Ndondomeko ya chenjezo m’buku la Ezekieli ndi “chizindikiro cha kuzingidwa kwa mzinda.” Pamene kuzingidwako kunayamba, mkazi wa Ezekieli anamwalira, ndipo Ezekieli analamulidwa kuti asalire imfa yake. Imfa yake, pamodzi ndi kusalira kwake imfa yake, zinayimira kuzingidwako ndi chiwonongeko cha Yerusalemu chimene chinali kuyandikira. Zochita zake ndi imfa yake zikuyimira chizindikiro cha chenjezo, chosonyeza pasadakhale chizindikiro cha chenjezo cha m’tsogolo chimene Yesu anaika poyera monga “chonyansa cha chipasuko.”

Saka, whena muchiona chinthu chinyansa chakusandutsa bwinja, chidanenedwa ndi mneneri Danieli, chitaima pamalo oyera, (amene awerenga, amvetsetse). Mateyu 24:15.

Ezaldi amafulege amaRoma ebekiwe phakathi kwemikhawulo yethempeli, amaKrestu aseJerusalema kwakufanele abaleke kulowo muzi. Ofakazi ababili besibonakaliso sokubhujiswa kweJerusalema bagcizelela ubucayi bokubona kusenesikhathi “isibonakaliso” ngaphambi kokuhlaselwa komuzi, futhi ugqozi luyaqhubeka lukhomba ukuthi labo fakazi ababili bathola “ukusetshenziswa kwabo okuqondile kakhulu” ezinsukwini zokugcina. Ekhuluma ngesixwayiso sikaKristu ngokubhujiswa kweJerusalema maqondana noHezekeli noJohane besembonweni wethempeli, uSister White wabhala:

“Kambe zvazvo zviporofita izvi zvakazadzikiswa muchikamu pakuparadzwa kweJerusarema, zvine kushandiswa kwakanyatsonanga kumazuva okupedzisira.

“Re eme mo moeding wa ditiragalo tse dikgolo le tse boitshepo. Boporofeti bo tloga bo diragadiwa ka bofefo. Morena o fa mojako. Gaufi jaana go tla bulega fa pele ga rona paka e e tletseng kgatlhego e kgolo e e kgololang tsotlhe mo go botlhe ba ba tshelang. Dikganetsano tsa bogologolo di tla tsosolosiwa; dikganetsano tse disha di tla tsoga. Ditiragalo tse di tla dirwang mo lefatsheng la rona ga di ise le tsotlhe di ka bo di lorilwe.” Testimonies, volume 5, 753.

Mu chipatulo 4, Ezekiyeli anauzidwa kuti achite fanizo losonyeza mwamphamvu ‘chizindikiro cha kuzingidwa kwa mzinda.’ Ezekiyeli anachita fanizo kasanu m’buku lake, koma abale ake anakana kuliona. Ezekiyeli anayankhula kasanu kwa abale ake, ndipo iwo anakana kumva. Mafanizo ake ochitidwa ndi mauthenga ake akusonyeza gulu la anamwali opusa la magawo asanu, amene amakana kulandira kuwonjezeka kwa ‘chidziwitso’ kogwirizana ndi mafanizo ake ndi mawu ake. Mawu amenewo ndi mafanizo amenewo zinali zogwirizana mwachindunji ndi chiwonongeko cha Yerusalemu, chimene chili ndi “kugwiritsidwa ntchito kwachindunji kwambiri ku masiku otsiriza.”

Iwewo, mwanakomana womunhu, tora chidhinha, uchiise pamberi pako, ugodhirowa pamusoro pacho guta, iro Jerusarema; urikombe uchirwisa, uvake nhare ichirwisa, ukande murwi wokukomba uchirwisa; udzike musasa waro uchirwisa, uye uise makondobwe okupwanya masuo akaripoteredza. Uyezve, uzvitorere pani yesimbi, uiite rusvingo rwesimbi pakati pako neguta; ugotarisisa chiso chako kwariri, uye richakombwa, newewo ucharikomba. Ichi chichava chiratidzo kuimba yaIsraeri.

Ulale pia kwa ubavu wako wa kushoto, nawe uweke juu yake uovu wa nyumba ya Israeli; kwa hesabu ya siku utakazolala juu yake, ndivyo utakavyouchukua uovu wao. Kwa maana nimekuwekea miaka ya uovu wao sawasawa na hesabu ya siku, siku mia tatu na tisini; ndivyo utakavyouchukua uovu wa nyumba ya Israeli. Na utakapozitimiza hizo, ulale tena kwa ubavu wako wa kuume, nawe utauchukua uovu wa nyumba ya Yuda siku arobaini; nimekuagizia kila siku kuwa mwaka mmoja. Kwa hiyo utauelekeza uso wako kuizingira Yerusalemu, na mkono wako utakuwa umefunuliwa, nawe utatoa unabii juu yake. Na tazama, nitakuwekea vifungo, nawe hutageuka kutoka ubavu huu kwenda ubavu ule, hata utakapozimaliza siku za kuizingira kwako. Ezekieli 4:1–8.

සලකුණ

Izwi elithi “sign” livela tiyimphindze letisishiyagalolunye encwadzini yaHezekeli. Esehlokweni sesine, kuvinjezelwa kweJerusalema “kuluphawu” endlini yaka-Israyeli. Esehlokweni selishumi nakubili, Hezekeli uphindze abe “luphawu” lolukhomba kuvinjezelwa nekubhujiswa kweJerusalema.

மனுபுத்திரனே, நீர் கலகமுள்ள வீட்டாரின் நடுவில் வாசமாயிருக்கிறீர்; அவர்கள் காணக் கண்கள் உடையவர்களாயிருந்தும் காணாதவர்கள்; கேட்கக் காதுகள் உடையவர்களாயிருந்தும் கேளாதவர்கள்; ஏனெனில் அவர்கள் கலகமுள்ள வீட்டார். ஆகையால், மனுபுத்திரனே, நீர் அகதியாகப் போகிறவனுடைய சுமைகளைத் தயார் செய்து, அவர்கள் காணும்படி பகலில் இடம்பெயர்க; அவர்கள் காணும்படி உம்முடைய இடத்திலிருந்து வேறொரு இடத்திற்குப் போகவேண்டும்; அவர்கள் கலகமுள்ள வீட்டாராயிருந்தாலும், ஒருவேளை சிந்தித்துணரலாம். பின்னர், அவர்கள் காணும்படி, அகதியாகப் போகிறவனுடைய சுமைகளைப்போல், பகலில் உம்முடைய சுமைகளை வெளியே கொண்டு வாரும்; மாலைக்காலத்தில், சிறைக்கொண்டு போகப்படுகிறவர்கள் புறப்படுவதுபோல, அவர்கள் காணும்படி நீர் புறப்படவேண்டும். அவர்கள் காணும்படி சுவரைத் துளைத்து, அதின் வழியாக எடுத்துக்கொண்டு போகவேண்டும். அவர்கள் காணும்படி அதைப் உமது தோளின்மேல் சுமந்து, அந்திமயக்கத்தில் வெளியே கொண்டு போகவேண்டும்; நீர் நிலத்தைக் காணாதபடிக்கு உமது முகத்தை மூடிக்கொள்ளவேண்டும்; ஏனெனில் நான் உம்மை இஸ்ரவேல் வீட்டாருக்கு ஒரு அடையாளமாக வைத்திருக்கிறேன். எசேக்கியேல் 12:2–6.

Indlu eyihlamukelako nayibona umfanekiso wesiphrofetho owawudlalisiwe, kayizange ikuzwisise lokho okwakutshiwo yiwo; ngakho yacela uHezekheli ukuba akuchaze.

