“चाबी” जो प्रकाशितवाक्य नौ में नीनवे की लड़ाई का प्रतिनिधित्व करती है, एक ऐसे इतिहास में पूरी हुई जिसने एक निर्णायक मोड़ उत्पन्न किया, और निस्संदेह, चाबी यही करती है। मेरा दावा यह है कि नीनवे की लड़ाई केवल वह ऐतिहासिक चाबी ही नहीं थी जिसने इस्लाम के उदय को चिह्नित किया, बल्कि वह एक भविष्यवाणीगत चाबी भी है। उस लड़ाई की भविष्यवाणीगत गतिशीलता, दानिय्येल और प्रकाशितवाक्य में प्रतिपादित बाइबिलीय भविष्यवाणी के राज्यों की सभी रेखाओं को दानिय्येल के ग्यारहवें अध्याय के साथ समरेखित कर देती है। ऐसा करने में, यह उन सभी राज्यों को दानिय्येल ग्यारह की अंतिम छह आयतों के विषय में एक साथ साक्ष्य देने योग्य बनाती है, और उससे भी अधिक महत्त्वपूर्ण—चालीसवीं आयत के बाह्य गुप्त इतिहास को अनमुद्रित करती है।

Na nitakupa funguo za ufalme wa mbinguni; na lolote utakalo lifunga duniani litakuwa limefungwa mbinguni; na lolote utakalo lifungua duniani litakuwa limefunguliwa mbinguni. Mathayo 16:19.

Ukukhululwa Nokuvuka Kombuso KaMohammed

Cùng chiến tại Ninivê năm 627 đánh dấu khởi đầu của mười năm cuối cùng của quyền lực Ba Tư, vốn đã bị đánh bại bởi mưu lược của La Mã, đi kèm với màn sương do sự quan phòng của Đức Chúa Trời. Nó đánh dấu bước ngoặt khi các đoàn quân Hồi giáo của Mohammed bắt đầu trỗi dậy. Cùng chiến ấy đã dẹp bỏ một sự ngăn trở vốn đã tồn tại, một sự ngăn trở mà, về nguyên tắc, hẳn vẫn còn nếu cả La Mã lẫn Ba Tư đều duy trì được sức mạnh của mình. Nhưng cả hai đều không làm được điều đó.

Kudzora uye Kusunungurwa

Mukuyimira kwa uneneri kwa Chisilamu, tikupeza kuletsedwa ndi kumasulidwa kwa Chisilamu kuyambira pa chiyambi chenicheni cha Malemba, pamene Sara anakhutiritsa Abrahamu kuti aletse Hagara ndi Ishmaeli.

Sarayi akati kuna Abramu, Kutadzirwa kwangu ngakuve pamusoro pako; ndakapa murandakadzi wangu pachipfuva chako; zvino wakati aona kuti ava nemimba, ndakazvidzwa mumaziso ake; Jehovha ngaatonge pakati pangu newe. Asi Abramu akati kuna Sarayi, Tarira, murandakadzi wako ari muruoko rwako; muitire sezvazvinokufadza. Zvino Sarayi wakati amubata zvakaomarara, akatiza pachiso chake. Genesisi 16:5, 6.

Kunyangwe zvisati zvaitika izvo, chikonzero chinoita kuti Hagari apinzwe murondedzero yechiporofita ndechokuti Ishe “vakadzivisa” Sara kubereka mwana.

Zvino Sarai, mudzimai waAbramu, akanga asina kumuberekera vana; uye akanga ane murandakadzi, muIjipiti, zita rake rainzi Hagari. Sarai akati kuna Abramu, Tarirai zvino, Jehovha andidzivisire kubereka; ndinokumbira, pindai kumurandakadzi wangu; zvimwe ndingawana vana kubudikidza naye. Abramu akateerera inzwi raSarai. Genesisi 16:1, 2.

“កូនសោ” នៃ វិវរណៈ ជំពូក ៩ ដែលបានប្រទានឲ្យមហាំម៉ាត់ ហើយបន្ទាប់មកបានសម្រេចជាការពិតតាមរយៈសមរភូមិនីនីវេ នោះ តំណាងឲ្យការដកចេញនូវ “ការទប់ស្កាត់” មកលើសាសនាឥស្លាម នៅចំណុចណាមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រព្យាករណ៍។

“Vatumwa vari kubata mhepo ina, dzinomiririrwa nebhiza rine hasha riri kutsvaka kuzvisunungura nokumhanyira pamusoro pechiso chenyika yose, richitakura kuparadza norufu munzira yarinofamba.” Manuscript Releases, volume 20, 217.

“kusimuka na kuanguka” kwa ufalme wa Mohammed hakujawakilishwa sana kama kusimuka na kuanguka, bali kama ‘kuachiliwa’ na ‘kuzuiwa’. Wakati Uislamu unapoachiliwa kinabii, kuachiliwa huko kumeonyeshwa kwa mfano kupitia vita vya Nineveh.

బాధలే మాత్రమే

Pa masalimo a sumba na maŵi, ndi malipenga a tsoka okha a Chisilamu amene amayendayenda m’mbiri monga mphamvu yokhazikika kuyambira pamene anayambitsidwa koyamba m’mbiri ya uneneri kufikira kutseka kwa nthawi ya chisomo. Malipenga anayi oyamba, amene anagwera ufumu wa Roma wa kumadzulo woimiridwa ndi Odoacer, Genseric, Atilla wa Ahuni, ndi Alaric, chotero kusonyeza mwachifanizo mphamvu zinayi za chiweruzo cha chisamaliro cha Mulungu m’masiku otsiriza, koma wofanana nazo wa masiku ano si mbadwa yolunjika ya mphamvu zakale zinayi zimenezo. Sizinatero ndi malipenga a tsoka. Chisilamu chikangolowa m’mbiri, chimapitiriza mzere wolunjika wa kumasulidwa ndi kuletsedwa kufikira chimasulidwe kotheratu pa kutseka kwa nthawi ya chisomo. Ndi malipenga a tsoka, “kiyi” wa ‘kumasulidwa’ umaikidwa chizindikiro ndi nkhondo ya Nineve.

Nikomedhia na Julayi 27, 1299

Mapayuniri nga mangunguna sing husto nga nakilala nga ang Hulyo 27, 1299 amo ang pagsugod sang isa ka gatos kag singkuwenta ka tuig nga nagtapos sang Hulyo 27, 1449, nga amo man ang nagsugod sang tatlo ka gatos kag siyamnapu’t isa ka tuig kag napulo kag lima ka adlaw nga nagtapos sang Agosto 11, 1840.

