Qoraalladii hore waxaan ku aqoonsannay in Milleriyiintu garteen inay fulinayeen masaalkii tobanka bikradood, Xabaquuq cutubka labaad, iyo Yexesqeel cutubka laba iyo tobnaad, aayadaha kow iyo labaatan ilaa siddeed iyo labaatan. Aayadaha ku jira Yexesqeel waxay muujinayaan in marka saddexdan tuduc ee nebiyadeed si qumman loogu fuliyo maalmaha ugu dambeeya, “natiijada aragti kasta” ay rumoobi doonto. Walaashii White iyaduna arrintan way ka hadashaa.
“Muujintii kitaabbadii Kitaabka Quduuska ahaa oo dhammu way ku kulmaan kuna dhammaadaan. Halkan waxaa yaal dhammaystirka kitaabka Daanyeel. Mid waa sii sheegid; kan kalena waa muujin. Kitaabkii la shaabadeeyey ma aha Muujintii, balse waa qaybtaas sii sheegidda Daanyeel ee la xidhiidha maalmaha ugu dambeeya. Malaa’igtii waxay amartay, ‘Laakiinse adigu, Daanyeelow, erayada qari, oo kitaabka shaabadee ilaa wakhtiga dhammaadka.’ Daanyeel 12:4.” Acts of the Apostles, 585.
Masaalka tobanka bikradood waxaa si xaraf‑xaraf ah loogu soo celiyaa wakhtiga shaabadaynta ee boqolka afar iyo afartan iyo afarta kun, kaas oo bilaabmay Sebtembar 11, 2001 oo dhammaanaya marka albaabka lagu xidho bikradaha nacasyada ah xeerka Axadda ee dhowaan imanaya. Muddadaas taariikheed gudaheeda waxaa ka muuqda natiijada riyo kasta oo lagu matalay “buugaagta Kitaabka Quduuska ah oo dhan way kulmaan oo ku dhammaadaan.”
Maqaalkii hore waxaannu ku dhisaynay saldhig faham ah si aannu u soo bandhigno xariiqda dibadda ee taariikhda ee lagu matalay aayadda afartanaad ee Daniel kow iyo toban, taas oo matalaysa taariikhda siyaasadeed ee geeska Jamhuuriga ah ee bahalka dhulka. Taariikhdaasu waxay barbar socotaa taariikhda diineed ee geeska runta ah ee Protestant-ka ee bahalka dhulka. Waxaannu aqoonsannay tiro yar oo xariiqyo nebiyadeed ah oo ka hadlaya geeska Jamhuuriga ah ee bahalka dhulka, waxaanan xariiqyadaas dul saaraynaa taariikhda nebiyadeed ee bilaabatay wakhtigii dhammaadka ee 1989.
Muddada nebinnimada ee bahalka dhulka oo bilaabatay 1776, kuna dhammaatay wakhtiga dhammaadka ee 1798, waa xariiqda aynu damacsannahay in aynu adeegsanno si aynu isugu keenno dhammaan xariiqyada hadda saamayntooda leh. Muddada 1776 ilaa 1798 waxay xanbaarsan tahay astaanta Alfa iyo Oomega, waayo waxay ku bilaabataa kuna dhammaataa tallaabo sharci-dejin ah, taas oo ah hadalka qaran.
“Hadalka qaranku waa ficilka hay’adihiisa sharci-dejinta iyo garsoorka.” The Great Controversy, 443.
Astaanta ugu weyn ee bahalka dhulka waa hadalkiisa. Dastuurka Maraykanka wuxuu ahaa dokumenti rabbaani ah oo furay albaabbada xorriyadda diimeed iyo tan siyaasadeed, isaga oo sidaas yeelayna liqay “daadkii” cadaadiska ee boqorradii Yurub iyo kaniisadda Katooliggu ay qarniyo badan waday.
