Qayna qillqapi tukukúrqan kay párrafo nisqawan: “313 watapi kamachisqa rimaywan kasarakuyqa papa kamachiywan Estados Unidoswan qhipa, tukupay kasarakuyta rikuchin — Apocalipsis chunka qanchisniyuqpi chunka reykunamanta aswan ñawpaq rey; iskay waqrayuq atiyniyoqmi, Francia suyup iskay waqrayuq atiyniyoqwan rikuchisqa. Cloviswan 496 watapi qallarisqa historiataq, qhipaman Justinianopa kamachisqanman 533 watapi chayaspa, 538 watapi papakunapa tiyanankuta hatarichirqan, chayqa 1989 watamanta domingo kamachikuykama historiata rikuchin.”

Ronald Reaganqa rikchakusqa karqan Cloviswan 496 watapi, hinaspa Donald Trumpqa rikchakusqa Justinianowan 533 watapi. Justinianopa kamachikuyninqa phichqa wata ñawpaqman hamurqan, papadoqa 538 watapi tiyanaman wicharichkaptin, hinaspa Edicto de Milán nisqapas pusaq wata ñawpaqman hamurqan 321 watapi ñawpaq domingo kamachiymanta. Iskaynin, kamachikuypas edictopas, tinkunku chay waymark hina, domingo kamachiyta ñawpaqchaspa.

Reagan

1870 watapi, italianokuna soldadokuna Roma llaqtata hap’irqanku (20 setyembre 1870). Estado Pontificio nisqakunaqa tukurqanku, manaña suyu-estado hina kaqchu, chaymanta Papa Pío IX nisqataq “Vaticano ukupi prisionero” nisqa rikurirqan. Manaña ima papal hallp’a qhiparispa soberano estado hina riqsisqa kaptin, Estados Unidos (achka huk suyukunapas hina) manaña Papa wanqa pacha kamachiq hina formal diplomático relaciones nisqakunata waqaycharqanchu. 1951 watapi, octubre killapi, Presidente Harry S. Truman General Mark W. Clark nisqata suticharqan Estados Unidospa Embajadornin Vaticano-man kananpaq. Chay sutichasqapaqqa utqayllam sinchi sayakuy paqarirqan achka protestante iglesiakunamanta hinallataq organizacionkunamantapas; paykunaqa nirqanku chay churayqa iglesiatawan estadotawan t’aqanakuyta p’akichinmi. 1952 watapi, enero killapi, General Clarkqa sutinta qichurqan.

1984 watapi 10 enero killapi, Presidente Ronald Reaganwan Papa Juan Pablo IIwanmi hukllachasqa, Estados Unidoswan Sede Santa wan sut’i diplomático t’inkiykunata hunt’aspa sayachinankupaq. 1984 watapi 9 abril killapi, William A. Wilsonqa (ñawpaqmantaraqmi Reaganpa sapa representante kasqa) kamachikuy qillqankunata haywarirqan, hinaspataq Sede Santaman ñawpaq Estados Unidospa Embajadornin tukurqan.

1951 watamanta 1984 watakama kimsa chunka kimsa watakuna ukhupi, Protestantismopa Catolicismoman sayaq hark’akuynin chinkarqan. 496 watapi Cloviswan kuska papap suyunchasqanta sayachiq “makikuna” 1984 watapi Reaganman rikch’akuq hina kayninmanta 1989 watakama chayasqa. Clovisqa papa kutin atiyninman hatarimunanpaq hark’achkaq religionta (paganismota) qichusqanta sut’incharqan; chaymanta 1984 watakamaqa Protestantismopa papap hatariyninman sayaq hark’akuyninqa qichusqasñan karqan. “Sapa punchaw” nisqa (paganismo) qichusqasñan karqan, hinaspa Pabloqa paganismopa papaman sayaq hark’akuynin qichusqantaqa “urmakuq” nispa willakun.