Mu nyandiko ibanza, twagaragaje igotwa ryo mu 1333 kugeza mu 1337 ryatejwe Nikomediya na Sultani Orhan Gazi (mwene Osman I, washinze Ubwami bwa Ottoman), igihe yagotaga umujyi ukomeye wa Bizanti wa Nikomediya. Iryo gotwa ni ryo risoza intambara yarwanyijwe Nikomediya yari yaratangiye ku ngoma ya se Osman. Imyaka ijana na mirongo itanu ivugwa mu Byahishuwe 9:10 yatangiye ku wa 27 Nyakanga 1299, kandi, nk’intangiriro y’ubuhanuzi, amateka ajyanirana n’iyo tariki y’itangiriro akwiriye kwitabwaho. Osman I (uwashinze ubwami bw’ingoma ya Ottoman) yari se wa Sultani Orhan Gazi; ku wa 27 Nyakanga 1299 ni bwo yageze ku ntsinzi ikomeye ya mbere ku Bwami bwa Bizanti mu Rugamba rwa Bapheus, rwabereye mu karere ka Nikomediya, hafi y’umujyi wa Nikomediya; umurwa mukuru wari ufite akamaro gakomeye cyane mu mateka y’Abaroma no mu mateka ya Bizanti yo hambere.

Baba na Mwana

Julai 27, 1299 mauto aOsman akakunda hondo yeByzantine yaitungamirirwa nemutongi wenzvimbo. Hondo iyi inofungidzirwa seimwe yekutanga kubudirira kukuru kwakazvimirira kwechiuto kwaOsman mushure mokunge atanga kusimbisa hutongi hwake muBithynia (kuchamhembe kwakadziva kumadokero kweAnatolia). Yakava nhanho inokosha mukushanduka kubva kubeylik diki reTurkey (humambo hwedzinza) kuenda kusimba rairamba richikura iro raizopedzisira rapikisa nokukunda matunhu eByzantine. Zuva iroro rinoratidza kutanga kwenguva yokukura kweIslam iyo yakazotungamirira pakusimbiswa kweHumambo hweOttoman pakudonha kweConstantinople muna 1453. Osman akashandisa varwi veghazi (vapambi vemuganhu vaifambiswa nechikonzero chechiIslam), uye ipapo ndipapo pakatanga kuumbwa kwevarwi vemuganhu veghazi kuva uto rakarongeka zvikuru rakazokura zvishoma nezvishoma kubva kuna Osman richizopfuurira kumwanakomana wake, Orhan. Pakati pezvimwe zvinhu zvinokosha zvenhaka yaOsman pane kuti yakabvumira Islam kuramba yakabata pfuma nenyika, zvakasiyana nehondo dzevarwi veghazi, idzo nzira dzadzo dzisina kurongeka dzokurova nokutiza dzaingovasiira chete zvakapambwa mukukunda kwavo, asi dzisingambovapi nharaunda ipi zvayo.

នៅថ្ងៃទី ២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១២៩៩ អូស្មានបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការមួយនៅក្នុងតំបន់នីកូមេឌា ហើយបន្ទាប់ពីនោះសាមសិបបួនឆ្នាំ កូនប្រុសរបស់គាត់បានចាប់ផ្តើមការឡោមព័ទ្ធរយៈពេលបួនឆ្នាំលើទីក្រុងរាជធានី នីកូមេឌា។ ឪពុកនៅដើមដំបូង ហើយកូនប្រុសនៅចុងបញ្ចប់។ សង្គ្រាមបានចាប់ផ្តើមប្រឆាំងនឹងតំបន់ដែលត្រូវបានតំណាងថាជានីកូមេឌា ហើយបញ្ចប់ដោយការដណ្តើមយកនីកូមេឌា ដែលជាទីក្រុងរាជធានីនៃតំបន់នីកូមេឌា។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១២៩៩ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៣៣៧ គឺជារយៈពេលសាមសិបប្រាំបីឆ្នាំ ហើយតាមន័យព្យាករណ៍ លេខ «សាមសិបប្រាំបី» ជានិមិត្តសញ្ញានៃការក្រោកឡើង។

“Zvino simukai,” ndakati, “muyambuke rukova rweZeredu.” Tikayambuka rukova rweZeredu. Nguva yatakafamba kubva Kadheshi-bharinea kusvikira tayambuka rukova rweZeredu yakanga iri makore makumi matatu namasere, kusvikira rudzi rwose rwavarume vehondo rwapedzwa kubva pakati peungano, sezvakanga zvakapikirwa kwavari naJehovha. Dheuteronomio 2:13, 14.

Makore ane zana nemakumi mashanu kubva musi wa27 Chikunguru 1299 kusvika musi wa27 Chikunguru 1449 anomiririra nguva yakatungamirira kukugadzwa kweHumambo hweOttoman hwenhamo yechipiri yaZvakazarurwa chitsauko 9. Makore makumi matatu nemasere ekukunda Nicomedia zvishoma nezvishoma akatanga nababa (Osman) uye akaguma nemwanakomana wavo (Orhan). Nguva iyi inoratidza danho rokutanga rokusimuka kunofambira mberi kwehumambo huduku hworudzi kusvika pakuva humambo.

Makore ane zana nemakumi mashanu kubva pa27 Chikunguru 1299 kusvikira pa27 Chikunguru 1449 anosanganisira kukombwa kwemakore mana kunoratidza kupera kwemakore makumi matatu nemasere. Kutanga kwekukundwa kweNicomedia kwakaitwa nababa, Osman, uye kupera kwako kwakazadzikiswa nokukombwa kwemakore mana kubva muna 1333 kusvikira muna 1337; kukombwa kwakaitwa nomwanakomana waOsman.

