Xarriiqda nebinnimada ee muujinaysa imtixaanka uu matalo samaysanka sawirka bahalka ee dalka Maraykanka waxay barbar socotaa saddexda astaamood ee matala xariiqda Dastuurka. Labaduba way is barbar socdaan, mid walbana wuxuu bixiyaa xog gaar ah oo ka hadlaysa xariiqda kale. Sidee bay ku tahay in kuwa ka gudba imtixaanka sawirka bahalka dabadeed loogu diyaarin doono inay ku socdaan iftiinka ka soo baxa qolka carshiga Ilaah, inta lagu jiro wakhtiga cadaadiska ee ka bilaabma sharciga Axadda ee dalka Maraykanka? Maxaa ku jira imtixaanka samaysanka sawirka bahalka oo bikradaha caqliga leh ku shaabadeeya waayo-aragnimo u saamaxaysa inay ka gudbaan muddada cadaadiska ee ka bilaabanta sharciga Axadda, marka riddada qaran ay ku xigto burbur qaran, Shaydaankuna bilaabo shuqulladiisa yaabka leh?
“Waa wax aan suurtagal ahayn in wax fikrad ah laga bixiyo waaya-aragnimada dadka Ilaah ee noolaan doona dhulka marka ammaanta samadu iyo ku-celcelinta silcisyadii waayihii hore ay isku milmaan. Waxay ku socon doonaan iftiinka ka soo baxaya carshiga Ilaah. Iyada oo malaa’igta loo marayo, waxaa jiri doona isgaarsiin joogto ah oo u dhexaysa samada iyo dhulka. Shayddaankuna, isagoo ay hareereeyeen malaa’ig shar leh, isla markaana ku andacoonaya inuu yahay Ilaah, wuxuu samayn doonaa mucjisooyin cayn kasta leh, si uu u khiyaaneeyo, hadday suurtagal tahay, xataa kuwa la doortay.” Testimonies, volume 9, 16.
Walaashii White waxay ka faallootaa farriintii Masiixu ku soo bandhigay sunagogga Kafarna’um, taas oo lagu diiwaangeliyey Yooxanaa cutubka lixaad. Faallooyinkeedu waxay ku qoran yihiin The Desire of Ages, cutubka cinwaankiisu yahay The Crisis in Galilee. Halkaas waxay ku adkaynaysaa in Masiixu aanu samayn wax dadaal ah oo uu ku horjoogsanayo fallaagadii ka dhacday Yooxanaa 6, inkasta oo uu si buuxda u ogaa inuu markaas lumin doono xertii ka badan intii kale oo dhan ee wakhti kasta oo kale oo adeeggiisii dadka dhexdiisa ah.
“Markii Ciise soo bandhigay runta imtixaanka ah ee sababtay in qaar badan oo xertiisii ka mid ahi dib u noqdaan, wuxuu ogaa waxa ay hadalladiisu ka dhalan doonaan; hase yeeshee wuxuu lahaa ujeeddo naxariiseed oo uu doonayay inuu fuliyo. Wuxuu sii arkay in saacadda jirrabaadda mid kasta oo ka mid ah xertiisii uu jeclaa si daran loo tijaabin doono. Murugtiisii Getsemane, khiyaanadii loo geystay iyo iskutallaabta lagu qodbay, iyaga waxay u ahaan lahayd imtixaan aad u daran. Haddii aan imtixaan hore la siin, kuwo badan oo ay keliya danaha nafsaddooda uun kiciyeen ayaa iyaga ku dhex jiri lahaa. Markii Sayidkood lagu xukumay hoolkii garsoorka; markii dadkii badnaa ee ku dhawaaqay inuu boqorkooda yahay ay ku foodhyeen oo ay caayeen; markii dadkii jeesjeesayay ay qayliyeen, ‘Iskutallaabta ku qodbana!’—markii himilooyinkoodii dunyadeed ay burbureen, kuwaas is-doonka ah, iyagoo daacadnimadoodii Ciise ka noqday, waxay xertii ku keeni lahaayeen murugo qadhaadh oo qalbiga culays ku noqota, taas oo u sii dheer murugadooda iyo niyad-jabkooda ka dhashay burburkii rajadoodii ugu qaalisanaa. Saacaddaas gudcurka ah, tusaalaha kuwa isaga ka leexday ayaa kuwo kale la tegi kari lahaa. Laakiin Ciise wuxuu sababay dhibaatadan xilli uu weli joogitaankiisa shakhsiyeed ku adkayn kari lahaa rumaysadka kuwa runta ah ee isaga raacsan.”
“Bixiye Naxariista badan oo furashada leh, oo isagoo si buuxda u ogaa halaagga isaga sugayay, haddana si naxariis leh jidka ugu simay xertiisa, una diyaariyey imtixaankoodii ugu sarreeyey, una xoojiyey tijaabadii ugu dambaysay!” The Desire of Ages, 394.
