Bhuku ra Danieri - Namba Imwe Nezana Nemakumi Maviri Neshanu

Ndima makumi mana ya Danieri 11, inotanga panguva yokuguma, asi ndima iyi inoratidza nguva mbiri dzokuguma, uye nokudaro inobvumira mudzidzi wechiporofita kuenzanisa nguva yokutanga yokuguma nenguva yechipiri yokuguma. Kana kushandiswa uku kwaitwa, mutsara wenhoroondo yeMillerite wakatanga muna 1798, unofambirana nenhoroondo yeUnited States muna 1989. Mitsara miviri iyi inoratidza mutsara werunyanga rwechiPurotesitendi rwechokwadi uye mutsara werunyanga rweRepublican rwechikara chepanyika cheZvakazarurwa chitsauko 13. Mitsara yose miviri inotangira panguva yokuguma muna 1798, uye nguva yokuguma muna 1989 inongowedzera uye ichipa chapupu chechipiri chezviratidzo zvenzira zvechokwadi zvakazarurwa mundima iyi.

Kufamba kwengirozi yechitatu kwakasvika musi wa22 Gumiguru 1844, asi kwakamiswa nokuda kwekumukira kwemakore manomwe kubva muna1856 kusvika muna1863. Kusvika kwengirozi yechitatu kwakadzokororwa musi wa11 Gunyana 2001. Muna1863 pakafananidzirwa nokudzika musasa kwekutanga kwaIsraeri yekare paKadheshi uye kumukira kwevasori gumi, uye musi wa11 Gunyana 2001 pakafananidzirwa nokudzika musasa kwekupedzisira kwaIsraeri yekare paKadheshi, uye kumukira kwaMozisi. Kumukira kwa1863 kwakamiririra kumukira kwekutanga paKadheshi, uko kwakabudisa mutongo worufu murenje. Kumukira kwa11 Gunyana 2001 kwakamiririra kumukira kwekupedzisira paKadheshi, uko kwakabudisa rufu rwehutungamiri hweAdventism yeRaodhikia.

Kutsika kwa ngirozi musi wa Nyamavhuvhu 11, 1840, uko kwakavamba kufamba kwa1840 kusvika 1844, uko Hanzvadzi White yakadana kuratidzwa kunobwinya kwesimba raMwari, kwakafananidzira Gunyana 11, 2001 uye kwakaratidza kuratidzwa kunobwinya kwesimba raMwari.

Kuuya kwekutanga kwengirozi yechitatu musi wa22 Gumiguru, 1844 (Kadheshi yokutanga), kwaiva kuti kupedze basa, asi vanhu vaMwari vakasarudza kuzvisarudzira mutungamiri mutsva uye kudzokera kuIjipiti. Pakasvika 1863, vakanga “vavakazve Jeriko”, panzvimbo yokutora rutivi mubasa raMwari rokupwanya masvingo eJeriko. Naizvozvo vakatukwa, norufu murenje.

Sokwakunjalo kwaIsrayeli wasendulo eKadeshi yokuqala, owawuwalile umyalezo kaJoshuwa noKalebi, ukuvukela kukaIsrayeli wesimanje eKadeshi yokuqala (1863) kwehlisela phezu kwawo isiqalekiso sikaJoshuwa. Ngenkathi ingelosi yesithathu ibuya ngoSepthemba 11, 2001 (iKadeshi yokugcina), kwaqala umsebenzi wokugcina owawuphambi kokuba uNkulunkulu awehlise iJeriko nezindonga zalo.

Tariki 22 Oktoba, 1844, inadhihirisha kuwasili kwa malaika wa tatu, na kwa kufanya hivyo inadhihirisha kuwasili kwa Jumapili inayokaribia upesi katika siku za mwisho. Mwaka 1863 unaashiria mwisho wa kipindi cha kujaribiwa cha malaika wa tatu kilichoanza tarehe 22 Oktoba, 1844. Kwa hiyo, 1863 ni ishara ya sheria ya Jumapili inayokuja upesi, kwa maana Yesu daima huwakilisha mwisho kwa mwanzo. Mwaka 1863, taifa liligawanywa katika makundi mawili, na vivyo hivyo, katika sheria ya Jumapili, makundi mawili yatafunuliwa.