Wakati miaka mia moja na hamsini ilipokoma tarehe 27 Julai 1449, mfalme wa Byzantium, Constantine wa kumi na moja, yaani Constantine wa mwisho wa Roma ya mashariki, alitafuta ruhusa kutoka kwa Waturuki ili kuichukua kiti cha enzi. Tangu tarehe hiyo hadi kutwaliwa kwa Constantinople kulikuwa na miaka minne. Miaka hiyo minne ilikoma kwa kuzingirwa kwa Constantinople, naye Constantine wa mwisho akafa katika kuzingirwa huko. Kupanda kwa Uislamu kunawakilishwa na miaka thelathini na minane ya kwanza ya unabii wa miaka mia moja na hamsini, uliofikia kilele katika kuzingirwa kwa miaka minne. Wakati miaka mia moja na hamsini ilipokoma, Uislamu ulikuwa umeinuka hadi kiwango ambacho Roma ya mashariki ilidhalilishwa na mamlaka ambayo Waturuki walikuwa nayo wakati huo. Tangu udhalilisho wa tarehe 27 Julai 1449, miaka minne baadaye katika 1453, Constantinople ilitwaliwa kwa kuzingirwa. Mwisho wa miaka thelathini na minane ya kwanza unawekewa alama na kuzingirwa, na kuanzishwa kwa Milki ya Ottoman kunawekewa alama na kuzingirwa.

38 සහ 40

Inombolo ya nhamba ya makumi matatu nesere, sezvayakaiswa pachena naMozisi muna Dheuteronomio, inomirira makore okupedzisira makumi matatu nesere okutongwa kwakanga kuri mumakore makumi mana okuparara-famba murenje. Naizvozvo, nhamba ya makumi matatu nesere, sechiratidzo, ine ukama nenhamba ya makumi mana. Osman akatora dunhu reNicomedia musi wa 27 Chikunguru 1299, uye makore makumi matatu nesere akatevera, mwanakomana wake akatora guta guru redunhu iroro. Dunhu racho neguta guru racho zvose zvaiva Nicomedia. Vanyori venhoroondo vanozivisa hondo iyi sedanho rokutanga rematanho “maviri” anoratidza kutanga chaiko kwokusimuka kweHumambo hweOttoman. Danho rechipiri rinoratidzwa nenhoroondo ihondo yeNicaea muna 1301. Ikoko baba, Osman, vakatora dunhu rainzi Nicaea, uye muna 1331, makore makumi matatu akatevera, mwanakomana wake akatora guta guru, rainzi Nicaea, raimbova guta guru reRoma.

Maererano na1299 nehondo yeNicomedia, sedanho rokutanga pamatanho maviri, danho rechipiri rakauya makore maviri gare gare muna 1301. 1299 chiratidzo chamakumi matatu nesere, uye makore maviri gare gare (makumi mana), nyika yeNicaea inotorwa nababa. Hukama hwamakumi matatu nesere nemakumi mana hweIsraeri yekare ichisimuka kuti itore nyika yechipikirwa hunomiririrwa muna Chikunguru 27, 1299 uye 1301. Matanho maviri okutanga iwayo okusimuka kweIslamu anoratidzirwa nemishandirapamwe yehondo inotanga nababa vachikunda nyika yacho, uye mwanakomana achikunda guta guru renyika yacho pakupedzisira. Apo maguta makuru maviri aya akawa, akawa pakukombwa. Maguta makuru ose ari maviri aya akambova, pane imwe nguva, maguta makuru eRoma yokumabvazuva.

Tarehe 27 Julai, 1299 na 1301 zinafikia hitimisho lake tarehe 11 Agosti, 1840, zikiiwakilisha historia ya 1838, wakati Litch alipochapisha kwa mara ya kwanza mtazamo wake na unabii wa ile miaka mia tatu tisini na moja na siku kumi na tano, ambao hatimaye ungetimizwa tarehe 11 Agosti, 1840. Hatua mbili za kuinuka kwa Wamilleri zilikuwa miaka ya 1838 na 1840.

“സन् 1840-ൽ പ്രവചനത്തിന്റെ മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ നിവൃത്തിയാൽ വ്യാപകമായ താൽപര്യം ഉണർന്നു. അതിന് രണ്ട് വർഷം മുമ്പ്, രണ്ടാം വരവിനെ പ്രസംഗിച്ചിരുന്ന പ്രമുഖ ശുശ്രൂഷകരിൽ ഒരാളായ ജോസയ്യ ലിച്ച്, വെളിപ്പാട് 9-ന്റെ ഒരു വ്യാഖ്യാനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു; അതിൽ ഒട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനം പ്രവചിക്കപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ പ്രകാരം, ഈ ശക്തി ‘ക്രി.വ. 1840-ൽ, ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിലെ ഏതെങ്കിലും സമയത്ത്,’ അട്ടിമറിക്കപ്പെടേണ്ടതായിരുന്നു; അതിന്റെ നിവൃത്തി സംഭവിക്കാൻ കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾ മാത്രം ശേഷിക്കെ അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ എഴുതി: ‘ആദ്യ കാലഘട്ടമായ 150 വർഷം, ടർക്കികളുടെ അനുമതിയാൽ ഡിയാക്കോസസ് സിംഹാസനമേറിയതിനു മുമ്പ് കൃത്യമായി നിവൃത്തിയായതായി കണക്കാക്കുകയും, 391 വർഷവും പതിനഞ്ച് ദിവസവും ആദ്യ കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ ആരംഭിച്ചതായി കരുതുകയും ചെയ്താൽ, അത് 1840 ആഗസ്റ്റ് 11-ന് അവസാനിക്കും; അപ്പോൾ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലെ ഒട്ടോമാൻ ശക്തി തകർന്നുപോകുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കാം. ഇങ്ങനെയായിരിക്കും സംഭവമെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.’—Josiah Litch, in Signs of the Times, and Expositor of Prophecy, August 1, 1840.”

“Panguva chaiyo yakanga yataurwa, Turkey, kubudikidza nevamiriri varo, yakagamuchira kudzivirirwa kwemasimba akabatana eEurope, uye nokudaro yakazviisa pasi pekutongwa kwenyika dzechiKristu. Chiitiko ichocho chakanyatsozadzisa chiporofita chacho. Zvakati zvazivikanwa, vazhinji kwazvo vakagutsikana nokururama kwenheyo dzekududzira zviporofita dzakanga dzagamuchirwa naMiller navamwe vake, uye kufambira mberi kunoshamisa kwakapiwa kusangano rekuuya kwaKristu. Varume vedzidzo nenzvimbo vakabatana naMiller, mukuparidza nomukutsikisa maonero ake, uye kubva muna 1840 kusvika muna 1844 basa rakakurumidza kupararira.” The Great Controversy, 334, 335.