Sharciga Axadda waa imtixaanka ugu dambeeya ee dabeecaddu ku muuqato. Ka hor imtixaanka ugu dambeeya, Masiixa, oo aan weligiis isbeddelin, wuxuu oggolaadaa imtixaan kaas oo masiirka weligood ah ee dadkiisa lagu go’aamin doono. Waa imtixaan ay tahay inay ka gudbaan ka hor intaan la shaabadayn, iyo ka hor intaan fursaddooda nimcadu ku xidhmin sharciga Axadda. Waa imtixaan nebiyaysan oo bikradaha xigmadda leh u diyaariya “imtixaankooda taaj-galinta ah, oo ku xoojiya imtixaanka ugu dambeeya!” “Imtixaankooda taaj-galinta ah” waa imtixaankooda ugu sarreeya, waayo bikradaha xigmadda lihi waa kuwa “la nadiifiyey, la caddaysiiyey, oo la tijaabiyey.” Imtixaanka ugu dambeeya waa imtixaankooda taaj-galinta ah, oo wakhtigaas imtixaanka ah, bikradaha xigmadda lihi “waxay ku socon doonaan iftiin ka soo baxaya carshiga Ilaah”. Waa maxay waxa ku jira habka imtixaanka ee lagu matalay “samaysanka sawirka bahalka” oo bikradaha xigmadda leh u diyaariya imtixaanka taaj-galinta ah kana dhiga inay ku socdaan iftiinka ka soo baxaya carshiga Ilaah? Waa maxay iftiinka ka soo baxaya carshiga Ilaah?
Oo markuu furay shaabaddii toddobaad, samada waxaa aamusnaan ka dhacday qiyaastii nus saac. Oo waxaan arkay toddobadii malaa’igood oo Ilaah hortiisa taagnaa; waxaana la siiyey toddoba buun. Markaasaa malaa’ig kale timid oo meesha allabariga ag istaagtay, iyadoo haysata beeyad dahab ah; waxaana la siiyey beeyo badan, inuu ku bixiyo iyada la jirta baryada quduusiinta oo dhan meesha allabariga dahabka ah ee carshiga hortiisa taal. Oo qiiqii beeyada, oo la socday baryada quduusiinta, wuxuu ka koray malaa’igta gacanteeda Ilaah hortiisa. Markaasaa malaa’igtii qaaday beeyaddii, oo ka buuxisay dabkii meesha allabariga, oo dhulka ku tuurtay; markaasaa waxaa dhacay codad, iyo onkodad, iyo hillaacyo, iyo dhulgariir. Muujintii 8:1–5.
Maalmaha ugu dambeeya, xilliga ay masaalka tobanka bikradood rumoobayso oo ay boqol iyo afar iyo afartan kun la shaabadaynayo, shaabaddii toddobaad waa la furaa, waxaana lagu muujinayaa dab dhulka lagu tuurayo isagoo jawaab u ah baryootannada quduusiinta. Dabka hoos loo soo tuuro marka ugu dambaysa oo kaamilka ah ee rumowga masaalka tobanka bikradood waa farriinta qaylada saqda dhexe, sida ay u ahayd astaan ahaan daadinta Ruuxa Quduuska ah ee shirkii xerada Exeter, iyo daadintii Ruuxa Quduuska ah ee Bentakostiga, taas oo halkaas dab ahaan loogu matalay. Eega faallada Sister White ee ku saabsan farriinta qaylada saqda dhexe.
“Kuwii diiday farriintii kowaad lagama faa’iidaysiin karin tii labaad; sidoo kalena lagama ay faa’iidaysiin qayladii saqda dhexe, taas oo ahayd inay u diyaariso inay rumaysad kula galaan Ciise meesha ugu quduusan ee meesha quduuska ah ee jannada ku jirta. Oo markay diideen labadii farriimood ee hore, waxay sidaas u madoobeeyeen garashadooda, si aanay iftiin uga arki karin farriinta malaa’igta saddexaad, taas oo muujinaysa jidka loo galo meesha ugu quduusan. Waxaan arkay in sida Yuhuuddu u qodbeen Ciise, sidaas oo kale kaniisadaha magac-u-yaalka ahi u qodbeen farriimahan, sidaas darteedna wax aqoon ah uma laha jidka loo galo meesha ugu quduusan, mana ay ka faa’iidaysan karaan shafeecada Ciise ee halkaas ka socota. Sida Yuhuuddii bixisay allabaryadoodii aan faa’iidada lahayn, iyaguna waxay u bixiyaan baryadooda aan faa’iidada lahayn qaybtaas uu Ciise ka baxay; Shaydaankuna, isagoo ku faraxsan khiyaanada, wuxuu isu ekaysiiyaa mid diin leh, oo wuxuu maskaxda Masiixiyiintan sheegashada ah u hoggaamiyaa xaggiisa, isagoo ku shaqaynaya xooggiisa, calaamadihiisa, iyo yaababkiisa beenta ah, si uu ugu adkeeyo dabinkiisa dhexdiisa.” Early Writings, 259.