Constantino Hatunwan sut’ichasqa compromiso nisqapi iglesiata, hinaspa 313manta 538kama historianta rikuchisqanqa huk pacha kasqa maypichus iglesia kikinwan compromisoman churakuspa urmaykarqa, sapanmanta karunchakuspa. “508” nisqawan sut’ichasqa religionmi, ñawpaqta papal atiypa yaykuyninkunata hark’achkarqa; chayqa Estados Unidospi protestantekunapa urmayta rikuchirqan. Reaganqa Clovispas sut’ichasqa karqa. 496 watapi Clovisqa papadoman “atiyninta” qorqan; chayhinataq “mana chuya huñunay” nisqata rikuchirqan, mayqanmi Reaganpa wata masinkunapi hunt’akusqa karqa. Clovispas “sapa p’unchay” nisqapa qichusqa kayninta 508 watapi rikuchirqan. 508qa 1984 watata rikuchirqan.

“Kay huch’uychay, paganismowan cristianismowan chawpipi rimanakuq, profecíapi willasqa ‘huch’ayoq runa’ nisqapa wiñariyninman apamurqa, payqa Diospa contranpi sayarispa pay kikinmi Diosmanta aswan hanaqman hatarichikun. Chay hatun llulla religionpa sistemaqa Satanaspa atiyninpa sumaq rurasqanmi—paypa kallpachasqanpa huk monumentonmi, tiyana pataman tiyaykuyta munaspa hallp’ata paypa munayninman hina kamachinampaq.” The Great Controversy, 50.

Reaganqa sut’in reqsisqa ri Unión Soviética nisqata “imperio del mal” nispan 1983 watapi huk rimayninpi, hinaspataq mana Diosta iñiq comunismota ancha hatun allin kawsaypaq, sonqopaq ima peligrotan qhawarirqan. Paywan Juan Pablo IIqa soviet comunismopa contranpi sinchi sapa runa hina, hinallataq política nisqapi hukllachasqa yanapakuyniyuq karqanku. Iskaynin qarikunaqa chay maqanakuyta allin mana allinmanta, hinaspataq providencia nisqapa kayninmantaq qhawarirqanku; Reaganqa pakallapi “Plan Divino” nisqamantan rimarqan, chaywan comunismota urmachinapaq. Reaganqa Fátima aparicionkunamanta interesniyuq karqan (“Rusiaqa pantasqankunata mast’arinqa” nisqa willakuymanta), hinaspataq iskaynin pusariqkunaqa rimanakurqanku hukllachasqa yuyayninkumanta: Diosmi kawsayninkuta waqaycharqan (iskayninkuqapas 1981 watapi wañuchiy munasqa maqanakuykunamanta qispirqanku) huk propósitoyuq kasqanrayku, comunismota atipanawan tinkisqa.

Disípulos de Cristo

Reaganqa wiñachisqa karqan Disciples of Christ denominaciónpi, paykunapa qallariq tayta-kurakankuna cheqanta yachachirqanku catolicismopa papaqa anticristo kasqanta. Alexander Campbell, Disciples of Christ iglesiapa ñawpaq p’unchawkunaq aswan reqsisqa umalliqnin, kutin-kutinmi papado-ta anticristo nispa sut’icharqan. Rimanakusqankunapi, qillqasqankunapipas, payqa sut’incharqan Daniel 7 nisqapi uchuy waqra, Apocalipsis 13 nisqapi bestia, hinaspa 2 Tesalonicenses 2 nisqapi huchayoq runa, llapankupas Roma llaqtapa papakunaman rikuchisqanta. Kay sut’inchakuykunataqa llaqta ñawpaqpi rimanakusqankunapim llamk’achirqan (1837 watapi Obispo Católico John B. Purcellwan rimanakusqankunapipas). Barton W. Stoneqa Papaq gobiernoninta cheqaq anticristo, hinaspa “huchayoq runa” nispa rimarqan. Walter Scottpas (kay kuyuyuq ñawpaq evangelista huknin) qillqarqan huchayoq runaqa, Roma llaqtapa Papa, cristianokunaq iglesiapi hatarinqa hinaspa Diosmanta aswan hanaqman churakuspa hatunchakunanpaq.

