Bhuku ra Danieri - Nomboro Makumi Mapfumbamwe neNhanhatu

Muundo wa ujumbe wa kinabii wa William Miller ulikuwa mamlaka mbili ziletazo ukiwa, yaani upagani ukifuatiwa na upapa; na muundo wa ujumbe wa kinabii wa Future for America ni mamlaka tatu ziletazo ukiwa, yaani upagani, ukifuatiwa na upapa, ukifuatiwa na Uprotestanti ulioasi, huku zote zikiwa za wakati mmoja mwishoni. Ufunguo mkuu wa kinabii kwa uelewa wa kinabii wa Miller ulikuwa kwamba “the daily” katika kitabu cha Danieli ilikuwa ishara ya upagani, kwa maana hilo liliweka uhusiano wa mamlaka hizo mbili ziletazo ukiwa, ambazo zikawa muundo wa uelewa wake wa kinabii. Ufunguo mkuu wa kinabii kwa uelewa wa kinabii wa Future for America pia ni kwamba “the daily” katika kitabu cha Danieli ni ishara ya upagani, kwa maana utimilifu wa kihistoria wa upagani uliweka mfuatano wa matukio katika Danieli kumi na moja aya arobaini na arobaini na moja, ambao ukawa muundo wa uelewa wa kinabii wa Future for America.

Semenjak ilimunya ye baru selalu begitu, kemajuan kebenaran ye dibukak pada taun 1989 pas Uni Soviet runtuh ditentang oleh banyak macam suara. Perlawanan ye dibawa ngelawan kebenaran itu selalu menghasilkan pemahaman ye lebih jelas tentang kebenaran itu. Dalam pertentangan-pertentangan awal ngelawan kebenaran ye terdapat dalam enam ayat terakhir Daniel sebelas, beberapa aturan nubuat ye terdapat dalam Alkitab dikenali sebagai bukti-bukti penting buat menopang pertambahan pengetahuan ye terjadi waktu kitab Daniel dibukak pada taun 1989. Sekarang ini kite lagi mempertimbangkan salah satu dari aturan-aturan itu, ye kite sebut “penerapan rangkap tiga dari nubuat.”

Takatanga nokutarisa mashandisirwo maviri etatu ayo, pane imwe nhanho, ari mutsara mumwe chete, asi pane imwe nhanho akasiyana. Kuratidzwa kuviri kwokutanga kweRoma (yechihedheni neyoupapa) kunosimbisa kuratidzwa kwechitatu kweRoma Yemazuva Ano. Kuratidzwa kuviri kwokutanga kweBhabhironi (Bhabheri neBhabhironi) kwakasimbisa kuratidzwa kwechitatu kweBhabhironi Yemazuva Ano. Roma Yemazuva Ano ndiyo chikara cheZvakazarurwa 17 chinotasvwa neBhabhironi Yemazuva Ano uye chinotongwawo nacho. Zvakaparadzana sokunge mukomana wemombe nebhiza rake, asiwo vanoita upombwe hwomweya pamwe chete, saka pane iyoyo nhanho chinhu chimwe. Kune mamwe mashandisirwo matatu-mapetwa euporofita ane ukama hwakafanana.

Maonekedwe awiri oyambirira a Eliya (Eliya ndi Yohane M’batizi), amakhazikitsa Eliya wachitatu wa masiku otsiriza. Pamodzi ndi zimenezo, atumiki awiri oyambirira amene akonzekera njira Mtumiki wa Chipangano (Yohane M’batizi ndi William Miller), amakhazikitsa mtumiki amene akonzekera njira Mtumiki wa Chipangano m’masiku otsiriza. Pali mfundo zitatu zofunika kuzindikira m’mizere iwiri imeneyi ya kugwiritsidwa ntchito katatu kwa uneneri.

Pfungwa yokutanga ndeyekuti vamiririri venhoroondo chaivo vemitsetse miviri yekushandiswa katatu kwechiporofita ndivo, pachinhu chikuru, vanhu vamwe chete venhoroondo; asi chinangwa chavo mumifananidzo miviri iyi chakasiyana zvakajeka. Pfungwa yechipiri ndeyekuziva kuti mutsauko uripo pakati pekushandiswa uku kuviri kwechiporofita, kwakabatana zvikuru uye kuri katatu, chii. Mutsauko wacho ndewekuti Eriya anomiririra basa rokunze mumazuva okupedzisira, uye mutumwa anogadzirira nzira yoMutumwa weSungano anomiririra basa romukati mumazuva okupedzisira.