Taariikhda Millerite-ka, tijaabada farriinta qaylada saqda-dhexe “waxay ahayd in lagu diyaariyo inay rumaysad kula galaan Ciise meesha ugu quduusan oo ka mid ah macbudka jannada.” Farriinta qaylada saqda-dhexe ee imminka la sii horumarinayo sidoo kale waxaa loo matalay inay tahay tijaabinta samaysanka sawirka bahalka. Labaduba waa tijaabada horseedda xidhitaanka wakhtiga nimcada, halkaas oo dabeecaddu lagu muujiyo. Markii Millerite-ku rumaysad ku galeen Meesha Ugu Quduusan, rumaysadkoodii mar kale ayaa la tijaabiyey. Rumaysadka boqol iyo afartan iyo afarta kun waxaa la tijaabin doonaa xeerka Axadda, hase ahaatee waxaa loo ballanqaaday inay ammaan ahaan doonaan, waayo waxay ku socon doonaan “iftiinka ka soo baxaya” shaabaddii toddobaad, taas oo la furay markii farriinta qaylada saqda-dhexe ay billowday in daboolka laga qaado bishii Luulyo ee 2023.
Farriintii la furay wakhtigaas waxaa lagu adkeeyey hab-raaca xarriiq dul xarriiq, kaas oo ah hab-raaca roobka dambe. Roobka dambe wuxuu bilaabay inuu rusheeyo sannadkii 2001, waxaana billowday imtixaankii ugu dambeeyey ee Adventism-ka. Bishii Luulyo ee 2023 waxaa billowday muddadii ugu dambaysay ee habka imtixaanka oo ku dhammaanaysa sharciga Axadda, markii farriintii qaylada saqda dhexe, taas oo sidoo kale ah roobka dambe, taas oo sidoo kale ah korodhka aqoonta ee la soo saaro marka shaabadda toddobaad la qaado, oo sidoo kalena ah furista toddobada onkod, iyo sidoo kale Muujintii Ciise Masiix, ay bilaabatay. Dhammaan xarriiqyada matala furitaanka iftiin nebiyadeed waxaa lagu aqoonsaday in lagu furay taariikhda qarsoon ee aayadda afartan ee Daanyeel cutubka kow iyo tobnaad.
Taariikhdaas qarsoon waxaa ku metelan xariiqda saddexda calaamadood ee aasaasiga ah ee Dastuurka. Waa xariiqda marka kaniisadda iyo dawladdu isu yimaadaan si ay u sameeyaan ekaanshaha bahalka. Waxay ka kooban tahay xariiq nebiyadeed oo la hadlaysa madaxweynayaasha Maraykanka, kuwaas oo tusaale u ah dhaqdhaqaaqyada halgannada siyaasadeed ee ka dhaca taariikhda geeska Jamhuuriga ee bahalka dhulka. Xariiqdaas waxaa ku jira taariikhaha isbarbar socda ee labada xisbi siyaasadeed ee waaweyn ee Maraykanka. Xariiqdaas waxay si dhow ula xiriirtaa geeska Protestantism-ka riddowday tan iyo bilowgiisii 1844, ilaa uu si xoog ah ula wareego xukunka dawladda madaniga ah ee sharciga Axadda.
Doorka nebinimo ee Protestantism-ka riddada ah waxa ku jirta markhaatiga Boqortooyadii Hasmonaean-ka oo astaan u ah Protestantism-ka riddada ah. Asalka xariiqda geeska ee Protestantism-ka riddada ah waxa kale oo ku jira xariiqda kaniisadda Laodikiya ee Seventh-day Adventist. Xariiqda Adventism-ka Laodikiya waxa ka soo baxa xariiqda boqol iyo afartan iyo afarta kun. Taariikhdaas qarsoon sidoo kale waxa ku jirta xariiqda Islaamka ee hoogga saddexaad. Ruushku wuxuu leeyahay xariiq, Qaramada Midoobayna waxay leedahay xariiq, dabcan, awoodda baabtiisaduna waxay leedahay xariiq.
Haddii ardayga wax sii sheegidda barta uu naftiisa u huro sida reer Berea oo ku nool maalmaha ugu dambeeya, wuxuu quudan doonaa xariiqyada lagu garto taariikhda qarsoon ee aayadda afartan. Ardayga wax sii sheegiddu wuxuu kitaabka ka qaadi doonaa gacanta malaa’igta wuuna cuni doonaa. Markaas, marka imtixaanka ugu dambeeya ee sharciga Axadda yimaado, keligii ma aha inuu u imanayo inuu fahmo farriinta qaylada saqda dhexe ee la furfuray, laakiin wuxuu si buuxda u fahmi doonaa sida sawirka bahalku uga samaysmay Maraykanka.
Iftiinka shaabaddii toddobaad waxay ka soo baxdaa carshiga, oo marka loo eego macnaha masaalka tobanka bikradood, waa farriinta qayladii saqda dhexe. Farriinta qayladii saqda dhexe waa waxa diyaariya bikradaha xigmadda leh xilliga ay ku soo noqnoqdaan silcisyadii waayihii hore.