Mwanakomana womunhu, ko imba yaIsraeri, iyo imba inopanduka, haina here kukuudza ichiti, “Uri kuitei?” Uti kwavari, “Zvanzi naIshe Jehovha: Chirevo ichi chinobata muchinda ari muJerusarema, neimba yose yaIsraeri iri pakati pavo.” Uti, “Ini ndiri chiratidzo chenyu; sezvandakaita, ndizvo zvichaitwawo kwavari; vachatamiswa, vaende muutapwa.” Ezekieri 12:9–11.

Ukuzingelwa kweJerusalema kuluphawu kubantu bakaNkulunkulu ezinsukwini zokugcina.

“Mumwe nomumwe wevaporofita vekare akataura zvishoma pamusoro penguva yavo kupfuura pamusoro penguva yedu, zvokuti kuporofita kwavo kunoshanda kwatiri. ‘Zvino zvinhu izvi zvose zvakavawira kuti zvive mienzaniso; uye zvakanyorwa kuti zvive yambiro yedu, isu tasvikirwa nokuguma kwenyika.’ 1 Vakorinde 10:11. ‘Havana kushumira ivo pachavo, asi isu, pazvinhu izvo zvino zvaparidzirwa kwamuri navakakuparidzirai evhangeri noMweya Mutsvene wakatumwa achibva kudenga; zvinhu izvo vatumwa vanoshuva kutarisisa mazviri.’ 1 Petro 1:12....”

“Bibele yi hlayisele yi tlhela yi boha swin’we swilo swa yona hinkwaswo swa nkoka hikwalaho ka rixaka leri ra makumu. Hinkwaswo swiendlakalo leswikulu ni swiendlo hinkwaswo leswi tshembekaka swa matimu ya Testamente ya Khale a swi vile kona, naswona swa ha tlhela swi vuyelela evandlheni emasikwini lawa ya makumu.” Selected Messages, buku ya 3, 338, 339.

Ulu Suku Lwaelolunye##

Esekele, katika mfano wa kinabii uliotendwa wa “kuzingirwa na kuangamizwa kwa Yerusalemu,” ni ishara kwa watu wa Mungu katika siku za mwisho.

Uye mugore rechipfumbamwe, nomwedzi wegumi, pazuva regumi romwedzi, shoko raJehovha rakasvika kwandiri, richiti: Mwanakomana womunhu, nyora zita rezuva iri, iro zuva iri chairo; mambo weBhabhironi atanga kurwisa Jerusarema nezuva iri chairo.

Uye undi nendimi kuimba inthanthi endlini ehlubukayo, uthi kubo: Itsho njalo iNkosi uJehova: Beka imbiza, uyibeke, uthele lamanzi kuyo; qoqa izingcezu zayo uzifake kuyo, zonke izingcezu ezinhle, ithanga lehlombe; uyigcwalise ngamathambo akhethiweyo. Thatha okukhethiweyo emhlambini, utshise lamathambo ngaphansi kwayo, uyibilise kuhle, bavuthise amathambo ayo phakathi kwayo. Ngakho itsho njalo iNkosi uJehova: Maye kuwo umuzi wegazi, imbiza elenhlabithi yayo phakathi kwayo, lenhlabithi yayo engaphumanga kuyo! Yikhuphe isiqephu ngesiqephu; makungaweli inkatho phezu kwayo. Ngoba igazi lalo liphakathi kwalo; lalibeka phezu kwedwala elingelele; alizange lilithele emhlabathini, ukuba lilimbozwe ngothuli; ukuze kubangele ulaka lukhuphuke luthathe impindiselo; ngilibeke igazi lalo phezu kwedwala elingelele, ukuze lingambozwa.

Naizvozvo Jehovha Mwari anoti: Une nhamo, iwe guta reropa! Ini ndichaita murwi wehuni kuti uve mukuru. Unganidzai huni, mutindidze moto, bvisai nyama yose, muiise zvinonhuhwira zvayo zvakanaka, mapfupa ngaatsve. Ipapo mugate racho risaise risina chinhu pamusoro pemazimbe aro, kuti ndarira yaro ipise, ibvirire, uye kuti tsvina yarwo inyauke mukati maro, kuti furo rarwo ripere. Rakazvinetesa nenhema dzaro, asi furo raro guru harina kubuda mariri; furo raro richava mumoto. Mutsvina mako mune unzenza; nokuti ndakakuchenesa, asi iwe hauna kucheneswa; hauchazombicheneswi patsvina yako kusvikira ndazorodza hasha dzangu pamusoro pako. Ini Jehovha ndazvitaura; zvichaitika, uye ndichazviita; handingadzoki shure, handingaregi, uye handingazvidembi; vachakutonga zvinoenderana nenzira dzako, uye zvinoenderana nezvawakaita, ndizvo zvinotaura Ishe Jehovha.

Izwi raJehovha rakauyazve kwandiri richiti, Mwanakomana womunhu, tarira, ndinokutorera nechiro chimwe choga chinodikamwa nameso ako; asi haufaniri kuchema kana kurira, uye misodzi yako ngairege kuyerera. Dzora kuungudza; usachemedza vakafa; sunga nguwani yako pamusoro wako, uise shangu dzako patsoka dzako, usafukidza miromo yako, uye usadya chingwa chavanhu. Naizvozvo ndakataura kuvanhu mangwanani; zvino madekwana mudzimai wangu akafa; uye mangwanani ndakaita sezvandakanga ndarairwa. Vanhu vakati kwandiri, Haungatiudzi here kuti zvinhu izvi zvinorevei kwatiri, zvauri kuita saizvozvo?

Ipapo ndakavapindura ndichiti, Shoko raJehovha rakasvika kwandiri, richiti, Taura kuimba yaIsraeri, uti, Zvanzi naIshe Jehovha: Tarirai, ndichasvibisa nzvimbo yangu tsvene, rukudzo rwesimba renyu, chinodikanwa nameso enyu, nechinhu chinonzwirwa tsitsi nomweya yenyu; uye vanakomana venyu navanasikana venyu vamakasiya vachawa nomunondo. Imi muchaita sezvandakaita ini: hamungafukidzi miromo yenyu, kana kudya chingwa chavanhu. Ngowani dzenyu dzichava pamisoro yenyu, neshangu dzenyu dzichava patsoka dzenyu; hamungachemi kana kuungudza; asi muchapererwa nokuda kwezvakaipa zvenyu, muchigomera mumwe nomumwe kuna mumwe wake. Naizvozvo Ezekieri achava chiratidzo kwamuri; maererano nezvose zvaakaita, muchaitawo imi; uye kana izvi zvaitika, muchaziva kuti ndini Ishe Jehovha. Ezekieri 24:1–24.

Ezekieri chiratidzo chinoratidza kukombwa kweJerusarema pakutanga nokuparadzwa kwaro pakupedzisira, uye pashure pazvo, kutapwa kwenhengo dzekereke yevaAdventisti veZuva Rechinomwe yeRaodhikia.