Abeesaduna afkiisii ayuu naagtii kaga soo tuuray biyo sidii daad oo kale, si uu ugu kaxeeyo daadku. Dhulkiina naagtii ayuu caawiyey; dhulkiina afkiisii buu kala qaaday, oo liqay daadkii uu masduulaagii afkiisa ka soo tuuray. Muujintii 12:15, 16.
Dhamaadka xukunka bahalka dhulka oo ah boqortooyadii lixaad ee waxsii sheegidda Kitaabka Quduuska ah, mar kale ayuu hadli doonaa; markaasna wuxuu u hadli doonaa sidii masduulaagii, isagoo meel marinaya sharciga Axadda.
Oo haddana waxaan arkay bahal kale oo dhulka ka soo baxaya; oo wuxuu lahaa laba gees oo u eg wan, wuuna u hadlay sidii masduulaagii. Muujintii 13:11.
Bahalka dhulka ayaa bilaabatay sidii boqortooyadii lixaad sannadkii 1798, markii wadaadnimadii baadarigu laga dhacay xooggeedii.
“Oo markii Baabtiisnimadii, iyadoo xooggeedii laga qaaday, lagu qasbay inay ka joogsato silcinta, Yooxanaa wuxuu arkay quwad cusub oo soo baxaysa si ay u celceliso codkii masduulaagga, una sii waddo isla hawshii naxariisdarrada iyo cayda lahayd. Quwaddan, oo ah tii ugu dambaysay ee la diriri doonta kiniisadda iyo sharciga Ilaah, waxaa lagu astaysay bahal leh geeso u eg kuwa wan.” Signs of the Times, November 1, 1899.
Sannadkii 1798, markii wadaadnimada baadarigu heshay dhaawaceedii dhimashada lahaa, Maraykanku wuu hadlay; oo sida had iyo jeer ka jirta Alfa iyo Oomeega, hadalkii bilowga wuxuu sii muujiyey hadalka dhammaadka. Shuruucdii Alien and Sedition Acts waxaa sharci ahaan loogu dhawaaqay 1798, iyagoo sii sawiraya sharciyada la hirgelinayo dhammaadka ee khuseeya socdaalka sharci-darrada ah iyo warbaahinta.
Muddada aynu ka fiirsanayno oo u dhexeysa 1776 ilaa 1798 waxay xambaarsan tahay shaabadda Alfa iyo Oomeega, waayo waxay tilmaamaysaa “hadalka” Baaqa Madax-bannaanida bilowgii, kaas oo astaan u ah Xeerarkii Shisheeyaha iyo Kicin-Dadka ee 1798. Bartamaha muddadaas waxa laga helayaa Dastuurka Maraykanka. Muddadani waxay bixisaa sawir nebiyadeed oo ku saabsan xukunka bahalka dhulka, waayo waxay ku bilaabataa isagoo u hadlaya sida wan, hase yeeshee muddadu waxay ku dhammaataa sharci matalaya masduulaagii. Laakiin sida badanaa dhacda, bilowga iyo dhammaadka shay ayaa is waafaqa iyagoo iska soo horjeeda. Calaamaddii ugu horraysay ee muddada waxaa lagu metelayaa calaamadda ugu dambaysa, calaamadda dhexena waxay ahayd Dastuurka Maraykanka, kaas oo ay ansixiyeen SADDEX IYO TOBAN gobol. Ereyga Cibraaniga ah ee “runta” waxaa laga sameeyey xarafka koowaad, dabadeed xarafka saddex iyo tobnaad, dabadeedna xarafka ugu dambeeya ee alifbeetada Cibraaniga.
Xilliga aynu hadda ka fiirsanaynaa waxa ku yaal astaanta Kan ugu horreeya iyo Kan ugu dambeeya, kaas oo ah Runta. Xilligani wuxuu matalaa waqti horseeda bilowga xukunka bahalka dhulka oo ah boqortooyada lixaad ee wax sii sheegidda Kitaabka Quduuska ah, sidaas darteedna wuxuu sidoo kale matalaa waqti horseeda dhammaadka xukunka bahalka dhulka oo ah boqortooyada lixaad ee wax sii sheegidda Kitaabka Quduuska ah. Xilligaas wuxuu ka bilaabmay wakhtiga dhammaadka sannadkii 1989. 1776 ilaa 1798 waa in lagu dul saaraa 1989 ilaa sharciga Axadda ee dhawaan imanaya marka bahalka dhulku u hadlo sida masduulaagii, sida ay u mataleen Xeerarkii Alien and Sedition Acts.
