Kitaabka Yoo’eel iyo Kaniisadda La’odikiya ee Toddobaad-Maalinleyda Adventistka ah - Lambarka Laba iyo Toban

Waxaan doonayaa inaan si cad u soo bandhigo markhaatifurka nebiyadeed ee Yoo’eel si markhaatifurka Yoo’eel looga garan karo wixii Butros uu sheegayey oo uu samaynayey maalintii Bentekostiga. Waxaan hubaa in Kitaabku si cad uga hadlayo wixii Butros uu samaynayey oo uu sheegayey Bentekostiga, laakiin waxaan doonayaa inaan fahmo waxa Butros si nebiyad ahaan ah u matalayey taariikhda roobka dambe, markii uu farriintii Bentekostiga ku qeexay erayo ahaan inay tahay rumoobidda kitaabka Yoo’eel.

Butros wuxuu astaan u yahay dadka hadhay ee Ilaah, waxaana aan taas lagu muujin oo keliya Bentakostiga, balse sidoo kale Qaysariyada Filibboos ee Matayos 16. Qaysariyada Filibboos waxay ku taal aayadaha saddex iyo tobnaad ilaa shan iyo tobnaad ee Daanyeel kow iyo toban, kuwaas oo ah saddex aayadood oo soo bandhigaya dagaal markii ugu horraysay rumoobay intii lagu jiray xilligii taariikhiga ahaa ee Qaysariyada Filibboos loogu yeedhay Paniyum. Aayadaha saddex iyo tobnaad ilaa shan iyo tobnaad waxay ka horreeyaan aayadda lix iyo tobnaad, taas oo tilmaamaysa sharciga Axadda ee Maraykanka. Aayadda tobnaad waxay tilmaamaysaa burburkii Midowgii Soofiyeeti sannadkii 1989. Aayadaha tobnaad ilaa lix iyo tobnaad ee Daanyeel kow iyo toban waxay matalaan 1989 ilaa sharciga Axadda, muddadaasina waa “taariikhda qarsoon” ee aayadda afartanaad ee isla cutubkaas.

Markii Butros si nebiyad ahaan ugu sugan yahay Qaysariya Filibbi (Paniyum), oo Bentekoste-na ay tahay wakhtiga roobka dambe, taasuna waxay isaga ku meelaynaysaa “taariikhda qarsoon” ee aayadda afartanaad. Waxaan damacsanahay inaan ka hadlo dagaalka hadda ka socda Yukrayn ee lagu matalay aayadda kow iyo tobnaad ee cutubka kow iyo tobnaad, iyo dagaalka imanaya ee Paniyum ee aayadaha saddex iyo tobnaad ilaa shan iyo tobnaad, kaas oo horseedaya Dagaalkii Saddexaad ee Adduunka, kuwaas oo ah dhacdooyinka dibadda ee u dhexeeya 1989 iyo sharciga Axadda; hase ahaatee, iminka waxa aynu aqoonsanaynaa taariikhda malaa’igta saddexaad laga bilaabo Oktoobar 22, 1844 ilaa samaysankii kaniisad sharci ah 1863.

Xariiqdu waxay muujinaysaa imaatinka malaa’igtii saddexaad laga bilaabo 9/11 (1844) ilaa sharciga Axadda (1863). Sharciga Axadda waxaa lagu masaalay Baaqa Xoraynta ee ku dhawaaqay xorriyad, sidaas darteedna waxa uu astaan u yahay sharciga Axadda, halkaas oo xorriyadda laga qaadayo. Xorriyaddii uu ku dhawaaqay madaxweynihii ugu horreeyey ee Jamhuuriga, taas oo astaan u ah xorriyadda uu ka qaadayo madaxweynihii ugu dambeeya ee Jamhuuriga—kaas oo si nebiyad ahaan ah loogu qaddaray inuu noqdo kaligii-taliye marka la gaadho sharciga Axadda.