Chiporofita chaLitch cha ’38 nechiratidzo chake chakagadziridzwa che’40 zvinosanganisira chirevo chake chokupedzisira, chaakanyora musi wa1 Nyamavhuvhu, mazuva gumi chiporofita chakagadziridzwa chisati chaitwa. Kuzadzika kwechiporofita ndiko kwakagonesa nyika yose kugutsikana nenzira yakarurama yokushandisa chiporofita cheBhaibheri. Makore makumi matatu nemasere akaratidza kusimuka kwaIsraeri yekare aisanganisira makore maviri okuva pakuyambuka Gungwa Dzvuku kusvikira pakumukira kwokutanga paKadheshi.

Nokuti vose varume avo vakaona kubwinya kwangu nezvishamiso zvangu, zvandakaita muIjipiti nomurenje, vakandiidza zvino kagumi aka, vakasateerera inzwi rangu; zvirokwazvo havangazooni nyika yandakapiika kumadzibaba avo, uye hakuna kana mumwe wavari vakanditsamwisa achaiona. Numeri 14:22, 23.

Kupanduka uko kunatambulikilwa kuti ndiko kwayezgo kaumaliro pa mayezgo khumi. Nyengo ya kuyezgeka ya vyaka viŵiri ya mayezgo khumi, iyo yikasazgikako pa vyaka makumi ghatatu na vitatu vya mu mapopa, yikaŵa chithuzithuzi cha 1838 na 1840, ndipo 1840 mukaŵa nyengo ya mazuŵa khumi.

Nzvimbo yokutanga yokusimuka kwechiIslam naOsman pana 27 Chikunguru 1299 inotanga nguva yemakore makumi matatu namasere inoguma nokukombwa kwemakore mana muna 1337. 27 Chikunguru 1299 yakanga iri nhanho yokutanga yezviviri zvinoratidzwa navanyori venhoroondo senzvimbo yokutanga yokusimuka kweHumambo hweOttoman, uye nhanho yechipiri yakanga iri 1301. Nhanho mbiri dzehondo dzeNicomedia neNicaea muna 1299 na1301 dzinomiririra munaenzaniso 1838 na1840. Kutanga kwechiporofita kunoratidza kuguma.

Nicomedia neNicaea zvose zvakamboshanda kwenguva pfupi semaguta makuru eRoma yokumabvazuva munhoroondo dzazvo dzakasiyana. Zvirokwazvo, Constantinople ndiyo yakazova guta guru rokumabvazuva muna 330, ikaramba iri iro kusvikira muna 1453. Nicomedia neNicaea zvinomiririra kuwira kweConstantinople; zvose zvakakundwa mukukombwa nevaIslamu kwakacherechedza kuguma kwenhamburiko iyo maIslamu akatanga nayo kutora dunhu iroro, uye mushure maizvozvo akazotora guta guru.

ការឡោមព័ទ្ធលើកទីមួយរយៈពេលបួនឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ 1333 ដល់ 1337 តំណាងឲ្យរយៈពេលបួនឆ្នាំពី 1449 ដល់ 1453 នៅពេលដែលព្រះបន្ទូលទំនាយបានបញ្ចប់។ បីរយកៅសិបមួយឆ្នាំ និងដប់ប្រាំថ្ងៃបន្ទាប់មក សាសនាឥស្លាមត្រូវបានទប់ស្កាត់ ខណៈដែលពួក Millerites «ងើបឡើង» ក្រោមអំណាចទំនាយ ដែលត្រូវបានតំណាងដោយលក្ខណៈ «សាមសិបប្រាំបី និងសែសិប» ដូចដែលបានតំណាងនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ alpha នៃថ្ងៃទី 27 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 1299 និងថ្ងៃទី 27 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 1449។ ការងើបឡើងរបស់សាសនាឥស្លាម និងការងើបឡើងរបស់អ្នកនាំសាររបស់ព្រះក្នុងគ្រាចុងក្រោយ ត្រូវបានតំណាងដោយនិមិត្តសញ្ញាលេខមួយ ដែលត្រូវបានកសាងឡើងដោយទំនាក់ទំនងជាលេខរវាង 38 និង 40។

Muna Ezekieri 37, Chislamu ndiyo shoko remhepo yokumabvazuva inofemerwa pamusoro pamapfupa akaoma akafa kuti amire seuto guru. Kana shoko raEzekieri rasvika, kusimuka kunotanga, sezvazvakaita munhoroondo yeMillerite ya1838 na1840. Shoko iroro rakasvika pa9/11, uye paSvondo mutemo uri kuuya nokukurumidza mapfupa iwayo anomira seuto guru. Kumutswa kweuto raMwari sekereke inokunda mumazuva okupedzisira kunofananidzirwa na1838 na1840. Kubva pa9/11 kusvikira kuSvondo mutemo kwakafananidzirwa na1840 kusvika 1844, asiwo zvinofananidzira nguva inobva musi wa31 Zvita 2023 kusvikira kumabhora omoto eNashville.

រ៉ូមខាងកើត

කුස්තන්තිනුස් පළමුවා (මහා) විසින් අධිරාජ්‍යය බෙදනු ලැබූ අවස්ථාවේ සිට අවසාන කුස්තන්තිනුස් දක්වා කාලය, නැගෙනහිර රෝමයේ අනාවැකිමය ඉතිහාසය නිරූපණය කරයි. එබැවින් එම අනාවැකිමය කාලපරිච්ඡේදය, ඔවුන්ගේ නාමයෙන් නිරූපිත පරිදි, අනාවැකිමය හෝ සංකේතාත්මක පියෙකු සහ පුතෙකු මගින් සලකුණු කර ඇත; කෙසේවෙතත් මහා කුස්තන්තිනුස් සහ එකොළොස්වැනි කුස්තන්තිනුස් අතර සෘජු රුධිර වංශපාරම්පරාවක් නොතිබිණි. පළමු සහ අවසාන කුස්තන්තිනුස් ද අනාවැකිමය වශයෙන් අල්ෆා සහ ඔමේගා සංකේත ලෙස නිරූපණය කර ඇති අතර, පියා (අල්ෆා) කුස්තන්තිනෝපලය අගනුවර ලෙස තෝරාගත්තේය; පුතා (ඔමේගා) කුස්තන්තිනෝපලය අගනුවර වීම නවතා දැමූ අවස්ථාවේ එම වටලෑමේදී මියගියේය. නැගෙනහිර රෝමයේ අනාවැකිමය කාලපරිච්ඡේදය පළමු සහ අවසාන කුස්තන්තිනුස් විසින් සලකුණු කර ඇත. ක්‍රි.ව. 1299 ජූලි 27 දින ආරම්භ වූ අවුරුදු 150ක කාලපරිච්ඡේදය තුළ අවුරුදු 38ක කාලයක් ඇතුළත් වන අතර එය අවුරුදු 4ක වටලෑමකින් අවසන් වෙයි. එම වටලෑම 1449 සිට 1453 දක්වා කාලයට ආදර්ශවත් විය. නිකොමීදියා ව්‍යාපාරය ආරම්භ වූයේ භූමියක් ජයගැනීමකින් වන අතර එය අවසන් වූයේ එම භූමියේ අගනුවර ජයගැනීමකිනි. පළමු සහ අවසාන කුස්තන්තිනුස් සම්බන්ධයෙන් වූ පරිදිම, නිකොමීදියා ජයගැනීම පියෙකු (පළමුවැන්නා) සමඟ ආරම්භ වී පුතෙකු (අවසන් වැනි අය) සමඟ අවසන් විය.

