හතළිස්වන පදයේ සැඟවුණු ඉතිහාසය - අංක තිස්තුන

උත්පත්ති පොතේ හතරවන හා පස්වන පරිච්ඡේදවල කායින්ගේ වංශාවලිය සෙත්ගේ වංශාවලිය සමඟ සසඳා, ඒවා අතර වෙනස්කම් දක්වා ඇත.

මෙම වංශ පරම්පරා දෙක ගැලවීම නොලැබූවන් සහ ගැලවීම ලැබූවන් අතර ඇති ප්‍රතිවිරුද්ධතාව නිරූපණය කරන අතර, එම වංශ පරම්පරා දෙකෙන් පැවත එන ඇතැම් අය, එකිනෙකට ප්‍රතිවිරුද්ධ එම වංශ පරම්පරාවල සමාන්තර ‘වංශජ සංකේත’ නිරූපණය කරති. කායින් නිරූපණය කරන්නේ පාපය පිළිබඳ කිසිදු පසුතැවිල්ලක් නැති, තමන්ගේම තත්ත්වය ගැන පමණක් වැලපෙන පිරිසකි.

කායින් නියෝජනය කරන්නේ යහපත කිරීමට උත්සාහ දැරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් තමන් විසින්ම තමන් පිට පමුණුවාගත් දුක්ඛිත තත්ත්වය කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කරන, පසුතැවිලි නොවන මිනිස් කොට්ඨාසයකි.

පසුගිය ලිපිවලදී අපි හනොක් පළමුවන දේවදූතයාගේ සංකේතයක් ලෙසත්, ලමෙක් දෙවන දේවදූතයාගේ සංකේතයක් ලෙසත්, මෙතුසෙලා මධ්‍යම රාත්‍රියේ මොරගැසීම ලෙසත්, නෝවා තුන්වන දේවදූතයා ලෙසත් හඳුනාගත්තෙමු. සේත්ගේ වංශයේ ලමෙක් වයස අවුරුදු හත්සිය හැත්තෑහතේදී මිය ගියේ, මෙතුසෙලා මිය ගිය ජලගැල්ම සිදු වූ කාලයට වසර පහකට පෙරය. ලමෙක්ගේ මරණයෙන් වසර පහකට පසු මෙතුසෙලාගේ මරණය සිදු වූ අතර, එබැවින් ඔවුන්ගේ මරණ එසකියෙල්ගේ භාර්යාවගේ මරණය පූර්ව නිරූපණය කරයි; එම මරණයෙන් වසර එකහමාරකට (1.5) පසු බැටළුපැටවාණන්ගේ භාර්යාව වන යෙරුසලමේ මරණය සිදු විය.

යෙරුසලමේ සහ මෙතුසෙලාගේ ඔමේගා මරණ සමඟ සම්බන්ධ වන එසකියෙල්ගේ බිරිඳගේ සහ ලාමෙක්ගේ ඇල්ෆා මරණ, ජෝන් පැලියොලොගොස්ගේ මරණයටත්, ඉන් වසර පහකට පසු කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ ප්‍රාකාර මතදී සිදු වූ එකොළොස්වන කොන්ස්ටන්ටයින්ගේ මරණයටත් පූර්වාදර්ශ විය. ලාමෙක්ගේ කාලරේඛාව වසර පහක් හඳුනා දක්වන අතර, එහි අවසානයේ සතුන් සංක්‍රමණය වන දින හතක කාලපරිච්ඡේදයක් ඇත. නැගෙනහිර රෝමයේ කාලරේඛාව වසර පහක් ද, එම සමස්ත වසර පහ තුළ වසර හතරක කාලපරිච්ඡේදයක් ද නිරූපණය කරයි. එසකියෙල්ගේ කාලරේඛාව වසර දෙකක් මෙන්ම වසර එකයි දශම පහක් (1.5) ද නිරූපණය කරයි. බබිලෝනිය විසින් යෙරුසලම විනාශ කිරීම පිළිබඳ එසකියෙල්ගේ කාලරේඛාව, 66 සිට 70 දක්වා රෝමය විසින් යෙරුසලම දෙවන වරට විනාශ කිරීම සමඟ සමපාත වේ. යෙරුසලම විනාශ කිරීමේ රෝම කාලරේඛාව වසර හතරක කාලපරිච්ඡේදයක් මෙන්ම වසර තුනහමාරක කාලපරිච්ඡේදයක් ද ලබා දෙයි. එම සංකේතාත්මක කාලරේඛා හතරෙන් එක් එක් කාලරේඛාව සිය අනාවැකිමය සාක්ෂිය තුළ සංකේතාත්මක කාලපරිච්ඡේද එකක් නොව දෙකක් ලබා දුන්නේය.

ලාමෙක්, ජෝන් පලෙයොලොගොස් සහ එසකියෙල්ගේ භාර්යාව, ඔමේගා මරණයකින් අවසන් වන කාල පරිච්ඡේදයක ඇල්ෆා මඟ සලකුණ නියෝජනය කරති. රේඛා තුනෙන් දෙකක්, ඒ ඒ රේඛාවට අදාළ අනුරූපයේ මරණයෙන් අවසන් වන වටලෑමක් නියෝජනය කරයි. අනෙක් රේඛාව අවසන් වන්නේ සතුන් නැවට ඇතුළු වීමෙනි. ඔමේගා අනුරූපය, නෝවාගේ ජලගැල්ම යෙරුසලමේ විනාශය සහ කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ පවුරු විනාශ වීම සමඟ සමපාත කරයි. ඔමේගා සංකේත තුනම නියෝජනය කරන්නේ ළඟදීම එළඹෙන ඉරුදින නීතියේදී සිදු වන පරිවාස කාලයේ අවසානයයි.

ඇත්ත වශයෙන්ම, නෝවාගේ නැව පිළිබඳ සාක්ෂිය තුළ වටලෑමක් නොතිබිණි; එහෙත් නැවට ඇතුළු වීමට ඉඩ සලසන ආනත ප්‍රවේශ මාර්ගයක් තිබෙන්නටම ඇත. පැටවීම සඳහා වූ එම ආනත ප්‍රවේශ මාර්ගය වටලෑමේ ආනත මාර්ගයක් සංකේතවත් කරන්නක් ලෙස සලකන්නේ නම්, මරණය පිළිබඳ සාක්ෂි තුනම වටලෑමක් හඳුනා දක්වයි. 66 සිට 70 දක්වා වූ යෙරුසලමේ විනාශය පිළිබඳ රෝම කාලරේඛාව තුළ, 66දී සෙස්ටියස් විසින් වටලෑමක් ද, 70දී ටයිටස් විසින් දෙවන වටලෑමක් ද සිදු කරන ලදී.