Iphuzu lesitsatfu lekufanele licatshangelwe kutsi Jesu, njengaye longu-Alfa ne-Omega, ukhomba Eliya wesitsatfu, futsi nangabe injalo nesitfunywa sesitsatfu lesilungisa indlela, njengalokuhlangene nako kokubili Eliya wesekucala na-Eliya wekugcina, kanye nesitfunywa sekucala nesekugcina lesilungisa indlela yeSitfunywa seSivumelwane. Sitfunywa sa-Eliya sengelosi yekucala kanye nesitfunywa sa-Eliya sengelosi yesitsatfu kwakha kugcwaliseka kwesitsatfu kwa-Eliya, kantsi sitfunywa lesilungisa indlela simelwe njengesitfunywa seminyakato yengelosi yekucala kanye neyesitsatfu.

Muporofita Erija anopa mufananidzo wokukakavadzana kwamazuva okupedzisira pakati pevanhu vaMwari nemubatanidzwa wakapetwa katatu weRoma yeMazuva Ano mukukakavadzana kwakaitika paGomo reKarimeri.

Gomo reKarimeri riri kuchamhembe kweIsraeri, pedyo nemhenderekedzo yeGungwa reMediterranean. Rinotambanuka zvakada kufamba richibva kuchamhembe kwakadziva kumadokero richienda kumaodzanyemba kwakadziva kumabvazuva, uye rinoumba mutsetse wakakwirira unonyatsooneka unotambanuka kwemakiromita anenge 63 (mamaira 39). Mupata weMegidho, unozivikanwawo seMupata weJezreeri, uri kumaodzanyemba kwakadziva kumabvazuva kweGomo reKarimeri. Gomo reKarimeri neMupata weMegidho zviri pedyo zvikuru kana zvichienzaniswa nechinhambwe chiri pakati pazvo. Chinhambwe chiri pakati pazvo, kana chikaenzaniswa nenzira yakatwasuka (sekubhururuka kunoita shiri), chinofungidzirwa kuva mamaira anenge 20 kusvika ku25 (makiromita 32 kusvika ku40). Kumadokero kweGomo reKarimeri kune Gungwa reMediterranean, uye kumabvazuva kweMupata weMegidho neMupata weJezreeri kune Gungwa reGarirea, rinozivikanwawo seDziva reTiberiasi kana Dziva reKinereti.

Muchakazarurwa, hondo yeArmagedhoni iri kuratidza Mupata weMegidho, uye kufemerwa hakuna kuda kuti vadzidzi vechiporofita vatende kuti bhuku raZvakazarurwa rakanga richitsanangura shoko raro nenzira chaiyoiyo; naizvozvo, parakatsanangura Armagedhoni (Megidho) seArmagedhoni, rakashandisa shoko rokuti “har,” rinoreva gomo, kuti zvijeke kuti hondo yacho yaiva mufananidzo womweya wehondo yokupedzisira iyo dhiragoni, chikara, nomuprofita wenhema vanotungamirira nyika kwairi.

A yo khetholla Megiddo e le Armagedone, Johanne o ile a tiisa hore e se ke ea utloisisoa e le sebaka sa sebele sa jeokrafi, hobane Megiddo ke phula, ’me ha e na lithaba. Haufi haholo ho teng Thaba ea Karemele, moo ho ileng ha etsahala ho tobana ha Elia le Akabe hammoho le baprofeta ba Jezebele; ka hona Megiddo le Thaba ea Karemele ka bobeli ke litšoantšiso tsa ntoa ea ho qetela ea Armagedone.