“ଆଳୀବ ପର୍ବତର ଶିଖରରୁ ଯେତେବେଳେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ତଳକୁ ଚାହିଲେ, ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣ୍ଡଳୀରେ ଏହିପରି ଅବସ୍ଥା ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ। ଯେମାନେ ଯିରୁଶାଲେମର ଲୋକମାନଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନରେ ଚାଲୁଛନ୍ତି, ଯେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଏତେ ବଡ଼ ଆଲୋକ ଥିଲା, ସେମାନଙ୍କ ସବୁଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସତର୍କବାଣୀମାନେ ଅବତରିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଜନସମୂହ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ସତର୍କବାଣୀ ଭାବେ ରହିଛି। ଆମର ଏହି ଦିନରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସତର୍କବାଣୀକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି, ଲୋକମାନେ ଯିରୁଶାଲେମର ପାପକୁ ପୁନରାବୃତ କରୁଛନ୍ତି। ମାନବୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ଯାହା ଦେଖେନାହିଁ ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରେନାହିଁ, ପ୍ରଭୁ ସେହିକଥା ଦେଖନ୍ତି—ବ୍ୟାଟଲ କ୍ରୀକ୍‌ରେ ସମସ୍ତ ମାନବୀୟ ଯୋଜନା-ଉଦ୍ଭାବନର ପରିଣାମ। ସେ ଈଶ୍ୱର ଭାବେ ଯାହା କିଛି କରିପାରନ୍ତା, ସେ ସବୁ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଜନସାଧାରଣର ଚକ୍ଷୁସମ୍ମୁଖରେ ଆଲୋକ ଚମକାଇଦେଇଛନ୍ତି, ଯେଣେକି ସେମାନଙ୍କର ପାପ ଏମିତି ସୀମାକୁ ନ ପହଞ୍ଚେ, ଯେଉଁଠାରେ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ନ୍ୟାୟସଂଗତ ଓ ଧର୍ମିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭ୍ରଷ୍ଟଚ୍ୟୁତିର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା, ଲୋକମାନେ ନିଜମାନଙ୍କୁ ଏମିତି ସ୍ଥାନରେ ରଖିଦେଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଆଲୋକ ଓ ସତ୍ୟ, ନ୍ୟାୟ ଓ କୃପାକୁ ପରିଚ୍ଛେଦ କରାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହି ପଥଚଳନା ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱଭାବର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଂଶ ହୋଇପଡ଼ିଛି।” Testimonies, volume 8, 68.

Mbangi Zviviri zvaAlpha naOmega

Ezekieri akanga aitwa mbeveve nesimba rinopfuura masimba echisikigo, uye akaudzwa kuti paizokundwa Jerusarema, aizokwanisazve kutaura, uye kuti panguva iyoyo aizova ‘chiratidzo.’ Kusachema kwaEzekieri rufu rwomudzimai wake kwakava chiratidzo chearifa pakutanga kwokukombwa kweguta, uye kuvhurwa kwomuromo waEzekieri pakakundwa Jerusarema kwakava chiratidzo cheomega. Kukombwa kweguta kusvikira pakuparadzwa kwaro kunoratidzwa nechiratidzo pakutanga nepakuguma. Mumufananidzo mumwe chete iwoyo, chapupu chechipiri chechiratidzo chearifa neomega chinomiririrwa norufu rwe“chinofadza meso aEzekieri” searifa uye norufu rwe“chinofadza meso” evanhu sechiratidzo cheomega chenguva yacho. Nguva yegore rimwe nehafu ine zvapupu zviviri zvearifa neomega. Rufu rwomudzimai waEzekieri rwaimiririra kutapwa nokutsikwa-tsikwa kweuto, uye rufu rweomega rweJerusarema rwaimiririra kutsikwa-tsikwa kwenzvimbo tsvene.

Sai Hezekieri chiratidzo kwamuri; sezvose zvaakaita, nemi muchaitawo; uye kana izvi zvaitika, muchaziva kuti ndini Ishe Jehovha. Uyezve, iwe mwanakomana womunhu, hazvingaiti here kuti pazuva randichavatorera simba ravo, mufaro wokubwinya kwavo, chinodiwa nameso avo, nechavanotarisira nomwoyo yavo, ivo vanakomana vavo navanasikana vavo, iye anenge apukunyuka nezuva iro achauya kwauri, kuti akunzwe nenzeve dzako? Pazuva iro muromo wako uchazarurirwa iye anenge apukunyuka, uye uchataura, usingazovizve mbeveve; naizvozvo uchava chiratidzo kwavari, uye vachaziva kuti ndini Jehovha. Hezekieri 24:24–27.

죽음 여섯 가지

Rufu rwomudzimai waEzekieri runoratidza kutanga kwokukombwa, uye rufu rweJerusarema runoratidza kuguma kwacho. Jerusarema, iro muchirevo chechiporofita riri mwenga waKristu uye rinomiririra mutemo weSvondo uchakurumidza kuuya, rinotangirwa nenhambo inomiririrwa nokukombwa. Nhambo yokukombwa uye kuparadzwa kwacho zvicherechedzo zviviri zvakasiyana, kunyange zvazvo zvakabatana zvakananga. Kukombwa kunotora nhambo yenguva, uye kuparadzwa kunoitika panguva imwe yakatarwa. Kuparadzwa uku ndiwo mutemo weSvondo unotangirwa nenhambo yokuumbwa kwemufananidzo wechikara. Nhambo yemufananidzo wechikara inopera nechiratidzo chechikara. Jesu paakadoma chiratidzo chokuparadzwa kweJerusarema muna Mateu makumi maviri neina, Iye akataurawo nezvemazuva aNoa.

Asi sezvakanga zvakaita mumazuva aNoa, ndizvo zvazvichaitawo pakuuya kwoMwanakomana womunhu. Nokuti sezvavakanga vari mumazuva akatangira mafashamo, vachidya nokunwa, vachiroora nokuroorwa, kusvikira pazuva rakapinda Noa muareka, uye havana kuziva kusvikira mafashamo auya, akavabvisa vose; ndizvo zvazvichaitawo pakuuya kwoMwanakomana womunhu. Mateo 24:37–39.

Mumazuva aNoa, mukova wenguva yenyasha wakavharwa, nokudaro zvichifananidzira mutemo weSvondo wava pedyo nokuuya, uyo unofananidzirwawo nokuvharwa kwemukova musi wa22 Gumiguru 1844. Nguva inotangira pamusangano wepamusasa wokuExeter wakaitwa kubva musi wa12 kusvika wa17 Nyamavhuvhu muna 1844 inomiririra nguva yechiporofita inotungamirira kumukova wakavharwa.

Emasikwini kaNowa, uNowa wayemele ingelosi yesitsatfu, futsi ingelosi yesitsatfu yafika emnyango lovaliwe wa-22 October 1844. Emasikwini kaNowa, lokwatsi ngekwemaVi aJesu kuyawuba njengase “kuzeni kweNdvodzana yemuntfu,” tingelosi letintsatfu teSambulo 14 taholela emnyango lovaliwe. William Miller wayemele umlayeto wengelosi yekucala, futsi wayefanekiswa ngu-Enoki emasikwini kaNowa. Juda ukhomba umlayeto wa-Enoki njengalofanako nemlayeto waMiller.

Uye Enokiwo, wechinomwe kubva kuna Adhamu, akaporofita pamusoro pavo, achiti, Tarirai, Ishe anouya nezviuru zvake zvitsvene zvine gumi, kuti aite kutonga pamusoro pavose, uye kuti ape mhosva kune vose vasingadi Mwari vari pakati pavo pamusoro pamabasa avo ose okusada Mwari avakaita mukusada Mwari, napamusoro pamashoko avo ose akaomarara akataurwa pamusoro pake navatadzi vasingadi Mwari. Judha 1:14, 15.

Ujumbe wa malaika wa kwanza wa Miller ulitangaza “hukumu” kama ilivyofananishwa kwa njia ya ujumbe wa Henoko. Mwanzo wa Henoko umewekwa alama kuwa ndiye “wa saba tangu Adamu.” Ujumbe wa Miller ulianza na kuhitimishwa kwa kuwasili kwa “nyakati saba” juu ya ufalme wa kaskazini, na miaka arobaini na sita baadaye malaika wa tatu aliwasili tarehe 22 Oktoba 1844, wakati “nyakati saba” juu ya ufalme wa kusini zilipotimizwa. Wote wawili, Henoko na Miller, waliokuwa wajumbe wa saa ya hukumu, walianza huku namba saba ikitambulishwa. Kipindi kilichoanza na Henoko, ambaye alikuwa wa saba, kilihitimishwa kwa siku saba ambazo wanyama waliingia ndani ya safina hadi mlango ulipofungwa kwa njia ya kimuujiza. Yesu daima huonyesha mwisho kwa mwanzo.