1453 දී කොන්ස්තන්තිනෝපලය වටලෑමෙන් අවසන් වන වසර හතර, එළිදරව් පොතේ නවවන පරිච්ඡේදයේ “මාස පහ” පිළිබඳ ඉස්ලාමීය අනාවැකියේ දෙවන සිව් අවුරුදු කාලපරිච්ඡේදය නියෝජනය කරයි. “මාස පහ” පිළිබඳ අනාවැකියේ පළමු සිව් අවුරුදු කාලපරිච්ඡේදය වූයේ නිකොමීඩියාව වටලෑමේදී 1333 සිට 1337 දක්වා වූ කාලයයි. එම වටලෑම, 1299 ජූලි 27 වැනිදා සිට ඇරඹුණු තිස්අට අවුරුදු කාලපරිච්ඡේදයේ අවසානය ද නියෝජනය කළේය. යෙරුසලම දෙවරක් විනාශ වීම, කොන්ස්තන්තිනෝපලය එක් වරක් විනාශ වීම, ජලගැල්ම සහ නිකොමීඩියාව වටලෑම, ක්‍රි.පූ. 200 සිට ක්‍රි.පූ. 198 දක්වා පැවති පැනියම් යුද මෙහෙයුම පිළිබඳ සාක්ෂි පහකි; එම යුද මෙහෙයුම හයවන සාක්ෂියක් වනු ඇති අතර, තවත් සාක්ෂි කිහිපයක් ද ඇත.

යෙරුසලමේ විනාශයන් දෙකම “පේළිය පිට පේළිය” ලෙස පහසුවෙන් සමපාත කළ හැකිය. ජලගැල්ම සහ නැගෙනහිර රෝමයේ රේඛාව සමපාත කෙරෙන්නේ ඒ දෙකටම පොදු වූ අල්ෆා සහ ඔමේගා මරණ මඟිනි. පානියම් යුද ව්‍යාපාරය ක්‍රි.පූ. 587ට අදාළ එසකියෙල්ගේ රේඛාව සමඟ විශේෂයෙන් සමපාත කෙරේ; මන්ද, වටලෑම් කාලසීමා දෙකම වසර දෙක බැගින් නියෝජනය කරන බැවිනි. පානියම් නියෝජනය කෙරෙන්නේ දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ පහළොස්වන පදයෙනි; එය, ක්‍රි.පූ. 586දී සහ ක්‍රි.ව. 70දී සිදු වූ යෙරුසලමේ විනාශයන් මෙන්ම නුදුරේදී පැමිණෙන ඉරිදා නීතිය නියෝජනය කරන දහසයවන පදයට පෙර පිහිටා ඇත. පානියම් සටනේ සහ සීදොන් වටලෑමේ දෙවසරක කාලසීමාව, මේ සෑම රේඛාවක්ම දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ හතළිස්වන පදයේ සැඟවුණු ඉතිහාසය තුළට ගෙන එයි.

යෙරුසලමේ විනාශයන් දෙකටම අදාළ වටලෑම්වල ප්‍රථම අනාවැකිමය මංසලකුණ ලකුණක් නියෝජනය කරයි; 66 වර්ෂයේ සෙස්ටියස් ද එසකියෙල්ගේ භාර්යාවගේ මරණය ද යන දෙකම ඇල්ෆා ලකුණු විය. ලාමෙක් ද ප්‍රථම මංසලකුණ වන අතර, එබැවින්, දෙදෙනෙකුගේ සාක්ෂිය මත ලාමෙක් ද ලකුණක් වේ. ඔහුගේ අවුරුදු 777ක වයස, අංග තුනකින් සමන්විත ජයග්‍රාහී සභාවේ ලකුණ නියෝජනය කරයි: අනාගතවක්තෘවරයෙක්, පූජකවරයෙක් සහ රජෙක්.

සෙත්ගේ පෙළපතෙහි ආදම්ගෙන් සත්වැනියා වූ ඒනොක් වසර 300ක් දෙවියන් වහන්සේ සමඟ හැසිරුණු අතර, ස්වර්ගයට ගෙනයනු ලැබීය. ‘300’ යන්නෙන් 1843 පුරෝගාමී ප්‍රස්තාර තුන්සියයත්, ඊට අනුරූප වන මිලර්වාදී දේශකයන් තුන්සියයත්, ගිඩියොන්ගේ තුන්සියදෙනාගෙන් යුත් සේනාවත් සංකේතවත් කෙරේ. ඒනොක්, මිලර්වාදී දේශකයෝ සහ ගිඩියොන්ගේ තුන්සියදෙනා එක්ලක්ෂ හතළිස්හාරදහස නියෝජනය කරති. සැම්සන් නරින් 300ක් ගෙන යුගල වශයෙන් එකට බැඳ, එමඟින් 150 යන සංඛ්‍යාවද, එකට බැඳී ඇති, එකතුව තුන්සියයක් වන සංකේතයක්ද හඳුනා දැක්වීය.

එළිදරව් පොතේ නවවන පරිච්ඡේදයේ සඳහන් ඉස්ලාමය පිළිබඳ මාස පහ බැගින් වූ අනාවැකි දෙක මඟින් “ගින්න” සහ “වලිග” ඉස්ලාමයේ ලක්ෂණ ලෙස හඳුන්වා දෙනු ලැබේ.

ඉස්ලාමයේ බලය ඔවුන්ගේ මුඛවල මෙන්ම වලිගවල ද පවතී.

වධ දීමට හා මරා දැමීමට ඉස්ලාමය සතු බලය ඔවුන්ගේ මුඛවලත් වලිගවලත් පවතින අතර, එය ඔවුන්ගේ මුඛවලින් හා වලිගවලින් නික්මෙයි.

ඉස්ලාමය සහ ඉශ්‍රායෙලය යන දෙපාර්ශ්වයම ආබ්‍රහම්ගේ දරුවන් බැවින් අනාවැකිමය වශයෙන් එකිනෙකට සම්බන්ධ වන අතර, එක් එක් පෙළෙහි “හිස” යනු “වයෝවෘද්ධ හා ගෞරවනීය තැනැත්තා” වන අතර “වලිගය” යනු “බොරු උගන්වන අනාගතවක්තෘවරයා” වේ. ඉස්ලාමය සම්බන්ධයෙන්, බොරු ඉගැන්වූ පුරාණ අනාගතවක්තෘවරයා මුහම්මද් වේ. කුර්ආනය ඉස්ලාමයේ පළඟැටියන් පොලඹවන බොරු නිරූපණය කරන අතර, වයෝවෘද්ධ හා ගෞරවනීය තැනැත්තා යනු ඔවුන්ගේ දේශපාලන නායකත්වයයි. ඉස්ලාමය මෙහෙයවනු ලබන්නේ රාජ්‍ය පාලන ශිල්පයක් (මුඛය) මගින් වන අතර, එය කුර්ආනයේ බොරුවලින් (වලිගය) පොලඹවනු ලැබේ. සම්සොන්ගේ හිවලුන් තුන්සියය, ගින්න, දුම සහ ගෙන්දගම් මගින් වධ දීමටත් මරා දැමීමටත් නියමිත මාස පහ බැගින් වූ කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදනු ලැබිණි.