Kana waizodhirowa katatu ine Jerusarema, Gomo reKarimeri, neMupata weMegidho, Jerusarema raizova riri pakona yokumaodzanyemba kwakabvazuva yekatatu iyo, Gomo reKarimeri riri kuchamhembe kwakadziva kumadokero, uye Mupata weMegidho uri kuchamhembe kwakadziva kumabvazuva. Nzvimbo inomiririra nenzira yokufananidzira hondo yeAmagedhoni yakaganhurwa namakungwa maviri, uye mambo wokuchamhembe (hure reBhabhironi razvino) anosvika kumugumo wake pakati pamakungwa negomo dzvene rinobwinya. Uye panguva iyoyo nguva yokuedzwa kwavanhu inopera.

Utatu wa matumizi ya Eliya unawakilisha mapambano ya nje ya watu wa Mungu dhidi ya mfalme wa kaskazini, ambaye ni kichwa cha ule muungano wa pande tatu wa joka, mnyama, na nabii wa uongo unaouongoza ulimwengu hadi Har–Magedoni. Adui watatu wa Eliya, waliokuwa mfano wa ule muungano wa pande tatu, walikuwa Ahabu, aliyekuwa mfalme wa yale makabila kumi ya kaskazini yanayowakilisha wafalme kumi wa Ufunuo kumi na saba, wanaofanya uasherati pamoja na kahaba wa Babeli, na wanaokubaliana kuupa ufalme wao huyo kahaba kwa “saa moja,” ambayo ndiyo “ile saa” ya msiba wa sheria ya Jumapili. Kahaba wa Babeli aliwakilishwa na Yezebeli, na manabii wa Baali wa Yezebeli pamoja na makuhani wa Ashera wanamwakilisha nabii wa uongo.

Inkotso yomtsetfo weliSontfo icala ngetulu kwemthetho weliSontfo lotawufika masinyane e-United States, bese iphela lapho Mikhayeli ema. Lapho lowomthetho weliSontfo ufika, livi lesibili leSambulo sehluko selishumi nesiphohlongo libita letinye timvu taNkulunkulu kutsi tiphume eBhabhiloni. Sikhatsi lesisuka ekubitweni kuphuma eBhabhiloni kuze kube kuvalwa kwesikhatsi semusa, siyisikhatsi sekwehlulelwa kwengwadla yaseBhabhiloni. Futsi siyisikhatsi lapho Moya loNgcwele atfululwa khona ngaphandle kwesilinganiso. Kuli “li-awa,” lapho emakhosi lalishumi avumelana khona kubusa kanye nengwadla yaseThire, lengasase ilibalekile. Kuli “li-awa,” lalokutamatama lokukhulu kwe “kutamatama kwemhlaba” kweSambulo selishumi nakunye, lapho labetinkhulungwane letilikhulu nemashumi lamane nakune baphakanyiswa khona njengeluphawu.

Sezvo Johane akaratidza Megidho segomo (“har”) reMegidho kuti aratidze chokwadi chomweya kwete chenyama, saizvozvowo kutongwa kwehure reBhabhironi nereTire kunoratidzwa sechichiitika munguva ye“awa,” uyezve mu“zuva.”

Kumva pa 22 October 1844, igihe cy’ubuhanuzi ntikigomba kongera gukoreshwa mu buryo bw’ubuhanuzi, bityo urubanza rw’ububasha bwa papa rugahagararirwa nk’urubaho mu “isaha,” kandi nanone nk’urubaho mu “munsi.” “Isaha” y’urubanza rwe ni igihe cy’ubuhanuzi gitangirira ku itegeko ryo ku Cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika kugeza igihe cy’imbabazi gifungwa. Ni iby’ingenzi kumenya neza iki gihe iyo dutekereje kuri Eliya wo mu minsi y’imperuka, kuko urugamba rwa Eliya rwo ku Musozi Karumeli rukurikira igeragezwa ryo mu mutima ry’ubwoko bw’Imana bwo mu minsi y’imperuka, kandi igihe cy’igeragezwa cy’itorero n’icy’isi byombi bifite intangiriro n’iherezo by’ubuhanuzi bimwe.

