Ezequielqa rikch’achin chaykunatan riman, paykunapaqmi Judá ayllumanta León nisqaqqa yachachiy llamk’ayta hunt’achirqan; paypa aswan ñawpaq yachachisqanqa “siki siki patapi” nisqami.
Paymanmi nirqan: Kaymi samay, chaywanmi sayk’usqakunata samachinkichik; kaymi k’anchariy, musuqchariypas. Ichaqa mana uyariyta munarqankuchu. Chayraykun Señorpa simin paykunaman karqa kamachiy hawan kamachiy, kamachiy hawan kamachiy; siq’i hawan siq’i, siq’i hawan siq’i; kaypi aslla, chaypipas aslla; rispa qhipaman urmanankupaq, pakisqa kanan kupaq, toqllapi urmanankupaq, hinaspa hap’isqa kanan kupaq. Isaías 28:12, 13.
Kunanqa Judá ayllumanta Leónqa Ezequielpa qillqasqanta kicharisqa. Willakuykuqa Ezequielqa kimsa chunka watayuq saserdote kasqanta, “kimsa chunka” nisqaqa saserdote hina unanchaq watanta churanchu, icha Josíaspa Hatun Pascuamanta qallarisqa profetakunapa siq’impi kimsa chunka watatachu rikuchin, chayta. Qhepa p’unchaykunapa tukuynin saserdotekunaqa pachak tawa chunka tawa waranqa runakuna kanku, ñawpa literal historiakunaqaqa qhepa p’unchaykunapi unanchaq historia nisqapa rikch’ayninta tipifican.
Qankunamqa sut’inchasqa kankichik Señormanpaq Sacerdotekuna nisqa; runakunaqa sut’inchasunkichik Diosninchikpa Ministronkuna nispa. Qankunam mikhunkichik mana israel runakunapa qhapaq kayninkuta, paykunapa hatun kayninpitaq kusikunkichik. Isaías 61:6.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Juch’uy Libro
Ezequielqa huch’uy qillqata hap’in, hinallataq Juanpas Apocalipsis chunka kaqpi ruran.
Ichaqa runa, uyariy imatachus qamman rimusqayta; ama kaychu chay hatun wasi hina hatariq: kichariy simiykita, mikhuytaq qamman qusqayta. Ñoqaqa qhawarirqani, hinaspa qhawariy, huk maki kachamusqa karqan ñoqaman; chaypitaq huk qillqasqa rullu karqan. Paymi ñawpaqniyman mast’arirqan; ukhuntinpi, hawantinpipas qillqasqa karqan; chaypipitaq qillqasqa karqan waqay, llakiy, manchachiypas. Hinaspa nirqan ñoqaman: Ichaqa runa, mikhuy imatachus tarinki; kay rulluta mikhuy, hinaspa rispa rimay Israelpa wasinman. Chaymi simiyta kicharirqani, paytaq kay rulluta mikhuchirqan. Hinaspa nirqan ñoqaman: Ichaqa runa, wiksa ykita mikhuchiy, sonqoykita hunt’achiy kay rulluwan, qamman qusqaywan. Chaymi mikhurqani; simiypitaq misk’i hina sumaq karqan. Ezequiel 2:8–10, 3:1–3.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
“Kimsa kaq angelpa willakuyninta willaypi huñunakusqa angelqa, tukuy kay pachata kikinpa qhapaq kayninwan k’anchayta atin. Kaypiqa willakusqa kachkan huk llapa pachapi mast’arikusqa, mana sapa kuti rikusqa atiyniyuq llamk’aymanta. 1840–44 watakunapi hamuq kuyuyqa Diospa atiyninpa sumaq rikuchikuynin karqan; ñawpaq kaq angelpa willakuyninqa kay pachapi tukuy misionero estasionkunaman apasqa karqan, wakin llaqtakunapitaq soqsi chunka suqta watayuq Reforma pacha qhipamanqa ima suyupipas mana hayk’aq rikusqa hatun religioso munaychakuy karqan; ichaqa kaykunataqa aswan atipanakunqa kimsa kaq angelpa qhipa waqyaynin uraypi hatun kallpayuq kuyuy.” The Great Controversy, 611.