742 BC wuxuu ahaa taariikhdii alfa ee bilowday waxsii sheegyada wakhtiga ee Ishacyaah 7:8, kuwaas oo gaadhay rumoobiddoodii omega sannadkii 1863. Sannadkii 742, Aaxaas, boqorkii boqortooyada koonfureed ee Yahuudah, wuxuu gelayey dagaal sokeeye oo ka dhan ah tobanka qabiil ee woqooyi oo samaynayey boqortooyada woqooyi. Taariikhda 742 BC waxaa lagu muujiyey Yahuudah, oo ah dalka ammaanta leh ee Qorniinka ee sugan, kaas oo ay degganaayeen Yuhuud dhab ah, laguna metelay tuducaas boqorka sharka iyo nacasnimada leh ee Aaxaas—sidaas awgeedna u noqday nooc muujinaya taariikhda omega ee 1863. Taariikhda omega ee 1863 waxay ku rumoobaysaa muddada ay Maraykanku u taliyaan sida bahalka dhulka, oo ah boqortooyadii lixaad ee waxsii sheegyada Kitaabka Quduuska ah. Maraykanku waa dalka ammaanta leh ee ruuxiga ah, oo ka kooban Masiixiyadda Protestanka ah, kuwaas oo Kitaab ahaan ah Yuhuud ruuxi ah. Dagaalkii sokeeye ee u dhexeeyey woqooyi iyo koonfur sannadkii 742 BC ee taariikhda alfa wuxuu sawiray dagaalkii sokeeye ee u dhexeeyey woqooyi iyo koonfur ee taariikhda omega ee 1863. Labadaas markhaati oo wada jira waxay muujiyaan taariikhda dibadda ee horseedaysa sharciga Axadda, halkaas oo dalka ammaanta leh ee ruuxiga ah mar kale loogu kala qaybin doono laba dabaqadood.

Sannadkii 742 BC, awooddii woqooyi waxay u taagnayd isbahaysi u dhexeeyey tobanka qabiil ee woqooyi ee Israa’iil iyo Suuriya, sidaas darteedna waxay astaan u ahayd isbahaysi lala yeesho awood dibadeed, sidii loo fuliyey markii taageeradii baadarinimadii addoonsiga taageersanayd la siiyey gobolladii koonfureed ee addoonsiga taageersanaa intii lagu jiray Dagaalkii Sokeeye. Xulafadii dibadeed ee Suuriya ee 742 BC, iyo xulafadii dibadeed ee baadarinimada intii lagu jiray Dagaalkii Sokeeye, waxay tilmaamaysaa isbahaysiga u dhexeeya caalamiyiinta dunida iyo Dimuqraadiyiinta caalamiyiinta ah ee dagaalkooda ka dhanka ah MAGA-ism, dagaal bilaabmay sannadkii 2015 markii madaxweynihii afraad ee ugu taajirsanaa uu istaagay, oo sidaas ku kiciyey boqortooyadii Giriig oo dhan sida ku qoran Daanyeel kow iyo toban, aayadda labaad. Kicintaas waxay tilmaamaysaa baraarugga quruumaha aan Ilaah aqoon ee ku xusan kitaabka Yoo’eel. “Giriig” iyo “quruumaha aan Ilaah aqoon” waa astaamo u ah awoodda masduulaagga ee dunida ku hoggaamisa Armageddoon iyada oo isbahaysi la leh bahalka iyo nebiga beenta ah.

Sannadkii 2015 quruumihii jaahilnimada ku jiray waxaa loo toosiyey baaqii nebiyadeed ee dooxada Yehoshafaat ee Yoo’eel, taas oo uu isaguna ugu yeedhay dooxada xukunka. Sannadkii 2015 Donald Trump wuxuu ku dhawaaqay musharraxnimadiisii madaxweynenimo, sidaasna wuxuu kiciyey boqortooyadii caalamiyeynta oo lagu matalay Giriigga, quruumihii jaahilnimada ku jirayna waxay bilaabeen socodkoodii Armageddoon, waxaana taas dhacday hal sano oo keliya ka dib bilowgii Dagaalkii Yukrayn, iyadoo taasu ay ahayd oofinta aayadda kow iyo tobnaad ee Daanyeel kow iyo tobnaad.