Manzwi maviri ari muna Zvakazarurwa chitsauko chegumi nesere anomirira kudanwa kuviri kwakasiyana kumachechi maviri. Chechi yokutanga ndeyevane zviuru zvine zana namakumi mana nezvina vari muna Zvakazarurwa chitsauko chechinomwe, uye chechi yechipiri iri kudanwa irowo boka guru riri muna Zvakazarurwa chitsauko chechinomwe. Kudanwa kune vane zviuru zvine zana namakumi mana nezvina kunoitwa apo Mweya Mutsvene ari kudururwa nechiyero, uye kudanwa kune boka guru kunoitwa apo Mweya Mutsvene ari kudururwa pasina chiyero.

Malaika mwenye nguvu alishuka kwa utimizo wa Ufunuo sura ya kumi na nane, wakati majengo makubwa ya Jiji la New York yalipoangushwa tarehe 11 Septemba, 2001, kwa kuja kwa “upepo wa mashariki” wa Uislamu. Kisha akalia “kwa nguvu kwa sauti kuu, akisema, Babeli ule mkuu umeanguka, umeanguka, naye amekuwa makao ya pepo.” Na kisha katika aya ya nne sauti nyingine “inasikiwa kutoka mbinguni ikisema, ‘Tokeni kwake, enyi watu wangu.’” Sauti hizo mbili ni “miito miwili tofauti iliyotolewa kwa makanisa.” Makanisa mawili tofauti ya Mungu katika siku za mwisho yanatambulishwa kuwa wale mia moja arobaini na nne elfu na lile kundi kubwa.

Nguva yokuidzwa kwevane zana namakumi mana nezvina zvuru inotanga neIslam yeNhamo yechitatu, iyo Isaya anozivisa se“zuva remhepo yokumabvazuva.” Nguva iyoyo yokuidzwa inopera nomutemo weSvondo uri kuuya nokukurumidza muUnited States pamwe chete nokumanikidzwa kwechiratidzo chechikara. Chikara ndimambo wokunyepedzera wokumusoro, musoro weBhabhironi razvino. Bhabhironi ishumba muna Danieri chitsauko chechinomwe, uye muporofita asingateereri wakabva kuJudha, anomirira Adventism yeRaodhikia, anofa munguva inotanga ne“mbongoro” yeIslam (Gunyana 11, 2001), uye inopera ne“shumba” (Bhabhironi Razvino).

Munguva yenguva inomiririrwa se “guva” remunhu muporofita asingateereri weLaodhikia Adventism, mvura yokupedzisira inoyerwa ichigoverwa, sezvo kudanwa kwakajeka kuchiitwa kukereke yevane zviuru zana namakumi mana nezvina. Kana nguva iyo yapera, pa “awa” ye “kudengenyeka kukuru kwenyika”, kunomirira mutemo weSvondo muUnited States; nguva yezwi rechipiri raZvakazarurwa gumi nesere inosvika pamwe nokumisikidzwa kwechiratidzo chechikara, icho chiri chiratidzo chamambo wokumusoro. Panguva imwe cheteyo chiIslam cheDambudziko rechitatu chinoshandiswa kuunza kutonga kunoramba kuchiwedzera zvishoma nezvishoma pamusoro penyika yakatsauka. Shoko rinoziviswa ne “mureza” wevane zviuru zana namakumi mana nezvina panguva yekudanwa kwechipiri kwakajeka ikoko kukereke ye “boka guru” rinoratidza “chiratidzo” cha “mambo wokumusoro”, uye basa rechiIslam cheDambudziko rechitatu, chinomiririrwa se “vana vokumabvazuva”.

Mharidzo inotsamwisa simba repapa mundima yemakumi mana neina yaDanieri chitsauko chegumi neimwe, uye mharidzo inotanga kuurayana kwekupedzisira kwepapa, inomiririrwa se“nhau dzinobva kumabvazuva” (Islamu) ne“kuchamhembe” (mucherechedzo wechikara). Munguva iyoyo, sezvakanga zvakaitawo nenguva yakapfuura, Islamu yemhepo “yokumabvazuva” inounza kutonga pamusoro peUnited States kuti itange nguva yacho, uye nguva yacho inopera apo mambo wokuchamhembe anosvika pakuguma kwake, “pakati pamakungwa negomo dzvene rinobwinya”, mumupata weMegidho uye pagomo reKarimeri.