Waxa habboon in daraasaddeenna lagu daro run kale oo nebinnimo ah. Runtaasu waa qodob ka mid ah “wakhtiga dhammaadka” oo ah astaan inta badan la iska indho-tiro. Adventism-ka La'odikiya aad buu u ogaan karaa in 1798 uu ahaa “wakhtiga dhammaadka,” hase yeeshee fahamkoodu guud ahaan halkaas buu ku joogsadaa, waayo wax fikrad ah kama hayaan in xariiq kasta oo dib-u-habayn ahi la barbar socdo xariiqyada kale ee dib-u-habaynta. Xariiq kasta oo dib-u-habayn ahi wuxuu ka bilaabmaa “wakhtiga dhammaadka.”
Muuse wuxuu astaan u ahaa Masiixa, Muusena si toos ah ayuu xaqiiqadaas u sheegay, Butrosna wuxuu ku xaqiijiyey kitaabka Falimaha Rasuullada.
Rabbiga Ilaahaaga ahu wuxuu kaaga dhex kicin doonaa Nabi kaa dhex imanaya, oo walaalahaa ka mid ah, aniga ila mid ah; isaga waa inaad maqashaan. Sharciga Kunoqoshadiisa 18:15.
Ciise wuxuu ahaan lahaa “sida” Muuse.
Oo haddaba, walaalayaalow, waan ogahay inaad tan ku samayseen jaahilnimo, sidaas oo kale ayay taliyayaashiinnuna yeeleen. Laakiin waxyaalihii Ilaah hore ugu sii muujiyey afkii nebiyadiisii oo dhan, oo ahaa in Masiixu silic ku xanuunsan doono, sidaas ayuu u oofiyey. Sidaas daraaddeed toobad keena oo soo noqda, si dembiyadiinna loo tirtiro, marka ay wakhtiyada nasashada ka imanayaan Rabbiga hortiisa; oo uu idiin soo diro Ciise Masiixii hore idiin loogu wacdiyey, kaasoo samadu ay tahay inay qabato ilaa wakhtiyada soo celinta wax walba, kuwaas oo Ilaah kaga hadlay afkii nebiyadiisii quduuska ahaa oo dhan tan iyo bilowgii dunida. Waayo, Muuse run ahaan wuxuu awowayaashii ku yidhi, Rabbiga Ilaahiinna ahu wuxuu idiinka dhex kicin doonaa nebi walaalihiinna ka mid ah oo aniga ii eg; isaga dhegaysta wax kasta oo uu idinku yidhaahdo. Oo waxay noqon doontaa in naf kasta oo aan maqli doonin nebigaas laga baabbi'in doono dadka dhexdooda. Hubaalna, nebiyadii oo dhan tan iyo Samuu'eel iyo kuwii isaga ka dambeeyey, in alla intii hadashay, iyaguna sidoo kale waxay sii sheegeen maalmahan. Falimaha Rasuullada 3:17–24.
Waqtiga dhammaadka ee taariikhda Muuse waxay ahayd dhalashadiisa, taasuna waxay astaan u ahayd dhalashadii Masiixa. Dhalashooyinkii Masiixa iyo Muuse labadaba waxaa jiray kordhid aqoon ah oo imtixaan ku noqon lahayd jiilkaas. Aqoonta ku saabsan labadooda dhalasho waxay keentay in awooddii masduulaagga ee Masar iyo tii Roomaba ay isku dayaan inay dilaan kuwii nebiyadu ballanqaadeen. Adhijirradii buuraha ku jiray iyo nimankii xigmadda lahaa ee bari ka yimid waxay matalaan kuwii fahmay kordhidda aqoonta ee waqtiga dhammaadka.