ගින්න, දුම සහ ගෙන්දගම් දේවදූතයන් තිදෙනාගේ අනාවැකිමය ලක්ෂණ දරයි. මෙයින් පළමුවැන්න සහ අවසාන එක ගින්නෙහි ප්‍රභේද වේ. “ගෙන්දගම්” යන පදයේ මූලය දිව්‍යමය ආලෝක සැණෙළියක් නියෝජනය කරයි. ගින්න පණිවිඩයක සංකේතයකි; දුම එම පණිවිඩයේ ප්‍රතිඵලය වන අතර ගෙන්දගම් එය ආගමික පණිවිඩයක් බව දක්වයි. මේ තුනම එළිදරව්වේ දහහතරවන පරිච්ඡේදයේ සඳහන් දේවදූතයන් තිදෙනාගේ සැබෑ පණිවිඩයේ ව්‍යාජ අනුකරණ වේ. යකඩ ළයවැස්ම ගින්න, යසින්ති සහ ගෙන්දගම් ලෙස නිරූපණය කෙරේ. එය උත්තම පූජකයාගේ ළයවැස්ම ව්‍යාජ ලෙස අනුකරණය කරයි. උත්තම පූජකයාගේ ළයවැස්ම එක්ලක්ෂ හතළිස් හාරදහස්දෙනා නිරූපණය කරන්නේ ඌරීම් සහ තුම්මීම් මඟින් නියෝජනය කෙරෙන දේවත්වය සමඟ එක් වූ මනුෂ්‍ය මැණික් දොළසක් ලෙසය. පුරාණ යසින්තිවල පැහැය තද නිල්-කළු හෝ අඳුරු දම් පැහැයක් විය. ඉස්ලාමයේ ළයවැස්මෙහි ඇති යසින්ති, ඉස්ලාමයේ මුඛවලින් (රාජ්‍යය) සහ වලිගවලින් (සභාව) නික්මෙන දුමට අනුරූප වේ.

වසර 300ක් දෙවියන්වහන්සේ සමඟ හැසිරීමෙන් පසු හනොක් ස්වර්ගයට ගනු ලැබීම, 300 යන සංඛ්‍යාව 1798දී පැමිණි පළමුවන දේවදූතයාගේ පණිවිඩය සමඟ සම්බන්ධ කරයි. එළිදරව් පොතේ නවවන පරිච්ඡේදයේ සඳහන් මාස පහ පිළිබඳ අනාවැකිය ඉටුවීමත් සමඟ, පළමුවන දේවදූතයාගේ එම පණිවිඩය 1840 අගෝස්තු 11 වැනි දින බලගන්වනු ලැබීය. එම පරිච්ඡේදයේ ඇති මාස පහ බැගින් වූ කාලපරිච්ඡේද දෙක පේළිය පිට පේළිය යන ක්‍රමයට එකිනෙකට සම්බන්ධ කරනු ලැබේ. පස්වන පදයේ සහ දසවන පදයේ සඳහන් මාස පහ යනු වසර එකසිය පනහ බැගින් වූ එකිනෙකට වෙනස් කාලපරිච්ඡේද දෙකක් බව හඳුනාගනු ලැබුවේ මෑතකදී පමණි. එම සත්‍යය හඳුනාගනු ලැබූ විට, සම්සොන් සිවලුන් යුගල එකසිය පනහක් වන සේ එකට බැන්දේය.

සම්සොන්ගේ (“සූර්යයා” යන අර්ථය ඇති) අනාවැකිමය ඉතිහාසයේදී, නිනිවයේ සටන මගින් යතුර නිරූපණය වූ විට වළෙන් නික්මුණු “දුම” සූර්යයා අන්ධකාරයෙන් වසා දැමුවේය. මිලර්වාදීහු, ඉස්ලාමීය වළේ දුමෙන් සූර්යයා වැසී යෑම, සූර්යයාගෙන් (සම්සොන්ගෙන්) නිරූපණය වන ක්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ ශුභාරංචිය වැසී යෑම ලෙස නිවැරදිව හඳුනාගත්හ. සම්සොන්ගේ සාක්ෂිය සහ එළිදරව් පොතේ නවවන පරිච්ඡේදයේ සිට එකොළොස්වන පරිච්ඡේදය දක්වා දැක්වෙන ඉස්ලාමය අතර තවත් සම්බන්ධතා කිහිපයක් තිබේ.

විවාහ මංගල්‍යයේ අමුත්තන්ට ප්‍රහේලිකාව විසඳීමට තිබූ දින තුන මඟින් සැම්සොන්ගේ ඉතිහාසයෙහි තුන යන සංඛ්‍යාව දක්නට ලැබේ. සැම්සොන් ස්ත්‍රීන් තිදෙනෙකු සමඟ සම්බන්ධතා පවත්වයි: ඒ තිම්නාහි ඔහුගේ බිරිඳ, ගණිකාව සහ දෙලීලා යන අයයි. ස්වාමීන්වහන්සේගේ ආත්මයාණන්වහන්සේ සැම්සොන් කෙරෙහි තුන් වරක් පැමිණෙන සේක: සිංහයා හමු වූ විට, අෂ්කෙලොන්හිදී සහ ලෙහීහිදීය. සැම්සොන් දෙලීලාට සත්‍යය පැවසීමට පෙර ඇයට අසත්‍ය පිළිතුරු තුනක් දෙයි. තුන යන සංඛ්‍යාව දේවත්වය මෙන්ම මකරා, මෘගයා සහ බොරු අනාගතවක්තෘවරයා යන අයගෙන් සමන්විත ව්‍යාජ දේවත්වයද, ජයග්‍රාහී සභාවේ ත්‍රිවිධ සංයුතියද නිරූපණය කරයි.

