Ñuqanchikqa Isaiaspa qhipa willakusqanmanmi sayarichkanchik, chaymi qallarin tawa chunka capítulope, maypim reqsichisqa kachkan suyasqa tiempota, chayqa qallarisqa karqa 18 julio 2020 p’inqakusqawan. Ñuqanchikqa Revelationpi iskay testigokunapa wañusqankuta tinkuchichkanchik Ezequielpa wañusqa ch’aki tullukunapa qechwanpi wañusqakunawan, kimsa chunka qanchis capítulope. Kutichiywanmi maskhachkanchik allinta sayachiyta ancha sut’i ruwaykunapa qatiyninta, chaykunaqa t’inkisqa kanku kawsarimuywan, callepi uywamanta wañuchisqa runakunamanta, chay uywaqa wicharin uku t’oqomanta.
Kaykunata profético qillqakunata tupachispa, Apocalipsispa wakin rak’ikunatan kicharisunchik, chaykunataqa ñawpaqmantapacha mana reqsichisqachu karqan, kay willakuyqa Jesucristopa Apocalipsisninpa kichariyninmi, runakunapa pruebapa tukukuyninman qayllapi pasaq. Kay llamk’anata ruwashanchik, imaraykuchus “pachaqa qayllañanpi kashan.” Kunan junt’akuy patapi kaq Apocalipsispi chiqaqkunata kicharispaqa, Apocalipsispi Juanpa llamk’aynin nisqa hinatan cheqaqtapuni hunt’ashanchik. Payman nisqa karqan rikusqankunata qillqanampaq; chaykunaqa chay pacha kaqkuna karqan, hinaspa chaykunata qillqaspanqa Juanga kikin pachallapi qillqarqanmi hamuq kaqkunatapas.
Qillqay rikusqaykikunata, kaqkunata, hinaspa qipaman kaqkunatapas. Apocalipsis 1:19.
Qanchis p’unchaypa Adventistakunaqpaq, yuyayman hina mana allin sayariyqa ancha allinmanta kanman paykunaq Apocalipsis libromanta ñawpa pacha churasqa hamuq yachayninku. Huk runa mayqin churasqa cheqaq-kayta chaskispa, ichaqa mana rikuspachu chay churasqa cheqaq-kayqa pacha puriyninpi wiñanapaq wakichisqa kasqanta, qallariyninpi allin yachasqan cheqaq-kayqa huk ruwayman utaq kustumremman tukuyta atin. Chay cheqaq-kay, mayqinchus huk ruwayman tukusqa, Laodiceaman willakuypi rikuchisqa ñawsa-kayta paqarichiyta atinman. Ñawpaq cheqaq-kayqa cheqaq-kayllam kachkan, ichaqa chay cheqaq-kay pacha puriyninpi wiñasqanta mana rikuy atiyniyoq kaspaqa ñawsa-kayta paqarichin. Cheqaq-kayqa mana paykunaq ñawsa-kayninpa imapasqachu; ñawsa-kayqa chay imapaqpa huk unanchaqllan. Ima rayku chayqa kaymi: rinrikuna mana uyariyta munasqanku, ñawikuna mana rikuyta munasqanku, sonqonkupas mana kutirikuqchu, chay ñawpa ruwaywan kustumbrewan sonqo-samariypi kikinkuwan kusisqa kaqkunapi.
Cristoqa yachachisqanpi ñawpaq cheqaqkuna rikuchirqan, pay kikin qallariyninkuna kaq cheqaqkuna, chay cheqaqkunataq patriarcakunawan profetakunawan rimarisqan; ichaqa kunanqa chaykunaman musuq k’anchayta churapurqan. ¡Hayk’aqtaq hukniraymi chaykunapa ima niynin rikurirqan! Paypa sut’inchasqanrayku achka k’anchaywan espiritwal kaywanmi apamurqan. Hinaspataqmi prometirqan Santo Espiritu disipulokunata k’anchachinanta, Diospa siminqa paykunapaq wiñaypaq mast’arispa qespispa kachun nispa. Paykunaqa atinakurqankum chaypa cheqaqninkunata musuq sumaq kaypi rikuchiyta.