Reaganpa maman Nelleqa, Disciples of Christ denominacionpi ancha yupaychasqa miembro karqan, hinaspataq payqa Reaganpa warma kasqan p’unchaykunapi aswan hatun religiónmanta influyoq karqan. Reaganqa 11 watayoq kashaspa Illinois llaqtapi Dixonpi kaq Disciples of Christ iglesiapi bautizasqa karqan, hinaspataq wayna kasqan p’unchaykunapi chaypi allinta llamk’arqan (domingo yachachinawasita yachachisqantaq). Payqa Eureka College nisqaman risqa, chayqa Disciples of Christwan huñusqa karqan.

“Ñiqinchik simipa yuyayninpi pantasqaman tukukuqkuna, anticristo nisqapa ima ninanta mana rikukuqkunaqa, cheqaqtapuni anticristopa ladonman churakunku. Kunanqa manan pachas kanchu kay pachawan chhapuykukuspa kawsananchikpaq.” Kress Collection, 105.

Reaganqa Cloviswan rikch’achisqa karqan, chaymanta Constantino Hatunpa allinchasqa tinkunakusqanpas. Reaganqa hinallataq 1989 watapi tukuy p’unchaykunapa qallariyninmanta qhipa pusaq presidentekunamanta ñawpaq kaqmi karqan. Chay qhipa pusaq presidentekunamanta ñawpaq kaq hinaqa Donald Trumpman rikch’achin, paymi, Reagan hina, ancha pantasqa kashan papakunapa cheqaq munayninkunamanta, hinallataq pichus papakuna kasqanmanta.

¿Pueden dos caminar juntos, si no están de acuerdo? Amós 3:3.

Daniel qillqap chunka hukniyuq kaq capitulopi soqtakaq, tukukuyniyuq tratadomanta kasarakuyqa riqsichisqa kawsaypi pasakun, chayqa qallarin tukukuy pacha chayamunan tiempopi 1989 watapi, hinaspataq tukukun Donald Trumppa kawsayninpi.

“Kunankuna Estados Unidos nacionpi kunan purishan kuyuykunapi, iglesiapa institucionninkuna chaymanta costumbrenkuna estadopa yanapayninta hap’inankupaq, protestantekuna papistakuna purisqan ñanninta qatishanku. Manan chayllachu, aswanpas punkuta kichashanku Papadoqa Protestant Amerika llaqtapi kutimunanpaq, Machu Pacha llaqtakunapi chinkachisqan hatun kamachikuyninta huktawan jap’inanpaq.” The Great Controversy, 573.

313 watapi rimanakuy tratadupas, Milan llaqtapi kamachikuq qillqapas, 533 watapi historiwanmi tupayan; chaymanta 533 watapi Justinianopa kamachisqanqa huk kutitaqmi rurasqa kanqa cristiano sutinpi puriq kamachiq apaykachasqan rayku, mayqanmanachus manaña entiendenñachu, papal atiyta huk cristiano institucion hina reqsichiyqa, allin simipi nispaqa, iskay yuyaykunata hukllapi churaymi; aswan mana allinpiqa, wañuchiq pantasqa yuyaymi.

Iglesiawan Estadunwan

457 ñawpaqmanta pacha, Artajerjespa kimsakaj kamachisqanmi kutichimorqa llaqtapa kamachikuyninta, iskayninpiwan, siyasik kamachikuy chaymanta diniyuq kamachikuywanpas.

Qan, Ezra, Diosniykipa yachaywan, chaytaq makiykipi kashanman hina, churay kamachiqkunatawan juezkunatawan, mayupaq chimpanpi kaq llapa runakunata juzganankupaq, Diosniykipa kamachikunanta reqsiqkunata llapanta; mana reqsiqkunataq yachachiychis. Pipas mana ruwanqachu Diosniykipa kamachikunanta, nitaq reypa kamachinta, paypa contranpi usqhayllam juicio hunt’achisqa kachun, wañuymanpas, utaq qarqusqaymanpas, utaq imankunapa qichusqa kaynimpas, utaq wichq’asqa kaynimpas. Ezra 7:25, 26.