තිහ යනු පූජකයකුගේ සංඛ්‍යාව වන අතර, සම්සොන්ගේ විවාහ මංගල්‍ය භෝජන සංග්‍රහයට සහචරයෝ තිස්දෙනෙක් කැඳවාගෙන එනු ලැබූහ. ඉන්පසු, අමුත්තන්ට ප්‍රහේලිකාව විසඳිය හැකි වුවහොත් සළු තිහක් සහ වස්ත්‍ර තිහක් දෙන බවට සම්සොන් ඔට්ටුවක් ඇල්ලුවේය. තම ප්‍රහේලිකාවේ රහස පාවා දෙනු ලැබූ විට, ඔට්ටුව පියවීම සඳහා සම්සොන් අෂ්කෙලොන්හි මිනිසුන් තිස්දෙනකු මරා දැමුවේය. තිහ යන සංඛ්‍යාව 300 නමැති සංඛ්‍යාවේ අනාවැකිමය දසයෙන් එක් කොටසක් වන අතර, ඒනොක් වසර තුන්සියයක් දෙවියන්වහන්සේ සමඟ හැසිරීමට අනුරූපව, සම්සොන් අල්ලා යුගල එකසිය පනහක් වන සේ එකට බැඳූ නරියන් තුන්සියය, පේළිය පිට පේළිය යන ක්‍රමවේදය මඟින් එකට සම්බන්ධ කරනු ලබන, එළිදරව් නවවන පරිච්ඡේදයේ සඳහන් මාස පහ පිළිබඳ අනාවැකි දෙක සමඟ සම්බන්ධ වේ. තුන්සියය යනු තුන්දහසේ අනාවැකිමය දසයෙන් එක් කොටසක් වන අතර, පෙන්තකොස්ත දින ඇදහිල්ලට හැරුණු අයගෙන් නිරූපිත ධර්මිෂ්ඨ ඉතිරි පිරිසක් වුවත්, රන් වස්සා මුල් කරගත් කැරැල්ලේදී ලෙවීවරුන් විසින් මරා දමනු ලැබූ අයගෙන් නිරූපිත අධර්මිෂ්ඨ ඉතිරි පිරිසක් වුවත්, තුන්දහසෙන් නිරූපණය වන්නේ ඉතිරි පිරිසකි.

රන් වස්සා සම්බන්ධ කැරැල්ලත් පෙන්තකොස්ත දිනයේදී ඇදහිල්ලට හැරුණු අයත්, නුදුරේදී පැනවෙන ඉරිදා නීතියේදී අනාවැකිමය වශයෙන් සමපාත වේ. එක් ඉතිරි පිරිසක් දෙවියන්වහන්සේගේ ගිවිසුමට අයත් සෙනඟ අතරින් ඉතිරි වූ පිරිසක්ද, දෙවියන්වහන්සේගේ ගිවිසුමට අයත් සෙනඟගේ ගාලෙන් පිටත සිටින අය අතරින් ඉතිරි වූ පිරිසක්ද නියෝජනය කරයි. සම්සොන්ගේ සාක්ෂියෙහි තුන්දහස පිළිබඳ පළමු සඳහනෙන් දැක්වෙන්නේ පිලිස්තිවරුන් සතුටු කරනු පිණිස සම්සොන්ව අල්ලා සිරභාරයට ගත් යුදෙව්වරුන් වන අතර, දෙවන සඳහනෙන් දැක්වෙන්නේ පිලිස්තිවරුන්ය. විනිශ්චය දෙවියන්වහන්සේගේ ගෘහයෙන් ආරම්භ වන අතර, ඉන් අනතුරුව එය තවමත් බබිලෝනියේ සිටින එකොළොස්වැනි පැයේ කම්කරුවන් වෙත යොමු වේ. තුන්දහස යන්න ඉතිරි පිරිසක් නියෝජනය කරන සංකේතයක් බව සම්සොන්ගේ සාක්ෂිය තහවුරු කරන අතර, එය විනිශ්චය ක්‍රියාවලියේ අනුපිළිවෙළද තහවුරු කරයි. ඒනොක් වසර තුන්සියයක් දෙවියන්වහන්සේ සමඟ හැසිරුණේය; එමගින් ඔහු මරණ රසය නොවිඳින, දෙවියන්වහන්සේගේ ගිවිසුමට අයත් සෙනඟ අතරින් ඉතිරි වන පිරිස නියෝජනය කරයි. ඒ ඉතිරි පිරිස වන්නේ එළිදරව් පොතේ හත්වැනි පරිච්ඡේදයෙහි මහත් සමූහයට වෙනස්ව දක්වා ඇති එක්ලක්ෂ හතළිස්හාරදහසය.

300හි දසයෙන් කොටස 30 වන අතර, එය පූජකයෙකුගේ සංකේතයකි; තවද, තිහේ දසයෙන් කොටස වන තුන නමැති සංඛ්‍යාව දේවත්වය මෙන්ම මකරා, මෘගයා සහ බොරු අනාගතවක්තෘවරයා යන අයගේ ව්‍යාජ දේවත්වයද නිරූපණය කරයි. වයස අවුරුදු තිහේදී රජකම් කිරීමට පටන්ගත් දාවිත් රජුගෙන්ද, වයස අවුරුදු තිහේදී සේවය කිරීමට පටන්ගත් යෝසෙප් පූජකයාගෙන්ද, දාහත්වන ජුබිලි චක්‍රයේ තිස්වන වර්ෂයේදී සිය විසිදෙවසරක දේවසේවය ආරම්භ කළ අනාගතවක්තෘවරයෙකු මෙන්ම පූජකයෙකුද වූ එසකියෙල්ගෙන්ද නිරූපණය වන ජයග්‍රාහී සභාවේ ත්‍රිවිධ බෙදීමද තුන නමැති සංඛ්‍යාවෙන් නිරූපණය වේ. පූජකයෙකු වශයෙන් ඔහු තිස් හැවිරිදි වන්නට ඇත.

අනාගතවක්තෘවරයා, පූජකවරයා සහ රජු ලෙස නිරූපණය කෙරෙන සංකේතාත්මක ඒකක තුනෙන් එක් එක් ඒකකය, වැටලීමේ ආරම්භය සනිටුහන් කරන මංසලකුණේදී දෙවියන්වහන්සේගේ සත්වන දින සබත් මුද්‍රාව ලබයි. මරණය පිළිබඳ සාක්ෂි දෙකත්, 66 වර්ෂයේදී යෙරුසලම විනාශ වීම පිළිබඳ ද්විතීයික සාක්ෂියත් එක්ව, වැටලීමේ මංසලකුණ ‘ලකුණක්’ බවට සාක්ෂි තුනක් සපයයි.

වටලෑම ආරම්භ වන විට, ලාමෙක් මඟින් නිරූපණය කෙරෙන පරිදි, දෙවියන්වහන්සේගේ ත්‍රිවිධ ජයග්‍රාහී සභාව මුද්‍රා කරනු ලැබේ. එම මංසලකුණේදී ම එතෙක් ගිවිසුමට අයත්ව සිටි සෙනඟ මුළුමනින්ම පසෙක ලනු ලබන බව එසකියෙල්ගේ භාර්යාවගේ මරණයෙන් පෙන්නුම් කෙරේ. එම මංසලකුණ ලවෝදිසියාවේ සිට පිලදෙල්පියාව වෙත සිදුවන සංක්‍රමණය සනිටුහන් කරයි; එය සටන් වදින සභාව ජයග්‍රාහී සභාව බවට සංක්‍රමණය වී, එලෙස සභා සතට අයත් අටවන සභාව බවට පත්වීම ලෙස ද නිරූපණය කෙරේ. 1844 ඔක්තෝබර් 22 වැනිදා සිට 1863 කැරැල්ල දක්වා විහිදුණු තුන්වන දේවදූතයාගේ මිලර්වාදී ඉතිහාසයේ එම මංසලකුණ නියෝජනය කළේ, ජේම්ස් සහ එලන් වයිට් යන දෙදෙනාම එම ව්‍යාපාරය ලවෝදිසියානු ව්‍යාපාරයක් ලෙස හඳුනාගැනීමට පටන්ගත් 1856 කාල වකවානුවයි. 1856 දී පිලදෙල්පියානු මිලර්වාදී ව්‍යාපාරය ලවෝදිසියානු මිලර්වාදී ව්‍යාපාරය බවට සංක්‍රමණය විය. වසර හතකට පසු, එම ව්‍යාපාරය ලවෝදිසියානු සත්වන දින ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් සභාව බවට පත්වීමත් සමඟ ලවෝදිසියානු මිලර්වාදී ව්‍යාපාරය අවසන් විය.