“Ñawpaq kutimanta pacha, Edénpi qispichiypa ñawpaq nisqan rimarisqa kaptinmi, Cristopa kawsaynin, caracternin, hinallataq chawpinchay llank’aynin runakunapa yuyayninkunapa yachakusqan karqan. Ichaqa sapa yuyaypi, maypinchus Espíritu Santopa llank’asqan kashan, kay rimaykunata qawarichisqa kashan musuq, mosoq k’anchaypi. Qispichiypa cheqaqkunaqa wiñaypaqmi wiñanankupaq, mast’arinankupaq atiyuq. Ñawpaqña kashaspapas, wiñay musuqmi kanku, cheqaqta maskhaqman aswan hatun qhapaq kayta, aswan kallpayoq atiytawan sapa kuti rikuchispa.”
“Sapa pacha wiñaypiqa, cheqaq kaypa musuq wiñariynin kan, Diospa huk willakuynin chay miray runakunapaq. Ñawpaq cheqaqkunaqa llapallanmi ancha allinmi kananpaq; musuq cheqaqqa manam ñawpaqmanta sapaqchu, aswanpas chaymanta kicharikuyninmi. Ñawpaq cheqaqkunata allinta unanchaspaqa chayraqmi musuq cheqaqta hamut’asun. Cristoqa kawsarimusqanmanta cheqaqta disipulonkunaman kichariyta munaspanqa, qallarisqa ‘Moisésmanta hinallataq llapa profetakunamantawan’, hinaspa ‘llapa qillqasqakunapi Paymanta nisqakunata paykunaman sut’incharqan’ ”. Lucas 24:27. “Ichaqa musuqmanta kicharimuspa cheqaqpi k’anchay llimp’iqmi ñawpaqta hatunchan. Pipas musuqta mana chaskiq utaq saqerpariqqa, manam cheqaqtapuni ñawpaqtaqa charinchu. Paypaqqa chayqa kawsayninnaq kallpanta chinkachin, hinaspa wañusqa rikch’akuynillaman tukupun.”
“Kanmi kankuqa nisqankuman hinam creenankuta hinaspa yachachinankuta rimanku Antiguo Testamentoq cheqaq kayninkunata, ichaqa Nuevo Testamentota qhesachanku. Ichaqa Cristoq yachachisqankunata mana chaskispanku, sut’inchanku mana creenankuta ima rimasqantachus patriarcakuna hinaspa profetakuna nisqankupi. ‘Moisespi creyisqaykichikman hinaqa, Ñoqapipas creyinkichikman karqan; payqa Ñoqamanta qelqarqan,’ nispa Cristo rimarqan. Juan 5:46. Chayraykun manam cheqaq atiyniyoqchu kanku yachachisqankupi, Antiguo Testamentotapas yachachiptinkupas.”
Achka runakuna, iñisqankuta hinaspa evangelio yachachisqankuta nispapas, kaq hina pantasqapi kachkanku. Paykunaqa Ñawpaq Testamentopi Qillqasqakunata waqllachinku, chaymanta Cristoqa nirqa: “Chaykunaqa Ñuqamanta willakuqkuna kanku.” Juan 5:39. Ñawpaqta qichuspanqa, musuqtaqa cheqaqtapuni qichunkumanmi; iskayninkuqa huk mana rakikuy atina lliphinakuytaqmi kanku. Manam pipas Diospa leyinta allinta rikuchiyta atinchu evangelio mana kaqtin, nitaq evangelioyta ley mana kaqtin. Leyqa aychaychasqa evangelion, evangelioqa kicharisqa leyin. Leyqa sapinmi, evangelioqa chaymanta apaq misk’i asnaq t’ika hinaspa rurunmi.” Christ’s Object Lessons, 127.