Enoki akabereka Metusera, uyo akazoberekawo Rameki. Rameki naMetusera vanomiririra shoko rengirozi yechipiri uyewo shoko rokudanidzira kwepakati pousiku. Kudanidzira kwepakati pousiku kwakapfuurira kusvikira pakapfigwa gonhi, nokudaro kunomiririrwa naMetusera, uyo akafa mugore remafashamo. Rameki aimiririra shoko rengirozi yechipiri, uye Rameki akafa makore mashanu mafashamo asati aitika. Makore mashanu kubva parufu rwaRameki kusvikira parufu rwaMetusera, apo gonhi rakapfigwa, aifananidzira rufu rwomwenga waEzekieri, urwo rwakaratidza kutanga kwenguva yakatungamirira kurufu rwomwenga waKristu aimiririrwa naMetusera.

Enoki aifananidzira ngirozi yokutanga yakasvika muna 1798; Rameki aifananidzira ngirozi yechipiri yakasvika musi wa19 Kubvumbi 1844; uye Metusera aifananidzira kudanidzira kwepakati pousiku kubva kuExeter kusvikira kumukova wakavharwa womusi wa22 Gumiguru 1844, waifananidzirwa naNoa. Makore mashanu kubva parufu rwaRameki kusvikira parufu rwaMetusera aifananidzira gore nehafu kubva muna 587 Kristu asati aberekwa kusvikira muna 586 Kristu asati aberekwa. Makore mashanu iwayo kubva kuna Rameki kusvikira kuna Metusera anofananidzira makore mashanu kubva muna 1448 kusvikira muna 1453.

Musi wa31 Gumiguru, 1448, John Palaiologos akafa, uye hama yake, Constantine wegumi nomumwe (Constantine wokupedzisira), akakumbira mvumo kuutongi hwevaTurkey hwechiIslam yokukwira pachigaro choumambo cheRoma yokuMabvazuva. Kuzviisa pasi kwake musi wa27 Chikunguru, 1299, kwakazadzisa nguva yechipiri yemakore zana nemakumi mashanu inotsanangurwa muna Zvakazarurwa chitsauko chepfumbamwe, mundima yegumi. Makore mashanu pashure porufu rwaJohn Palaiologos, hama yake Constantine wegumi nomumwe akafira pamasvingo eConstantinople apo Mehmed II akakunda umambo hweByzantine hweRoma yokuMabvazuva. Mehmed ndiro zita rechiTurkey rakabva pazita rokuti Mohammed, saka rufu rwaMohammed wokutanga muna 632 rwakatanga chiporofita chokutanga chemakore zana nemakumi mashanu chiri muna Zvakazarurwa chitsauko chepfumbamwe (chinowanika mundima yechishanu), icho chakaguma norufu rwaConstantine wokupedzisira akaurayiwa na‘Mohammed wechipiri’ makore mazana masere nemakumi maviri nerimwe gare gare. Makore mashanu asati afa, Mohammed akanga afanotaura kuparara kweRoma, uye izvi zvakazadzikiswa nomuTurkey ainzi Mohammed wechipiri.

Konstantine wa vumbiliro, wa khumi na moya, wafwile pa nkhondo ya ku Constantinople, mwakutero wakulongora vyaka vinkhondi kufuma pa nyifwa ya mubali wake Yohane kufika pa nyifwa yake. Vyaka vinkhondi ivi vikayimiririka na vyaka vinkhondi kufuma pa nyifwa ya Lameki, mwana, kufika pa nyifwa ya Metusela, dada, vyaka vinkhondi pamanyuma apo muryango ukajarikira pa chingalaŵa. Ntheura, nyifwa ya muwoli wa Ezekieli yikayimiririka na nyifwa ya Lameki, ndipo pamoza vikupereka ukaboni pa nyifwa ya Yohane Palaiologos mu 1448. Nyifwa yakulondezgapo ya Metusela yikukolerana na nyifwa ya muwoli wa Khristu ndiposo kuparanyika kwa Yerusalemu mu 586 BC, ndipo pamoza vikukolerana na nyifwa ya Konstantine wa khumi na moya.

Zvapupu zvitatu zvenguva youporofita inotanga norufu uye inopera norufu zvinoratidza nguva yokuumbwa kwemufananidzo wechikara inoguma nechiratidzo chechikara, uye nguva iyi inoenderana nokuparidzwa kwokudanidzira kwapakati pousiku munhoroondo yevateveri vaMiller uye nokuumbwa kwemufananidzo wechikara kunoguma nechiratidzo chechikara munhoroondo yedu yazvino. Kana chiratidzo chechikara chazadzikiswa panguva yomutemo weSvondo uchauya munguva pfupi iri kutevera, “kutaura” kwouporofita kunosvika kuchienderana nokukwanisa kwaEzekieri “kutaura” nokuzvisarudzira kwake pakaparadzwa Jerusarema.

Kutaura

Panguva yomurayiro weSvondo, unofananidzirwa nokuparadzwa kweJerusarema, kutaura kwechiprofita kweUnited States kunoratidzwa apo muporofita wenhema anotaura sedhiragoni.

Ndzi tlhela ndzi vona xivandzana xin’wana xi huma emisaveni; naswona a xi ri ni timhondzo timbirhi to fana ni ta xinyimpfana, naswona a xi vulavula kukota dragona. Nhlavutelo 13:11.

Pa mulayo wa Ciyenga, Balamu akomena mbunda yakwe bwa butatu, kabotu mbunda yoola.

ហើយព្រះអម្ចាស់បានបើកមាត់លារបស់បាឡាម ហើយនាងបាននិយាយទៅកាន់បាឡាមថា៖ «តើខ្ញុំបានធ្វើអ្វីដល់អ្នក បានជាអ្នកវាយខ្ញុំបីដងដូច្នេះ?» បាឡាមក៏ឆ្លើយទៅលាថា៖ «ដោយព្រោះឯងបានចំអកឲ្យខ្ញុំ; ប្រសិនបើមានដាវនៅក្នុងដៃខ្ញុំ ម្ល៉េះសមខ្ញុំនឹងសម្លាប់ឯងឥឡូវនេះហើយ»។ លាក៏និយាយទៅកាន់បាឡាមថា៖ «តើខ្ញុំមិនមែនជាលារបស់អ្នកទេឬ ដែលអ្នកធ្លាប់ជិះតាំងពីខ្ញុំជារបស់អ្នករហូតដល់ថ្ងៃនេះ? តើខ្ញុំធ្លាប់មានទម្លាប់ធ្វើដូច្នេះចំពោះអ្នកឬទេ?» ហើយគាត់បានឆ្លើយថា៖ «ទេ»។ ជនគណនា 22:28–30។

Muprofita wenhema anotaura panguva yemutemo weSvondo, uye chiIslam chinotaurawo panguva yemutemo weSvondo. Vose vari vaviri vaporofita venhema maererano nechiprofita. Panguva yemutemo weSvondo, ‘chiratidzo’ chaHabhakuki chakanonoka chinotaura.

Ndzi kombela mi rindza hikuva xivono xa ha ri xa nkarhi lowu vekiweke; kambe emakumu xi ta vulavula, naswona a xi nge hembe. Hambiloko xi hlwela, xi rindzeleleni; hikuva hakunene xi ta ta, a xi nge hlweli. Habakkuk 2:3.

Habakkuk ndi mneneri weniweni amene amalankhula motsutsana ndi aneneri onyenga. “Masomphenya” a Habakkuk amalankhula kudzera m’kamwa mwa Ezekieli, amene poyamba anali wosalankhula, ndipo pamenepo pakamwa pake patsegulidwa. Lonjezo la kukhala pakamwa pa Mulungu linapatsidwa kwa Yeremiya.