Mwaka wa kujaribiwa wa malaika wa tatu katika historia ya Wamilleri ulianza mwaka 1844 na kuishia mwaka 1863, na mwanzo na mwisho huo, vyote viwili vilitiwa alama na sheria ya Jumapili ya siku za mwisho. Katika historia iliyopo kati ya mwanzo (1844) na mwisho (1863), mna uasi wa vuguvugu la Wamilleri (1856). Hivyo, kipindi hicho hubeba alama ya “Kweli.” Kurudi Kadeshi kwa mara ya pili tarehe 11 Septemba 2001 huashiria mwanzo wa mchakato wa kujaribiwa wa malaika wa tatu, ambao huhitimishwa katika sheria ya Jumapili iliyo karibu kuja, kama ilivyofanishwa na mwaka 1863.

Kusukela kulowo mthetho weSonto kuze kuvalwe isikhathi sokuhlolwa kwabantu, iJeriko nezindonga zayo kuyakwehliswa, kuvumelana nokwahlulela okusebenzayo phezu kwesifebe saseBhabhiloni esimelelwe kulowo mlando. Ivesi lamashumi amane liqala ngo-1798, bese liphetha emthethweni weSonto osuzofika maduze evesini lamashumi amane nanye. Isikhathi sokuphela ngo-1798 simelela umugqa wangaphakathi webandla likaNkulunkulu, siqala ngamaMillerite omnyakazo wengelosi yokuqala size sifike emnyakazweni wengelosi yesithathu nakwabayizinkulungwane eziyikhulu namashumi amane nane. Konke lokhu kusevesini elilodwa.

Hondo pakati pamambo wokumusoro kwakatanga nokukwira kwesimba kwamambo wokumaodzanyemba muna 1798, kwakagumiswa muna 1989, apo mambo wokumaodzanyemba akakundwa nomubatanidzwa pakati poushe hwechishanu nohwechitanhatu hwechiporofita cheBhaibheri. Hondo yamambo wokumusoro namambo wokumaodzanyemba yakatanga muna 1798, yakazivikanwa nevaMillerite sehondo yokurwisana neRoma, iyo yavakaona sechingova masimba maviri anoparadza, iwo echihedheni neepapa. Hondo payakapera muna 1989, masimba ose matatu anoparadza akanga abatanidzwa, uye izvi zvakaratidza kutanga kwemufananidzo wechiporofita wemasimba iwayo matatu achitungamirira nyika kuAmagedhoni, iyo inomiririrwa panzvimbo yenyika mundima makumi mana neshanu yaDhanieri gumi nerimwe.

Vesi makumi mana kusvika makumi mana nemashanu anoratidza mafambisirwo echiporofita emasimba matatu anoendesa papa kumagumo ake pakati pemakungwa negomo dzvene rinobwinya. Kana zvichinzwisiswa nenzira yakarurama, nhoroondo yechiporofita inomiririrwa mundima makumi mana neimwe inosanganisira ndima makumi mana neimwe kusvika makumi mana nemana.

Na kwa hiyo, kuanzia wakati wa mwisho mwaka 1989, pamoja na ushuhuda wa pili wa 1798, tukitambua mwanzo na mwisho wa vita kati ya mfalme wa kusini na mfalme wa kaskazini, aya ya arobaini na moja hadi arobaini na nne zinatambulisha muungano wa namna tatu wa upapa ambao jeraha lake la mauti limepona, na aya ya arobaini na tano ndipo anapofikia mwisho wake. Aya hizo, zinapochunguzwa kwa mtazamo huu, zinawasilisha historia iliyo nje ya kanisa la Mungu, kama inavyowakilishwa pia na uhusiano uliopo kati ya mihuri saba na makanisa saba katika kitabu cha Ufunuo.

Mutsara wenhoroondo yechiporofita unomiririrwa na1798 unonyanya kumirira kutongwa kwekuongorora, uye mutsara unotangira panzvimbo imwe cheteyo muna 1989 unonyanya kumirira kutongwa kwekuzadzisa mutongo. 1798 rinonyanya kusimbisa basa remutumwa anogadzirira nzira yeMutumwa weSungano, uye 1989 rinonyanya kusimbisa basa remutumwa waEria.