Paykunaq ñawpaqta iñisqankuta nispa sut’inchakuqkuna, ichaqa musuqta chinkachiqkunaqa, aswan kallpawanmi chayqa Séptimo Día Adventistakunaman tupaq, paykunaqa Bibliata llapantinta iñisqankuta nispa sut’inchakuqkuna, ichaqa Profecíaq Espíritu qillqasqankunata chinkachinku. Apocalipsispi Juanqa Diospa runankunapa unanchaqninmi qhipa p’unchaykunapi, paykunaqa ñak’arichisqa kashanku iskayninta chaskisqankurayku: Bibliatawan Profecíaq Espíritu-tawan.
Ñuqa Juanmi kani, qankunapa wawqeykiktaq, ñak'ariypi, Jesuscristoq qhapaq kayninpi, hinallataq paypi suyay sayariypi qankunawan kuska kaq; Patmos sutiyuq isla-pim karqani, Diospa siminrayku, Jesuscristoq testimoniunrayku. Apocalipsis 1:9.
Sichus huk runa Jesús-pa testimonianta chaskinman, mayqinchus Profecía-pa Espíritu kasqa, mayqinchus Ellen White-pa qillqasqankuna kasqa, chayqa paypa qillqasqanmanta ñawpaq pasajemi rikuchin imatachus noqa rimashani. Payqa qillqarqan: “salvación-pa cheqaqkunaqa sapa kuti wiñayman mirayman atinqaku, mast’ariymanpas. Ñawpaq kaspapas, sapa kuti musuqmi kanku, cheqaqta maskhaqman aswan hatun k’anchayta, aswan atiyniyuq kallpatawan mana tukukuqta rikuchispa,” hinaspa “sapa pacha wiñaypim cheqaqpa musuq wiñaynin kan, Diospa willakuynin chay miraypa runakunapaq.”
Apocalipsis qillqap manta huk qanchis p’unchawkuna Adventista runa yachaqkuna kasqan hina llapanpuni allin yuyay hap’iyqa cheqaqmi, ichaqa Apocalipsis qillqa llapallanmi qhepa p’unchawkunaq testimunñun. Kunanqa huk cheqaqta churashanchik, chay cheqaqqa kunanmi kicharisqa kachkan; chay cheqaqtaqa manam reqsinqachu chaykunalla, paykuna mana munaspa chaskiyta, Apocalipsis qillqapi llapa pasajekunaqa Jesucristoq Revelaciónninmanta kasqanta, chay Revelación qhepa p’unchawkuna pi kicharisqa kasqanta.
Yuyayniyku kaypi Adventismopi qispichisqa kaq, Apocalipsis chunka hukniyuqmanta, Francia Revolucionpa hunt’asqan kasqanmanta, chiqapmi; chay chiqap qhawariytataq Hermana Whitepas sayachin. Ichaqa chay chiqaqa huk historiaraqmi karqa, qhipa p’unchaykunata rikuchinapaq qillqasqa. Tukuy Apocalipsis libroqa kay profético fenómeno nisqawan kamachisqa kachkan.
Qanchis illapa qapakunaq pakasqa willakuynin patapi ruwasqanchikta mast’arichkanchik, Ezequiel kimsa chunka qanchisniyuqta, Isaías tawa chunka yuqta, hinallataq Apocalipsis chunka hukniyuqta Mateo iskay chunka pichqayuqpi chunka sipaskunamanta yachachikuyman hukllachaspa apamunanpaq pusariq hina. Huk profétik línea, ñuqanchik rimashasqanchik profétik ruwaykunaq qatiqninpa churakuyninta sayachiq, Cristoq líneanpi tarikun; chaypiqa iskay kaq testigupas kanmi. Jesús kimsa chunka watayuqmi karqa bautizasqa kaspa, hinaspan Jesús Cristo tukurqa; “Cristo” nisqaqa Mosoq Testamentoq griego siminpi, otaq “Mesías” nisqaqa Machu Testamentoq hebreo siminpi, “jawisqa kaq” niyta nin.