Ngi ba nga nga u leit shongshit shi junom, bad ba ka jingmong jong nga ka long kaba ym lah ban sumar, kaba kyntait ban koit? Hato men long shisha ha nga kum uba shukor, bad kum ki um kiba duh? Namar kata, kumne ong U Trai, Lada me kylla, te ngan wallam pat ia me, bad men ieng ha khmat jong nga: bad lada me pynmih ia kaba kordor na kaba jaboh, men long kum ka shyntur jong nga: ai ba kin wanphai sha me; hynrei wat wanphai ma me sha ki. Jeremiah 15:18, 19.

Panguva yomutemo weSvondo, mwedzi mipfumbamwe yokusagona kutaura kwaZakaria yakapera paakataura ndokusimbisa kuti mwanakomana wake aifanira kunzi Johani. Zakaria aimiririra vatungamiriri vasingatendi shoko romutumwa wechitatu, uye Johani aimiririra sangano raEria, kereke yaizogadzirira nzira yoKuuya kweChipiri kwaKristu.

ចាការីបានទូលទៅកាន់ទេវទូតថា៖ «តើខ្ញុំនឹងដឹងការនេះដោយអ្វី? ដ្បិតខ្ញុំជាមនុស្សចាស់ ហើយភរិយារបស់ខ្ញុំក៏មានវ័យចាស់ណាស់ដែរ»។ ទេវទូតបានឆ្លើយទៅកាន់លោកថា៖ «ខ្ញុំគឺកាប្រ៊ីយ៉ែល ជាអ្នកឈរនៅចំពោះព្រះភក្ត្រព្រះជាម្ចាស់ ហើយត្រូវបានចាត់មកឲ្យនិយាយជាមួយអ្នក និងប្រាប់អ្នកអំពីដំណឹងល្អនេះ។ ហើយមើលចុះ អ្នកនឹងក្លាយជាមនុស្សគ ហើយមិនអាចនិយាយបាន រហូតដល់ថ្ងៃដែលការទាំងនេះបានសម្រេចឡើង ពីព្រោះអ្នកមិនបានជឿពាក្យរបស់ខ្ញុំ ដែលនឹងសម្រេចនៅតាមពេលកំណត់របស់វា»។

Na vanhu va rindzela Sakariya, va hlamala hikuva a hlwerile ngopfu etempeleni. Loko a humile, a nga ha swi koti ku vulavula na vona; kutani va lemuka leswaku a vone xivono etempeleni, hikuva a a va kombetela hi mavoko, naswona a tshama a nga vulavuli. Luka 1:18–22.

Zakhariya aive weboka rechisere ravaprista.

Kwakhala ezinsukwini zikaHerodi, inkosi yaseJudiya, umpristi othile ogama lakhe lalinguZakariya, wesigaba sika-Abiya; umkakhe wayengowamadodakazi ka-Aroni, igama lakhe lingu-Elizabhethi. Bobabili babelungile phambi kukaNkulunkulu, behamba ngayo yonke imiyalo nemithetho yeNkosi bengenasici. Kodwa babengenamntwana, ngokuba u-Elizabhethi wayeyinyumba, futhi bobabili base bekhulile kakhulu ngeminyaka. Kwase kusithi, ngesikhathi esenza umsebenzi wobupristi phambi kukaNkulunkulu ngokohlelo lwesigaba sakhe, ngokwesiko lomsebenzi wobupristi, inkatho yakhe yaba eyokushisa impepho lapho engena ethempelini leNkosi. Isixuku sonke sabantu sasisemkhulekweni ngaphandle ngesikhathi sokushiswa kwempepho. Luka 1:5–10.

Vaporofita vose vanomiririra mazuva ekupedzisira, uye Zekariya akapinda mutemberi, sezvakaitawo Ezekieri. Aiva weboka rechisere revaprista, izvo zvaifananidzira vanhu vasere vaiva muareka yaNoa vakabva munyika yekare vachienda munyika itsva. Iye nomudzimai wake vose vakanga vasina chavangapomerwa, asi Zekariya aizokahadzika mashoko aGabrieri. Sangano revateveri vaMiller rakatanga riri revaFiradherfia (vasina chavangapomerwa), asi rakashanduka rikava revaRaodhikia muna 1856. Mumazuva ekupedzisira, shoko rengirozi ndiro shoko rengirozi yechitatu, uye shoko raGabrieri kuna Zekariya rinomiririra shoko rengirozi yechitatu uyewo shoko raEriya, sezvarinomiririrwa naJohani Mubhabhatidzi.

Ari hɔnsɛe no mu no, ɔsoro bɔfo bi a ofi Awurade nkyɛn begyinaa aduhuam afɔremuka no nifa so. Na bere a Sakaria huu no no, ne ho yeraw no, na ehu kɔtoo ne so. Na ɔbɔfo no ka kyerɛɛ no sɛ, Nsuro, Sakaria; efisɛ wo mpaebɔ ate; na wo yere Elisabet bɛwo ɔbabarima ama wo, na wobɛto ne din Yohane. Na anigye ne ahosɛpɛw bɛyɛ wo dea; na bebree ani begye ne awo ho. Efisɛ ɔbɛyɛ kɛse wɔ Awurade ani so, na ɔrennom bobesa anaa nsa den biara; na wɔde Honhom Kronkron bɛhyɛ no ma fi ne na yafunu mu. Na Israel mma no mu bebree na ɔde wɔn bɛsan akɔ Awurade wɔn Nyankopɔn nkyɛn. Na ɔno na obedi n’anim wɔ Elia honhom ne tumi mu, sɛ ɔbɛdan agyanom koma akɔ mma no so, na asoɔdenfo akɔ atreneefo nyansa mu; na ɔde ɔman a wɔasiesie wɔn ho ato hɔ ama Awurade. Na Sakaria ka kyerɛɛ ɔbɔfo no sɛ, Dɛn na mede behu eyi? efisɛ meyɛ akwakoraa, na me yere nso abɔ akwakoraa yiye. Na ɔbɔfo no buaee no sɛ, Mene Gabriel a migyina Onyankopɔn anim; na wɔasoma me sɛ menkasa nkyerɛ wo, na menka asɛmpa yi nkyerɛ wo. Luka 1:11–19.

Sakhariya akakaikira kuti uthenga wa Eliya amene adzabwere udzakwaniritsidwa.

Tarirai! Ndichakutumirai Eria muprofita, zuva guru rinotyisa raShe risati rasvika; uye iye achadzorera mwoyo yamadzibaba kuvana vavo, nomwoyo yavana kumadzibaba avo, kuti ndirege kuuya ndikarova nyika nokutukwa. Maraki 4:5, 6.

Dade White, munyaya yokuiswa chisimbiso kwaEzekieri muchitsauko 9, vanotsanangura chikonzero nei hutungamiri hwechechi yeSeventh-day Adventist yeRaodhikia hwakafananidzirwa nokusatenda kwaZakaria.

“Kirasi isinganzwi kurwadziwa pamusoro pokuderera kwavo pamweya, kana kuchema pamusoro pezvivi zvevamwe, richasiyiwa risina chisimbiso chaMwari. Ishe vanorayira vatumwa Vake, varume vane zvombo zvokuuraya mumaoko avo, vachiti: ‘Muitevere nomuguta, murove; ziso renyu ngarirege kuregerera, uye musava netsitsi: muuraye zvachose vakuru navaduku, mhandara, navana vaduku, navakadzi: asi musaswedera pedyo nomunhu upi noupi ane chiratidzo; mutange panzvimbo yangu tsvene. Ipapo vakatanga navakuru vakanga vari pamberi peimba.’”

