Chusku chunka yupayniyuq qillqapa pakasqa willakuynin - qanchis chunka hukniyuq yupay

Uq “llave” ukaxa manqha p’iya jist’iriwa Nínive ch’axwäwi, ukaxa phuqhasi 627 marana, Muhammadax 632 maran jiwki ukat phisqa mara nayraqata. Phisqa mara qhiparu, 637 maranxa, musulmán ch’amani tamanakaxa Persia markan jilïr marka apnaqäwipa katuntapxäna, pä jach’a superpotencianakat maynïri, khitinakatejj Nínive ch’axwäwin mantapkäna ukanakaru. Aka luräwixa wali jach’añchatawa ch’am balansiru Inti Jalanta Uraqin mayjt’ayañataki. Nínive ch’axwäwixa 627 maranxa Persia Imperion ch’amapa aynacht’ayäna, tunka mara qhiparusti Persia Imperio tukusxäna.

Muhammadpa wañusqanmantapas 632 watapi pachak pichqa chunka watakuna qhipaman, 782 watapi Abbasiyakunapa Awqanakuy pi, Abbasiyakunapa ejerciton (nisqamanhina 95,000 qharikuna muyuriq) hatun yaykuyta qallarisqa Bizantinokunapa hallp’ankuman Asia Minorpi (kunan p’unchaw Turquía). Paykuna ñawpaqman rispanku Chrysopolis kama chayarqanku, Bosporus qochapa chimpanpi Constantinopla llaqtapa chiqan ñawpaqninpi—hinaptinpas ancha qayllaykamaraq Bizantinokunapa uma llaqtankuman. Bizantinokuna, Emperatriz Irene umalliqninwan, sinchi atipayta muchurqanku. Chayrayku, Bizantinokunaqa qhellikuywan hunt’asqa kimsa watayuq samay allinta firmayman ñit’isqa karqanku, sapa wata hatun tributo ta pagayta ari nispa (quri dinarpi 70,000–90,000 muyuriq), chaymanta seda p’achakunatawan rehénkunatawan qusqankutaq. Kay awqanakuyqa huknin karqa pusaj pachak watakunapi Abbasiyakunapa aswan hatun hinallataq aswan allin riqsisqa yaykuyninkunamanta Bizantinokunapa hallp’ankuman. Chayqa rikuchirqan Abbasiyakunapa Califatopas astawan kallpanchakusqanta, hinallataq Imperio Bizantinopas sapa kuti astawan urayman urmaykusqanta.

Apocalipsis qanchis pusaqniyuq t’aqapi pichqay kaq waqaychanapi iskay sapan profétic pacha kan, sapa hukninmi pachak pichqa chunka watayuq. Ñawpaqninqa Mohammedpa wañuyninmanta 632 watapi qallarin, chaymanta Inti lloq’e Romaq Emperatriz Irene pampachakusqa hina uraychasqa kasqanman 782 watapi chayan. Isqon kaq t’aqaqa Islam paqarisqanta ancha sut’i, ancha allinta reqsichin. 606 watapi ayllukunata huñusqamanta, 627 watapi Nínive maqanakuykama, 632 watapi Mohammedpa wañuyninkama, hinaspa 637 watapi Persia atipaykusqankama, Islampa hatariyninpas urmayninpas Diospa profétic Simpinpi ancha allinta qatiykachasqa kachkan. Arabia llaqtapi Islamqa ñawpaq pachak pichqa chunka watayuq ñak’arichiy profecíapi atiyniyuq kallpa kachkan. Mohammedpa 606 watapi ayllukunata hukllachasqan; chaymantataq 627 watapi Nínive “llave” nisqa maqanakuy; chay qhepantataq 628 watapa muyuriyninpi Persiawan Romawan tukukuyninkuta Mohammedpa willakusqan; hinaspataq 632 watapi wañuyninman chayasqan. Kay p’unchaykunaqa Islampa siq’inpi huk sut’i sucesión de acontecimientos nisqata rikuchin.

Mohammad wañusqanmantapas 632 watapi pachak pichqa chunka watakuna qhipaman, Islampa atiyninpa tiyanan Arabia llaqtamanta Turquía llaqtaman tikrarqan, hinaspan Inti lloq’e Roma suyuta kutichirqan Constantinopla llaqtakama. Ñawpaq nak’ariyqa Arabia llaqtapi Islamta rikuchirqan, iskayñiqin nak’ariytaq Turquía llaqtapi Islamta rikuchirqan. Ñawpaq nak’ariy ukhupin, iskaynin pachak pichqa chunka watayuq pacha willakuykuna Arabia llaqtapi Islamwan Turquía llaqtapi Islampa t’aqayninta reqsichinku, imaynan chay kikin cheqaq kayqa ñawpaq kaqwan iskayñiqin nak’ariypa t’aqayninpi rikuchisqa kashan chayhinata.