Ezequielqa Juanwan tinkuchisqa kachkan Apocalipsispa chunka kaq capitulonpi; chayrayku Pedro, Juanwan Ezequielwan kuska sayanku paykunaman rakisqa maypipas pachak tawa chunka tawa waranqa runakunata sellasqan pacha ukhupi.
1840 watamanta 1844 watakama rikch’achin tawa chusku watakunapa pacha karqan, qallarikusqanmi julio 27 p’unchaypi, 1299 watapi, pachak pichqa chunka watayuq pacha profecía qallarisqanmantapacha. Chay “pichqa killakuna” tukukuspa huñunakurka kimsa pachak isqun chunka hukniyuq watakunawan, chunka pichqa p’unchayniyuq pacha profecíawan, chayqa agosto 11 p’unchaypi, 1840 watapi tukukurka, Diospa atiyninpa hatun lliphipiy rikuchikuynin rikuchikusqanmantaraq octubre 22 p’unchaykama, 1844 watapi. Chaymantaqa profético pacha nisqapa aplicasqanmanta sayarikurqa.
Hinaptin paymi wiñaypaq wiñaykama kawsajpa sutinpi jurarqan, paymi hanaq pacha-ruraj, chaypi kaqkunatapas; kay pacha-ruraj, chaypi kaqkunatapas; lamar qocha-ruraj, chaypi kaqkunatapas; nispa: manañam pacha kanqachu. Apocalipsis 10:6.
Profecíaq pacha hina apaykuyqa 1844 watapi, octubre killapa 22 punchawninpi tukuqmi karqa, profecíata allinmanta churaypaq. Ezequiel, Pedro, Juanwan sapaqninmi Diospa yuyaysapa vírgenesninkunata rikuchinku, ñawpaq kaq huk ñiqin angelpa, iskay ñiqin angelpa kuyuriyninpi, chaymanta kimsa ñiqin angelpa kuyuriyninpipas.
Rikch’akuykuna
Ezequiel qhelqa ñawpaq chunka hukniyuq capítulonkunaqa rikuchin huk qatiq “rikuykunata”, imaynachus capítulu hukpa huk versículonpi nisqa kashan hina.
Kunanqa kinsa chunka watapi, tawa killapi, killa pichqay p’unchayninpi, noqaqa Chebar mayu patapi apasqa prisionerokunawan kuska kashaspay, hanaq pachaq punkunkuna kicharikurqan, hinaspan Diospa rikch’ayninkunata rikarirqani. Ezequiel 1:1.
Ñawpaq chunka hukniyuq capitulokunapa “rikuykunaqa” ñawpaqta qusqakúrqan capítulo hukpi Chebar mayu patapi; chaymanta capítulo kimsapi “pampa”pi rikuywan astawan mast’arirqan; hinaspataq yapamanta capítulo pusaqpi Jerusalén llaqtapi rikuywan. Chebar mayupa, pampapa, Jerusalén llaqtapa kinsa mayninkunaqa kinsa rikuykunata riksichinku, chaykuna kuskata huk rikuyta ruwanku; chaymi versículo hukpi nisqa “rikuykuna” hinaspa ñawpaq ‘chunka hukniyuq’ capitulokunapaqpas.
Jubileo
passage unavailable
This passage is not yet available in .
passage unavailable
This passage is not yet available in .