Kimsa kaq kamachiyqa atiyta qorqan taripanakuyta hinallataq muchuchiyta ruwanapaq, Diospa kamachinkunapaqpas reypa kamachinkunapaqpas. Chay kamachiyqa qallariyninta señalakurqan iskay chunka kimsayoq pachak watayuq willakuypa, chaymi tukukurqan 1844 watapi octubre killapa iskay chunka iskayniyuq p’unchawninpi, Cristo usqhaylla Hanan Wasinman hamusqanpi. Hinallataq señalanmi qallariyninta iskay pachak phisqa chunka watayuq willakuypa, chaymi tukukurqan 207 a.C. watapi, Raphia maqanakuy 217 a.C. watapi kaqwan Panium maqanakuy 200 a.C. watapi kaqwan chawpipi historiapi. 457 a.C. watapi llaqtayuq kamachiytapas religionniyuq apaykachaytapas kutichisqa kasqan reqsichin iskay sapa alpha-ta, chaymi tarin iskay omega hunt’akuyninkunata. Iskay omega hunt’akuyninkunapas wisq’asqa punkuta rikuchin; hukninqa protestante waqrapaq, huknintaq republicano waqrapaq.

Ñawpaq willakuy iskay waranqa kimsa pachak watayuqmi Diospa kamachinkunata rikuchirqan, chaymanta iskay pachak pichqa chunka watayuq willakuyqa reypa kamachinkunatan rikuchirqan. Iskay willakuykunaqa Protestantismopa waqranta hinallataq Republicanismopa waqranta reqsichin, Apocalipsis chunka kimsayuq allpa uywapa hawanpi. Allpa uywapa Republican waqranqa Daniel chunka hukniyuqpa chunka hukniyuqmanta chunka suqtayuq kamachikuykunapa chawpinman churakun. Raphiawan Paniumwan chawpi chunka qanchisniyuq watakunaqa huk waqrawan tupan, iskaychasqa willakuy manta, kimsa kaq kamachikuypa, 457 BC watapi. Iskaychasqa willakuyqa reqsichin tukupaq pactopi runakunapa taripayninta, hinallataq chay llaqtapa taripaynintapas, maypichus chay pacto runakuna sap’ichakunku.

Hinaspan Abramta nirqan: Sumaqta yachay, mirayniykikunaqa mana paykunapaq kasqan hallp’api mitmakuna kanqaku, chaypi servinqaku; paykunaqa tawa pachak watakuna ñak’arichinqaku. Chay servichisqanku llaqtataqa noqam juzgasaq; chaymanta qhipataq hatun qhapaq kaywan lloqsimunqaku. Génesis 15:13, 14.

Ezequiel qillqapi, 1844 watapi octubre killapa 22 p’unchawninqa rikch’achisqa kashan 573 a.C. watapi octubre killapa 22 p’unchawwan. Huk p’unchawqa tapuy-uskhay taripaypa qallariyninta reqsichin, hukñataq Jubileo waqrapa waqyasqanta reqsichin taripay ruwaypa qallariyninpipas tukukuyninpipas. Iskaynin p’unchawkunaqa tupanku, iskaynintaq wisq’asqa punkuta reqsichinku. 1844 wataqa santo cheqpa punkun wisq’ayta rikuchin, Cristotaq Aswan Santo Cheqman yaykuspa. 573 a.C. wataqa runapa kamachiynin p’unchawkuna tukukuyninta reqsichin, maypichus huchapa rantisqa kamachisqan runakuna, qispichisqa kaspanku, kacharichisqa kanku librenta hap’inankupaq, musuq allpapi tiyayta tarinankupaq.

Kay watakunapi mana kay watakunapi qispichisqa kanmanchu chayqa, jubileo wata chayamuchkaptin lloqsinqa, paypas, wawankunapas paywan kuska. Israelpa churinkunaqa ñuqapaqmi kamachikuna kanku; paykunaqa ñuqapa kamachikuyniyuq runakunan kanku, Egipto hallp’umanta ñoqaqa orqomurqani chaykunata: Ñoqaqa Señor Diosniykichikmi kani. Levítico 25:54, 55.

Iskay 22 ñiqin octubre punchawkunam, iskayninpas, utqaylla hamuq domingo kamachikuypa wichq’asqa punkunta rikuchin. Adventismo-man qusqa probacionpa tiempunqa 1844 watapi qallarin, hinaspataq tukukun utqaylla hamuq domingo kamachikuypi; chay hinallataq, Estados Unidos-man qusqa probacionpa tiempunpas tukukun utqaylla hamuq domingo kamachikuypi. Iskay tukukuyninkunaqa 22 ñiqin octubrepa iskay testigonkunañam tupanku, 2,300 watakunamanta hinaspa ishkay pachak pichqa chunka watakunamantawan.