Dagaalladii sokeeye ee 742 BC iyo 1863 waxay aqoonsanayaan taariikhda sharciga Axadda, kaas oo calaamadeeya dhammaadka boqortooyadii lixaad ee wax sii sheegidda Kitaabka Quduuska ah. Boqortooyadaas lixaad waxay ku bilaabatay Dagaalkii Kacaanka, sidaas darteed dhammaadka boqortooyada lixaad ee ka dhaca sharciga Axadda wuxuu tilmaamayaa soo-noqoshada Dagaalkii Kacaanka, isla wakhtiga uu Dagaalkii Sokeeye dhacayo. Qeexidda iyo magacaabista dagaal inuu yahay mid Sokeeye ama Kacaan ahba waxay ku salaysan tahay aragti. Waxa Dimuqraadiyiintu hadda ku samaynayaan iyagoo adeegsanaya dagaal sharciyeed, lunsasho, khiyaano, socdaal sharci-darro ah, iyo dacaayad, iyagu waxay ugu yeedhaan kacaan-midab leh, hase yeeshee nafaha ka soo horjeeda xeeladahooda caalamiyeysan waxay isla falalkaas u arkaan kicinta qalalaase “sokeeye”. Antifa ma dambiile baa mise geesi?

Labada dagaal ee taariikhiga ahi waxay ka dhigan yihiin hal dagaal oo kala-qaybin leh oo ka dhacaya taariikhda madaxweynihii ugu dambeeyey ee Jamhuuriga. Sida madaxweynihii ugu horreeyey ee Jamhuuriga ahaa, dagaalka waxaa ku guulaysan doona madaxweynihii ugu dambeeyey ee Jamhuuriga, kaas oo sidoo kale uu tusaale u ahaa madaxweynihii ugu horreeyey, kaas oo isaguna ahaa guuleystihii Dagaalkii Kacaanka. Kacaanka MAGA, sida ay qabaan Dimuqraadiyiintu, wuxuu dhalinayaa “rabshadaha sokeeye” ee hadda jira. Iyada oo ku xiran jihadaada siyaasadeed ee shakhsi ahaaneed, dagaalka hadda jira ama waa dagaal kacaan ah ama waa dagaal sokeeye. Si nebinnimo ahaan ah, waa labadaba.

1863 waxa ay matalaysaa sharciga Axadda, sidoo kalena 1844 ayaa sidaas oo kale yeelaysa, markii malaa’igtii saddexaad ay timid iyadoo wadata farriinta sharciga Axadda. Muddada u dhexaysa 1844 ilaa 1863 waxa ay xambaarsan tahay saxeexa sharciga Axadda bilow ilaa dhammaad. Sannadkii 1846 guurka reer White, dhawrista Sabtida, iyo beddelidda magaca Harmen oo loo beddelay White waxay calaamadeeyeen in guurkii la galay Oktoobar 22, 1844 la dhammaystiray, dhammaystirkaasuna waxa uu calaamadeeyay bilowga habka imtixaanka ee malaa’igta saddexaad, sida imtixaankii saddex-geesoodka ahaa ee Sabtida ee maannadu uu u calaamadeeyay bilowga tobankii imtixaan ee xigay baabtiiskii Badda Cas.

Mannaadu wuxuu ahaa imtixaankii ugu horreeyey, wuxuuna metelayay imtixaankii tobnaad ee Kaadeesh, waayo labaduba waxay metelaan farriinta malaa’igta saddexaad, sidaas darteedna sharciga Axadda.

