin. Versículo chunka kinsayuqpi, ñawpaqta atipasqa norte reyninqa kutimun, versículo chunka pichqayuqkamaqtaq sur reyninta atiparun.
Putinpa atipaynin Ucraniapi llalliyqa, Putinmi—ñawpaq KGB oficial, propaganda nisqapi yachaq runa—manaraqchu, Ucraniapa kamachiqkunapa nazi sapinkunata rikuchinampaq apakunanpaq, hinaspataq Qharimanta pacha Occidente sutiyuq mundopi qhapaq kay munaylla rayku chay régimen-ta yanapaqkunatapas qawarichinampaq; mana iskayrayakuspataq globalistakuna paqaraylla pakasqa yana sitiokunata, bio-labkunatapas, llamk’achisqankuta rikuchinampaq, chaykunataq Estados Unidos suyupa contribuyente runakuna qullqiwanta qullqichasqa kasqankuta.
Chay revelacionkunaqa kay pacha globalistakunapa kunan rimay yuyaykunanta thuñichinqaku, hinallataq Estados Unidos llaqtapi Partido Demócrata-pa rimay umankunapapas. Chay atipay Putinpaq kanqa kamachiy qelqayta qusqan, pusaqñiqin Presidentepaq, qanchismantam kashan chaypaq, paypa ruwanan prophético déspota hina, historiaman chayamunman chunka suqtayuq versículomanta ñawpaqllata; chay chunka suqtayuq versículoqa qayllam hamuq Domingo leymin.
Chunkaq ñiqinpi, norte nisqapa reynin soldadonkunata yapamanta huñun; tawa chunkaq ñiqinpitataq, pagano Romaqa historiaman huk kutillapaq yaykun, ichaqa manaraqmi norte nisqapa reyninchu. Chaypim reqsichisqa kachkan “riqsichisqanta takyachiq” unanchay hina, hinallataq pisiyman hoqarikuspa chaymanta urmaq atiyniyuq hina. Putinpa atipaynin Ukrainapi guerra nisqapi qhepanta, papadokunaqa qallarinqa hoqarikuyta pachantin pacha politicaman, chay domingo kamachikuy chunka suqta ñiqinpi hamunanpaq ñawpaqllataña.
Revolución Francesa, hinallataq Revolución Rusawan tinkisqan; Napoleón, Putinwan; milagro de Fátima, hinallataq kimsa pakasqan sirisnin; pakasqa alianza Vaticanowan Hitlerpa chawpinpi, pakasqa alianza Vaticanowan Reaganpa chawpinpi, llapallanmi proféticokuna “ruedas” nisqakuna, chaykunaqa chakrukun versículokuna chunka hukniyuqmanta chunka pisqayuqkama historiapi, chayqa pasakuchkan 11 de septiembre de 2001 historiapi manta Estados Unidos llaqtapi ley dominical kama. Ancha importante karqan kay proféticokuna “ruedas” nisqakunamanta huk pisilla resumen qoyta manaraq versículo chunka hap’iykuptinchik.
Qatiq artículoqa “NBC News” nisqamanta hurqusqa, chayqa “Main Stream Media” nisqap aswan hunt’asqan hina kashan; hinaspa “MSM” nisqaqa Hitlerpa iskay kaq hatun maqanakuy pachapi propagandapa makinapa kunan pacha rikch’ayninmi. Artículoqa, sut’inchaymanta, Putinpa contranmi, Rusiapa contranmi, Ukrainapa favorninpin; ichaqa manan chaychu yuyaypa puntunqa. Hanaq pacha qhapaq suyupi llaqtamasikuna hina, Diospa runankunaqa manan mayqen lado satanapa ruwanasqanmanpas sayapayakunanichu, hinaspa llapa maqanakuyqa satanapa ruwanasqanmi.