Iskay pachak pichqa chunka watakuna, Raphiawan Paniumwan chawpinpi historiapi tukukuq, iskay maqanakuykunapa pachasninta iskay simbólico yupayman rakiykuchkan, chay iskaynintaq huñusqa kashaspapas kikinkupa sapaq ninan niyuqta hap’inku. Raphiamanta chunka wata qhipaman, mayqin sut’inchakun lindero allpa nispa, hinaspa Paniummanta qanchis wata ñawpaqman, mayqinchus pampapi rurasqa maqanaku karqa hinaspa muyuykachasqa atacuwan tukuq. Chunka hinaspa qanchis, símbolo hina, askha testigokunapi dragónpa atiyninta reqsichinku. 207 a.C. nisqaqa Trump-ta churaykun, kay pachapa bestiapa símbolon, Daniel once chunka hukniyuqpa versículo chunka hukniyuqwan chunka pichqayuqpa chawpinpi, proféticamente waqaychaspa dragón hina rimarinanpaq, imayna chunka yupaywan qanchis yupaywan huñusqasqapi rikuchisqa hina.

Chunka qanchisniyuqpis simbólicom kachkan, hinaspataq Raphiamanta Paniumkama historiata mast’arichin, Paniummanta aswan chaymanta ñawpaqmanpas, hinaspataq Raphiamanta ñawpaqmanpas. Ptolemaeus IV Philopatorqa Egipto Ptolemaicoq reyhinam kamachirqan 221 a.C. watamanta 204 a.C. watakama, hinaspataq Antiochus Magnus-ta atirqan Raphiapi 217 a.C. watapi. Ptolemaeusqa Raphiamanta ñawpaqtaña qallarirqan reynin kananpaq, hinaspataq “qanchis chunka hukniyuq” watakunata kamachirqan. Chay chunka qanchisniyuq yupayqa huk histórico pacha-kamayta rikuchin, mayqinchus Raphiamanta ñawpaqta qallarinqa, hinaspataq Panium maqanakuyta, Sidón llaqtapa muyuykusqa hark’ayta pasaspa, runapa probaciónnin tukukuyninkama mast’arikun, chaytaq 330 watawan rikuchisqa kachkan. Iskay pachak pichqa chunka watayuq profecía, iglesia de Smyrnaq pacha-kamayninpaq, 64 watapi qallarirqan, hinaspataq Edicto de Milánwan, hinallataq 313 watapi kasarakuy tratadowan tukurqan.

Hatun Constantinoqa Pergamo iglesiapa historianta rikuchin, chay historiataq 313 watapi qallarin hinaspa 538 watapi tukukun. Iskay pachak pichqa chunka watayuq profecía 313 watapi tukusqanmanta qhipaman kaq ñawpaq “chunka qanchisniyuq” watakunaqa kimsa señalta apamun. 313 watapi Milán Edicto karqan, 321 watapi ñawpaq domingo kamachiy karqan, hinaspa imperiopa rakikuyñataq 330 watapi señalasqa kashan. 330qa qhipa domingo kamachiyta rikuchin, chaymi runakuna probationninkupa tukukuyninta señalaykun. Chayrayku, chunka qanchis yupayqa Raphia manaraq chayaptinmi qallarin, hinaspa Paniumwan Sidónwan soldadokunaq campañankumanta achka qhipataña tukukun. Daniel chunka hukniyuq qillqapi, versículo chunka suqtaqa Estados Unidos llaqtapi domingo kamachiyta rikuchin.

Esmirnaq qillqasim sut’i rikhurirqan Ezequielpa willakuyninpi sut’inchaypa sonqon kasqanta, chay muyuriypa señalta. Chay señasqa, Domingo ley manaraq hamuqta ñawpaqchaspa, Jerusalén llaqtapa chinkachisqa kayninmanta iskay rikuchiykunawan sut’inchasqa, muyuriymi; ichaqa Milanpa Edictonpas kashan, animalpa imagenninpa ruwasqa kaynin qallariyninta qallarinanrayku.