Chay simitaqa, niykichikman, qankunaqa yachankichik, mayqinchus llapan Judea llaqtapi willasqa karqa, Galileamanta qallarispa, Juanpa willakusqan bautismomanta qhipaman; imaynatas Diosqa Nazaretmanta Jesus-ta Santo Espirituwan hinaspa atiywan hawisqa; paymi purirqan allinta ruwaspa, hinaspa supaypa ñak'arichisqan llapan runakunata hampispa; Diosmi paywan karqa. Hechos 10:37, 38.
Kinsa chunka watakunapi, Jesusqa wakichikusqa karqan jawk’anasqa kananpaq, hinaspan bautismonpi jawk’anasqa kaspa, payqa, Cristohina, kimsayuq chawpi profético p’unchawkunapaq willakuyninta rikuchirqan. Chaymanta wañuchisqa karqan, p’ampasqa karqan, kawsarimusqa karqan, hinaspan hanaq pacha-man wicharirqan. Paypa kimsayuq wata chawpi ministrionpa qallariyninqa bautismon karqan, chaymi paypa wañuyninta hinaspa kawsarimuyninta sut’inchan, hinaspan paypa waranqa iskay pachak soqta chunka p’unchawniyuq ministrionpa tukukuyninpi chakatasqa karqan, chaymantataq kawsarimusqa—imaraykuchus payqa qallariywan tukukuymi. Paypa wañuynin hinaspa kawsarimuyninpa ruwayninqa hatun soldadokunapa kallpachasqa huñuyninta paqarichirqan; paykunaqa huk kimsayuq wata chawpita aswan evangeliota judíokunaman apaqkuna karqanku, chaymantaq kay pachaman.
Iglesia Católica, chayqa Biblia willakuykunapi anticristo nisqanmanta, kallpawan hawaykuchisqa kananpaq manaraq, kimsa chunka watatañam wakichisqa karqa. Wata 508-pi, “sapa punchaw” nisqaqa qichusqa karqa. Hermana Whiteqa sut’ita willawanchik, Miller llank’aqkunaqa Daniel qillqapi “sapa punchaw” nisqamanta allin yuyayniyuq kasqankuta, chaywanpas Laodicea sutiyuq Qanchis Punchaw Adventista iglesiaqa 1930 watakunapi kutirqa apostata protestantismopa Supaypa qhawariyninman “sapa punchaw” nisqamanta.
“Chaymantataq rikurqani ‘sapa p’unchay’ nisqamanta (Daniel 8:12) nisqapi, ‘sacrificio’ simitaqa runapa yachayninwan yapasqa kasqanta, hinaspa mana qillqasqa nisqaman pertenesqanta; hinallataq Señor allin qhawariyninta qorqan taripakuy pacha qayakuyninta willaqkunaman.” Early Writings, 74.
“sapa p’unchaw” nisqaqa paganismomanta rikuchin, hinaspa pagano Romaqa kay karqa atiyniyuq kallpa, papadoqa kay pachap kamachinapa tiyananman ama wichariyninpaq hark’ariq hinaspa mich’aq. Daniel qillqapi willakusqan hina, chaymanta qhipaman historiarayku takyachisqa hina, chaymanta qhipaman angelkuna William Miller-man rikuchisqan hina, hinaspa chaymanta qhipaman Ellen White takyachisqan hina; 508 watapi, papadopa wichariyninmanta pagan hark’ayninqa hurqusqaña karqa. Cristowan hina, kinsa chunka wata anticristoqa wakichikurqa 538 watapi atiyniyuq kananpaq. Cristo, hinaspa anticristoqa kinsa chunka wata wakichikurqaku atiyniyuq kananpaq. Papadoqa 538 watapi atiyniyuqña kaspa, wañuymanta willakuyninta qusqa kimsa wata kuskan profetapa watakunata, imayna Cristopas kawsaymanta willakuyninta qusqa kimsa wata kuskanta hina. Apocalipsis chunka hukniyuqpi iskay testigokuna, Francia llakiy pacha revolucionespa historiampi Machu hinaspa Mosoq Testamentokunata rikuchiqkuna, paykunapas atiy qusqas karqaku profetapa kimsa p’unchaw kuskan p’unchawkuna profetananpaq.