“Pano tinoona kuti kereke—nzvimbo tsvene yaShe—ndiyo yakatanga kunzwa kurohwa kwehasha dzaMwari. Vakuru, avo Mwari vaakanga vapa chiedza chikuru uye vakanga vakamira sevachengeti vezvinhu zvomweya zvavanhu, vakanga vatyora kuvimbwa kwavo. Vakanga vatora chimiro chokuti hatifaniri kutarisira zvishamiso nokuratidzwa kunooneka kwesimba raMwari sezvaiitwa mumazuva akare. Nguva dzashanduka. Mashoko aya anosimbisa kusatenda kwavo, uye vanoti: Ishe haangaite zvakanaka, uye haangaite zvakaipa. Ane ngoni dzakanyanyisa zvokuti haangashanyiri vanhu Vake mukutonga. Nokudaro ‘Rugare nokuchengeteka’ ndiko kuchema kunobva kuvanhu vasingazombosimudzazve inzwi ravo sehwamanda kuti varatidze vanhu vaMwari kudarika kwavo neimba yaJakobho zvivi zvayo. Imbwa idzi dzisingatauri dzakaramba kuhukura ndidzo dzinonzwa kutsiva kwakarurama kwaMwari agumburwa. Varume, mhandara, navana vaduku vose vanoparara pamwe chete.” Testimonies, vhoriyamu 5, 211.

Sakariya akakahadzika shoko remutumwa wechitatu, rinova shoko raEria rinodzokorora nhoroondo yaJohani Mubhabhatidzi pamwe chete nenhoroondo yaWilliam Miller.

Mwedzi Mitanu

Elisabeth akafihla ukukhulelwa kwakhe izinyanga ezinhlanu.

Na sanggeus eta poe, pamajikanana, nyaéta Elisabet, ngandeg, tuluy nyumputkeun dirina salila lima bulan, bari pokna, “Kitu Gusti parantos midamel ka sim kuring dina mangsa Mantenna ngalinggihkeun paningal-Na ka sim kuring, pikeun ngaleungitkeun kahinaan sim kuring di antara jalma-jalma.” Jeung dina bulan kagenep malaikat Jibril diutus ku Allah ka hiji kota di Galilea, anu dingaranan Nasaret. Lukas 1:24–26.

Zakariah alikuwa wa zamu ya nane ya ukuhani, akipatana na tohara ya mwanawe Yohana siku ya nane, ndipo Zakariah angenena tena. Yeye pamoja na mwanawe Yohana wanawakilisha roho nane waliokuwa katika safina ya Nuhu, ambao walifichwa mbali na mauti iliyoletwa na maji ya gharika kwa miezi mitano, au siku mia moja na hamsini. Siku mia moja na hamsini za ujauzito na za maji ya gharika zinapatana na vipindi viwili vya miezi mitano katika Ufunuo tisa.

Zvakare, Zakariya nomwanakomana wake Johani vanomiririra nguva apo kereke yechinomwe yeRaodhikia inoshandukira kukereke yechisere yeFiradherifia. Nguva inobva pakushumira kwaZakariya panguva yechijana chechisere ichisvika pakudzingiswa kwemwanakomana wake Johani pazuva rechisere inomiririra nguva yechiporofita, umo nhamba sere inoratidza mavambo nemagumo. Mukati menguva iyoyo yechiporofita mune nguva yemwedzi mishanu inomiririra nguva yokuhwanda.

“ንግግር” ትንቢት እቲ ቀረባ ዝመጽእ ሕጊ ሰንበት ይለልይ፤ ስለዚ ዘካርያስ ኣብቲ ሕጊ ሰንበት ይዛረብ፣ በቲ ግብሪ ግዝረት ከም ዝተወከለ ልጁ ምስ ተሓተመ። ኣብታ ታሪኽ፣ ቅድሚ ሕጊ ሰንበት ዘካርያስ ዝዛረበላ፣ ኣብ መወዳእታ ሓሙሽተ ኣዋርሕ፣ ኣብ ሻድሻይ ወርሒ ማርያም ንኤልሳቤጥ ትበጽሕ፤ መንፈስ ቅዱስ ድማ ንኤልሳቤጥ ይቕብኣ፣ እዚኣ ከም ሰበይቲ ንቕብኣት ቤተ ክርስቲያን ኣምላኽ ቅድሚ እቲ ቀረባ ዝመጽእ ሕጊ ሰንበት ብኣርባዕተ ኣዋርሕ ትውክል።

Y María wakajikátalipe ipan ne tonali, wan yáya ika niman ipan ne tepemej tlen altepetl de Judá; wan kalakik ichaj Zacarías, wan kintlajpaloj Elisabet. Wan omochij, ijkuak Elisabet kikák ne tlajpalolistli de María, ne konetl tsikuintik ipan iijtik; wan Elisabet temik ika ne Espíritu Santo. Wan otlajtoj chikawak ika se tlatolistli weyi, wan okijto: Timitstiochijtok intsajlan siwamej, wan tlatiochijtok ne tlakilotl de moijtik. ¿Wan kenik niyolij, para inan noTeko ma wits nechitati? Pampa xikita, san niman ijkuak ne tlatolistli de motlajpalolistli omokák ipan nonakas, ne konetl tsikuintik ipan noijtik ika pakilistli. Wan tlatiochijtli yes ne siwatl tlen omotlaneltokak; pampa mochijtiyas nochi tlen omoilwijkej itechpa tlen toteko. Lucas 1:39–45.

Pakupera kwemwedzi mishanu, Elisabeth akataura naMary “nenzwi guru,” achirumbidza kutenda kwaMary mushoko raGabriel, iro mumazuva okupedzisira riri shoko remutumwa wechitatu. Murume waElisabeth, Zacharias, akanga asina kutenda, asi Mary akanga atenda. Mary akanzwa shoko raGabriel mwedzi mishanu pashure pokunge Zacharias arinzwa, saka kutenda kwake mumutumwa wechitatu kunoratidzwa sokwakauya pashure pokunge shoko rakavanzika remwedzi mishanu razarurwa. Shoko rakavanzika remwedzi mishanu mumazuva okupedzisira ndiyo mwedzi mishanu yokutanga iri muna Zvakazarurwa chitsauko chepfumbamwe ndima yechishanu. Mary anomiririra kereke yemazuva okupedzisira inogamuchira shoko remutumwa wechitatu, iro rinosanganisira kuvhurwa kwechisimbiso kwakakosha kwemwedzi mishanu, nguva pfupi mutemo weSvondo uri kuuya nokukurumidza usati watanga kutaura, mwedzi inenge mina gare gare.

Pazviratidzo zvenzira zvokushanya kwaMaria, bato rengirozi yokutanga neyechipiri, rinomiririrwa naZakaria naErizabheti, rinobatana nebato rengirozi yechitatu rinomiririrwa naMaria naJosefa. Zakaria anomiririra mukuru wechechi yakanga isingatendi shoko rengirozi yechitatu, uye Josefa muvezi anomiririra bato rinomiririrwa nebasa rinozviriritira. ChiAdventist chinoguma sezvachakatanga, uye chakatanga sebato, kwete sechimiro chechechi chakarongeka. Bato rezviuru zana nemakumi mana nezvina, rinomiririrwa naJosefa, Maria naKristu, rine ukama hwakananga nebato revaMillerite rinomiririrwa naZakaria, Erizabheti naJohani, uye kusatenda kwegore ra1863 kunomiririrwa naZakaria. Gore ra1863 rinomiririra kusatenda mashoko engirozi yokutanga neyechipiri, uye bato rengirozi yechitatu rinomiririra kutenda kwaMaria.