Asedio tiempopiqa huk tratadu-matrimonioq procesiónnin pasaránqa. Chayqa huk fractalmi kay matrimonioq procesiónmanta, chaymi Reaganwan qallarikurqan, Clovispa 496 watapi rikuchisqan hina; ichaqa qhipa procesiónqa matrimonio kamaqa asedio tiempopim qallarin, Justinianopa 533 watapi decretowan tupachisqa, hinaspa Milánpa Edictonwan 313 watapi. Iskay waymarkkunaqa Domingo leyman ñawpaqta hamunku. 313 watanqa ñawpaq Domingo leymanta 321 watapi ñawpaqta karqan, hinaspa 533 watapi decretoqa 538 watapi Orléanspa kimsañiqin Consejo pi Domingo leymanta ñawpaqta karqan. Imaymana legislación nisqapipas Justinianopa decretomanta hinaspa Milánpa Edictomanta iskayninpa proféticokaracterístican-kunata hunt’achinqa, chaykamaqpas imaymana simbólicom matrimonio-tratadu churasqa kanqa.

Chay kamachiy rurasqa kaptinqa, wakichikuyqa ñam qhiparunña, imaraykuchus gracia p’unchaykunapa punkunqa protestante waqrapaq wichq’asqa kachkan, imaynatachus Egiptopi ñawpaq Pascuapi wichq’akusqa karqa, chay hinallataq. Chaymanta qhipamanmi Domingo kamachikuyqa, qatiq señalta hina, mana sapallanchu rikuchin uywa-pa santachasqan rikch’aynin hunt’asqa kasqanta, aswanpas uywa-pa señalninta saqenankupaq qatiq kamachikuytapas. Domingo kamachikuyqa gracia p’unchaykunapa tukukuyninta señalachin Republicano waqrapaq, Apocalipsis chunka kimsañiqinpi allpa uywa hina nisqapaq, imaynatachus Faraónpas soldadokunawan kuska Puca Qochapi wañurqaku Pascuamanta qhipata, chay hinallataq.

Iskay pachak pichqachunka watakuna, 207 a.C. watapi tukukuq, Donald Trump-ta reqsichin, Antiochus Magnus hina rikuchisqa, hamuq kampañaman wakichakusqanpi, chayqa Panium pampapi qallarispa Sidon llaqtata muyuykuspa atacaywan tukukun. Panium maqanakuy qhipaman, Ptolemaico kamachiq Scopas Aetolia llaqtamanta, chunka waranqa kawsarikuq soldadokunawan Sidon llaqtaman ayqekurqan. Antiochus payta qatiq rispa Sidon-man “muyuykuyta” churaykurqan. Alejandría llaqtapi kaq Ptolemaico gobiernoqa yanapay sinchi awqanakuq tantana soldadokunata kacharqan, ichaqa mana atirqanchu. Yarqaywan ñakarispa, Scopas llaqtata entregakurqan. Antiochusqa Scopas-ta lluqsiyta saqirqan; qhipamanta Scopas Egipto-man kutirqan, maypichus qhipaman traición hinaspa qullqi suwakuy huchakunamanta wañuchisqa karqan. Sidon muyuykusqa atacayqa Panium qhipapi Antiochuspa Coele-Syria suyuta atipaynin hunt’asqa tukuchirqan.

Hermana White reqsichinmi Uriah Smithpa libron, Daniel and the Revelation nisqata, hina “Diospa yanapakuq makin” kasqanta. Smithmi reqsichin Antiocoq iskay-patak rurayninta Daniel chunka hukniyuq qillqapa tawa chunka tawayuq, pichqa chunka pichqayuq versículokunamanta rimayninpi.

“Egiptomanta wayna qhapaqpa yachachikuyninqa Senado Romanopa makinman churakurqan M. Emilius Lepiduman, paymi Aristómenes sutiyuqta, chay cortepa machu hinallataq yachayniyuq ministronta, waqaychaqninta churaran. Ñawpaq rurasqanmi karqan iskay huñunakusqa qhapaqkuna, Felipewan Antiochuswan, hamunankupaq mancharisqa yaykuyta hark’aypaq kamachiy.”