Huk ñoqaqa atiyta qosqayki iskay testigoykunaman, paykunataq waranqa iskay pachak soqta chunka p’unchawkuna willakuyniyta rimarinqaku llakiy p’achawan p’achallisqa. Apocalipsis 11:3.
1798 watapi, waranqa iskay pachak soqta chunka profétic p’unchawkunamanta qhipaman, anticristo wañuchiq ch’akiyta chaskirqan, imaynachus Cristo cruzpi wañurqan waranqa iskay pachak soqta chunka p’unchawkunamanta qhipaman, hinallataq iskay testigokuna, Diospa Siminta rikuchiqkuna, waranqa iskay pachak soqta chunka p’unchawkunamanta qhipaman callepi wañuchisqa karqanku.
Kimsa punchawpi Cristoqa kawsarimunqa, hinaspata Apocalipsis librupi anticristomanta hatun yachachisqa imaymana asuntokunamanta hukninqa wañuchiq chukrirninqa hampisqa kasqan, utaq kawsarimusqanmi. Cristopa kawsarimusqanmantaqa kimsa punchawpi karqa, iskay testigokunapa kawsarimusqankupas kimsa punchaw chawpinmanta qhipamanmi karqa. Anticristoqa simbólicamente kimsa punchawpi kawsarimun, imaraykuchus achka profético testigokunapi kimsa punchawqa domingo kamachikuypaq símbolom. Domingo kamachikuy chayamuchkaptinqa, Apocalipsis chunka kimsayoqpi lamar qhatapa uywaqa kawsarichisqa kan, hinaspata lamar qhatapa uywapa señalninqa prueban kananpaq tukupun. Chaymanta Naciones Unidas, Apocalipsis chunka qanchisniyoqpi chunka reykuna, Estados Unidospa kamachisqanman hina, paymi chunka reykunamanta ñawpaq rey kasqanrayku, anticristota hoqarinqaku kimsa-muyu huñunakuypa uman kananpaq, imaynam papadoqa kay pachapa tiyananman wicharinqa chayhinata.
“Qhipa qhipa hatun sasachakuyman qayllaykuchkaptinchikqa, ancha allinmi Señorpa llanq’aqnin-kunapurapi tinkunakuywan huk sonqolla kasqa kanan. Kay pachaqa wayra para, awqa, ch’iqanakuywan hunt’asqam. Ichaqa huk umallapa uranpi—papal atiypa uranpi—runakuna huñunakusqanku Diosman sayarinankupaq Paypa testigonkuna-personapi. Kay huñunakuyqa hatun apostataqwanmi sinch’ichisqa kachkan. Payqa llank’aqnin-kunata cheqaq kayta maqanakuspa huñuchinata maskhaspanmi, cheqaq kaypa amachaqninkunata rakinankupaq, chinkachinankupaqpas llamk’anqa. Envidia, mana allin yuyaykuy, mana allin rimaypas, paymantam hatarichisqa kachkan mana allin tinkuyta, ch’iqinakuytawan paqarichinanpaq.” Testimonies, volumen 7, 182.
AntiCristoqa kawsarichisqa kaptinmi, kay pachapa tronoman wicharipun, chay kimsa-hukllachasqa huñuyninta Armagedonman purichin, imaynachus Jezabelqa Ahabtapas Carmelo urquman pusarqan hina. Salmista Asafqa chunka nacionkunata reqsichin, Naciones Unidas nisqapa rantinchasqan hina, Diospa awqankunapa mana allin huñuynin kasqankuta; paykunaqa “uman” hoqarinku, chaymi “papal poder” nisqa.