Waxa inta badan laga indho tiro waa in wakhtiga dhammaadka ay ku jiraan laba calaamadood oo jidka ah. Muuse oo keliya ma uu dhalan, ee saddex sannadood ka hor walaalkiis Haaruun baa dhashay. Lix bilood ka hor dhalashadii Masiixa, ina-adeerkiis Yooxanaa baa dhashay. 1798 ayaa ah aqoonsiga ugu badan ee “wakhtiga dhammaadka,” waxaana 1798 bahalkii (habkii siyaasadeed) ee ay naagtii sinaysatay ku dul fuushay intii lagu jiray Qarniyadii Mugdiga la dilay, sannad ka dibna “naagtii” bahalkaas ku dul fuushayna iyaduna way dhimatay.
Sannadkii 1989 waxaa jiray laba madaxweyne. Reagan ayaa xukumayay ilaa caleemo-saarkii 1989, dabadeedna Bush kii koowaad ayaa bilaabay xukunkiisa. Dhammaadka kun iyo laba boqol iyo lixdanka sannadood waxaa lagu sii asteeyey toddobaatankii sannadood ee maxaabiisnimada Baabuloon, oo markii Janaraal Cyrus, oo ahaa adeerkii Darius, uu Belshazzar dilay habeenkii iidda, Darius wuxuu ahaa boqorkii dhabta ahaa. Darius iyo Cyrus waxay matalaan labada calaamadood ee xilligaas dhammaadka ah.
Xiriirka nebinnimo ee u dhexeeya Muuse iyo Haaruun, Yooxanaa iyo Ciise, Daariyus iyo Kuuros, baabtinimada iyo baadariga, iyo Reagan iyo Bush, dhammaantood waa ilo iftiin nebinnimo leh marka lagu barto habraaca saxda ah. Waxa aynu halkan tilmaamaynaa waa in Yooxanaa, oo ahaa ina-adeerkii Ciise, uu ahaa codkii cidlada ka yeedhay, taas oo hore loogu sii ekaaysiiyey Haaruun oo ahaa Muuse walaalkiis, kaas oo cidlada ugu tegey inuu Muuse la kulmo, si uu codkiisa u noqdo.
Mudadii soddonka sano ahayd ee ka horraysay subkidii Masiixa, iyo soddonka sano ee ka horraysa kan ka geesta Masiix, waxaa jira astaan jid oo aqoonsanaysa “cod.” Masiixa, wuxuu ahaa codkii Yooxanaa oo cidlada kaga qaylinaya. Sannadkii 533 Justinian wuxuu soo saaray amar ku aqoonsanaya kan ka geesta Masiix inuu yahay saxaha bidcayaasha iyo madaxa kiniisadda. Amarkii Justinian wuxuu ahaa “codkii” diyaariyey “amarkii” sharciga Axadda ee Golaha Orleans sannadkii 538.
Ciidankii Janaraal Cyrus wuxuu ahaa codkii tilmaamayay in qabsashadii Daariyus ee Baabuloon ay dhowayd.
Imaatinka ciidankii Kuuros oo hor yimid derbiyada Baabuloon waxay Yuhuudda u ahayd calaamad muujinaysa in samatabbixintoodii addoonsiga ay soo dhowaanaysay. In ka badan qarni ka hor dhalashadii Kuuros, Ruuxii waxyiya ayaa magaciisa ku sheegay, oo wuxuu sababay in la qoro hawsha dhabta ah ee uu qaban lahaa, isagoo magaalada Baabuloon si lama filaan ah ku qabsanaya, isla markaana jidka u diyaarinaya sii-deynta carruurta maxaabiisnimada ku jirta. Iyadoo loo marayo Ishacyaah ayaa eraygii lagu hadlay:
“Sidaasaa Rabbigu ku leeyahay kii uu subkay, oo ah Kuros, kan gacantiisa midig aan qabtay, si uu quruumaha hortiisa ugu jebiyo; … si albaabbada laba-baaloodka ah hortiisa loogu furo; oo albaabbaduna xidhnaan maayaan; anna waan ku hor mari doonaa, oo meelaha qalloocanna waan toosin doonaa; albaabbada naxaasta ahna waan jajabin doonaa, oo biraha birta ahna waan kala goyn doonaa; oo waxaan ku siin doonaa khasnadaha gudcurka, iyo hodantinimada qarsoon ee meelaha sirta ah, si aad u ogaato in aniga, Rabbiga, kan magacaaga kugu yeedha, aan ahay Ilaaha reer binu Israa’iil.” Ishacyaah 45:1–3. Prophets and Kings, 551.