“Kay tukuyraykunapaqmi kachamurqa Scopasta, AEtoliamanta reqsisqa hatun sinchi kamachiqta, chay pacha Egiptokunapa servicionpi kashaqta, llaqtanman kutichispa ejercitopaq yanapaq soldadokunata huñunankupaq. Huk ejercitota wakichispaqa, Palestinaman hinaspa Coele-Syriaman yaykurqa (Antiochusqa Lesser Asiapim Attaluswan maqanakuypi kasqanmanta), hinaspa llapan Judeata Egiptoq kamachikuyninman uyarisqa kananpaq churarqa.

“Chhayna asuntukuykunaqa ñawpaqninchikpi kaq versiculopa hunt’akunampaq wakichisqa karqan. Antioquspaqqa, Romakuna kamachisqanman hina Atalowan maqanakusqanmanta saqispa, usqhaylla qallarin Palestinawan Celesiriata Egiptokunapa makinmanta kutichimuyta. Scopasta kacharqanku payta hark’ananpaq. Jordán mayupa paqarinan qayllanpi ishkay ejercitokuna tinkurqanku. [Panium] Scopasqa atisqa karqan, Sidón llaqtakama qatiykachasqa, chaypitaq sinchita muyurisqa asedionpi churakusqa. Egiptopa kimsa aswan allin generalninkuna, aswan allin soldadonkunawan kuska, chay asediota paskananpaq kachamusqa karqanku, ichaqa mana allin ruwayta atirqankuchu. Qhipamanqa Scopas, yarqaypa ch’aki mana hap’iq atina alma hina rikurisqan awqapi, paywan mana atipanakuq kaspa, kawsaylla saqiykusqa mana yupaychasqa condicionkunapi kuyukuyta qochisqa karqan; chaymanta paywan chunka waranqa runankunapas llulluqchasqa, q’alaqlla, qarapacha hina lluqsichisqa karqanku. Kaypim norte reyniyuqpa reyñin aswan sinchi amparakusqa llaqtakunata hap’iq kasqan rikurirqan; Sidón llaqtaqa maypi kasqanrayku, amparakuyninkunaraykuwan, chay p’unchaykunapi aswan kallpasapa llaqtakunamanta huknin karqan. Kaypim uray llaqtapa makinkunapa mana atipaynin rikurirqan hark’ayta, hinallataq uray llaqtapa reyñin akllasqan runakunapapas mana atipaynin; chayqa Scopaswan Etoliamanta soldadonkunan karqanku.” Daniel y la Revelación, 257, 258.

Iskay pachak pichqa chunka watakuna, 207 a.C. watapi tukukuq, Donald Trump-ta reqsichin. Iskay pachak pichqa chunka watakunamanta willakusqa qhelqa, 313 watapi tukukuq, inti lloqsimuywan inti yaykuywan kasarakuy tratadowan, hinaspa Milán llaqtapi kamachikuywan, Estados Unidos nisqapi uywaqa rikch’ayninpa imágen nisqapa ruwakusqanta reqsichin. Pergamo iglesian, 313 watapi qallarisqa, chay pacha historiata rikuchin maypin cristianokuna paganismo religionwan allinchasqa rimanakuyrayku urmaykurqan, papal atiyniyuq kamachiq tiyanaman yaykunanpaq ñawpaqta. Pergamo hinaspa 313 wataqa, Estados Unidos nisqapi uywaq rikch’ayninpa imágen nisqapa ruwakusqanwan sut’inchasqa allinchasqa rimanakuyta tipifican. Chayqa cristianismo hinaspa papal Roma nisqawan allinchasqa rimanakuyta rikuchin, imaraykuchus catolicismo religionqa mana imapas hukmanta kanchu, aswanqa paganismoqa cristiano institucion hina p’achasqa kasqallanmi. Iskay pachak pichqa chunka watakunamanta willakusqa qhelqa, 1776 watapi qallarispa kay watapi tukukuq, Estados Unidos nisqatapasmi rimarin. Chayrayku, kimsa iskay pachak pichqa chunka watakunamanta willakusqa qhelqakunaqa sapaqta Apocalipsis chunka kimsayuqmanta pachamama uywaqtaña prophetic nisqa imapasmanmi rimarin, hinaspa kimsantinmi chunka qanchis yupaywan sut’inchasqa prophetic siq’ikuna ukhupi tukunku.