“Vatumwa vakatumwa kugira ngo vabatsire ngirozi ine simba yakabva kudenga, uye ndakanzwa manzwi aiita sokunge ari kunzwika pose-pose, achiti, ‘Budai mariri, vanhu Vangu, kuti murege kuva vagovani vezvivi zvaro, uye kuti murege kugamuchira pamatambudziko aro. Nokuti zvivi zvaro zvasvika kudenga, uye Mwari warangarira kusarurama kwaro.’ Shoko iri raiita sokunge kuwedzerwa kushoko rechitatu, richibatana naro sezvakaita kuchema kwousiku pakati pakabatana neshoko rengirozi yechipiri muna 1844. Kubwinya kwaMwari kwakagara pamusoro pavatsvene vaiva nomwoyo murefu, vakamirira, uye vakapa vasingatyi yambiro yokupedzisira yakakomba, vachizivisa kuwa kweBhabhironi uye vachidana vanhu vaMwari kuti vabude mariri kuti vapunyuke pakuparadzwa kwaro kunotyisa.” Early Writings, 277.

Ukubumbana kwemiyalezo emibili kufanekiselwa nguMariya evakashela u-Elisabethi, futhi lelo qophelo lafika lapho izinyanga ezinhlanu ezifihlekile zambulwa. Lelo qophelo yilapho iziprofetho ezimbili zihlangana khona futhi zimenyezelwa ndawonye. Esinye samenyezelwa ngu-Elisabethi, kanti esinye nguMariya. Ukuhlangana kwemiyalezo emibili kukhomba isikhathi lapho ukukhala kwaphakathi kwamabili kuhlangana khona nomlayezo wengelosi yesibili, futhi lokho kwenzeka emlandweni wamaMillerite emhlanganweni wekamu lase-Exeter.

Mushure mokunge Erizabheti uye pashure pake Maria vaita zviziviso zvavo, “Maria akagara naye mwedzi inenge mitatu, akadzokera kumba kwake.” Ruka 1:56. Nguva yemazuva makumi matanhatu nematanhatu kubva kuExeter kusvikira musi wa22 Gumiguru 1844 inomiririrwa nemwedzi mina iyoyo, iyo yakaguma panguva yomutemo weSvondo wava pedyo kuuya, apo Zakaria akataura. Mwedzi mina inomiririra nguva yokuziviswa kweshoko rokudanidzira kwapakati pousiku, iro rinouya pashure peshoko remwedzi mishanu yakavanzwa.

Melaetsa e mebedi historing ya ba-Millerite e ne e le ya lengeloi la pele le ya lengeloi la bobedi, mme molaetsa wa lengeloi la pele o ile wa fuwa matla ke phethahatso ya boporofeta ba nako bo ileng ba qala ka nako ya dikgwedi tse hlano, e neng e patilwe ka karolo ho fihlela matsatsi a leshome pele e phethahala ka la 11 Phato 1840, jwalokaha ho behilwe ke Josiah Litch. Ho fuwa matla ha molaetsa wa lengeloi la bobedi e ne e le tokiso ya ponelopele e fosahetseng ya 1843, e ileng ya etsahala kopanong ya ditente ya Exeter, jwalokaha ho behilwe ke Samuel Snow.

Kuziviswa kweshoko rine zvikamu zviviri rokudanidzira kwepakati pousiku kunoratidzwa senguva pfupi musuo usati wavharwa, kuvharwa uko, munyaya yaNoa, kwakatanga nguva yemwedzi mishanu yakaguma areka yagadzika pamusoro peGomo reArarati. Nguva yokuziviswa kwokudanidzira kwepakati pousiku inouya pashure pokubviswa kwechisimbiso pamwedzi mishanu yakanga yakavanzwa, uko kwakaitika mazuva gumi musi wa11 Nyamavhuvhu 1840 usati wasvika, uye nguva iyi yakauyawo pashure pokunge Ishe abvisa ruoko Rwake panhamba dzaakanga akafukidza pachati ya1843. Mazuva gumi kubva musi wa1 kusvika musi wa11 Nyamavhuvhu anoenderana nemazuva makumi matanhatu nematanhatu kubva kuExeter kusvika musi wa22 Gumiguru 1844, uye uchapupu huviri hunoratidza kuti kubviswa kwechisimbiso pamwedzi mishanu yakanga yakavanzwa, kuchiperekedzwa nokururamiswa kwokuziviswa kusina kururama kwakakonzera kuodzwa mwoyo kwokutanga, kunoitika apo Maria anosangana naErizabheti uye omukwazisa mumwedzi wechitanhatu.

Ku mutemo weSvondo, United States inotaura seshato, mbongoro yeIslam inotaura, uye chiono chaHabakkuk chinotaura kubudikidza nemuromo waJeremia, Zakaria naEzekieri. Pamutemo weSvondo, Ezekieri chiratidzo, nokudaro achimiririra mureza unosimudzwa pamutemo weSvondo. Zviviri pamareferensi mapfumbamwe eshoko rokuti “chiratidzo” muna Ezekieri zvinoratidza “masabata” sechiratidzo chokunatswa chinomiririra kubatanidzwa kweUhuMwari nehupenyu hwomunhu.

Asi ndakaita nokuda kwezita rangu, kuti rirege kusvibiswa pamberi pavahedheni, pakati pavaiva, avo vandakazvizivisa kwavari pamberi pavo, pakuvabudisa kwangu munyika yeIjipiti. Naizvozvo ndakavabudisa munyika yeIjipiti, ndikavapinza murenje. Uye ndakavapa mitemo yangu, ndikavaratidza kutonga kwangu, izvo kana munhu akazviita, achararama nazvo.

Uyezvewo, ndakavafupurirawo masabata angu, kuti ave chiratidzo pakati pangu navo, kuti vazive kuti ndini Jehovha anovatsaura. Asi imba yaIsraeri yakandimukira murenje: havana kufamba muzvirevo zvangu, vakazvidza zvandakaraira, izvo kana munhu akazviita achagara mazviri; uye vakasvibisa zvikuru masabata angu. Ipapo ndakati ndichadurura hasha dzangu pamusoro pavo murenje, kuti ndivaparadze chose. Asi ndakaita nokuda kwezita rangu, kuti rirege kusvibiswa pamberi pavahedheni, vakanga vachiona pakuvabudisa kwangu. Zvakarewo ndakasimudza ruoko rwangu kwavari murenje, kuti handingazovapinza munyika yandakanga ndavapa, inoyerera mukaka nouchi, ndiko kukudzwa kwenyika dzose; nokuti vakazvidza zvandakaraira, havana kufamba muzvirevo zvangu, asi vakasvibisa masabata angu; nokuti mwoyo yavo yakatevera zvifananidzo zvavo. Kunyange zvakadaro, ziso rangu rakavanzwira, ndikarega kuvaparadza, uye handina kuvapedza chose murenje. Asi ndakati kuvana vavo murenje, Musafamba muzvirevo zvamadzibaba enyu, musachengeta zvavakaraira, kana kuzvisvibisa nezvifananidzo zvavo. Ndini Jehovha Mwari wenyu; fambai muzvirevo zvangu, muchengete zvandakaraira, muzviite; uye mutsvenese masabata angu; uye achava chiratidzo pakati pangu nemi, kuti muzive kuti ndini Jehovha Mwari wenyu. Ezekieri 20:9–20.

Ezekieri anomirira mureza wevane zviuru zana nemakumi mana nezvina, uye chiratidzo chehuMwari hwakabatanidzwa nehunhu hwomunhu i“masabata” aShe. Ezekieri ndiye chiratidzo pakutanga kwekukombwa, uye ndiye chiratidzo pakuparadzwa kweJerusarema, paanosimudzwa somureza. Pakutanga kwekukombwa, avo vanoramba kuona nokunzwa, vanosvibisa “masabata” Ake, ivowo chiratidzo.