Puntaq pachak pichqa chunka watakunaqa Persia suyup chinkasqanwan qallarikurqan, hinaspan tukurqan Roma llaqta Constantinopla perqankuna ukhupi hark’asqa kachkasqanwan. Iskay ñiqin pachak pichqa chunka watakunaqa qallarikurqan Osmanpa (Ottman nisqapas) Nicomediapi atipayninwan. Nicomediapi Otomano atipayqa Nicomedia muyuychakuyta rikuchin (kunan p’unchaw İzmit, Turquía), mayqanpas karqan 1333manta 1337kama, chaypi Sultan Orhan Gazi (Osman Ipa churin, Otomano Beylikpa sayarichiqnin) ancha importante ciudad bizantina Nicomediata muyuycharqan. Llaqtaga achka watakuna hark’akurqan, ichaqa qhipaman 1337 watapi yarqayrayku, mikhuyninkupas waqlliyrayku, qukichisqa karqan. Guarnición bizantinota saqeyta saqirqanku Constantinoplaman ripunanpaq. Nicomediaqa Asia Menorpi (Anatolia) qhipa hatun kallpayoq bizantino wasikunayuq llaqtakunamanta huknin karqan. Urmayninqa chiqapta tukuchirqan Bizantinokunapa kamachikuyninta Anatolia inti yaykuna chimpapi aswan hatun patapi. Kay atipaymi atirqan Otomanokunata Bithyniapi kamachikuyninkuta sinch’iykachiyta, hinaspa astawan mast’arikuyta Bosporo qochapa kunkankama. Kayqa huk hatun sach’a chakata hina karqan Constantinoplapa qhipa Otomano atipayninman chayananpaq (mayqanpas huk pachak watamanta aswan qhipata 1453 watapi ruwarqan). Chay muyuychakuyqa sapa kutin qhawasqa kachkan ñawpaqmanta huk hatun atipaykuna hina, mayqanpas uchuy Otomano beylikta tikrarqan wiñaq suyu kallpaman.

Ñawpaq puriqkuna allinta entienderqanku hinallataq yachachirqanku, Daniel pusaq ñiqinpi chunka hukniyuq versículopi “paypa santuarionpa kashanan urmachisqa karqa” nisqa rimayqa Constantinoqwan hunt’asqa kasqanta.

Kaypi “santuario” nisqaqa Roma llaqtapi kaq Panteón templom karqan, chay templopa “maypin kasqanpas” Roma llaqtan karqan. Romaqa Constantino rayku “urayman wikch’usqa” karqan, paymi akllarqan imperionpa umalliq llaqtanta Constantinoplaman astayta wata 330 pi. Chunka hukniyuq versículoqa Tawa chunka kinsayuq Revelaciónpa iskay versículonwan t’inkisqa kachkan, hinallataq chayllataq ruwayta reqsichispa.

Dragónqa karqa paganu Roma, hinaspa paganu Romaqa autoridadninpa “tiyananta” 330 watapi Romapa iglesianman qusqan, umalliq llaqtata inti lloqsimuq chimpaman apasqanrayku; chay hinaqa huk usaq atiy puchukunata saqirqan, chaytan papal iglesia kusisqa sonqowan allinta aprovechakurqan. Inti lloqsimuq Romapa siqinta 330 watamanta 1453 watakama qallarispa qhawarisun chayqa, tariyku chaymanta inti lloqsimuq Romapa profecíanta qallariyninpi Roma llaqtaqa Constantinoq Romata mana chaskisqanwan p’enqachisqa kasqanta. Chay p’enqayqa yapamanta rikurirqan Emperatriz Irene-wan 782 watapi, ñak’ariypa ñawpaq pachak pichqa chunka watakunapa tukukuyninpi. Iskaynin chay p’enqaykunataqa Constantino qhipa kaqpas yapamanta rikuchirqan.