ස්මර්ණ සභාව අවසන් වී පර්ගමස් සභාව ආරම්භ වූ 313 වර්ෂය ද එම මාර්ග සලකුණේ පූර්වාදර්ශයක් වේ. මේවා එකට සලකා බැලූ විට, 1856 වර්ෂයේදී ධර්මිෂ්ඨ පිලදෙල්පියා සභාවෙන් අධර්මිෂ්ඨ ලවොදිකය සභාව වෙත සිදු වූ සංක්‍රාන්තිය, 313 වර්ෂයේදී ධර්මිෂ්ඨ ස්මර්ණ සභාවෙන් අධර්මිෂ්ඨ පර්ගමස් සභාව වෙත සිදු වූ සංක්‍රාන්තියට අනුරූප වන අතර, එම සංක්‍රාන්ති ලක්ෂ්‍යය මඟින් එම මාර්ග සලකුණ ලකුණක් ලෙස ද හඳුන්වා දෙනු ලැබේ. සාක්ෂි කිහිපයක් මත පදනම්ව, වටලෑම ආරම්භ වන්නේ ලකුණකිනි. එක්ලක්ෂ හතළිස් හතරදහස්දෙනාගෙන් සමන්විත තුන්වන දේවදූතයාගේ ව්‍යාපාරය ලාමෙක්ගේ මරණයේදී මුද්‍රා කරනු ලබන විට, ඔවුහු ධජයක් ලෙස ඔසවනු ලබන අතරතුර මුද්‍රා කරනු ලැබ පරිපූර්ණ ලෙස එක්සත්ව සිටිති; මන්ද, වටලෑමේ අනාවැකිමය ව්‍යුහයේ පළමු මාර්ග සලකුණ ලකුණක් වන බැවිනි.

ජෝන් පැලියොලොගොස්ගේ මරණය ඉස්ලාමයේ මංසලකුණ හඳුනා දක්වන අතර, එම අවස්ථාවේදී නැගෙනහිර රෝමය ඉස්ලාමය විසින් බලහත්කාරයෙන් යටත්භාවයට පත් කරනු ලැබේ. යෙරුසලම වැටලීම හා විනාශ කිරීම බබිලෝනිය හා රෝමය පිළිබඳ සාක්ෂි දෙකක් සපයයි. එසකියෙල්ගේ වසර එකහමාරක කාලපරිච්ඡේදය නියෝජනය කරන්නේ, උතුරේ රජුගේ වහල්භාවයට පමුණුවනු ලැබීම පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවුඩය දැකීමත් ඇසීමත් ප්‍රතික්ෂේප කළ ලවෝදිකයන්ය. සෙස්ටියස්ගේ සලකුණ නියෝජනය කරන්නේ උතුරේ රජුගෙන් ගැලවී යන පිලදෙල්පියානුවන්ය. ලාමෙක්ගේ 777 මෙන්ම එම සලකුණු දෙක ද අභ්‍යන්තර අනාවැකිමය පණිවුඩය පිළිබඳව කියාපායි. පේළිය පිට පේළිය, එක් පිරිසක් වැටලීමේදී වහල්භාවයට ගෙන යනු ලබන අතර අනෙක් පිරිස උතුරේ රජුගේ අතින් ගැලවී යයි.

ජෝන් පැලියොලොගොස්ගේ මරණය, ලාමෙක්ගෙන් නියෝජනය වන අය මුද්‍රා කරනු ලබන මාර්ග සලකුණේදී ඉස්ලාමයේ කාර්යභාරය හඳුනා දක්වමින්, බාහිර අනාවැකිමය පණිවිඩය නියෝජනය කරයි. යෙරුසලම වැටලීමේදී හා විනාශ කිරීමේදී බේරී යන අයත් අල්ලාගනු ලබන අයත් අවධාරණය කරන්නේ, චරිතය ප්‍රකට වන්නේ වැටලීමේ අනාවැකිමය කාලපරිච්ඡේදයේ ඇල්ෆා මාර්ග සලකුණේදී බවයි. එම කණ්ඩායම් දෙක ලාමෙක්වරුන් දෙදෙනාගෙන් නියෝජනය වේ. එක් කණ්ඩායමක් නැෂ්විල් වෙත අනතුරු ඇඟවීමක් කරන අතර, අනෙක් කණ්ඩායම එය ප්‍රතික්ෂේප කරයි.

කායින්ට ඔහුගේ කැරලිකාරකමේ ලකුණ ලැබිණි. ඔහුගේ කැරලිකාරකමේ ලකුණ වටහාගනු ලැබුවේ, මනුෂ්‍යයන් කායින් මරා දැමුවහොත් ඔවුන් දෙවියන්වහන්සේගේ සත්ගුණික විනිශ්චයට ලක් වන බවට මනුෂ්‍ය වර්ගයාට දෙන ලද අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙසය. එක් අර්ථයකින් එම ලකුණ දෙවියන්වහන්සේ කායින්ට ආරක්ෂාව සැලසීමක් ලෙස තේරුම්ගත හැකි නමුත්, අනාවැකිමය අර්ථයෙන් එය බයිබලයේ අවසාන පොතෙහි සඳහන් කැරලිකාරකම පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීමේ ලකුණට අනුරූප වේ. ඔමේගා පොත වන එළිදරව් පොතෙහි සඳහන් මෘගයාගේ ලකුණට පූර්වරූපයක් වූයේ ඇල්ෆා පොත වන උත්පත්ති පොතෙහි සඳහන් කායින්ගේ කැරලිකාරකමේ ලකුණයි. කායින්ගේ ලකුණෙහි ගම්‍ය වන අනතුරු ඇඟවීම නම්, කායින්ගේ චරිත ස්වභාවයම විදහා දක්වන ඕනෑම අයෙකු ද දෙවියන්වහන්සේ විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබ විනිශ්චයට ලක් කරනු ලබන බවයි. කායින් මත වූ ලකුණ මෘගයාගේ ලකුණට අනුරූප වන අතර, එළිදරව් පොතෙහි මෘගයාගේ රූපය ලෙස නිරූපණය කෙරෙන, තම සහෝදරයා මරා දැමීම නම් වූ කායින්ගේ කැරලිකාර ක්‍රියාව අනුකරණය නොකරන ලෙස දී ඇති ආඥාව එම අනතුරු ඇඟවීමෙන් අවධාරණය කෙරේ. කායින්ගේ ක්‍රියාව අනුකරණය කිරීම යනු කායින්ගේ රූපයක් සාදාගැනීමයි. දඬුවම ක්‍රියාත්මක කෙරෙන සත්ගුණික විනිශ්චයක් කායින්ට නියම කෙරිණි. කායින්ගෙන් පැවත එන සයවන පරම්පරාවේ සිටි ලාමෙක්, තමා තම පියාගේ පාපය නැවත සිදු කර තිබූ බවත්, එහෙත් තමාගේ විනිශ්චය හැත්තෑව මෙන් හත් ගුණයක් වන බවත් හඳුනාගත්තේය.