Marka la aqoonsado in ay laba markhaati ama laba calaamadood yihiin kuwa lagu aasaaso “wakhtiga dhammaadka” ee nebinnimada, waxaa kaloo la aqoonsan karaa in mid ka mid ah labadaas calaamadood uu matalo aqoonsi, ku-dhawaaqid, ama digniin ku saabsan taariikhda soo dhowaanaysa. Haaruun, Yooxanaa, Kuros, iyo Yuustiniyaan waxay matalaan calaamad ka horraysa wakhtiga dhammaadka. Wakhtiga dhammaadka ee 1798 waa dhammaadka muddada laga matalay 1776 ilaa 1798. Calaamadda ku taalla bartamaha taariikhdaas waa codka cidlada ka qaylinaya ee u ah taariikhda soo dhowaanaysa. Taariikhdaasu waxay ku bilaabatay daabacaad diidaysay xukunka kelitaliska ah ee boqor ama baadari midkood, waxayna ku dhammaatay daabacaad matalaysa dabeecadda kelitaliye. Daabacaaddii bartamaha ku jirtay waxay matalaysay “digniinta” taariikhda imanaysa, digniintaasuna waxay ahayd in Dastuurka Maraykanka lagu afgembin doono dhammaadka taariikhdaas.
Xariiqdaas taariikheed waxay bilowday in dib loo soo celceliyo sannadkii 1989, waxayna ku dhammaanaysaa sharciyada Axadda marka digniintii ka timid cidlada laba boqol oo sannadood ka hor, sannadkii 1789, la diido. 1989 wuxuu ahaa wakhtiga dhammaadka ee dhammaadka aayadda afartanaad, wuxuuna la jaanqaadaa wakhtiga dhammaadka ee 1798. 1989 wuxuu la jaanqaadaa 1776, sharciyada Axadduna waxay matalaan 1798. Bartamaha taariikhda halkaas oo saameynta riyo kasta lagu dhammaystiro, taariikhda bilaabatay Sebtembar 11, 2001, oo sii socota ilaa digniintii 1789, ayaa la oofiyaa, Dastuurkana waa la afgembiyaa. Waa inay jirtaa calaamad jid bartamaha taariikhda ah, waayo Ilaah marnaba isma beddelo. Calaamaddaas jidku waxay matali lahayd digniin u ah taariikhda nebiyadeed ee ka bilaabmaysa sharciyada Axadda ee dhowaan iman doona.
1989 waxa ay astaan u tahay wakhtiga dhammaadka ee aayadda afartanaad, kaas oo horseedaya sharciga Axadda ee aayadda kow iyo afartanaad. Farriinta digniinta ah ee timid ka dib wakhtiga dhammaadka, balse ka hor sharciga Axadda, waxay ahayd Sebtembar 11, 2001. Waxay ka digaysaa in dhammaadka muddadaas taariikheed, hooggii saddexaad ee yimid Sebtembar 11, 2001, oo isla markiiba la xakameeyey, uu mar kale ku dhufan doono si lama filaan ah oo aan la filayn, kumannaan magaalooyinna la baabbi’in doono. Marka baabbi’intaasu timaaddo, Shayddaan wuxuu bilaabi doonaa shuqulkiisa yaabka leh, shuqulkaasuna wuxuu ka bilaabmaa sharciga Axadda ee dhowaan imanaya.