Kutanga muna 1798, apo bhuku raDhanieri rakazarurwa, tinoona kuwedzera kwezivo yenhoroondo yechiporofita umo Kristu anotungamirira vanhu Vake kupinda muukama hwesungano hunozadzisa kubatanidzwa kusingaperi kwehuMwari nehuvanhu. Sungano iyoyo yemazuva okupedzisira inoramba ichizivikanwa kakawanda muMagwaro.

Vaporofita vose vari kuratidza mazuva okupedzisira, uye mashoko anoti “mazuva okupedzisira,” muchiporofita anomirira nguva yokutongwa. Mutumwa wokutanga akasvika muna 1798, panguva yokupedzisira, kuzivisa kuvhurwa kwokutongwa muna 1844, uko kuriwo kusvika kwamazuva okupedzisira. Mazuva okupedzisira ndiwo “mazuva” aJeremiya achauya, apo Mwari “achakanganwira” “kusarurama” uye “haachazorangaririzve” zvivi zvavanhu Vake. Basa iroro rinoitwa naKristu, soMuprista Mukuru, pazuva rokuyananisira rechifananidzo chakazadzikiswa, mukati mo“mazuva okupedzisira.”

Dai Millerite Adventism raifambira mberi nokutenda ichifamba muchiedza chaienderera mberi chengirozi yechitatu chakasvika musi wa22 Gumiguru, 1844, vangadai vatova kare mumusha wavo usingaperi naJesu. Izvi ndizvo zvinorehwa naJeremia paanoti, “pashure pamazuva iwayo.” “Mazuva iwayo” inguva dzechiporofita dzakatungamirira kuna 1844 uye dzakaguma muna 1844. Ndiwo “mazuva” anotaurwa muna Dhanieri chitsauko 12.

“mazuvano a maḓuvha,” kana sa zwe Yeremia a amba, “nga murahu ha ayo maḓuvha,” Kristo o vha a tshi ṱoḓa u vhea mulayo Wawe kha zwipiḓa zwa ngomu zwa vhathu Vhawe na u ṅwala mulayo Wawe nṱha ha mbilu. Zwipiḓa zwa ngomu zwi tshi vha mvelo ya fhasi, kana sa zwe Paulo a i vhidza, ṋama, nahone mbilu i tshi vha mvelo ya nṱha. Mulanga u fulufhedzisa uṋea vhathu Vhawe muhumbulo muswa nga tshifhinga tsha u rembuluwa, na muvhili muswa nga Vhuya ha Vhuvhili. Muthu o wa na Adamu, we a sikiwa nga tshifanyiso tsha Mudzimu, nahone we a sikiwa e na mvelo ya nṱha na mvelo ya fhasi. Mulanga wa Kristo ndi wa u lamulela vhathu nga mvelo yavho ya kavhili kha samba ḽa tshivhi.

Jeremia anoti “mushure memazuva iwayo,” “mazuva” akatungamira basa rinomiririrwa naKristu achiuya pakarepo kutemberi yake kuti aiichenese, aiva nguva dzechiporofita dzakapera muna 1798 na1844. Kuguma kwemazuva iwayo echiporofita (nguva), ndiko kwakaratidza makore makumi mana nematanhatu umo Kristu akavaka temberi yeMillerite, uye paakauya pakarepo musi wa22 Gumiguru 1844 akanga achizadzisa Maraki chitsauko chechitatu, chaakazadzisawo paakachenesa temberi pakutanga nepamugumo peushumiri hwake.

Uye “mushure memazuva iwayo,” Kristu akanga achida kunatsa temberi yaakanga amisa, iyo yaimiririra basa rake rokuchenesa mwoyo yavanhu vake kubva pakusvibiswa kwechivi, kana sezvinotaura Jeremiya, kunyora murayiro wake pamwoyo napamativi omukati.