දෙවියන්වහන්සේගේ වචනයෙහි සංඛ්‍යා ගුණිත ස්වරූපයෙන් දක්වා ඇති අවස්ථා ඇත්තේ තුනක් පමණක් වන අතර, පෙර පදය ඉන් පළමුවැන්නයි. අවසාන අවස්ථාව ද පළමු අවස්ථාව මෙන් ම වේ.

හැත්තෑව හතෙන් ගුණ කළ විට හාරසිය අනූවක් වන අතර, පූජනීය ඉතිහාසයෙහි වසර හාරසිය අනූව බැගින් වූ කාලපරිච්ඡේද තුනක් ඇත. ඒ සෑම එකක්ම පරිවාස කාලපරිච්ඡේදයක් නිරූපණය කරයි. ශුද්ධස්ථානය සඳහා ද, රජවරුන් සඳහා ද, සේනාව සඳහා ද වසර හාරසිය අනූව බැගින් නිරූපණය වේ. රජවරුන් සඳහා වූ කාලපරිච්ඡේදය ක්‍රි.පූ. 1097 දී සාවුල්ගේ අභිෂේකයෙන් ආරම්භ වී, දානියෙල් වහල්භාවයට ගෙන යනු ලැබූ ක්‍රි.පූ. 607 දී සිදු වූ නෙබුකද්නෙශර්ගේ පළමු වැටලීම දක්වා පැවතිණි.

ශුද්ධස්ථානය සඳහා වෙන් කරන ලද වසර හාරසිය අනූවක පරිවාස කාලය ක්‍රි.පූ. 1006 දී සාලමොන්ගේ දේවමාළිගාව කැප කිරීමත් සමඟ ආරම්භ වී, ක්‍රි.පූ. 516 දී විප්‍රවාසයෙන් පසු ඉදි කළ දේවමාළිගාව කැප කිරීම දක්වා පැවතිණි. සේනාව සඳහා වූ වසර හාරසිය අනූව ක්‍රි.පූ. 457 සිට ක්‍රි.ව. 34 දක්වා විය.

කායින්ගේ සත්ගුණ විනිශ්චය පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩයෙන් සහ සලකුණෙන් පටන්ගෙන ලාමෙක්ගේ හැත්තෑ වරක් සත්ගුණය දක්වා වූ පරාසය, වසර හාරසිය අනූවක සංකේතාත්මක පරිවාස කාලයක් නියෝජනය කරයි. දෙවියන් වහන්සේ ජලගැල්ම එවීමට පෙළඹවූ හේතුවට අනුකූලව, කායින්ගේ සලකුණෙන් නිරූපණය වන කැරැල්ල ක්‍රමයෙන් උත්සන්න වන්නක් ලෙස නිරූපණය කෙරේ.

කායින්ගේ හයවන පරම්පරාවේ ලාමෙක්, සෙත්ගේ පෙළපතේ ලාමෙක්ට ප්‍රතිවිරුද්ධව, සලකුණු ලත් කැරලිකරුවන්ගේ පන්තියක් ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇත. ලාමෙක් දෙදෙනාගේම සාක්ෂි පරිවාස කාලයේ නිමාවක් හඳුන්වා දෙයි: එකක් 490 යන ප්‍රකාශනය මඟින්ද, අනෙක ඔහුගේ මරණය මඟින්ද එය දක්වයි. ජයග්‍රාහී සභාවේ ත්‍රිවිධ සංයුතිය සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වූ සංඛ්‍යාත්මක සංකේතවාදය එම සාක්ෂි දෙකෙහිම අන්තර්ගත වේ. කායින්ගේ පෙළපතේ ලාමෙක්, රජවරුන්, ශුද්ධස්ථානය සහ සේනාව සඳහා වූ වසර 490 බැගින් වූ කාලපරිච්ඡේද තුනට අනුරූප වන අතර, සෙත්ගේ පෙළපතේ ලාමෙක් තුළ අනාගතවක්තෘවරයා, පූජකවරයා සහ රජු සඳහා වූ සත් අංකයේ මුද්‍රාව අන්තර්ගත වේ. සෙත්ගේ පෙළපතේ ලාමෙක් යනු එළිදරව් දහහතරවන පරිච්ඡේදයේ දේවදූතයන් තිදෙනාගෙන් දෙවැන්නා වන අතර, කායින්ගේ පෙළපතේ ලාමෙක් යනු මෘගයා, උගේ රූපය, සලකුණ සහ උගේ නාමයේ අංකය පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීම ඉදිරිපත් කරන තුන්වන දේවදූතයාය. එළිදරව් දහහතරවන පරිච්ඡේදයේ, 9/11 පද කායින්ගේ ශාපය ලබන්නන් හඳුනා දක්වයි.

සේත්ගේ පෙළපතේ ලාමෙක්ගෙන් නියෝජනය වන අය කවුරුන්ද යන්න එළිදරව් 15:2 හඳුනා දක්වයි:

සෙත්ගේ පෙළපතේ ලාමෙක් තම මරණය මඟින් වැසුණු දොර සනිටුහන් කරයි. කායින්ගේ පෙළපතේ ලාමෙක් වසර හාරසිය අනූවක පරිවාස කාලය අවසානයේ වැසුණු දොර සනිටුහන් කරයි. ප්‍රධාන අනාවැකිමය ගතිලක්ෂණ තුනක් ප්‍රකට කළ චරිත ස්වභාවයකට එරෙහි අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස කායින්ගේ ලකුණ දැකිය යුතු විය. ඔහු දෙවියන් වහන්සේගේ මඟපෙන්වීම අනුව දෙවියන් වහන්සේට නමස්කාර කිරීමට පිවිසීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය; ඔහු ඊර්ෂ්‍යාවෙන් උපන් කෝපාවේශයක් ප්‍රකට කරමින් තම බාල සහෝදරයා ඝාතනය කළ අතර, තෙවනුව, ඔහු පසුතැවිලි වීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