“Markaan dib u eegayo taariikhdeennnii hore, anigoo soo maray tallaabo kasta oo horumar ah ilaa heerka aynu maanta joogno, waxaan odhan karaa, Ilaah ha la ammaano! Markaan arko wixii Ilaah sameeyey, waxaan ka buuxsamaa yaab iyo kalsooni Masiixa ku saabsan isagoo ah Hoggaamiyaha. Wax aynu mustaqbalka uga cabsanayno ma hayno, marka laga reebo haddii aynu illoowno jidkii Rabbigu inagu hoggaamiyey iyo waxbariddiisii ku jirtay taariikhdeennnii hore.” Testimonies to Ministers, 31.
Rabbigu wuxuu dadkiisa ku hoggaaminayaa geeddi-socodka imtixaanka oo billowday Luulyo 2023. Hoggaamintiisu waxay ku jirtay furitaanka Erayga nebinnimada ee la xidhiidha taariikhda qarsoon ee aayadda afartanaad. Taariikhdaasu waxay muujinaysaa sida suuradda bahalka looga sameeyo Maraykanka, dabcan se wax ka badan keliya qodobkaas ee dhacdooyinka wakhtiga dhammaadka. Marka aynu isku aragno imtixaanka ugu sarreeya ee sharciga Axadda, marka silicdii iyo cadaadiskii hore ay bilaabayaan inay soo noqdaan, “wax aynu mustaqbalka ka cabsanno ma lihin marka laga reebo haddii aynu illowno jidkii Rabbigu inagu hoggaamiyey, iyo waxbariddiisii ku jirtay taariikhdeennnii hore.”
Xilligii sharciga Axadda, “taariikhdii hore” ayaa dib loogu celin doonaa muddada samaysanka ekaanta bahalka ee Maraykanka. Libaaxa qabiilka Yahuudah ayaa furay farriintii ugu dambaysay oo dadkiisii u hoggaamiyey taariikhda qarsoon ee aayadda afartan. Halkaas ayuu dadkiisa ku baray inayan si fudud oo keliya u fahmin Eraygiisa nebinnimada ah, balse sidoo kale mudnaanta iyo mas’uuliyadda ah inay gaadhaan waayo‑aragnimo u qalanta inay ka mid noqdaan kuwa dadkiisa ah ee loo qoondeeyey inay noqdaan wakiilladiisa dhibaatada ugu dambaysa.
Mid ka mid ah astaamaha nebiyadeed ee dadkaas waa in ay yaqaaniin sida loogu socdo iftiinka ka soo baxaya carshiga. Iftiinkaasu waa iftiinka taariikhda qarsoon ee aayadda afartanaad, taas oo si tafatiran u qeexaysa dhaqdhaqaaqyada diimeed, siyaasadeed, bulsheed, iyo dhaqaale ee ku lug leh taagidda suuradda bahalka ee Maraykanka. Iftiinka la garto ee ku saabsan taariikhdan quduuska ah waxa lagu soo saaraa adeegsiga sadar ka dul sadar, halkan wax yar iyo halkaas wax yar, waana iftiinka qeexaya taariikhda marka silcisyadii hore mar kale la bilaabo.
Kuwa fahmaya kororka aqoonta waa kuwa xigmadda leh, kororka aqoontuna wuxuu saaran yahay samaysanka sawirka bahalka; kuwa xigmadda lehna waxay horay u sii garan doonaan taariikhda samaysanka sawirka bahalka ee dunida ka hor imaatinka taariikhdaas. Ciise, isagoo ah Alfa iyo Oomeega, mar walba wuxuu ku muujinayaa dhammaadka wax bilowga wax.
Waxaa mudan in la xuso in qaybta ay Sister White ku tilmaamayso in dadka Ilaah ay ku socon doonaan iftiin ka soo baxaya carshiga ay tahay gunaanadka cutubka koowaad ee Testimonies, volume sagaalaad. Cutubku wuxuu ka bilaabmaa bogga kow iyo tobnaad, sidaas darteedna cutubku wuxuu ka bilaabmaa sagaal-kow iyo toban, wuxuuna ku dhammaadaa isagoo sharxaya sharciga Axadda. Wuxuu qeexayaa muddada la sameeyo sawirka bahalka oo ay soo muuqdaan boqolka iyo afartan iyo afarta kun, laakiin keliya haddii aad leedahay rumaysadka aad cutubkaas ugu arki karto qaab sidaas ah.
Maaddaama ay tahay qaybta koowaad ee mugga sagaalaad, waxay ku furmaysaa aqoonsigaas, waxayna adeegsanaysaa cinwaanka, Imaanshaha Boqorka. Waxaa si cad loogu tixraacayaa ma aha oo keliya Imaatinka Labaad ee Masiixa, laakiin sidoo kale masalka tobanka bikradood, waayo cinwaanka qaybtu markaas wuxuu soo xiganayaa Bawlos.
“Qaybta 1aad—Imaatinka Boqorka”
“‘Haddana wax yar dabadeed, Kii iman doona wuu iman doonaa, mana raagi doono.’ Cibraaniyada 10:37.”
Labada aayadood ee soo socda waa laga tegay, hase ahaatee waxay ka qayb qaataan iftiinka ku jira cutubkan.