වසර හතරක්

Kukombwa kwamakore mana muzana remakore ekutanga emakore zana nemakumi mashanu ayo akatungamirira kumakore mana kubva pakuninipiswa kwaConstantine wekupedzisira muna 1449 kusvikira muna 1453 apo Constantinople yakakombwa ikawira. Chiporofita chenguva chenhamo yechipiri chinomirira makore mazana matatu nemakumi mapfumbamwe nerimwe namazuva gumi namashanu chakatanga pana Chikunguru 27, 1449 uye chakaguma pana Nyamavhuvhu 11, 1840. Zuva iroro rinoratidza kutanga kwenguva yemakore mana iyo Sista White akadaidza kuti kuratidzwa kunobwinya kwesimba raMwari.

“Mutumwa anobatana mukuzivisa shoko remutumwa wechitatu anofanira kuvhenekera nyika yose nokubwinya kwake. Basa rine uwandu hwenyika yose nesimba risingawanzoonekwa ndiro riri kufanotaurwa pano. Sangano rekumirira kuuya kwaKristu remuna 1840–44 rakanga riri kuratidzwa kunobwinya kwesimba raMwari; shoko remutumwa wokutanga rakasvitswa kunzvimbo dzose dzemishinari munyika, uye mune dzimwe nyika makava nechido chikuru chezvechitendero chakamboonekwa munyika ipi neipi kubva paNguva yeReformation yezana remakore rechigumi nenhanhatu; asi izvi zvichapfuurwa nesangano guru rine simba riri pasi peyambiro yokupedzisira yomutumwa wechitatu.” The Great Controversy, 611.

ཨིས་ལམ་ནི་ 1840 ལོའི་ཟླ་ 8 པའི་ཚེས་ 11 ཉིན་བཀག་འགོག་བྱས་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལོ་བཞིའི་དུས་ཡུན་ཞིག་བྱུང་ཞིང་། དེ་ནི་པེན་ཏེ་ཀོསྟེ་སྐབས་སུ་དམ་པའི་ཐུགས་རླུང་འབེབས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་མངོན་པ་ 18 པའི་ནང་གི་སྟོབས་ཆེན་ལྡན་པའི་ཕོ་ཉ་མར་འབབ་པ་གཉིས་ཀ་དང་མཐུན་པ་ཡིན། དེའི་ཚེ་ 9/11 ཉིན་ ཉུ་ཡོརྐ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ “ཨར་སྐྲུན་ཆེན་པོ་རྣམས་” ལ་ཆགས་སྡང་གསུམ་པའི་ཆགས་འཇིགས་ཀྱི་ཨིས་ལམ་གྱིས་རྡུང་བརྡེགས་བྱས་པ་ཡིན། 9/11 ནི་བརྒྱ་དང་བཞི་བཅུ་ཞེ་བཞི་སྟོང་གི་ཐམ་གདབ་དུས་ཀྱི་འགོ་འཛུགས་མཚོན། ཐམ་གདབ་ནི་དུས་ཡུན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཐམ་གདབ་ཀྱི་དུས་ཡུན་དེ་མཇུག་སྡུད་པའི་ཚེ། དེའི་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་དུས་ཡུན་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ལྡན་པ་ཡིན། 9/11 ཉིན་ཀྲིསྟོས་མར་འབབ་པའི་ཚེ། ཁོང་གིས་ 2023 ལོའི་ཟླ་ 12 པའི་ཚེས་ 31 ཉིན་དཔང་པོ་གཉིས་སླར་གསོན་པར་བྱེད་པའི་མི་ཁལ་མར་འབབ་པ་མཚོན་ཞིང་། དེའི་ཉིན་ཐམ་གདབ་ཀྱི་མཐའ་མའི་དུས་ཡུན་འགོ་བཙུགས་སོ།

Chinhu chinokosha chinova hondo yeNinevhe chinomiririra kusunungurwa kwakasiyana-siyana kweIslam, uko kwaizounza kudonha kweRoma yokumabvazuva panosvika 1453. Mukati memakore zana nemakumi mashanu e“mwedzi mishanu” yendima yegumi, kutanga pamwe chete nokuguma zvine nguva yemakore mana. Nguva mbiri idzodzo dzemakore mana dzinobatana nemagumo emakore mazana matatu nemakumi mapfumbamwe nerimwe nemazuva gumi namashanu, ayo akaratidza nguva yemakore mana kubva muna 1840 kusvika muna 1844 apo Kristu aizovhenekera “nyika yose nokubwinya kwake.” Muna 1844, nguva yechiprofita yakarega kushandiswa, nokuti nguva yaizova, “isisipo.”

Akapika na iye anorarama nokusingaperi-peri, iye akasika denga nezvinhu zviri mariri, nenyika nezvinhu zviri pairi, negungwa nezvinhu zviri mariri, kuti nguva yakanga isisazovipo. Zvakazarurwa 10:6.

1333 සිට 1337 දක්වා, 1449 සිට 1453 දක්වා, 1840 සිට 1844 දක්වා

Mitsetse mitatu iyoyo yenguva dzemakore mana inowirirana nenguva yokuisa chisimbiso kubva pa9/11 kusvikira kumurayiro weSvondo, uye inowiriranawo nefractal ye9/11 kusvikira kumurayiro weSvondo inomiririrwa kubva musi wa31 Zvita 2023 kusvikira Islam yasunungurwazve kuti iunze mabhora omoto eNashville.