Kay qillqaqa munayninqa, catolicismopa (norte llaqtapa qhapaqnin rey) hinaspa atheismopa (sur llaqtapa qhapaqnin rey) ukhupi kaq profetiku maqanakuymanta mana reqsikuqkunaman reqsichiyta atipananpaqmi, chaymanta iskaynin profetiku atiyniyuqkunapa maqanakuyninpi, Naziismopis catolicismopa rantin soldadon hina llamk’achisqa kasqanta rikuchinapaqmi (hinallataq Estados Unidos 1989 watapi llamk’achisqa karqa). Profeciata yachaqkunaqa achka pruebakunata hap’iyta tiyan, iskay kaq Mundial Maqanakuypa qhepapi historianta, hinaspa Fría Guerraq historiantapas, kunan Ukrainapi kaq maqanakuypi rikuchisqa kasqanta qhawananpaq, chaymi Danielpa chunka hukniyuq kaq capitulonpi, chunka hukniyuq hinaspa chunka iskayniyuq versiculokunata hunt’achin.
“Ñawpa pacha ruraykunaqa, qhawaykuchkaspa willakuy rimaypa chiqap hunt’akuyninta, runakunapa ñawpaqenman churakurqan; chaymanta willakuy rimayqa riqsisqa karqan hina kasqanmanta, kay pachapa willakuyninpa tukukuyninkama apaq ruraykunata sut’inchamuy figurativo siq’iy hina.” Selected Messages, libro 2, 102.
NBC News qillqa: “Ukraniapa nazi sasachakuynin chiqaqmi kan, Putinpa ‘desnazificación’ nisqan mana chiqaq kaptinpas”
Rusia suyupi umalliqnin Vladimir Putinpa, Ucraniaman Rusiaq maqanakuyta chaninchaypaq achka q’iwikuykunata ruwasqanmantam, ichaqa llapanmanta aswan musphaypaq karqanman kay nisqan: chay ruwasqa kasqanm “nazismo-manta pichanaypaq” suyuta hinallataq chaypa pusariqninkunatapas. Vecinopa allpaman q’aspisqa tanquekunawan, maqanakuy avionkunawan yaykunanta chaninchaypaq rimarispa, Putinqa nirqanmi kay kuyuyqa ruwasqa kasqanta “runakunata waqaychananpaq”, paykunaqa “manchachisqa hinaspa genocidio-man churapusqa” kasqankurayku; hinallataq Rusiaqa “Ucraniapa desmilitarizacionninta hinaspa desnazificacionninta mask’anqa” nispa.
Putinpa waqlliq rurayninkuna — chaykunamanta judío llaqtakunapa thuñichisqankupas — sut’ita qhawachin llullakusqanta, mayqen runapa allin kawsaynintapas waqaychananpaq kasqanta nisqanpi.
Sichusqanmanqa, Putinqa q’illqachkan chay q’illqayninqa mana yuyayman chayanachu, aswanpas imaraykuchus Ukrainapa umalliqnin Volodymyr Zelenskyy judiom kashan, hinaspa nisqanman hina ayllunkunamanta wakin runakuna Iskay Kutin Pacha Ch’iqninakuy p’unchawkunapi wañuchisqa karqanku. Chaymantaq, Ukrainapi kunan p’unchawkunapi achka runakunata wañuchiypas nitaq ayllu-masikunata qichuspa pichaypas kasqanmantaqa mana mayqin willakuychu kan. Astawampis, awqakunata “Nazi” nispa sutichayqa Rusiapi huk sapa kutin políticapi llullachiy llamk’aymi, aswanpas huk kamachiqmanta, payqa llulla willakuy kampañakunata munan, hinaspa suyunchikpaq kutichiy munay sonqokunata rikch’arichiyta munan Iskay Kutin Pacha Ch’iqninakuypi huk awqapa contranpi, atipayta chiqanchanampaq.