Asafpa takisqan harawi, icha salmo. Ama upallaychu, Dios; ama ch'inyaychu, amataq ama samaykuychu, Dios. Qhawariy, awqaykikuna qapariwan haturinku; qankuta cheqnikuqkunataq umankuta hoqarisqanku. Llaqtaykikuna contra yachaysapa yuyaywan tantiyaykusqanku, pakasqa wakaychasqaykikunapaqtaq rimanakusqanku. Nirqanku: Hamuychik, hinaspa suyu kasqankumanta paykunata tukuchisun, amaña Israelpa sutinqa yuyarisqa kananpaq. Huk sunqulla kuska yuyaychaspa tantiyakusqankurayku; qankupa contrayki huñunakusqanku: Edompa toldonkuna, Ismaelitakuna; Moab, Hagarenokuna; Gebal, Amón, Amalec; Filisteokuna Tiro llaqtapi tiyaqkunawan kuska; Asurpas paykunawan hukllawasqa kachkan: Lotpa churinkunata yanapasqanku. Selah. Salmos 83:1–8.
Chhayna qillqachasqa kimsa angelkunapa unanchaqanqa hanaq pacha chawpinpi phawachkan.
Huk angelta rikurqani hanaq pacha chawpinta phawaspa, wiñay allin willakuyta apaqta, kay pachapi tiyaqkunaman willanaykipaq, llapa llaqtakunaman, ayllukunaman, simikunaman, runakunamanpas. Hatun qapariyninwan nispa: Diosta manchaychis, hinaspa payman hatunchayta qoychis; paypa juzgaynin pacha chayamunña; hinaspa yupaychaychis hanaq pachata, kay pachata, lamar qochata, unu pukyukunatapas ruraqta. Chaymantataq huk angel qatiq hamurqa, nispa: Babilonia urmamun, urmamun, chay hatun llaqta, llapa llaqtakunata waqllikuy paqariynin phiñakuynin vinonta upyachisqanrayku. Chay iskayniyuqkunata qhipanta huk kimsa kaq angel qatiq hamurqa, hatun qapariyninwan nispa: Sichus pipas uywata, hinallataq lantiyninta yupaychan, hinaspa urqunpi otaq makinpi señalninta chaskin, chay runaqa Diospa phiñakuynin vinonta upyanqa, mayqanmi mana ima chaqrusqa kaspa phiñakuynin k’asapi hich’asqa kachkan; hinaspataq ninawan asufriwan ñak’arichisqa kanqa ch’uya angelkunapa ñawpaqenpi, hinaspa Corderopa ñawpaqenpipas. Paykunapa ñak’ariynin qosñinqa wiñay wiñaypaq wicharin; mana samayniyoqchu p’unchay tuta, uywata lantiynintawan yupaychaqkuna, sutinpa señalninta chaskiqkunapas. Kaypin kachkan ch’uya runakunapa muchuykunata awantay atiy: kaypin kachkan Diospa kamachikuyninkunata waqaychaqkuna, Jesuspa iñiynintapas. Apocalipsis 14:6–12.
Chayqa kimsan angelkunaq estandartenqa hanaq pacha chawpinpi phawaykanqa, ichaqa manam unaychu antikristutaq Naciones Unidaspa chunka reykunanpa hanaq pacha pataman hoqarisqa kanqa. Chay estandarteqa chaymanta “cheqaq kaq” nisqa willakuyta willakuykanqa, antikristutaq chaymanta ñawpa yachaykunapa hinaspa costumbrekunapa willakuyninta willakuykanqa. Kimsa angelkunaqa runakunata yuyaychan ama papadoq unanchanta chaskinankupaq, ichaqa Estados Unidos llaqta, llulla profeta hina, kay pachata llapanta chay kikin unanchata chaskichinqa.
Kaypi tukuchisun, qhipa qillqapiñataq kayta mast’arisun.