Chimiro chechiporofita kubva muna Zvita 31, 2023 kusvika kumabhora omoto eNashville chakafananidzirwa nenguva nhatu dzechiporofita dzemakore mana, idzo dzose dzinowirirana nenguva yokuiswa chisimbiso kubva pa9/11 kusvika kumutemo weSvondo. Naizvozvo, zvapupu zvina zvinoratidza nhoroondo kubva muna Zvita 31, 2023 kusvika pakurwiswa kweNashville, uye yaiva hondo yeNinevhe iri iyo “kiyi” yechimwe nechimwe chezvapupu izvi. 1333, 1449, 1840 uye 9/11 zvose zvakanga zviri nzvimbo dzokushanduka— “makiyi.”

“Pane zvidzidzo zvinofanira kudzidzwa kubva munhoroondo yezvakapfuura; uye kutariswa kunodanidzirwa kuzvinhu izvi, kuti vose vanzwisise kuti Mwari vanoshanda nenzira dzimwe chetedzo zvino sezvavakagara vachiita nguva dzose. Ruoko rwavo runoonekwa mubasa ravo uye pakati pendudzi zvino, saizvozvowo sezvarwakagara rwuri kubva panguva yakatanga kuparidzirwa vhangeri kuna Adhamu muEdheni.

“Kune nguva dzinova nzvimbo dzokutendeuka munhoroondo yendudzi neyekeresiya. Muutungamiri hwaMwari, kana nguva idzi dzakasiyana dzedambudziko dzasvika, chiedza chenguva iyoyo chinopiwa. Kana chikagamuchirwa, panova nekufambira mberi pamweya; kana chikarambwa, kuderera pamweya nokuputsikirwa nechikepe kunotevera. Ishe muShoko ravo vakazarura basa rinopinda nokushinga reevhangeri sezvarakaitwa munguva yakapfuura, uye sezvarichaitwa mune remangwana, kusvikira pakurwisana kwokupedzisira, apo masimba aSatani achaita kufamba kwawo kwokupedzisira kunoshamisa.” Bible Echo, August 26, 1895.

නිකොමීදියා

Diocletian paakava mutongi mukuru muna 284, uye muna 293 akasarudza Nicomedia seguta guru rokumabvazuva roHushe hweRoma paakakamura hushe pamutemo kuva Kumabvazuva neKumadokero, achisimbisa hurongwa hweTetrarchy. Nicomedia rakashanda seguta guru guru rezvekutonga nerehondo kuMabvazuva kwamakumi amakore akati wandei. Constantine Mukuru akarishandisa senzvimbo yake huru asati afunga kuvaka guta guru idzva paByzantium yaiva pedyo (raakazotumidza kuti Constantinople muna 330). Kunyange pashure pokunge Constantinople rava guta guru chikuru, Nicomedia rakaramba riri muzinda mukuru wedunhu, rakagara panzvimbo inokosha kwazvo pamhenderekedzo yokumabvazuva yeGungwa reMarmara. Naizvozvo, kunyange zvazvo risina kuva guta guru rechigarire seRoma kana Constantinople, Nicomedia rakagadzwa zviri pamutemo seguta guru rokumabvazuva munguva inokosha yokuchinja munhoroondo yeRoma. Pakutanga kwamakore zana namakumi mashanu, guta guru reRoma yokumabvazuva rinokundwa, uye pakuguma kwawo, guta guru reRoma yokumabvazuva rinokundwawo. Kukunda uku kuri kuviri kwakabatanidza kukombwa kweguta.

Diokletiani

Mambo Diocletian akagadza zviri pamutemo Nicomedia seguta guru rokumabvazuva roumambo hweRoma paakaisa mukushanda hurongwa hweTetrarchy muna 293. Hurongwa hweTetrarchy hwakanga hwakaumbwa nechikamu chokumadokero nechokumabvazuva choumambo; kumabvazuva nokumadokero zvose zvine mambo mukuru (Augusti) nomambo mudiki (Caesar), kuti zvizadzise uwandu hwevana hunomirirwa neshoko rokuti “tetrarchy”.

ඇල්ෆා සහ ඔමෙගා

Dhiokletiani ndiye ishara ya omega ya kanisa la Smirna, na Nero ndiye ishara ya alpha. Konstantino Mkuu ndiye ishara ya alpha ya kanisa la Pergamo, na Justiniani ndiye ishara ya omega.

Ku gavanywa ka Roma “hi ku landza nawu” ku va vuxeni ni vupela-dyambu (leswi swi nga tshama swi nga yimi nkarhi wo leha) ku endliwile hi Diocletian, naswona ku avana ka Roma hi ku hetiseka ka vuprofeta ku va vuxeni ni vupela-dyambu ku endliwile hi Constantine. Emahlweninyana ya kereke ya vumbirhi ya xikombiso ya ku xanisiwa, leyi yimeleriwaka hi Smyrna, Roma yi avanyisiwile hi nawu ku va vuxeni ni vupela-dyambu; naswona emahlweninyana ya kereke ya vunharhu ya xikombiso ya ku pfumelelana ni misava, leyi yimeleriwaka hi Pergamos, Roma yi avanyisiwile hi ndlela ya vuprofeta ku va vuxeni ni vupela-dyambu. 293 a ku ri alpha, naswona 330 a ku ri omega; kutani hi May 11, 330, Constantine Lonkulu u hlawule Constantinople tanihi ntsindza wa Mfumo.

Kugawana kwapamutemo kwakaitwa naDiocletian muna 293 kwakaparara nokuda kwehondo yevagari yakatevera kusvikira paEdict of Milan mugore ra313. Pakabudiswa Edict of Milan, ichipa chiKristu mvumo yepamutemo, uye zvichibudirira kupedzisa Tetrarchy—hurongwa hwevatongi vana vaibatana mukutonga hwakawira mukurwisana pakati pemasimba makuru maviri (Constantine kuMadokero naLicinius kuMabvazuva). Kugawana kwepamutemo uku, kwakapinza kupunzika, kunomirira nguva yemakore makumi maviri kubva pakugawana kusvika pakugawana, uye kugawana kwose kuri kuviri kwakakonzera kupunzika kwehurongwa.