“Hadday dadka Ilaah ay lahaan lahaayeen dareen ku saabsan halligaadda soo dhow ee kumannaan magaalo, kuwaas oo haatan ku dhow in gebi ahaanba loo hibeeyo sanamcaabudid! Laakiin kuwo badan oo ka mid ah kuwa ay tahay inay runta ku dhawaaqaan ayaa walaalahood eedaynaya oo xukumaya. Marka awoodda Ilaah ee wax beddesha ay ku soo degto maanka, isbeddel muuqda ayaa dhici doona. Dadku ma yeelan doonaan wax rabitaan ah oo ay ku dhaleeceeyaan oo ay ku dumaan. Mana istaagi doonaan meel ka hor istaagta iftiinka inuu dunida u ifo. Dhaleeceyntooda iyo eedayntoodu way joogsan doontaa. Awoodaha cadowgu waxay isu ururinayaan dagaal. Halganno adag ayaa ina horyaalla. Isku soo dhowaada, walaalahayga iyo walaalahayga dumarow, isku soo dhowaada. Masiixa la midooba. ‘Ha odhanina, Isbahaysi,... hana ka cabsanina cabsidooda, hana baqina. Rabbiga ciidammada qudhiisa quduus ka dhiga; isaga ha idiin noqdo cabsidiinna, isaga ha idiin noqdo baqdintiinna. Oo isagu wuxuu idiin ahaan doonaa meel quduus ah; laakiinse wuxuu labada reer binu Israa’iil u ahaan doonaa dhagax lagu turunturoodo iyo dhagax gef lagu qaado, oo dadka Yeruusaalem degganna dabin iyo shabaq. Oo qaar badan oo iyaga ka mid ah ayaa ku turunturoon doona, oo dhici doona, oo jabi doona, oo dabin lagu qaban doonaa, oo la qabsan doonaa.’
“Dunidu waa masrax. Jilayaasha, kuwa deggan, waxay isu diyaarinayaan inay gutaan qaybtooda riwaayadda weyn ee ugu dambaysa. Ilaah waa la indha tiray. Inta badan dadka bini’aadamka ah dhexdooda wax midnimo ah ma jirto, marka laga reebo marka dadku isu bahaystaan inay fuliyaan ujeeddooyinkooda danaysiga ah. Ilaahna wuu daawanayaa. Qasdiyadiisa ku saabsan kuwa fallaagada ku ah waa la oofin doonaa. Dunida laguma wareejin gacmaha dadka, in kasta oo Ilaah u oggolaanayo waxyaalaha jahawareerka iyo nidaam-darradu inay talada hayaan in muddo ah. Awood ka timaadda hoosta ayaa ka shaqaynaysa inay keento muuqaalada waaweyn ee ugu dambeeya ee riwaayadda,—Shayddaan oo imanaya sidii Masiixa, kana shaqaynaya khiyaano kasta oo xaqdarrada ah dhexdooda kuwa isku xidhaya ururro qarsoodi ah. Kuwa isu dhiibaya damaca isu-bahaysiga waxay hirgelinayaan qorshayaasha cadowga. Sababtu waxay raaci doontaa natiijada.”
“Xadgudubku waxay ku dhowdahay inay gaadho xadkeedii ugu dambeeyey. Jahawareer baa dunida buuxiyey, oo cabsi weyn ayaana dhawaan ku soo degi doonta aadanaha. Dhammaadku aad buu u dhow yahay. Innaga oo runta naqaan waa inaynu isu diyaarinno waxa dhowaan dunida ku soo degi doona sida lama-filaan aad u weyn oo wax walba qariya.” Review and Herald, September 10, 1903.