Waayo, weli in yar dabadeed, kan iman doona wuu iman doonaa, mana raagi doono. Haddaba kii xaqa ahu rumaysad buu ku noolaan doonaa; laakiinse haddii nin dib u gurto, naftaydu kuma farxi doonto isaga. Laakiin innagu kama mid nihin kuwa dib u guranaya oo halaag u socda; laakiinse waxaynu ka mid nahay kuwa rumaysta badbaadinta nafta. Cibraaniyada 10:37–39.
Bawlos wuxuu tixraacayay Xabaquuq, halkaas oo bikradaha xigmadda leh ee aaminka ahi lagu barbardhigay kuwa uu Bawlos leeyahay “dib u gurta ilaa halaag.” Xabaquuqna sidan ayuu u yidhi:
Bal eega, nafta kii kor loo qaaday kuma qummana isaga dhexdiisa; laakiin kan xaqa ahu rumaysadkiisa ayuu ku noolaan doonaa. Xabaquuq 2:4.
Waqtiga dib-u-dhaca ee Xabaquuq waa waqtiga dib-u-dhaca ee tobanka bikradood, cutubka ku saabsanna Boqorka imanaya, isagoo la xidhiidha erayadii Bawlos ee Cibraaniyada, wuxuu aqoonsanayaa dhammaystirka iyo ku-dhaqanka kaamilka ah ee cutubkan muddada shaabadaynta boqol iyo afartan iyo afar kun. Muddadaas waxay bilaabatay Sebtembar 11, 2001, waxayna ku dhammaanaysaa sharciga Axadda, kaas oo ah dhibaatada ugu dambaysa ee Adventism-ka La'odikiya, taas oo masaalka tobanka bikradood ku ah muujinta dabeecadda marka la joogo sharciga Axadda. Baaragaraafyada ugu dambeeya ee cutubku waxay ka hadlayaan sharciga Axadda, cutubkuna wuxuu ku bilaabmaa isagoo ka hadlaya Sebtembar 11, 2001.
“Dhibaatadii Ugu Dambaysay”
“Waxaynu ku nool nahay wakhtigii ugu dambeeyey. Calaamadaha wakhtiyada oo si degdeg ah u rumoobaya waxay caddaynayaan in imaatinka Masiixu uu aad u dhow yahay. Maalmaha aynu ku nool nahay waa kuwo murugo leh oo muhiim ah. Ruuxa Ilaah si tartiib ah, hase yeeshee si xaqiiqo ah, ayaa dhulka looga sii qaadayaa. Aafooyin iyo xukuno ayaa durba ku soo dhacaya kuwii quudhsada nimcada Ilaah. Masiibooyinka berriga iyo badda ka dhaca, xaaladda bulshada ee aan degganayn, iyo digniinaha dagaalka, waa wax sii sheegaya. Waxay saadaalinayaan dhacdooyin soo dhowaanaya oo ah kuwa ugu weyn.”
Quwadaha sharka ayaa isku biiraya oo isu urursanaya. Waxay isu xoojinayaan qalalaasaha weyn ee ugu dambeeya. Isbeddello waaweyn ayaa dhawaan ka dhici doona adduunkeenna, dhaqdhaqaaqyadana ugu dambeeya waxay ahaan doonaan kuwo degdeg ah.
“Xaaladda waxyaalaha dunida ka jirtaa waxay muujinaysaa in waqtiyo dhib badani ay innagu soo fool leeyihiin. Wargeysyada maalinlaha ahi waxay ka buuxaan calaamado muujinaya isku dhac aad u daran oo mustaqbalka dhow dhici doona. Dhacyo geesinnimo iyo ba’an leh ayaa marar badan dhaca. Shaqo-joojinno waa caadi. Tuugo iyo dilal ayaa dhinac kasta laga geystaa. Rag jinniyo qabaan ayaa nafta ka qaadaya rag, dumar, iyo carruur yaryar. Dadku waxay la dhaceen xumaan, nooc kasta oo shar ahina wuu baahay.”
Cadowgu wuxuu ku guulaystay inuu qalloociyo caddaaladda oo uu qalbiyada dadka ka buuxiyo damaca faa’iido nafsaddiis-doon ah. “Caddaaladdu way fogaatay; waayo, runtu waxay ku dhacday jidka, oo sinaantuna ma geli karto.” Ishacyaah 59:14. Magaalooyinka waaweyn waxaa ku sugan dad aad u badan oo ku nool saboolnimo iyo silic, ku dhowaadna aan haysan cunto, hoy, iyo dhar; halka isla magaalooyinkaas ay ku jiraan kuwo haysta wax ka badan inta qalbigu jeclaan karo, oo ku nool raaxo xad-dhaaf ah, lacagtana ku bixiya guryo si qaali ah loo qalabeeyey, isku qurxin shakhsiyeed, ama waxa kasii daran, ku qanacsanaanta damacyada jidhka, khamriga, tubaakada, iyo waxyaalo kale oo baabi’iya awoodaha maskaxda, dheellitirna ka saara garaadka, oo hoos u dhiga nafta. Qaylada bini’aadannimada gaajaysan ayaa kor ugu kacaysa Ilaah hortiisa, halka nooc kasta oo dulmi iyo baad ah ay dadku ku uruursanayaan maal tiro-beel ah.