Domingopa kamachikuyqa chaymi kayninpi Estados Unidos dragon hina rimarin, huk naciónpa rimayninqa leynin kamachiqninmanta, hinallataq juez-kamachiqninmantapas rurayninmi.

“Naciónpa ‘rimayninqa’ leyninkunata ruranankupaq churasqa kamachiqninpa hinallataq juzgankupaq atiyniyuq autoridádkunapa rurasqanmi.” The Great Controversy, 442.

Trumpqa manam hinaspa kamachikuqpas mana, leykunata rurachiqpas mana; chayrayku utqaylla hamuq domingo kamachikuyqa Congresollawansi hunt’achisqa kanqa. Ichaqa ima ruwaypas papal atiyninta yanapananpaq kaqqa, domingo kamachikuyman rikch’akuqmi. 533 watapi kamachikuy, hinallataq 313 watapi edictopas, uywaqpa rikch’aynin rurakusqan pacha qallariyninta reqsichinku. Tukukuyninqa utqaylla hamuq domingo kamachikuymi; Jesusqa sapa kuti tukukuyninta qallariyninwanmi rikuchin. Chayrayku Trumppa ruwaynin ejecutivomanta kamachikuywan, Bibliapa profecíankunapi anticristoman mayqin “concesión” qusqanqa, chay kuyuriyniyuq qallariyninpa alpha-ninta rikuchinman, omega-piña tukukuq, maypachachus Estados Unidos “gobiernonninpa principiosninkunata hinaña saqerparispa domingo kamachikuyta ruwananpaq” chaykama.

“Achka kanku kachkan, kay Domingo punchawta kamachinapaq kuyuypi llamk’aqkunamantaqa, kay ruray qhepanta hamuq rurukuna imayna kananta mana rikunku. Mana rikunkuchu imaynam chaywan chiqanta takyasqankuta iñiy llank’akuy kachariyniyta. Achka kanku, pisiña Bibliaq samana sábado punchawpa mañakuyninkunata entiendekuq, hinallataq Domingo punchaw kaq hatarichisqa kamachiypa llulla cimientonpi sayasqanta mana yachaq. Iñiywan tupaq kamachiykunapa favorninpi ima kuyuypas, cheqaqtapuni papado-man qhichuyta qon, may unay watakunaq p’unchawninkama yuyay sonqopa llibertadnin contra mana sayk’uspa maqanakusqa kaqman. Domingo punchaw waqaychayqa, nisqa cristiano institucion hina kasqanqa, ‘mana allin ruraypa pakasqa misterion’mantan kawsayninta hap’in; chayta kamachisqa kasqanqa, Romanismoq aswan hatun ruminkunamanta kaq principionkunata chiqan reqsiyllaña kanqa. Suyunchik maypachachus gobiernonpa principionkunata chinkachispa Domingo punchaw kamachiyta ruwayman chayanqa chayqa, Protestantismon kay rurasqapi papadondin makinta huqllachanqa; manam imapas hukchu kanqa, aswanqa kawsayta qospa ñawpaqmantapacha munapayaspa suyashaq tiraniamanmi, yapamanta kallpachakuy despotismopi phutirinanpaq.” Testimonies, volumen 5, 711.

Ima “religionmanta kamachiqkunata ruwachiyta yanapaq kuyuyqa cheqaqpuni papaman saqiy hinam,” chay kuyuykunataq utqaylla hamuq domingo p’unchaw kamachiqman ñawpaqmantaraq rikhurinku.

“Kay p’unchayta yupaychayman churananpaq kamachiyqa llapa kay pachamanmi lluqsinan. Pisillataqmiña huk tupupi lluqsisqaña. Achka cheqekunapim civil kamachiq atiyniyoqqa dragónpa siminwan rimashan, imaynan pagano reynin hebreo prisionerokunaman rimarqan hina.” Signs of the Times, May 6, 1897.

Kay qatiqchasunchik kaykunata qhipa qillqasqapi.