Digniintii lagu sii sawiray hirgelintii Dastuurka sannadkii 1789, waa digniinta malaa’igta saddexaad, taas oo ku noqota Kaadeeshkii labaad, marka shaabadaynta boqolka iyo afar iyo afartan kun ay bilaabato. Digniintaasu waa digniinta codka kowaad ee Muujintii cutubka siddeed iyo tobnaad, waqtigaasna ma aha oo keliya in dhismayaashii waaweynaa ee Magaalada New York ay dumeen, balse xataa nuxurkii Dastuurka laftiisa waa la beddelay. Dastuurka waxaa la qoray, laguna saleeyey sharciga Ingiriiska, kaas oo falsafaddiisa aasaasiga ah si kooban loogu qeexi karo sidan: “qofku waa aan dembi lahayn ilaa dembigiisa la caddeeyo.” Dastuurka waxaa loo qoray ujeeddada ah in lagu diido waxa loo yaqaan sharciga Roomaanka, kaas oo falsafaddiisa aasaasiga ah si kooban loogu qeexi karo sidan: “qofku waa dambiile ilaa uu caddeeyo inuusan dambi lahayn.”
Digniintii ka timid cidlada sannadkii 1789, oo Dastuurku matalo, waxay ka dhigan tahay digniintii Sebtembar 11, 2001; mana aha oo keliya in dhismayaashii gubanayay ay taariikhdaas ku calaamadeeyeen rumoobid dhab ah, balse ansixintii (hadalka) Xeerka Patriot-ka ayaa iyaduna matashay digniintaas.
Sharciga Patriot Act (Mideynta iyo Xoojinta Ameerika iyada oo la Bixinayo Qalab Ku Habboon oo Loo Baahan Yahay si loo Dhexgalo loona Horjoogsado Argagixisada Act of 2001) waxa lagu soo bandhigay Kongareeska Maraykanka wax yar ka dib weerarradii argagixiso ee dhacay Sebtembar 11, 2001. Hindise-sharcigan waxa Golaha Wakiillada lagu soo gudbiyey Oktoobar 23, 2001, Senet-kana waxa lagu soo gudbiyey Oktoobar 24, 2001. Madaxweyne George W. Bush ayaa saxeexay oo sharci ka dhigay Oktoobar 26, 2001. Patriot Act waxa uu ujeeddadiisu ahayd in la xoojiyo awoodda dawladda ee baadhista iyo ka-hortagga falalka argagixisada iyo in la ballaadhiyo awoodaha kormeerka iyo fulinta sharciga, waxana uu diiday mabda’a aasaasiga ah oo asalka u ah sharciga Ingiriiska ee dhigaya in nin uu yahay aan dambi lahayn ilaa dambigiisa lagu caddeeyo. Weli ilaa maanta waxa adeegsada dadka awoodda ku sarreeya ee ku jira dawladda si ay uga leexdaan nidaamka sharciga ee waajibka ah, asturnaanta, iyo maxkamadayn caddaalad ah.
Waxaannu daraasaddan ku sii wadi doonnaa maqaalkeenna xiga.
“Waa maxay xaaladdeennu wakhtigan cabsi badan oo quduuska ah? Hoogay, kibir intee le’eg ayaa kaniisadda ka jira, munaafaqnimo intee le’eg, khiyaano intee le’eg, jacaylka labbiska, fudaydka iyo maaweelada intee le’eg, iyo damaca sarreynta intee le’eg! Dembiyadan oo dhammu waxay mugdi geliyeen maanka, si aan waxyaalaha weligeed ah loo garan. Miyaynaan Qorniinka baadhin, si aynu u ogaanno halka aynu kaga sugan nahay taariikhda dunidan? Miyaynaan garasho u yeelan waxa shaqo ah oo inoo socda wakhtigan, iyo booska ay inagu waajib tahay innagoo dembilayaal ah inaan qaadanno inta shaqadan kafaaraggudku socoto? Haddii aynu wax dan ah ka leenahay badbaadada nafahayaga, waa inaynu samaynaa isbeddel cad oo go’an. Waa inaynu Rabbiga ku doonanno toobad dhab ah; waa inaynu annagoo leh qoomammo qoto dheer oo naf ah qirannaa dembiyadeenna, si loo tirtiro.”