“Mar baan, anigoo jooga Magaalada New York, ayaa xilligii habeenka laygu yeedhay inaan arko dhismayaal dabaqba dabaqa ka sarreeya cirka u kacaya. Dhismayaashan waxaa lagu dammaanad qaaday inay dabka ka adkaysanayaan, waxaana loo dhisay in lagu ammaano milkiilayaashooda iyo kuwii dhisay. Sare iyo weliba ka sii sarreeya ayay dhismayaashani u kacayeen, waxaana lagu isticmaalay waxyaabihii ugu qaalisanaa. Kuwii dhismayaashani lahaana isma ay weyddiinayn: ‘Sidee baynu sida ugu wanaagsan Ilaah u ammaani karnaa?’ Rabbigu kuma uu jirin fikirradooda.”
Waxaan idhi: “Hoogay, kuwii sidaas hantidooda u gelinaya bal inay jidkooda u arki lahaayeen sida Ilaah u arko! Waxay dul dhisayaan dhismayaal qurux iyo weynaan leh, laakiin qorshayntooda iyo hindisahoodu sidee bay nacasnimo ugu yihiin indhaha Taliyaha koonka oo dhan. Iyagu kuma dadaalayaan xoogagga oo dhan ee qalbiga iyo maskaxda inay ku baadhaan sida ay Ilaah u ammaani karaan. Waxay ka luntay aragtida arrintan, oo ah waajibka ugu horreeya ee aadanaha.”
“Markii dhismayaashan dhaadheer la dhisayey, milkiilayaashu waxay ku farxeen kibir hami leh, iyagoo haysta maal ay ugu adeegsanayaan raalli-gelinta naftooda iyo kicinta masayrka deriskooda. Lacagtii badnayd ee ay sidaas ku maalgeliyeen waxaa lagu helay baad iyo dulmi, iyagoo saboolka si arxan darro ah u cadaadinaya. Waxay illoobeen in samada lagu hayo xisaabta macaamil kasta oo ganacsi; heshiis kasta oo caddaalad-darro ah iyo fal kasta oo khiyaano ahba halkaas waa lagu diiwaangeliyaa. Wakhtigu wuu imanayaa marka dadku khiyaanadooda iyo isla-waynadooda ku gaadhi doonaan meel aanu Rabbigu u oggolaan doonin inay ka gudbaan, markaasay baran doonaan in dulqaadka Rabbiga Yehova uu leeyahay xad.”
“Muuqaalka xigay ee indhahayga hor maray wuxuu ahaa qaylo-dhaan dab. Raggu waxay eegeen dhismayaasha dhaadheer ee loo malaynayay inay dabka ka badbaadaan, waxayna yidhaahdeen: ‘Aad bay ammaan u yihiin.’ Laakiin dhismayaashaas waxaa baabbi’iyey dab, sidii iyagoo daamur laga sameeyey. Matoorrada dab-demisku waxba ma ay samayn karin si ay u joojiyaan halaagga. Dab-demiyayaashuna ma ay awoodin inay ku shaqaysiiyaan matoorrada.”
“Waxaa lay faray in marka wakhtiga Rabbigu yimaado, haddii aan wax isbeddel ah ku dhicin quluubta dadka kibirka badan oo damaca leh, dadku ay ogaan doonaan in gacantii xoogga lahayd inay badbaadiso ay xoog u yeelan doonto inay baabbi’iso. Awood dunyawi ah ma hor istaagi karto gacanta Ilaah. Ma jiro walax ama qalab loo adeegsan karo dhismaha dhismayaal kuwaas oo ka ilaalin doona halaag marka wakhtiga Ilaah u qoondeeyey yimaado si uu aargudasho ugu soo dejiyo dadka sababta ah dayacaaddooda sharcigiisa iyo damacooda nafsaddooda ah.”
“Ma badna xataa kuwa waxbarayaasha iyo madaxda dawladda ka mid ah oo garanaya sababaha salka u ah xaaladda hadda taagan ee bulshada. Kuwa haya hoggaanka dawladda ma awoodaan inay xalliyaan dhibaatada musuqmaasuqa anshaxa, saboolnimada, baahida quutal-daruuriga ah, iyo dambiyada sii kordhaya. Waxay si aan micne lahayn ugu halgamayaan inay hawlaha ganacsiga ku saleeyaan sal adag oo ammaan badan. Haddii dadku dheg jalaq badan siiyaan waxbaridda Erayga Ilaah, waxay heli lahaayeen xal u ah dhibaatooyinka iyaga wareeriya.”