කායින්, මනුෂ්‍ය වර්ගයා හා දෙවියන්වහන්සේ අතර සම්බන්ධතාව දක්වන දස පනතේ පළමු පුවරුවෙහි සඳහන් ආඥා කඩ කර තිබිණි; එහි දෙවන පුවරුව මනුෂ්‍යයන් අතර අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධතාව දක්වයි. ඔහුගේ කැරලිකාරකමේ සලකුණ ඔහු පසුතැවිල්ලක් නොමැති, ව්‍යවස්ථාව නොපිළිපදින අයෙකු බව පෙන්නුම් කළේය. කායින් සහ ලාමෙක්, ළඟදීම පැනවෙන ඉරුදින නීතියේදී තුන්වන දේවදූතයාගේ වැසුණු දොර පෙන්නුම් කරති. ඒනොක්, මෙතුසෙලා, ලාමෙක් සහ නෝවා නියෝජනය කරන්නේ, ඒනොක් මඟින් නිරූපණය වන පළමු දේවදූතයාගේ පැමිණීමෙන් ඇරඹී, දෙවන දේවදූතයා ලෙස ලාමෙක්ගේ පැමිණීමත්, ලාමෙක්ගේ දෙවන දේවදූත පණිවිඩය බලගන්වන මධ්‍යම රාත්‍රියේ හඬගැසීම ලෙස මෙතුසෙලාගේ පැමිණීමත් ඔස්සේ ඉදිරියට ගොස්, අනතුරුව තුන්වන දේවදූතයා ලෙස නෝවා ජලගැල්මේ වැසුණු දොර පෙන්නුම් කරන ඉතිහාසයයි.

ලාමෙක් ජලගැල්මට වසර පහකට පෙර මිය ගිය අතර, එය නුදුරේදී පැමිණෙන ඉරිදා නීතියේදී දොර වැසීමට පෙර ඇති සංකේතාත්මක වසර පහ සනිටුහන් කරයි. ජයග්‍රාහී සභාවට මුද්‍රා තැබීම සම්පූර්ණ වන්නේ ලාමෙක් වයස අවුරුදු 777 දී මිය යන අවස්ථාවේදීය. ඉන්පසු, නැවේ දොර අධිස්වාභාවික ලෙස වසා දමනු ලැබීමට දින හතකට පෙර, සතුන් නැවට ඇතුළු වීමට පටන්ගත්හ.

මෙතුසෙලා මියගිය දිනය එම දින සතෙන් පළමු දිනය විය. දොර වසා දැමීමට පෙර දෙන ලද අවසාන අනතුරු ඇඟවීම වූයේ, සතුන් දෘශ්‍යමාන ලෙස ඉදිරිපත් වීමත්, මෙතෙක් මියගිය මිනිසුන් අතරින් වැඩිම කලක් ජීවත් වූ තැනැත්තාගේ ජීවිත ඉතිහාසය පුරා ප්‍රකාශ කර තිබූ අනාවැකියක් ඉටුවීමත් එක්ව ගෙන දුන් ද්විත්ව පණිවිඩයයි. ‘ඔහු මියගිය විට, එය පැමිණෙනු ඇත’ යන අර්ථය දෙන මෙතුසෙලා යන නාමය තුළ එම අනාවැකිය අන්තර්ගතව තිබිණි.

මනුෂ්‍ය වර්ගයා සඳහා වන අවසාන අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩය, තම පුත්‍රයාගේ නාමය තුළින් ප්‍රකාශ කරන ලද ඒනොක්ගේ අනාවැකිය ඉටු කරමින් මෙතුසෙලාගේ මරණයත් සමඟ ආරම්භ වූ සතුන්ගේ සංක්‍රමණයේ දින සතෙන් නිරූපණය වන පරිදි, අනාවැකිමය අවශ්‍යතාව අනුව ද්විත්ව පණිවිඩයක් විය යුතුය. සතුන් සංක්‍රමණය වූ දින සත, මෙතුසෙලාගේ මරණය හා සංක්‍රමණය වන සතුන් යන ද්විත්ව පණිවිඩය තුන්වන දේවදූතයාගේ මුද්‍රා තැබීමේ පණිවිඩය ලෙස හඳුන්වා දෙයි. යේසුස්වහන්සේ සෑමවිටම ආරම්භය මඟින් අවසානය නිරූපණය කරන සේක; තවද, මධ්‍යම රාත්‍රී මොරගැසීම දෙවන දේවදූතයාගේ පණිවිඩයට එක් වූවාක් මෙන්, එළිදරව් පොතෙහි, එළිදරව් දහඅටවන පරිච්ඡේදයේ තුන්වන දේවදූතයාට සිව්වන පදයේ දෙවන හඬ එක් වෙයි. එළිදරව් පොතෙහි සභා සහ මුද්‍රා අතර ඇති අනාවැකිමය සම්බන්ධතාවෙන් නිරූපණය වන පරිදි, අවසාන අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩය සෑමවිටම අභ්‍යන්තර හා බාහිර පණිවිඩයක් ලෙස ඉදිරිපත් කෙරේ. දානියෙල් එකොළොස්වන පරිච්ඡේදයේ අවසාන අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩය වන්නේ උතුරේ හා නැඟෙනහිරේ පණිවිඩයයි. නෝවාගේ කාලයේ ද්විත්ව අවසාන අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩය වූයේ මෙතුසෙලා සහ සංක්‍රමණය වන සතුන්ය.

777 යන සලකුණ සහිත ලාමෙක්ගේ මරණය, එසකියෙල්ගේ භාර්යාව මිය ගිය අවස්ථාව වූ වටලෑමේ ආරම්භය සමඟ සමපාත වේ. සේත්ගේ වංශ පරම්පරාවෙන් නියෝජනය වන විශ්වාසවන්තයන්ට මුද්‍රාව තබනු ලබන්නේ එම අවස්ථාවේදීය; කායින්ගේ වංශ පරම්පරාවෙන් නියෝජනය වන අය සලකුණ ලබන්නේද එම අවස්ථාවේදීමය. ඒනොක් ආදම්ගෙන් හත්වැන්නා වූ අතර, අවසාන පරම්පරාවත් පළමු පරම්පරාවත් යන දෙකම අට යන සංඛ්‍යාවෙන් නියෝජනය වෙමින් නිමාවට පත් වන කාල පරිච්ඡේදයක ඇල්ෆා මාර්ග සලකුණ ඔහු නියෝජනය කරයි. ලාමෙක් නම් වූ දෙදෙනාම පරිවාස කාලයේ අවසානය දක්වන අතර, ලාමෙක්ගේ මරණය වටලෑමේ ආරම්භයේදී පරිවාස කාලයේ දොර වැසී තිබීම නියෝජනය කරයි.