Amagama ayo anoti “mazuva iwayo” aive “kuguma kwamazuva” kwaDanieri, kwakaguma muna 1798 na 1844. Mutsetse wehwamanda yechiPurotesitendi unotanga muna 1798, mundima yechina makumi mana yaDanieri gumi neimwe, uri kusimbisa ukama hwesungano hunosimbiswa nevanhu vane zana namakumi mana nezvina zvuru. Shoko rechiHebheru rokuti “mugove” ibwe duku raishandiswa pakusarudza magumo omunhu. Danieri akaudzwa kuti aende andozorora (murufu), kusvikira “pakuguma kwamazuva,” apo, muna 1844, kutonga kwaizotanga uye magumo ake aizosarudzwa.

“Mazuva” e“kuguma kwamazuva,” anomirira zviporofita zvenguva zvakaguma muna 1844, nokuti shure kwaizvozvo nguva yechiporofita yaisazovapozve. Makore ane zviuru zviviri namazana matatu, aiva chiratidzo chemarah, kureva kuonekwa kamwekamwe kwaKristu munzvimbo yake tsvene, akabva agumawo panguva iyoyo, uye makore ane zviuru zviviri namazana mashanu namakumi maviri okutsamwa kwokupedzisira akagumawo, sezvakangoita mazuva okutsamwa kokutanga akanga aguma panguva yokuguma muna 1798. “Shure kwamazuva iwayo,” sezvinorehwa naJeremia, kwakazotaurwawo nezvako naPauro. Pauro anoreva “shure kwamazuva iwayo” kwaJeremia, kaviri, nokuti Pauro haangotauri chete sungano yaizogadzwa “shure kwamazuva iwayo,” asi chinotokosha zvikuru ndechokuti ari kuratidza basa raKristu soMupristi Mukuru.

Makore mazana maviri nemakumi maviri anobatanidza chiporofita chechiono che *marah* chokuratidzwa kwaKristu, nechiporofita chemakore zviuru zviviri namazana mashanu nemakumi maviri chechiono che *chazon* chenhoroondo yechiporofita, anosunga pamwechete, kana kubatanidza, kutanga kwenguva mbiri idzodzo dzechiporofita, nechisungo chokufananidzira chinomirira kubatanidzwa kwohunhu hwomunhu nouMwari, rinova iro basa rinopedzerwa naKristu mukunatsa kunoitika panguva yokufamba kwengirozi yechitatu, uye rinoguma nesungano yaanoita nevane zviuru zana namakumi mana nezvina.

Maono ya **chazon**, yanayoonyesha kukanyagwa kwa hekalu, ni maono ya wanadamu ambao wamekanyagwa na dhambi tangu uasi wa Adamu katika Bustani ya Edeni; na maono ya **marah**, yanayoonyesha kazi ya Kristo ya kurejesha na kulitakasa hekalu, yote mawili yalitimizwa tarehe 22 Oktoba, 1844. Kuna unabii mbili za miaka elfu mbili mia tano na ishirini za ghadhabu ya Mungu, zinazowakilisha kukanyagwa kwa jeshi na patakatifu.

Zviroto zviviri izvozvo zvinomirira kutsikwa-tsikwa kwevanhu, uko kuchadzorerwa nechiratidzo chemarah. Hasha mbiri idzodzo dzaMwari pamusoro pevanhu Vake dzinomirira kutsamwa kuri pamusoro porudzi rwakawa rwavanhu, rwuchazonunurwa nokudzorerwa chete nebasa raKristu mukuvaka patsva nokuchenesa temberi yakawa.

Kusanyuka kuviri uku kunomiririra hunhu hwepamusoro nehunhu hwezasi hwerudzi rwavanhu. Pakudonha kwaAdhamu, hunhu hwezasi hwakatora ukuru pamusoro pehunhu hwepamusoro, uye urongwa hwaKristu pamusoro pavanhu hwaiva hwokuti hunhu hwepamusoro hutonge pamusoro pehunhu hwezasi. Pakudonha kwaAdhamu, hunhu hwepamusoro hwakakundwa nezvishuwo zvehunhu hwezasi, uye urongwa hwaMwari hwakapindurwa. Izvi ndizvo zvinorehwa ne“kutendeuka” kweBhaibheri. Kutendeuka kunoreva kuti hunhu hwepamusoro hudzorerwe pachinzvimbo charwo chokutonga pamusoro pehunhu hwezasi. Kutendeutsa kunoreva kushandura, kana kupindura zvinhu musoro pasi.