Qorniinku waxay sharxayaan xaaladda dunida wax yar ka hor imaatinka labaad ee Masiixa. Kuwa ah dadka boob iyo baad ku urursanaya hodantinimo weyn, waxaa laga qoray: “Waxaad khasnado isu urursateen maalmaha ugu dambeeya. Bal ogaada, mushaharkii shaqaalihii beerihiinna goostay, oo aad khiyaano ku ceshateen, wuu qaylinayaa; qaylada kuwii goostayna waxay gashay dhegaha Rabbiga Saba’oodh. Idinku raaxo baad dhulka ku noolaydeen, oo raaxaysi xad-dhaaf ah baad ku jireen; qalbiyadiinnana waad naaxiseen sida maalin gawrac ah. Kan xaqa ah waad xukunteen oo waad disheen; isaguna idinma celiyo.” Yacquub 5:3–6.
“Laakiin bal yaa akhriya digniinaha ay bixiyaan calaamadaha wakhtiyada oo si degdeg ah u rumoobaya? Saameyn noocee ah bay ku yeeshaan dadka adduunka jecel? Isbeddel noocee ah ayaa laga arkaa hab-dhaqankooda? Wax ka badan lagama arag hab-dhaqankii kuwii degganaa dunidii reer Nuux. Iyagoo ku mashquulsan hawlaha iyo raaxada adduunka, kuwii ka hor daadku dhacay ‘ma ay ogaan ilaa uu Daadkii yimid oo wada qaaday dhammaantood.’ Matayos 24:39. Waxaa loo soo diray digniino samada ka yimid, laakiin way diideen inay dhegaystaan. Maantana dunidu, iyadoo gebi ahaanba aan dheg jalaq u siin codka digniinta ee Ilaah, waxay ku degdegaysaa halaag weligeed ah.”
“Dunidu waxa kiciyey ruuxa dagaalka. Waxsii sheegidda ku qoran cutubka kow iyo tobnaad ee Daanyeel waxay ku dhowdahay inay gaadho dhammaystirkeeda buuxa. Dhawaan waxaa dhici doona muuqaalada dhibaatada ee lagaga hadlay waxsii sheegyada.”
“‘“Bal eega, Rabbigu dhulka wuu madhinayaa, wuuna baabbiʼinayaa, wuuna rogayaa korka hoose, dadka degganna wuu kala firdhinayaa…. Maxaa yeelay, iyagu sharciyadii way ku xadgudbeen, qaynuunkiina way beddeleen, axdigii weligiis jirayna way jebiyeen. Sidaas daraaddeed inkaar baa dhulka baabbiʼisay, kuwii degganaana way baabbaʼeen…. Farxaddii dafafka way joogsatay, sawaxankii kuwa reyreeyaana wuu dhammaaday, rayrayntii kataaradduna way joogsatay.’ Ishacyaah 24:1–8.
“‘Hoog waxaa leh maalinta! waayo, maalintii Rabbigu waa dhow dahay, oo waxay u iman doontaa sida baabba’ ka yimaada Kan Qaadirka ah…. Abuurkii wuxuu ku qudhmay ciidda hoosteeda, bakhaaradiina waa la cidleeyey, maqsinnadiina waa la dumiyey, waayo, hadhuudhkii waa engegay. Sidee bay xooluhu u cabaadaan! Lo’dii way wareersan yihiin, maxaa yeelay, daaq ma haystaan; haa, adhigii iduhuna waa la baabbi’iyey.’ ‘Geedcanabkii waa engegay, geedkii berdaha ahaana wuu taag darnaaday; geedkii rummaanka, geedkii timirta sidoo kale, iyo geedkii tufaaxa, xataa geedihii duurka oo dhammu way engegeen, maxaa yeelay, farxaddii waa ka engegtay binu-aadmiga.’ Joel 1:15–18, 12.”
“‘Qalbigayga aad baan uga xanuunsanayaa; … mana aamusi karo, waayo adigu waad maqashay, naftaydoy, dhawaaqa buunka, qaylodhaanta dagaalka. Hallig baa hallig kale ka daba imanaysa ayaa lagu dhawaaqayaa; waayo dalka oo dhan waa la baabbi’iyey.’ Yeremyaah 4:19, 20.
“‘Waxaan fiiriyey dhulka, oo bal eeg, wuxuu ahaa qaab la’aan oo madhan; waxaan kaloo fiiriyey samooyinka, oo iftiin ma ay lahayn. Waxaan fiiriyey buuraha, oo bal eeg, way gariireen, oo kuraha oo dhammuna si fudud bay u dhaqaaqeen. Waxaan fiiriyey, oo bal eeg, ninna ma jirin, oo haadkii samooyinka oo dhammuna way carareen. Waxaan fiiriyey, oo bal eeg, meeshiii barwaaqada lahayd waxay noqotay cidlo, oo magaalooyinkeedii oo dhammuna way dumeen.’ Aayadaha 23–26.
“‘“Hoogay! waayo, maalintaasu waa weyn tahay, oo ma jirto mid la mid ah; waa wakhtigii dhibaatada Yacquub; laakiinse isaga waa laga samatabbixin doonaa.” Yeremyaah 30:7.