Ichaqa Putin propaganda ruwasqanqa, chaywanpas cheqaqmi Ucraniapi nazi hina sasachakuy kan, ñawpaqpas kunanpas. Putinpa waqllichiy rurayninkuna — chaykunamanta huknin judío ayllukunapa thuñichisqa kaynin — sut’inchanku llullakusqanta mayqin runapa allin kawsaynintapas waqaychananpaq kasqanta nisqanpi. Ichaqa, imaynachus anqas-q’illu unanchata defiendesqa kanan ancha importante Kremlinpa sinchi wañuchiq maqanakuyin contra, chay hinallataq ancha manchaypuni pantasqa kanman Ucraniapa antisemitismo historianta hinallataq Hitlermanta nazikunawan yanapakuyninta ñiqiy, chaymanta qhipa p’unchawkunaq neo-nazi faccionkunata wak chiqankunapi jap’iq kaytapas.
¿Imaraykutaj ayqekunamanta lloqsispa ayqeq Ukrainamanta runakunamanta chayhina llakiywan rimaykunku? Paykuna yuraqmi kanku.
Iskay kaq pacha Awqanakuna Hatun Tinkuy II qallariyninpaq, Ukraina suyupi tiyakurqan Europapi huknin aswan hatun judío ayllukunamanta, yupaychaykunataq 2.7 millónman hina chayarqan, chayqa ancha musphay yupaymi karqan chay hallp’a unay watakunamanta antisemitismo nisqawan pogrom nisqakunawan junt’asqa kasqanrayku. Tukukuyninpiqa, kuskanmanta aswan achka wañurqanku. 1941 watapi aleman soldadokuna Kyiv llaqtata kamachiyta hap’iqtinku, “Heil Hitler” nisqa wiphalakunawan allin hamuyta qhawachirqanku. Manaraq unayllataq, casi 34,000 judíokunata — Roma runakunawan huk “mana munasqa” nisqa runakunawan kuska — huñurqanku hinaspa llaqtamanta hawa chakrakunaman purichirqanku maymanta huk lawman tiyachisqa kanankupaq nispa llullachispa; ichaqa chaypi wañuchisqa karqanku, imaynan “balawan Holocausto” sutiyuqman tukusqapi.
Babyn Yar sut’u iskay wata masiñaqa hunt’asqalla karqan achka runakunapa pampasqa t’uqu hina. Chaypi 100,000 runakuna wañuchisqa kaptinqa, Auschwitz hinaspa wakin wañuy kampokunamanta hawa, Holocausto nisqapi huklla hatun wañuchiy chiqankunamanta hukninman tukurqan. Yachaqkuna qhawarisqankuman hina, chay chiqampi nazi-kunapa wañuchiy kamachisqankuta hunt’achiypi llaqta runakunam hatun ruwanakuyta kasqanku.
Kunan p’unchaykunapi, Ucrania suyupi 56,000manta 140,000kama judíokuna kawsanku, paykunataq libertades nisqakunatawan amparaykunatawan kusikunku, imaynamanta abuelonkuna mana hayk’aqpas yuyayman churasqankumanta aswan mana musphaypaq. Chayqa yaykun huk musuqchasqa kamachiyta, qhipa killa pasanpi qelqasqata, antisemitismo nisqaman hina ruwaykunata huchachaqta. Llakiywanmi, chay kamachiyqa rurasqa karqa sut’i wiñariyta atinapaq público cheqepi hatun ch’iqnikuy rikuchikuykunata hark’anapaq, chaykunamanta kashan sinagogakunapaq judío yuyarinakunapaqpas swastikawan qelqasqa waqllichaykuna, hinallataq Kyiv llaqtapi huk llaqtakunapipas mancharikuypaq puriykuna, Waffen SS-ta hatunchaspa raymikuchiq.