Ukucasuka kokuqala okumelene lombuso wasenyakatho kwakuyikucasuka okumelene lemvelo ephansi eyabusa imvelo ephezulu ekuweni komuntu. Lokho kucasuka kwafika kuqala, ngoba uKristu waqala umsebenzi wensindiso khona kanye lapho waqala khona kuqala, njalo waqala ngenkanuko yemvelo ephansi, eyayiyinkanuko yokusutha. UKristu waqala umsebenzi Wakhe ngezinsuku ezingamatshumi amane zokuzila ukudla.

Ukuthukuthela kwesibili kwakumelene nemvelo ephakeme, emelwe ngumbuso waseningizimu, lapho kukhona khona iJerusalema, okuwumuzi uNkulunkulu awukhetha ukuba abeke kuwo igama lakhe. Ngo-22 Okthoba 1844 umsebenzi uKristu ayehlose ukuwenza, nomsebenzi awenza manje, umelwe izinti ezimbili zikaHezekeli.

Ahenkɛseɛnyankopɔn nkeka abien a wɔde ka bom ma ɛyɛ nkeka baako daa no, ɛkyerɛ apam a mu Kristo yi bɔne fi Ne nkurɔfoɔ so daa, na ɔde suban a ɛkorɔn ne deɛ ɛfam ase sane ba ne pɛpɛɛpɛ nneyɛeɛ nhyehyɛeɛ mu, na mmarima sane yɛ pɛ bio. Wɔ tebea a wonnuu wɔn koma nnsiɛ no mu no, onipa suban a ɛfam ase a ɛyɛɛ mfonini wɔ abufuo a ɛdi kan no mu no, na edi onipa suban a ɛkorɔn a wɔyɛɛ ne mfonini wɔ abufuo a ɛtwa toɔ no mu no so. Enti, abufuo a ɛdi kan no tiaa atifi ahennie no, a wɔ asasesin mu no na ɛwɔ “soro” sen anafo ahennie no.

Makore mazana maviri namakumi maviri anobatanidza zviratidzo zviviri zve *marah* ne *chazon* nouMwari nouvanhu, pakuvamba kwazvo kwakabatana, zvose zvinoungana pamwe chete kuva tsvimbo imwe apo Kristu anopedzisa basa rengirozi yechitatu pamwe chete nezviuru zana namakumi mana nezvina. Ndihwo uporofita hwekutsamwa kwokupedzisira pamusoro poumambo hwokumaodzanyemba hunobatanidzwa nouporofita hwokuonekwa muna 1844, nokuti sungano inopa pfungwa itsva pakutendeuka, asi muviri mutsva (umambo hwokuchamhembe) unongodzorerwa chete pakuuya kwechipiri mukubwaira kweziso.

Vhesi ya makumi mana ya Daniele 11 inozivisa nguva mbiri dzokuguma, uye pakuita kudaro inosimbisa mutsetse womukati nowokunze wenhoroondo yechiporofita mukati menhoroondo yechikara chenyika cheZvakazarurwa chitsauko 13. Zvokwadi dzinoburitswa pachena muvhesi iyi dzinomiririra yose mitsetse yomukati neyokunze yezvokwadi iyo Kristu akauya kuzivisa nokuzadzisa mukati mavanhu Vake. Zvokwadi yokuti hunhu hwomunhu hwabatanidzwa noumwari hahutadzi, inomiririrwa muchiedza chine chokuita nemhedzisiro yokuburitswa pachena kwezivo, uye inomiririra zvokwadi yomukati yavanhu vaMwari mumazuva okupedzisira. Chiedza chinomiririrwa nehondo iri pakati pemasimba anotungamirira nyika kuAmagedhoni ndicho zvokwadi yokunze yavanhu vaMwari mumazuva okupedzisira.

Tuchaenderera mberi nechidzidzo ichi munyaya inotevera.