ඒනොක් අනාවැකිමය ඉතිහාසයේ ඇල්ෆාව වූ අතර, අනාවැකිමය අනිවාර්යතාව අනුව ඔහු අනාවැකිමය ඉතිහාසයේ ඔමේගාවක් හඳුනා දැක්විය යුතුමය. එම ඔමේගාව නියෝජනය කරනු ලබන්නේ මරණයේ රස නොවිඳ පැරණි ලෝකයෙන් නව ලෝකයට ගිය ප්‍රාණ අට විසිනි. ඒනොක් සහ එම ප්‍රාණ අට නව පොළොවට පැමිණීමට පෙර මරණය නොදුටුවෝය. පැරණි ලෝකය සතුන් සංක්‍රමණය වූ දින හත තුළ අවසන් වූ අතර, නව ලෝකය වැසි නොවැටුණු දින හතකින් ආරම්භ විය. ඉන්පසු 17 වැනි දින සිට, එම මාස පහ අවසානයේ දහහත් වැනි දින දෙවියන්වහන්සේ වර්ෂාව මැඬපවත්වන තුරු, මාස පහක් පුරා පැවතියේ වර්ෂාව පමණි.

එළිදරව් පොතේ නවවන පරිච්ඡේදයේ මාස පහ පිළිබඳ සාක්ෂි දෙකක් ඇති අතර, එම පරිච්ඡේදයේ එකිනෙකට වෙනස් කාල අනාවැකි තුනක් ඇත. පළමු මාස පහ පස්වන පදයෙහි දක්වා ඇත; දෙවන මාස පහ දසවන පදයෙහි දක්වා ඇති අතර, අවුරුදු තුන්සිය අනූඑකක් සහ දින පහළොවක් පහළොස්වන පදයෙහි සඳහන් වේ. 5, 10 සහ 15 යන පද, අනාවැකිමය කාලපරිච්ඡේදයේ ආරම්භයේ මාස පහ පිළිබඳ සාක්ෂි දෙකක් සමඟ, ඉස්ලාමය පිළිබඳ කාල අනාවැකිය හඳුනා දක්වයි. 5 සහ 10 යන පද දෙකම මාස පහක කාලපරිච්ඡේදයක් හඳුනා දක්වන බැවින්, පේළිය පිට පේළිය සලකා බලන විට, පස්වන පදය සහ දසවන පදය එකතු වී පහළොවක් වේ. එබැවින්, පළමු මාස පහ යනු 15 යි; අවුරුදු තුන්සිය අනූඑකක් සහ දින පහළොවක් දක්වා ඇත්තේ 15 වන පදයෙහි ය. 5, 10 සහ 15 යන පදවල අනුපිළිවෙළ හා ව්‍යුහය පහළොව බැගින් වූ අගයන් දෙකක් හඳුනා දක්වන අතර, එකතුව පහළොවක් වන පළමු පද දෙක තුළ, අවුරුදු එකසිය පනහ බැගින් වූ කාල අනාවැකි දෙකක් ඇත.

පහළොස්වන පදයෙන් වසර තුන්සිය අනූඑකක් සහ දින පහළොවක් පිළිබඳ කාල අනාවැකිය දැක්වේ. ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ පහළොව යන සංඛ්‍යාව පද තුනක් තුළට ගොතා ඇති අතර, එම පද තුළම දක්වා ඇති අනාවැකිමය කාලය උපයෝගී කරගනිමින් උන්වහන්සේ පස්වන සහ දසවන පද එකතු කිරීමෙන් නිරූපණය වන 15 යන සංඛ්‍යාව වෙන් කොට දැක්වූයේ, එය පහළොස්වන පදය සමඟ සමපාත කළ විට පහළොව දෙගුණ වීමක් ඇති කිරීම පිණිසය. ඉන්පසු ක්‍රිස්තුස්වහන්සේ එකිනෙකට සම්බන්ධ එම අනාවැකි තුනම දින පහළොවක් යන්නෙන් අවසන් කළ සේක.

මෙම පරිච්ඡේදය අවබෝධ කරගැනීමේ යතුර වන්නේ 627 දී සිදු වූ නිනිවයේ සටනත්, ඉන් වසර පහකට පසු 632 දී සිදු වූ, මාස පහ පිළිබඳ පළමු අනාවැකියේ ආරම්භය සනිටුහන් කරන මොහොමඩ්ගේ මරණයත් ය. පර්සියාව හා රෝමය යන බලවන්ත රාජ්‍යයන් දෙකම පරාජය කරනු ලබන බවට මොහොමඩ් කළ පුරෝකථනයට අනුකූලව, මොහොමඩ්ගේ මරණයෙන් වසර දහයකට පසු පර්සියාවේ හමුදා විනාශ කරනු ලැබීය. එබැවින් එළිදරව් නවවැනි පරිච්ඡේදය ආරම්භ වන්නේ පර්සියාව හා රෝමය අතර නිනිවයේදී සිදු වූ සටනෙන් ඇරඹෙන ඓතිහාසික සිදුවීම් පෙළකිනි. ඉන් වසර පහකට පසු මොහොමඩ් මිය යන අතර, එමගින් පස්වැනි පදයේ සඳහන් වසර එකසිය පනහ ආරම්භ වේ. ඉන් වසර දහයකට පසු, 642 දී නහාවන්ද් සටනේදී පර්සියාව පරාජයට පත් වේ. ඉස්ලාමය නහාවන්ද් සටන හැඳින්වූයේ “ජයග්‍රහණයන්ගේ ජයග්‍රහණය” යනුවෙනි. එළිදරව් නවවැනි පරිච්ඡේදයේ පළමු වසර පහළොවෙන් නිරූපණය වන්නේ වසර පහක කාලපරිච්ඡේදයක් සහ ඉන් අනතුරුව එළඹෙන වසර දහයක කාලපරිච්ඡේදයකි. කාලය පිළිබඳ අවසාන අනාවැකිය 1840 අගෝස්තු 11 වැනි දින අවසන් විය. එම සිදුවීමට දින දහයකට පෙර, ජොසියා ලිච් ඔටෝමාන් ආධිපත්‍යය අවසන් වීම පිළිබඳ සිය යාවත්කාලීන කළ පුරෝකථනය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. එළිදරව් නවවැනි පරිච්ඡේදයේ සඳහන් ඉස්ලාමයේ අවසාන දින පහළොව, ජොසියා ලිච්ගේ කාර්යය මගින් පළමුව දින පහක් සහ ඉන් අනතුරුව දින දහයක් ලෙස බෙදනු ලැබේ; මන්ද යේසුස්වහන්සේ සැමවිටම ආරම්භය තුළින් අවසානය නිරූපණය කරන බැවිනි.

අපි මීළඟ ලිපියේදී මෙම කරුණු තවදුරටත් සාකච්ඡා කරන්නෙමු.