“Sapa p’anqapi, historia kaqtinpas, yachachiy kamachikuy kaqtinpas, utaq willakuykuna ñawpaq rimay kaqtinpas, Ñawpaq Testamentoq Qelqankunaqa Diospa Churinpa k’anchayninwanmi lliphipin. Hayk’akama chayqa Diosmanta churakusqa karqa chaykama, tukuy judiokuna yupaychay sistemaqa huk huñusqa willakuy karqa evangelio-manta. Cristomantam “llapa profetakuna testimonio qonku.” Hechos 10:43. Adanman qosqa prometesqamanta qallarispa, patriarkakunapa mirayninpi pasaspa, kamachiy economia nisqanta qatispa, hanaqpachapa hatun k’anchayninmi Qespichiqpa sarunanpaq rikhurichirqan. Qhawariqkunaqa Betlehemmanta Ch’askata qawarqanku, hamuq Shilohta ima, hamuq kaqkuna paykunapa ñawpaqenpi pakasqa siq’ipi puriqtin. Sapa sacrificiopim Cristopa wañuynin rikuchisqa karqa. Sapa q’apay qosñip pim asqha kawsaynin hanaqman wicharirqan. Sapa jubileo waqrapa waqyayninwantaq sutinmi uyarichisqa karqa. Santo santopa mancharikuypaq pakasqa misteriopinmi k’anchaynin tiyakurqa.” El Deseado de Todas las Gentes, 211.
Chunka qanchisniyuq
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Israelpa churinkunaqa achka p’unchawkunam kawsanqaku mana reyniyoq, mana umalliqniyoq, mana sacrificiowan, mana llaqtachasqa wakaychana unanchayoq, mana efodyoq, mana terafimniyoqpas. Qhipamanmi Israelpa churinkuna kutimunqaku, maskhanqakuñataqmi Señor Diosninkuta, David reyninkutapas; qhepa p’unchawkunapi Señor-ta, sumaq kaynintawan manchakuspa yupaychanqaku. Oseas 3:4, 5.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Kaykunachus kaytaqa manaraq uyariwankichikchu chayqa, huchaykichikrayku qanchis kuti mastaraqmi ñak'arichisqaykichik. Hinallataq atiyniykichikpa hatun tukukuyninta p'akisaq; hanaq pacha qankunapaqqa fierron hinataqmi risaq, allpaykichiktaq broncen hinataqmi. Levítico 26:18, 19.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Ñawpaq willakuyman hina, Judápa atiyninpa hatun tukukuyninqa p’akisqa karqan Manasés Babiloniaman prisionerota apasqa kaptin, chaymantapacha Judáqa huk llaqtakunapa munaynin urapi kawsarqan. Sedequíasmi rikuchin paykunapa atiyninpa hatun tukukuyninpa aswan-aswan p’akisqa kasqanpa qhipa tukukuyninta.
Hinaspanmi, Samuel machuña kaptin, churinkunata Israelpa juezninkuna kananpaq churaran. Ñawpaq wawampaq sutin karqan Joel; iskay kaqpa sutintaq Abías karqan: paykunaqa Beersebapi juezkuna karqanku. Ichaqa churinkunaqa manan paypa ñanninkunapichu purirqanku, aswanqa qollqellapa qhepanta qewakurqanku, sobornokunata chaskirqanku, hinaspan justicia-ta q'ewichirqanku. Chaymantan llapa Israelpa kurakkuna huñunakuspa hamurqanku Samuelman Ramaman, hinaspan nirqanku: Qhawariy, qanqa machuña kanki, churiykikunaqa manan qanpa ñanniykipichu purinku; kunanqa huk reyta churapuwayku, wakin nacionkunahinata, payqa noqaykuta juzgananpaq. Ichaqa Samuelman mana allinchu rikurqan chay nisqanku: Reyta quwayku noqaykuta juzgananpaq. Hinaspan Samuelqa Señorman mañakurqan. Señorñataq Samuelta nirqan: Runakunapa rimayninta uyariy llapa imachus qanta ninku chaypi; mana qantachu wikch'uykusunkiku, aswanqa noqatan wikch'uykuwanku, paykunapa reynin mana kanaypaq. Imaynan llapa rurayninkupi Egyptomanta orqomusqay p'unchawmanta kay p'unchawkama noqata saqespa huk dioskunata sirvisqanku, chayhinallatan qantapas rurashasunki. Kunanqa paykunapa rimayninta uyariy; ichaqa allinta yuyaychay paykunaman, hinaspa reypa imayna kayninta paykunapa hawanpi reynananta rikuchiy. 1 Samuel 8:1–9.