Kereke yeSmirna yakatanga naNero muna 64 apo moto mukuru weRoma wakashandiswa naNero kutambudza vaKristu, avo Nero akapomera kuti ndivo vakatanga moto wacho. Nero anoratidza kutanga kwekutambudzwa uye anomirira mucherechedzo wekutambudzwa kwekupedzisira kwemazuva okupedzisira. Kutambudzwa ikoko kwekupedzisira kunopfuurira kusvikira pakupera kwenguva yenyasha, apo simba repapa rinosvika kumagumo aro risina anoribatsira. Naizvozvo nguva yokutanga yokutambudzwa yakatanga nokupiswa kweRoma, uye kutambudzwa kwokupedzisira kunoguma nokupiswa kweRoma.

“Nara gumi dzawa khumi dzawakawona pa chilombo, zimenezi zidzadana ndi huleyo, ndipo zidzamsiya ali bwinja ndi wamaliseche, ndipo zidzadya mnofu wake, ndi kumuwotcha ndi moto.” Chivumbulutso 17:16.

Chechi cheSmyrna chakatanga naNero muna 64 apo moto mukuru weRoma wakashandiswa naNero kutambudza vaKristu, avo Nero akapomera mhaka yokuti ndivo vakatanga moto wacho. Makore mazana maviri namakumi mashanu gare gare chakaguma muna 313 neMutemo weMilan. “Mutemo” uyu ndiwo kuguma kwenguva yemakore makumi maviri yakatanga nokugoverwa kwapamutemo kwakaitwa naDiocletian, uye wakanga uriwo kuguma kwemakore mazana maviri namakumi mashanu eSmyrna akatanga naNero. Makore mazana maviri namakumi mashanu okutambudzwa anomiririrwa nechechi yeSmyrna naNero aisanganisira makore gumi okutambudzwa kwakaipisisa zvikuru kwakakonzerwa naDiocletian. Makore gumi iwayo okutambudzwa akanga ari hafu yokupedzisira yemakore makumi maviri aDiocletian ayo akatanga nokugoverwa kwake kwapamutemo kwehumambo muna 293. Kubva pakugoverwa kwapamutemo kuva kumabvazuva nokumadokero kwakaitwa naDiocletian muna 293 kwakatanga nguva yemakore makumi maviri yakanga yakaumbwa nenguva mbiri dzemakore gumi.

Diocletian akagovera humambo kuva kumabvazuva nokumadokero maererano nomutemo, nokudaro achifananidzira kupatsanurwa kwechiprofita kwakazadzikiswa naConstantine. Kupatsanurwa kwaDiocletian kwaiva kwemabvazuva nokumadokero, asi kwaisanganisira vatongi vaviri kumabvazuva navatongi vaviri kumadokero. Mutongi mumwe mukuru nomumwe wechipiri kudunhu rimwe nerimwe. Musi wa23 Kukadzi, 303, Diocletian akabudisa wekutanga pamitemo yakati kuti “edicts” yaipikisa vaKristu, zvichiratidza kutanga kweKutambudzwa Kukuru, (kunonziwo Kutambudzwa kwaDiocletian), iko kutambudzwa kwakaipisisa uye kwakapararira zvikuru kwevaKristu muHumambo hweRoma.

Na ka lengeloi la kereke e Smirna ngola o re: Sena ke se boleloang ke oa pele le oa ho qetela, ea kileng a shoa, empa a boela a phela: Ke tseba mesebetsi ea hao, le matšoenyeho, le bofuma, (empa u morui) hape ke tseba nyefolo ea ba reng ke Bajuda, athe ha ba joalo, empa ke synagoge ea Satane. U se ke ua tšaba letho la tseo u tlang ho li utloa bohloko ka tsona; bona, Diabolose o tla akhela ba bang ba lōna chankaneng, hore le tle le lekwe; ’me le tla ba le matšoenyeho ka matsatsi a leshome: e-ba ea tšepahalang ho isa lefung, ’me ke tla u fa moqhaka oa bophelo. Ea nang le tsebe, a ke a utloe seo Moea o se bolellang likereke; ea hlolang a ke ke a utloisoa bohloko ke lefu la bobeli. Tšenolo 2:8–10.

Ukushushiswa Okukhulu kwaqhubeka ngaphansi kwabalandela uDiocletian (ikakhulukazi uGalerius) kwaze kwaba ngu-313, lapho kwaphela khona ngoMthetho WaseMilan. UNero uyisibonakaliso se-alpha sokushushisa esasifanekisela uDiocletian njengokushushisa kwe-omega kwenkathi yesiprofetho emelwe yibandla laseSmirna. Ukushushisa kwaphetha ngomshado wezombusazwe nangesivumelwano phakathi kukaConstantine wasentshonalanga noLicinius wasempumalanga. NgoFebhuwari 313, uConstantine noLicinius bahlangana eMilan futhi bakhipha uMthetho WaseMilan, owanikeza amaKristu (kanye nabanye) ukubekezelelana ngokwenkolo kuwo wonke umbuso. Ukuze baqinise ubudlelwane babo bezombusazwe, uLicinius washada noConstantia (udadewabo kaConstantine ngomzali oyedwa) ngesikhathi salo mhlangano noma cishe ngaleso sikhathi. Lo mshado wawuyisivumelwano sezombusazwe samaRoma esijwayelekile—uqinisa isivumelwano phakathi kwababusi ababili futhi wasiza ukuzinzisa umbuso okwesikhashana ngemva kweminyaka yezimpi zombango. Lobo budlelwane abuzange buhlale isikhathi eside. UConstantine noLicinius kamuva balwa bodwa, futhi uConstantine wanqoba uLicinius ngo-324, waba ukuphela kombusi.

Kubva kuna Nero kusvika kuna Constantine, nguva yechiporofita yeSmirna yemakore mazana maviri nemakumi mashanu yakazadzikiswa, uye muna 313 kereke yePergamo, kereke yokuwirirana nechibvumirano, yakatanga, ichizoguma nekereke yeTiatira muna 538. Makore mazana maviri nemakumi mashanu eSmirna aimirira nguva yokutambudzwa, uye pakupera kwenguva yose iyi, kutambudzwa kwaDiocletian kwakazadzisa “mazuva gumi” eZvakazarurwa (makore gumi), apo nguva yakaipisisa yokutambudzwa inomirira chikamu chiduku chinodzokorora maumbirwo enguva yose. Makore gumi iwayo chikamu chiduku chinodzokorora maumbirwo emakore mazana maviri nemakumi mashanu. Makore gumi iwayo anomirira omega yokutambudzwa kwaNero, uye pakuguma kwawo omega kupatsanurwa kwehumambo kuva kumabvazuva nokumadokero.