Zvino vamwe vavakuru vaIsraeri vakauya kwandiri, vakagara pamberi pangu. Shoko raJehovha rikauya kwandiri, richiti, Mwanakomana womunhu, varume ava vakasimudza zvifananidzo zvavo mumwoyo yavo, uye vakaisa chigumbuso chezvakaipa zvavo pamberi pechiso chavo; ndingabvunzwawo zvangu navo here? Naizvozvo taura navo, uti kwavari, Zvanzi naIshe Jehovha: Mumwe nomumwe weimba yaIsraeri anosimudza zvifananidzo zvake mumwoyo make, akaisa chigumbuso chezvakaipa zvake pamberi pechiso chake, akauya kumuporofita; ini Jehovha ndichamupindura iye anouya maererano nokuwanda kwezvifananidzo zvake; kuti ndibate imba yaIsraeri mumwoyo mavo, nokuti vose vakatsauka kwandiri nokuda kwezvifananidzo zvavo.

Naizvozvo iti kuimba yaIsraeri, Zvanzi naIshe Jehovha: Tendeukai, mutsauke pazvifananidzo zvenyu; mubvise zviso zvenyu pazvinonyangadza zvenyu zvose. Nokuti ani naani weimba yaIsraeri, kana mutorwa anogara muIsraeri, anozvitsaura kwandiri, achimisa zvifananidzo zvake mumwoyo make, uye achiisa pamberi pechiso chake chinogumbusa chokusarurama kwake, akauya kumuprofita kuti andibvunze pamusoro pangu; ini Jehovha ndichamupindura ini pachangu. Ndichaisa chiso changu pamusoro pomunhu uyo, ndichamuita chiratidzo nechirevo, uye ndichamubvisa pakati pavanhu vangu; ipapo muchaziva kuti ndini Jehovha. Kana muprofita akanyengerwa kana ataura shoko, ini Jehovha ndakanyengera muprofita uyo; ndichatambanudzira ruoko rwangu pamusoro pake, ndimuparadze kubva pakati pavanhu vangu vaIsraeri. Uye vachatakura chirango chokusarurama kwavo: chirango chomuprofita chichava chakafanana nechirango chouyo anobvunza kwaari; kuti imba yaIsraeri irege kuzotsauka kwandiri zvakare, kana kuzvisvibisa zvakare nezvivi zvavo zvose; asi kuti vave vanhu vangu, neni ndive Mwari wavo, ndizvo zvinotaura Ishe Jehovha. Ezekieri 14:1–11.

KuNashville, avo vari mukereke yevaAdventist veZuva Rechinomwe yeRaodhikia vakanga vasina kutenda sezvakaita Zakariya, uyo akanga “ava nemaonero okuti hazvidikanwi kuti titarisire zvishamiso nokuratidzwa kuri pachena kwesimba raMwari sezvaiitika mumazuva ekare,” sezvinomiririrwa nenguva yokubva muna 1840 kusvikira muna 1844, vachabvunzwa zvakananga neavo vari kunze kwechiAdventist kuti nei vakatadza kupa yambiro. Vanova “chiratidzo” cheshoko renhema rerugare nokuchengeteka, iro rinoratidza kuparadzaniswa kwevakachenjera nemapenzi sezvinomiririrwa nematende maviri aipikisana pamusangano wematende kuExeter. Vanotakura “chiratidzo” chokunamata zvifananidzo nokupandukira, ukuwo Ezekieri achitakura shoko rechokwadi reyambiro yechiporofita. Pakupera kwokukombwa, apo Jerusarema rinoparadzwa, zvichimiririra mutemo weSvondo, chiratidzo chokupandukira ndicho mucherechedzo wechikara uye chiratidzo chokuteerera ndicho chisimbiso chaMwari.

Ku tengwa ka nkarhi wa tintswalo ku pfalekile hi ku helela eka Vukreste bya Adventism hi nkarhi wa nawu wa Sonto, naswona kona ku na xikombiso xa lavo lulama ni lavo homboloka lava nga funghiwa kwalaho. Ku pfaleka ka nkarhi wa tintswalo hi nkarhi wa nawu wa Sonto lowu taka hi ku hatlisa ku kombisa emahlweni ku pfaleka ka nkarhi wa tintswalo loko Mikaele a yima, naswona kona xikombiso xa rifu ra mintshungu xi yimeleriwa hi Gogi na Magogi.

Atemi vaifambi vanopfuura nomunyika, kana ani naani akaona pfupa romunhu, ipapo achasimudza chiratidzo pariri, kusvikira vanoviga variviga mumupata weHamongogi. Uyezve zita reguta richanzi Hamona. Naizvozvo vachachenesa nyika. Ezekieri 39:15, 16.

Chiratidzo chesungano chinoratidzwa muchitsauko chemakumi matatu nenomwe chaEzekieri, umo mupata wemapfupa akafa unopiwa upenyu uye tsvimbo mbiri dzinobatanidzwa. Mapfupa anopiwa upenyu neshoko rechiIslam, rinomiririrwa nemhepo ina, nokudaro zvichifananidzira musi wa11 Nyamavhuvhu, 1840. Tsvimbo mbiri dzinobatanidzwa dzova imwe, nokudaro zvichimiririra kubatanidzwa kweshoko remutumwa wechipiri neshoko rokudanidzira kwapakati pousiku. Mapfupa anomirira kupiwa simba kwemutumwa wokutanga, uye tsvimbo mbiri dzinomirira kupiwa simba kwemutumwa wechipiri. Pashure paizvozvo, vanhu vaMwari ndivo vanhu Vake vesungano vakasarudzwa vemazuva okupedzisira, vanomiririrwa naJohani, sezviuru zana nemakumi mana nezvina.

Kandi nidzapanga pangano la mtendere nawo; lidzakhala pangano losatha nawo. Ndipo ndidzawakhazika, ndi kuwachulukitsa, ndipo ndidzayika malo anga opatulika pakati pawo kwamuyaya. Chihema changanso chidzakhala nawo; inde, Ine ndidzakhala Mulungu wawo, ndipo iwo adzakhala anthu anga. Ndipo amitundu adzadziwa kuti Ine Yehova ndine amene ndiyeretsa Israeli, pamene malo anga opatulika adzakhala pakati pawo kwamuyaya. Ezekieli 37:26–28.

Ku hlangana ka Vukhongeri ni vumunhu ku yimeleriwa hi tindlela to hambana-hambana endzeni ka Rito ra Xikwembu, naswona xikombiso xin’wana i loko “xihondzo xa moya” lexi kumekaka endzeni ka ntumbuluko wa le henhla wa munhu xi hlanganisiwa ni xihondzo xa vukwetsimelo bya Xikwembu. Loko yindlu ya xiluvelo ya le tilweni leyi yimelaka xihondzo xa Xikwembu yi hlanganisiwa ni xihondzo xa ntumbuluko wa le henhla wa munhu, vanhu va Xikwembu va “hlawulekisiwa,” naswona U tshama “exikarhi ka vona hilaha ku nga heriki.”

Inkonta makumathathu nesixhenxe sekuhamba, Hezekiyeli ubeka tinkhatsa makumathathu nesiphohlongo nemakumathathu nemfica, lapho akhuluma khona ngoGogi naMagogi njengezifaniso zenhlangano yebantfu bonkhe labangaphandle kwebantfu besivumelwane lesikhetsiwe saNkulunkulu. Enkonteni yemakumane, bantfu besivumelwane labasekonteni makumathathu nesixhenxe bamelwa njengethempeli leligcwalisa umhlaba wonkhe. Tinkhatsa temakumathathu nesiphohlongo kuya kwemakumane timelela kuvuka kwebantfu besivumelwane saNkulunkulu etinsukwini tekugcina, njengobe kumelwa tinombolo 38 na-40.

Tudzapitiriza zinthu izi m’nkhani yotsatira.