Kayta reparasqa kanan tiyan chay p’unchaypi Israelqa mana Diosllatachu rey-ninkuta hina qhesachirqan, aswanpas Profecíaq Espíritu-nintapas, Samuelpi rikuchisqa kashaqta; imaraykuchus nin: “paykunaqa saqerqawanku, huk dioskuna-taq sirvirqanku, chay hinallataq qampaqpas ruwashasunkiman.”
“Satanásqa… sapa kuti llullaqta chayachispa runakunata cheqaqmanta karunchanpaq. Satanaspa qhipa llullakuyninqa kanqa Diospa Espiritunpa testimoniunta mana imapaqña ruraspa. ‘Maypichus mana rikuy kanchu, chaypi runakuna chinkanku’ (Proverbios 29:18). Satanásqa ancha yachaysapa hinam llamk’anqa, imaymana ñankunapi hinaspa imaymana agentekunawan, Diospa puchuq ayllun runakunapa cheqaq testimoniopi atiniyninkuta kuyuchinapaq.”
“Qillqakunamanta contra testimoniokunapaq huk cheqninakuy hatarichisqa kanqa, chayqa satanásmanta kashan. Satanáspa rurayninkunaqa iglesiakunapa iñiyninta paykunapi kuyuchiyta munanqa, kayrayku: Satanásqa mana chayhina sut’i ñanta hap’inqachu llullakuyninkunata yaykuchinampaq hinaspa almanakuna pantasqanpi watanampaq, Sichus Diospa Espiritunpa willakuyninkuna, piñakuyninkuna, hinaspa yachachikuyninkuna kasukusqa kanku.” Selected Messages, book 1, 48.
Ñawpa Israelpa teokrasianninqa qhipa llullakuyninqa karqan mana Diosllatachu chaskiy, aswanpas Profecíapa Espírituntapas mana chaskiy. Chay mana chaskiy 1097 a. C. watapi rikuchin Laodicea nisqa Qanchis p’unchay Adventismopa qhipa llullakuyninta 1863 watapi. Levítico iskay chunka suqtapi “qanchis kuti” nisqaqa Diospa Siminmi, hinaspa Profecíapa Espíritun “qanchis kuti”manta nin: “mana hukman tikrasqa kananpaqmi.”
«Rikurqanmi 1843 watapi tablaqa Señorpa makinnen kamachisqa kasqanta, hinaspa mana tikrasqa kananpaq kasqanta; yupaykunapas Pay munasqan hina kasqankuta; makintapas hawaypi churarispa wakin yupaykunapi pantayta pakasqanta, chaymi mana pipas rikuyta atirqachu, makin qichusqa kama.» Early Writings, 74.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Sedequíasman Babiloniaman preso apasqa karqa 573 a. C. watapi Jubileo manaraq chayamushaqtin chunka tawa watakuna ñawpaqpi. Chunka qanchisniyuq Jubileo muyuyqa 622 a. C. watapi qallarikurqa, chaymanta kimsa chunka watapi Ezequielqa 592 a. C. watapi sacerdotepaq rikhurichisqa kashan; hinaspata phisqa wata qhipaman Jerusalén llaqtam thuñichisqa karqa 586 a. C. watapi. Chayqa thuñichisqa karqa watapi kaq chay kikin p’unchaypi, imaynachus iskay kutin thuñichisqa karqa 70 d. C. watapi Tituspa rurasqanwan. Ezequiel qillqap hun ñiqin versículonqa Jerusalén llaqtapa thuñisqa kayninmanta phisqa wata ñawpaqpi kashan, chaymanta tawa chunka ñiqin capítuloq templomanta rikuy ninamanta chunka isqun watakuna ñawpaqpi.