Umtshato Noqhawulo-mtshato

Smirna je začela ob požigu Rima leta 64 in se končala dvesto petdeset let pozneje, leta 313, z Milanskim ediktom in politično poroko vzhoda in zahoda. Desetletni fraktal preganjanja se je začel leta 303 in se končal leta 313 z Milanskim ediktom in politično poroko vzhoda in zahoda. Dvajset let, ki so se začela s pravno delitvijo vzhoda in zahoda leta 293 pod Dioklecijanom, se je končalo leta 313 s politično poroko vzhoda in zahoda. Zakonska pogodba iz leta 313 med vzhodom in zahodom se je končala z ločitvijo leta 324, ko je Konstantin premagal vzhodnega Licinija in postal edini vladar Rima. Preroška ločitev leta 324 je nastopila tri leta po prvem nedeljskem zakonu leta 321.

Makore gumi namanomwe kubva muna 313 kusvikira muna 330 anoratidza muchato wezvematongerwo enyika, uye kuguma kwekutambudzwa kunomiririrwa neSmirna naNero, pamwe nokutanga kwekereke yokuwirirana inofananidzirwa nePergamo. Kutanga kwePergamo muna 313 pamuchato wacho, kwakateverwa nokutanga kwekutambudzwa kwakatanga pamutemo wokutanga weSvondo muna 321. Izvozvo zvakateverwa nokurambana kwechiporofita muna 324, uko kwakabatanidza mabvazuva namadokero kuva humambo humwe pasi paConstantine. Makore matanhatu gare gare muna 330 kupatsanurwa kuva mabvazuva namadokero kwakadzokororwa nenzira yechiporofita. Makore gumi namanomwe iwayo anomiririra nguva yealpha yekereke yePergamo yaizoenderera mberi kusvikira kereke yeTiatira yasvika munhoroondo yechiporofita muna 538. Nguva iyoyo yealpha yaizomiririra nhoroondo yeomega pakuguma kwenguva kubva muna 330 kusvikira muna 538. Nhoroondo yeomega yePergamo inomiririra nguva ya496, 508, uye 533.

Miaka Kumi na Saba

Ptolemy wa pa nkhondo ya ku Raphia analamulira “zaka khumi ndi zisanu ndi ziwiri,” ndipo panali “zaka khumi ndi zisanu ndi ziwiri” pakati pa nkhondo ya ku Raphia ndi nkhondo ya ku Panium. Zaka khumi ndi zisanu ndi ziwiri zimenezo zikugwirizana mophiphiritsa ndi zaka khumi ndi zisanu ndi ziwiri kuyambira 313 kufika 330. Zaka mazana awiri ndi makumi asanu za Nero za ku Smurna zinatsogolera ku zaka khumi ndi zisanu ndi ziwiri zoyambirira za mpingo wa Pergamo, ndipo zikulumikizana ndi zaka mazana awiri ndi makumi asanu zimene zinayamba pa lamulo lachitatu mu 457 BC, poyambira pa zaka 2300 za Danieli 8:14, chimene chiri maziko ndi nsanamira yapakati ya Adventism. Mboni ziwiri za zaka mazana awiri ndi makumi asanu zikugwirizana ndi zaka mazana awiri ndi makumi asanu za ufumu wachisanu ndi chimodzi wa uneneri wa m’Baibulo umene unayamba mu 1776 ndipo ukumaliza chaka chino mu 2026.

Amaphayona obu-Adventism awazange ayibone noma ayiqonde iminyaka eyishumi nesikhombisa ka-313 kuya ku-330, ngokuba ngo-1844 ayengakawuqondi nakancane umbuzo weSabatha losuku lwesikhombisa noma usuku lwelanga. Nokho aqaphela iminyaka eyikhulu namashumi amahlanu yevesi leshumi leSambulo isahluko 9, futhi yaba yisiqalo sesikhathi esaholela eminyakeni engamakhulu amathathu namashumi ayisishiyagalolunye nanye nezinsuku eziyishumi nanhlanu eyaphela ngo-August 11, 1840. Lokho kuqonda kwaveza “ukubonakaliswa okukhulu kwamandla kaNkulunkulu.”

Mapayona vakatanga havana kuziva nguva yechipiri yemakore zana nemakumi mashanu iri muna Zvakazarurwa 9. Kunzwisisa kwavo kwekutanga kunomirira hwaro hwakavakwa pamusoro paho “chiedza chitsva” cheZvakazarurwa 9. Chiedza ichocho chinovhurwa ne“kiyi” yehondo yeNinevhe. “Kiyi” iyoyo inobvumira mudzidzi wechiporofita kuti azive ushe hwose hwechiporofita cheBhaibheri hunomiririrwa muna Danieri naZvakazarurwa. Bhabhironi, Medhiya nePezhiya, Girisi, humambo hweSeleucid nePtolemaic, umambo hwaMohammed, uye, chinonyanya kukosha, inowedzera kujekesa humambo hweRoma nokuratidza kusimuka nokuwa kwete kweRoma chete, asiwo kwehushe hweRoma yokumabvazuva neyekumadokero, pamwe chete neUnited States (muporofita wenhema), upapa (chikara) neUnited Nations (dhiragoni). Kusimuka nokuwa kwose kwehushe uhwu kunopupura mafambiro edhiragoni, echikara, neomuporofita wenhema ayo pakupedzisira anounza nyika kuAmagedhoni. Kufamba ikoko kunomiririrwa mukati memavhesi matanhatu okupedzisira aDanieri 11, uye kutanga kwekufamba ikoko kunomiririrwa munhoroondo yakavanzika yevhesi 40.

Hondo yeNinevhe inopa nzvimbo yokureverera kwechiporofita inobatanidza uchapupu hwoumambo hweRoma, ushe hweRoma yokumabvazuva neRoma yokumadokero, pamwe neRoma yepapa, mukutevedzana kwezviitiko zvenguva yokupedzisira. Naizvozvo, hondo yeNinevhe ndiyo kiyi inoratidza zvizere uchapupu hwakasiyana-siyana hwechiporofita pamusoro peRoma, uye maererano nendima yechina yegumi nechina yaDhanieri gumi nerimwe, iRoma inosimbisa chiratidzo. Kiyi inobatanidza mitsetse iyoyo pamwe chete ihondo yeNinevhe.

Tizaamba kuswaanganya mabuuku aano aayo aatangila aakusyomeka pa makwebo aa Chiyubunuzyo 9 mu buuku bwesu butobela.