“Dhammaan kuwa dunidan jooga ma ay la safan cadowga oo Ilaah ka gees noqon. Dhammaan ma wada noqon kuwo aan daacad ahayn. Waxaa jira in yar oo aaminka ah oo Ilaah run u ah; waayo Yooxanaa wuxuu qorayaa: ‘Kuwa halkan jooga waa kuwa xajiya amarrada Ilaah iyo rumaysadka Ciise.’ Muujintii 14:12. Dhawaan dagaalku si daran buu uga dhex qarxi doonaa kuwa Ilaah u adeega iyo kuwa aan isaga u adeegin. Dhawaan wax kasta oo la gariirin karo waa la gariirin doonaa, si ay u sii jiraan waxyaalaha aan la gariirin karin.”
“Shaydaanku waa arday Baybal oo dadaal badan. Wuxuu og yahay in wakhtigiisu gaaban yahay, oo wuxuu meel kasta ka doondoonayaa inuu ka hor yimaado shaqada Rabbiga ee dhulkan ka socota. Suurtagal ma aha in wax fikrad ah laga bixiyo waayo-aragnimada dadka Ilaah ee noolaan doona dhulka marka ammaanta samadu iyo soo noqnoqoshada silcisyadii hore la isku daro. Waxay ku socon doonaan nuurka ka soo baxaya carshiga Ilaah. Malaa’igta dhexdooda waxaa jiri doona xidhiidh joogto ah oo u dhexeeya samada iyo dhulka. Shaydaankuna, isagoo ay hareereeyeen malaa’ig shar leh, isla markaana sheeganaya inuu yahay Ilaah, wuxuu samayn doonaa mucjisooyin nooc kasta leh, si uu u khiyaaneeyo, hadday suurtagal tahay, xataa kuwa la doortay. Dadka Ilaah amnigooda kama heli doonaan samaynta mucjisooyin, waayo Shaydaan wuxuu ku dayan doonaa mucjisooyinka la samayn doono. Dadka Ilaah ee la tijaabiyey oo la imtixaamay xooggooda waxay ka heli doonaan calaamadda lagaga hadlay Baxniintii 31:12–18. Waa inay mowqifkooda ku taagnaadaan erayga nool: ‘Waa qoran tahay.’ Kanu waa aasaaska keliya ee ay si ammaan ah ugu dul taagnaan karaan. Kuwii jebiyey axdigoodii Ilaah la galeen maalintaas waxay ahaan doonaan Ilaah la’aan iyo rajo la’aan.”
Kuwa Ilaah caabudaa waxaa si gaar ah loogu kala garan doonaa ixtiraamka ay u hayaan amarka afraad, waayo kanu waa calaamadda awoodda abuurista ee Ilaah iyo markhaatiga sheegashadiisa ku saabsan in aadmigu siiyo qadarin iyo sujuud. Kuwa sharka lehna waxaa lagu kala garan doonaa dadaalkooda ay ku duminayaan xusuusta Abuuraha oo ay ku sarraysiinayaan hay’adda Rooma. Marka arrinta khilaafku timaaddo, Masiixiyadda oo dhan waxay u kala qaybsami doontaa laba kooxood oo waaweyn: kuwa xajiya amarrada Ilaah iyo rumaysadka Ciise, iyo kuwa caabuda bahalka iyo sanamkiisa, oo qaata summaddiisa. In kastoo kaniisadda iyo dawladdu ay awooddooda mideyn doonaan si ay ugu qasbaan dhammaan, “yar iyo weynba, taajir iyo miskiinba, xur iyo addoonba,” inay qaataan summadda bahalka, haddana dadka Ilaah ma qaadan doonaan. Muujintii 13:16. Nebigii Patmos joogaana wuxuu arkayaa “kuwa ka adkaaday bahalka, iyo sanamkiisa, iyo summaddiisa, iyo tirada magiciisa, oo taagan badda muraayadda ah, iyagoo sita kataaradihii Ilaah,” iyagoo ku heesaya gabaygii Muuse iyo Wanka. Muujintii 15:2.
“Tijaabooyin iyo imtixaanno cabsi leh ayaa sugaya dadka Ilaah. Ruuxa dagaalku wuxuu kicinayaa quruumaha gees ilaa geeska kale ee dhulka. Laakiin bartamaha wakhtiga dhibaatada ee soo socda,—wakhti dhibaataysan oo aan tan oo kale la arag tan iyo intii ay quruun jirtay,—dadka Ilaah ee la doortay waxay istaagi doonaan iyagoo aan gilgilmin. Shayddaanka iyo ciidankiisu ma baabbi’in karaan, waayo malaa’igaha xoogga ku sarreeya ayaa iyaga ilaalin doona.” Testimonies, volume 9, 11–17.
Boqolka iyo afartan iyo afarta kun, kuwaas oo ah “dadka Ilaah ee la tijaabiyey oo la hubiyey,” ahna “dadkiisa la doortay,” “way istaagi doonaan iyagoo aan la dhaqaajin karin” marka “silcisyadii waayihii hore” dib loo soo celiyo. Iftiinka ay “ku socon doonaan” waa iftiinka farriinta shaabadda toddobaad, taas oo ah qayladii saqda dhexe, taas oo ah iftiinka aqoonsanaya samaysanka sawirka bahalka.