“Waa inaynaan mar dambe ku sii nagaan dhulka sixran. Waxaannu si degdeg ah ugu sii dhawaanaynaa dhammaadka wakhtiga imtixaankeena. Naaf waluba ha isweydiiso, Sideen Ilaah hortiisa uga taaganahay? Ma naqaan sida ugu dhaqsaha badan ee magacyadeennu ugu soo bixi karaan bushimaha Masiixa, oo kiisaskayagana go’aankooda kama dambaysta ah lagu gaadhi karo. Maxay, bal maxay noqon doonaan go’aammadani! Ma kuwa xaqa ah baa nalagu tirin doonaa, mise kuwa sharka leh baa nalagu dari doonaa?”
“Kaniisaddu ha kacdo, oo ay ka toobad keento dib-u-dhacyadeeda Ilaah hortiis. Kii waardiyayaasha ahaa ha tooseen, oo buunka cod qeexan ha ku yeedhiyeen. Waa digniin cad oo inala gudboon inaan ku dhawaaqno. Ilaah wuxuu addoommadiisa ku amraa, ‘Qayli cod dheer, ha isu tudhin, codkaagana sida buun kor ugu qaad, oo dadkayga tus xadgudubkooda, iyo reer Yacquub dembiyadooda.’ Waa in dareenka dadka la hanto; haddaan taas la samayn karin, dadaal kastaa waxtar ma leh; xataa malaa’ig samada ka timaadda hadday u soo degto oo la hadasho, erayadeedu faa’iido ka badan ma yeelan lahaayeen sidii iyadoo ku hadlaysa dhegta qabow ee dhimashada. Kaniisaddu waa inay ku baraarugtaa hawlgal. Ruuxa Ilaah marnaba ma iman karo ilaa ay jidka diyaariso. Waa in uu jiro baadhitaan qalbi oo dhab ah. Waa in ay jirtaa tukasho midaysan oo joogto ah, iyo in rumaysad lagu qabsado ballammada Ilaah. Waa in aanu jirin, ma aha huwin jidhka joonyad sida waagii hore, balse dullaysiin qoto dheer oo nafta ah. Ma hayno sababtii ugu horraysay ee aynu isku hambalyeyn lahayn ama is-weynayn lahayn. Waa inaynu isku hoosaysiinnaa gacanta xoogga badan ee Ilaah. Isagu wuxuu u muuqan doonaa inuu qalbi qaboojiyo oo barakeeyo kuwa runta ku doondoona.”
“Shaqadu horteenna ayay taallaa; miyaynu ku hawlgeli doonnaa? Waa inaynu si degdeg ah u shaqaynaa, waa inaynu si joogto ah hore ugu soconnaa. Waa inaynu isu diyaarinaynaa maalinta weyn ee Rabbiga. Waqti aan luminno ma hayno, waqti aan ugu mashquulno danaha nafsaddeenna ma hayno. Dunida waa in loo digo. Maxaynu innaga shakhsi ahaan u samaynaynaa si aynu iftiinka dadka kale hortooda u dhigno? Ilaah nin kasta shaqadiisii buu uga tegay; mid kastaa qayb uu ka qaato ayuu leeyahay, shaqadanna ma dayici karno innagoo aan nafahayaga khatar gelin.”
“Walaalahayow, ma ka murugayn doontaan Ruuxa Quduuska ah, oo ma ka dhigi doontaan inuu idinka tago? Miyaad dibadda ka celin doontaan Badbaadiyaha barakaysan, maxaa yeelay diyaar uma tihidin joogitaankiisa? Nafo ma waxaad u dayn doontaan inay halligmaan iyagoo aan lahayn aqoonta runta, maxaa yeelay waxaad aad u jeceshihiin raaxadiinna si ay idiinku adkaato inaad qaaddaan culayskii Ciise idiin qaaday? Aynu hurdada ka toosno. ‘Feejignaada, digtoonaadana; maxaa yeelay cadowgiinna Ibliisku, sida libaax ciyaya, ayuu wareegayaa, isagoo doonaya kii uu liqi karo.’” Review and Herald, March 22, 1887.