Huk mana mancharisqa, Ucraniaqa qhipa watakunapi achka estatwakunatan sayarichirqan, ucraniano nacionalistakunata yupaychaspa, paykunapa qhipaq kawsayninkuqa millaychasqa kachkan mana iskayrayay atisqa qillqasqa willakuyninkuwan, nazi-kunapa rantin yanapaqninkuña kasqankumanta. The Forward sutiyuq peryodicoqa wakinkunata yupaychayman churqan kay llakikuypaq runakunamanta, chaykunapi Stepan Bandera, Organización de Nacionalistas Ucranianos (OUN) umalliqnin, pichus qatiqninkunaqa SS hinallataq alemán ejercitopa local milicia nisqapi runakuna hina llamk’arqanku. “Ucraniaqa achka chunka monumentokunata hinallataq askha calle sutikunata kanchis, kay nazi yanapaqta hatunchaspa yupaychasqankuman; chaykama achka kasqanrayku iskay sapa Wikipedia p’anqakunata mañakun,” nispa The Forward qillqarqan.
Huk ñawpaqman yupaychasqa sutinmi Roman Shukhevych, ukrayina qispichiq maqanakuy runa hina ancha yupaychasqa, ichaqa Forward nisqan qillqapi sut’inchasqa hina, mancharisqa nazi yanapaq polisya huk t’aqa umalliqninmi karqa, chay t’aqaqa “waranqa waranqa judío runakunata ch’usaqta wañuchispa, hinallataq … polaco runakunatapas” ruwasqanmanta huchachasqa karqa. Hinallataq Yaroslav Stetsko-paqpas estatwakuna sayarichisqa kanku, payqa huk kuti OUN-pa umalliqnin karqa, paymi qillqarqa: “Ucraniapi judío runakunapa tukuchisqa kananpaqmi ancha mañakuni.”
Paqarinman chunka watakunapiqa anchata kallpachakusqakuqmi karqan allinpa pañaman k’uchu huñunakuykuna; chaykunamantaqa aswan mancharikuypaq karqan Svoboda (ñawpaq sutinmi karqan Partido Social Nacional de Ucrania). Chaypa umalliqninmi nirqan suyutaqa “mafia moscovita-judía” kamachisqanmanta, hinaspa yanapaqninqa huk simita, judíokunapaq chikniywan p’enqachaqta, apaykacharqan Ucraniapi paqarisqa actriz judía Mila Kunis nisqamanta rimananpaq. Svobodaqa achka kurkukunatan apachirqan Parlamento de Ucraniaman, chaykunamanta hukninmi Holocausto-ta “qanchisqa pacha” nispa suticharqan runa kaypa historiampi, Foreign Policy nisqanman hina.
Hinallatataq, neonazikunaqa Ukraniapa wiñaq voluntario batallonkunamanta wakinninmi kanku. Paykunaqa maqanakuykunapi sinchi yachachisqañam kashanku, 2014 watapi Putinpa Crimea suyuta haykuykusqan qhipaman, Ukraniapa inti lloq’e chimpapi Moscúpa yanapasqan separatistakunawan callekunapi ancha sasa maqanakuykunata ruraspa. Hukninmi Azov Batallón, sut’i yuraq kasta hatunchay yuyayniyoq runapa sayarisqan, paymi nirqan Ukraniapa nacional finalidadninqa judíokunata hinallataq wak inferior castakunatapas llaqtamanta qharquy kasqanta. 2018 watapi, Estados Unidospa Congreson kamachirqan Ukrainaman yanapayninqa mana atisqanta “Azov Batallónman armaskunata, yachachiyta utaq huk yanapaykunata qunaypaq.” Chaywanpas, Azovqa kunanqa Ukraniapa Guardia Nacionalpa oficial miembronñam.
Cheqaqmi, kay ch’iqiy, llakikuywan hunt’asqa contextoqa mana ima hinapas chiqanchanchu Ukrainapi runakunaman qhipa achka semanakunapi chayasqa ñak’ariyta — hinaspapas mana rikch’akunanchu Putinqa chaykunamanta mayqenninrayku kallparisqa kasqanta hayk’arqusqa atipayninta qallarispa. Chiqaqtapunin, Putinqa sababninmanta, Odesa, Kharkiv hinaspa wakin inti lloq’e llaqtakunapi tiyaq judíokunaqa ancha sinchi ñak’ariypi kashanku. Achkakunaqa llaqta sinagogakunapi hinaspa judío wasikunapi pakakuyta maskhaspa qispisqaña kashaptinku, wakinkunaqa huk law nacionkunaman ayqekusqanku, chaykunamanta Israelpas, mayqanmi llapa judíokunata Ukraine-manta lluqsiyta mañakushqa.