Ñuqayku prësu kaypi kasqaykumanta iskay chunka phisqa watapi, wata qallariypi, killapa chunka punchawninpi, llaqta maqasqa kasqanmantapacha chunka tawa watapi, chay kikin punchawpi Señorpa makin noqapi karqa, hinaspataq chayman pusawarqa. Ezequiel 40:1.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Babiloniapi prisionmanta kutichisqa qhepaman wakichisqa templopaq cimientonqa ñawpaq kaq kamachikuypa historiapi tukukusqa karqan, iskay kaq kamachikuy manaraq chayamuchkaptin. Templonqa tukuy hunt’asqa ruwasqa karqan iskay kaq kamachikuypa historiapin. Kimsa kaq kamachikuypin nacionpa kamachiy atiynin kutichisqa karqan cheqaq ñawpaq Israelman. William Millerqa chay ñawpaq angelta rikuchirqan, paymi 1798 watapi chayamusqa, hinaspan kallpachasqa karqan agosto 11, 1840 p’unchaypi. Iskay kaq angelqa chayamurqan cimientokuna churakusqankumanta qhepata, 1843 watapa tablanwan rikuchisqa hina, mayu killapi 1842 watapi lluqsichisqa kasqanrayku. 1844 watapa ñawpaq llakikuypi, 1844 watapa alfa llakikuypi, iskay kaq angelqa chayamurqan, chaynallataq sipaskunapa uyarisqa willakuyninpi suyay unay tiempopas; hinaspan Exeter camp meeting nisqapi iskay kaq angelpa mensajen kallpachakusqanpacha, templonqa tukukuqta ruwasqa karqan. Chaymantaqa 1844 watapa hatun, icha omega llakikuypi, Pacto nisqapa Kachaqninqa usqhayllamanta Templonman hamurqan, iskay chunka kimsa pachak watakunapa hunt’akusqanpi, chaykunam kimsa kaq kamachikuymanta qallarispa kimsa kaq angelpa chayamusqanpi tukukurqan.
passage unavailable
This passage is not yet available in .
Ezequielqa huk willakuykunapi qelqasqanpi sut’inchaska profétic historia ukhupi huk símbolom. Ezequielqa chaypi kashan pusqaq t’aqa pichqa qharikuna intiyman qonqorikunku, pusaqniyoq capítuloq tukukuyninpi. Hinallataq qatiq capitulokunapipas chaypi karqa, maypichus “sellasqa kasqanmanta qhipaman wañuchiy hamun” Jerusalén pataman apamun, chay Jerusaléntaq Ellen White sut’inchan Qanchis Punchawniyoq Adventista Iglesiata hina. Ñawpaq chunka hukniyoq capitulokunapiqa Ezequielqa hanaq pacha santuario ukhuman pusasqa karqa kamachikuyninkunata chaskinanpaq, imaynan Milleritakuna waqyarisqa karqaku 1844 watapi chayta ruwanankupaq, hinallataq kay kuyuy kunan p’unchaypi waqyarisqa kashan chayta ruwanampaq.
Chaymi Ezequielqa qankunapaq huk señalmi kan: llapan ruwasqanman hina qankunapas ruwankichik; kay hamuptinqa yachankichikmi noqa Señor Dios kasqayta. Ezequiel 24:24.
Kay Hamuqtinmi##
Qhepa p’unchaykunapi chayasqanchik chay puntoman, Diospa llaqtanpi kutimuspantaq Ezequiel nisqan rikuchisqankuna, chayqa Ezequielpa señalta chayaspanchikmi. Sichus yachanki Ezequielqa pachak tawa chunka tawa waranqakunata rikuchisqanta, hinaspa chayta yachanki iñiypa hinaspa entiendenapa chay hina tukuy santa suyakuyniyuq nivelpi, Ezequielpa qillqasqankunapi llapa ima rikuchisqanpas qhepa p’unchaykunapi pachak tawa chunka tawa waranqakunawan tupaq sagradom kikinchasqa ruwaykunapa huk sagrado qatiqnin kasqanta unanchaspa—sichus chayta yachanki, chayqa “qamkuna yachankichik” “Señor”qa “Dios” kasqanta.
Kay yuyaykunata qatiqnin qillqapi hinaqa qatiqmasun.