Apocalipsis isqon pusaq ñiqin t’aqapi pichqa kaq, suqta kaq trompetakuna inti lloqsimu Romanpa urmayninmanta aswan sut’inchaykunata qunku, hinallataq Islampa hatariyninta, urmaynintapas qillqarinku. Diosmanta hamuq yachachiy willawanchis Danielpa, Apocalipsispa librokunapi qhapaq suyukunapa “hatariyninta urmaynintawan” yachayta. Chay suyukuna sapankama kikinkupa sut’i, sapanchasqa kasqankunata charinku, paykunaq “hatariyninwan urmayninwan” tupaqchasqa. Judápa urmayninqa Jerusalén llaqtaman kimsa kutikama maqanakuykunawanmi apamusqa karqa. Hebreokunata Babiloniaman apasqaku, hinaspataq kutimunqaku kimsa kamachikuykunapa ukhunta, chaykunam qallarinman karqa iskay waranqa kimsa pachak watakunata, mayqinkunam kimsa angelkuna historiaman chayamunankupaq pusqun pachak qanchis chunka pusaqniyuqmanta waranqa pusqun pachak tawa chunka tawayuqkama. Babiloniaqa huk tuta ukhullapi urmarqa. Romaqa t’aqakuywan chinkarqa, chay t’aqakuy ukhupitaq Romapa iskay rikch’ayninkuna rikuchikurqa, inti hayk’una Roman hinaspa inti lloqsimu Roman sutichasqa. Daniel chunka hukniyuqpa ñawpaq kimsa rak’inpi Ptolomeokunapa qhapaq suyunpa, Seleucokunapa qhapaq suyunpa hatariynin urmayninwanmi papal Romanpa hatariynin urmayninwan rikch’achisqa. Chay testimoniuqa Alejandroq willakuyninpa, Grecia suyu t’aqakuy tukukuyninpa sapaq tukupuyninllam. Romaq mana hina, Greciaqa tawa rak’ikam t’aqasqa karqa, qhipamanta iskayman tukusqa. Romaqa inti lloqsimu, inti hayk’una nisqaman t’aqasqa karqa, hinaspataq inti hayk’una Romaqa profecíapi kimsa rak’iman t’aqasqa karqa, Romaq kimsa kuti kamachikuyninta rikuchispa. Inti lloqsimu Romanpaqri, Constantinoqa qhapaq suyuyninta kimsa churinkunaman t’aqarqa. Sut’itaqmi inti hayk’una Roman, inti lloqsimu Romanwan kuska puriq churikuna kasqankuta, Roman iglesiata, Roman estadotapas rikuchisqankuta. Chay iskaychasqa t’aqaywan kuskataq huk aswan kimsachasqa t’aqaypas kan. Greciaqa tawamanta iskayman karqa, Babiloniaqa huk tuta, Judáqa kimsa maqanakuykuna. Islamwanqa paykunaq “hatariyninqa” huk “kachariy” hinam rikuchisqa, “urmayninqa” huk “hark’ay” hinataqmi.

Roma occidental nisqapa wiñaymanta urmayninmi 330 watamanta 476 watakama rikuchin Estados Unidos nisqapa wiñaymanta urmayninta 1798 watamanta domingo ley kama. “330” wata hinallataq “1798” watapas iskayninku proféticota señalakuna kanku, Daniel qillqapi “chasqa pacha” utaq “tukukuy pacha” sutichasqa. 330 wata señalan Roma occidentalwan Roma orientalwan qallariyninkuta. Iskayninpa tukukuyninqa romano pushaqpa p’enqachiyninmi, imaynan Constantino qallariypi Roma llaqtata p’enqachirqan hina. 476 wataqa huk profético pacha tukukuynin karqan, chaymi señalan imaynatas Romaq hatun yupaychasqa política nisqan kimsa patapi thunitakuspa chinkarqan. Huk pacha, 330 watapi llaqta qhespichisqa hina qallarispan, qatiqninpi llapan política nisqankuta p’enqachisqa—paykunaq hatun republicankuta, ñawpaq Romaq aswan hatun alabanankuta, t’aqanakuspa urmachisqa karqan—hinamanta qhepanpi 476 wataman chayarqan, maypipas manaña kanmanchu Roma patapi kamachiq, cheqaq romano yawarmanta kaq. Iskay Romaq siq’ikuna 330 watapi qallarisqankuta, chay iskay siq’ikuna nisqankuta rikuchiq pasajepas, iskay profético pichqa killa siq’ikuna yuparin. Roma occidental nisqapa siq’inqa wiñaymanta p’enqachiwan qallarin, wiñaymanta p’enqachiwanpas tukukun. Roma oriental nisqapa siq’inqa wiñaymanta p’enqachiwan qallarin, wiñaymanta p’enqachiwanpas 1449 watapi tukukun, chaypim qhipa Constantino kamachinampaq saqesqa permiso mañakurqan.

Paykunapaq reyninqa Mohammed karqan, payqa huk ñiqi versículopi reqsichisqa kasqanrayku, chaymi mana huk islam nisqapi runachu; payqa Mohammed reymin, huk reyqa huk reino kasqanrayku, Islamtaq Mohammedpa reinonmi.

Islamqaqaqa llaveqa karqan 9/11 p’unchawpi mana tukukuq t’oqota kicharinanpaq, chaymanta domingo kamachikuy tiempopipas mana tukukuq t’oqota kicharinanpaq. Señalakuy tiempo chawpipin, mundialismoq dragón-bestiapas mana tukukuq t’oqomanta lluqsimurqa.

Qatiq qillqaypi astawan ñawpaqman risunchik.