Ñuqaqa awichuykuna kikinmi lloqsiytaqa karqan qhapaq Ukraine qochapi kaq uraymanta qatiykunamanta qispikuypaq, chaymanta kay muyuyqa yapamanta hinalla purisqanta rikuyqa llakiymi. Suyu ch’aqwayman hinaspa hatarikuq awqanakuy-man urmaykuptinqa, judíokunaqa yapamanta wakin llaqtamasinkunamanta qhapaqman churasqa kaypi atiyta atinkuman. Kay manchayta mana reqsiyqa ninmi chaymanta hark’aypaq pisillam rurakusqan.
Ichaqaqpas wakin, suyu ukhupi wakin imaymana kaqkuna historiapa aswan millay kuyuykunamanta hukwan watukunakusqa kaptinku, kay dramapi Ukrainawan sayayqa mana iskayrayaypaqmi ancha allin chaskisqa kaynin. Kunan p’unchaykuna sapa p’unchay, Putinqa Ukraina llaqtapa runankunapa contranpi llipin allpata ruphayman tukuchiq sinchi munaywan maqanakuynta astawan yapachiptin, mana sasaqchu qhawariy mayqinmi cheqaqta N-suti nisqa simita chaskinanpaq hina kaq.
Allen Ripp, 5 p’unchaw, 2022 – Pukyu
Kay yachakuyta qatiqninchik huk hamuq qillqapi.
“Ñawpaq p’unchawkunata mana yuyarinakuy atiqkunaqa, huktawan chaykunata kutichinankupaq qispisqa kanku.” George Santayana.
“Tukuy ima Diosqa willakuy historiapi hunt’akunanpaq ñawpaqmanta sut’inchasqantaqa hunt’asqañam karqa, chaymanta manaraq hamuqkunaqa kikin ordenninpi hamunqaku. Daniel, Diospa profetan, cheqninpi sayan. Juanpas cheqninpi sayan. Revelación nisqapi Judá ayllumanta Leonqa willakuy yachaqkunaman Danielpa libronta kicharirqan, chayhinapin Danielqa cheqninpi sayashan. Payqa testimoniunta apamun, chaymi Señorqa payman rikch’ayninpi hatun, manchaychanapaq, llakikuywan hunt’a ruwanakunata rikuchirqan, chaykunataqa yachananchikmi tiyan, imaraykuchus hunt’akuyñinkupatam punku patapiña sayashanchik.”
“Historiapi hinallataq profecíapipas Diospa Siminqa sut’ita rikuchin cheqaq kaqwan pantasqa kaqwan unaymanta pacha mana tukuq ch’aqwayta. Chay ch’aqwayqa manaraqmi tukusqachu; kunankama rikhurishanraqmi. Imaynachus ñawpaqpi karqan, chaykunaqa yapamanta kutimunqaku. Ñawpa rimanakuykunaqa kawsarimusqankum, musuq yachachiykunataq sapa kuti paqarimunqaku. Ichaqa Diospa llaqtan, paykunaqa iñiyninkupi hinallataq profecíapa hunt’akuyninpi rurayniyuq kaspa ñawpaq, iskay kaq, kinsa kaq angelkunapa willakuyninkuta willarqanku, yachanku maypichus sayashanku chayta. Paykunaqa huk experienciayuqmi allin qori mantapas aswan chanin. Rumi hina sinch’ita sayanankum, qallariyninpi kaq atinikuyninkuta tukukuyninkama mana kuyukuqta hap’ispa.” Selected Messages, libro 2, 109.