Nthawi ya chiweruzo cha Babulo wamakono, yomwe ikuimira bedi lake la imfa (manda), imayamba ndi chizindikiro cha kum’mawa ndipo imatha ndi chizindikiro cha kumpoto, monga momwe bedi la imfa la mneneri wa ku Laodikeya wosamvera linathera pa kuitana koyamba kowonekera kwa mipingo. Manda (bedi la imfa) amene mneneri wonama wa ku Beteli ndi mneneri wa ku Yuda wosamvera onsewa anaikidwamo akuimiridwa pakati pa “bulu” ndi “mkango”.

Eriya anomirira vanhu vaMwari vomazuva okupedzisira vakasangana nomuvengi une zvikamu zvitatu, unomiririrwa naAhabhi, Jezebheri, navaporofita vaJezebheri. Jezebheri chiratidzo chesimba repapa muchechi yechina yeTiatira, uye vaporofita varo paKarimeri vaimiririrwa navaporofita vaBhaari navaprista vomusango. Bhaari anomirira mwari wechirume, uye vaprista vomusango vaimiririra Ashtaroti, mwari wechikadzi; naizvozvo vaporofita venhema vaJezebheri vaisanganisira varume navakadzi, zvichimiririra kubatanidzwa kweChechi neHurumende kunomiririrwa nemufananidzo wechikara mubhuku raZvakazarurwa.

Ndi United States imene imayamba kukhazikitsa chifanizo cha chilombo mu United States, ndipo pambuyo pake padziko lonse lapansi; ndipo ndi United States yomwe ili mneneri wonyenga wa mgwirizano wa atatuwo. Ahabu, mfumu ya mafuko khumi, akuyimira mafumu khumi a pa Chivumbulutso 17, ndiye chinjoka, ndipo Yezebeli ndiye chilombo. Eliya anali m’kukangana ndi mgwirizano wa atatu wa Babulo Wamakono pa Phiri la Karimero, kumene hule la Babulo lifikira mapeto ake popanda aliyense womuthandiza. Kagwiritsidwe katatu ka Eliya kakuyimira kukangana kwa kunja kumene kukubweretsedwa motsutsana ndi anthu a Mulungu a masiku otsiriza, ndipo Eliya akuyimira mneneri amene ali m’kukangana kwachindunji ndi mphamvu zitatu zimenezo.

Chinhu chinokosha munyaya yaEria i“mvura,” inomiririra mvura yekupedzisira inodururwa munhoroondo yekukonana. Kusati kwasvika kukonana paGomo reKarimeri, Eria akataura pachena kuti kwaisazova nemvura, kunze kweshoko rake. Nguva inotungamirira ku“awa” yerutongo rwaJezebheri ndiyo nguva inomiririrwa ne“inzwi” rokutanga rakajeka rakapiwa kumachechi. “Inzwi” iroro rakasvika musi wa11 Gunyana 2001, uye panguva iyoyo “mvura” yakanga ichingova “ichiyerwa”, uye panguva iyoyo paiva nemashoko maviri aipikisana emvura yekupedzisira aibatanidzwa negakava raHabhakuki. Rimwe raiva shoko rekunyepedzera rokuchema Tamuzi, iro raimiririra “shoko rerugare nokuchengeteka,” uye rimwe raiva shoko rechokwadi renhamo yechitatu yeIslam.

Ujumbe wa kweli wa “mvua ya masika” ulijengwa juu ya wajibu wa Uislamu wa Ole ya tatu. Ujumbe huo ulitokea kutoka chanzo kimoja (ambacho kilikuwa Future for America), na jumbe hizo mbili zilishindania ukuu hadi historia ilipothibitisha uhalali wa ujumbe wa kweli, na pia ikathibitisha upumbavu wa ujumbe wa “amani na usalama” katika wakati kama huu.

Tumatirizika twa kutanga kwa Eliya mu matungamiriro matatu ya Eliya, kunosimbiswa naEliya wechipiri, uyo Jesu akaratidza saJohani Mubhabhatidzi. Pamwe chete zvapupu zviviri izvi zvinomisa Eliya wechitatu.

Tichaenderera mberi nechidzidzo ichi munyaya inotevera.