Tijaabadii ugu horraysay ee tobanka tijaabo waxay ahayd tijaabadii “maannada,” taas oo metelaysay farriinta saddex-geesoodka ah ee saddexda malaa’igood ee Muujintii afar iyo tobnaad. Sida maannadu ahayd, malaa’iguhu waxay metelaan digniinta saddex-geesoodka ah ee ka dhanka ah cibaadada maalinta koowaad ee toddobaadka. Mucjisada saddex-geesoodka ah ee maannadu waxay ahayd “mid loo qorsheeyey in maskaxdooda lagu reebo qoduusnimada Sabtida,” taas oo dabcan ah ujeeddada malaa’igta saddexaad. Midda ugu horraysa ee saddexda mucjiso ee maannadu metelayso waxay ku lug lahayd “cunidda” kibista samada, “cunidduna” waa astaan alfa ah oo muujinaysa xilliga roobka dambe. Mucjisada labaad waxay metelaysaa farriinta malaa’igta labaad, halkaas oo waxyigu “laba-laabo” erayo iyo weedho si uu u calaamadeeyo xilliga ay metelayaan labada dhicitaan ee Baabuloon, waayo Baabuloon waa dhacday, waa dhacday. Mucjisada labaad waxay ahayd “laba-laabidda” qaddarka maannada maalintii lixaad. Mucjisada saddexaadna waxay ahayd ilaalinta kibista Sabtida maalinta toddobaad.

Sida astaan u ah saddexda malaa’igood, maannadu waa malaa’igta kowaad, sidaas darteedna waa inay ku jirtaa qisada oo dhan, taas oo Muujintii afar iyo tobnaad ku ah qisada saddexda malaa’igood oo dhan. Malaa’igta kowaad waa jajab-isu-eg oo ka mid ah farriimaha saddexda malaa’igood oo dhan. Jajab-isu-eggu waa qaab joomatariyeed oo murugsan oo loo kala qaybin karo qaybo, kuwaas oo mid kastaaba yahay nuqul cabbirkiisu yaraaday oo ka mid ah guudka. Sifadan waxaa lagu magacaabaa isu-egaan-nafeed. Jajab-isu-egyadu badanaa waxay leeyihiin faahfaahin aad u qoto dheer si kasta oo loo weyneeyo aragtidooda. Jajab-isu-egyo waxaa laga helaa xisaabta, bayoolajiga, fiisigiska, juqraafiga-dhagaxa, kimistariga, xiddigiska, injineernimada iyo meelo kale oo badan oo aqoonta ka mid ah.

“Qaab-dhismeedka saddex-tallaabo” ee saddexda malaa’igood ee Muujintii cutubka afar iyo tobnaad waxaa lagu metelay farriinta malaa’igta kowaad, sidaas darteedna malaa’igta kowaad waxay noqotaa “fractal” ka mid ah saddexda malaa’igood. Saddexda cutub ee ugu horreeya ee kitaabka Daanyeel waxay u kala taagan yihiin farriimaha malaa’igta kowaad, labaad, iyo saddexaad siday u kala horreeyaan, Daanyeel cutubka koowaadna waxa ku jira isla “qaab-dhismeedka saddex-tallaabo” ee lagu metelay saddexda cutub, sida ay saddexda malaa’igood ugu jiraan marka loo eego malaa’igta kowaad.

Mucjisada saddex-geesoodka ah ee maannadu waxay ahayd in la cuno, oo Daanyeel cutubka koowaadna wuxuu ku saabsan yahay cunid. Daanyeel wuxuu ku guulaystay tijaabadii cuntada markii uu doortay digir iyo khudaar halkii uu ka qaadan lahaa cuntadii Baabuloon. Dabadeedna waxaa lagu tijaabiyey muuqaalkiisa, muuqaalkiisuna wuxuu keenay kala-sooc u dhexeeya wejigiisa iyo wejiga kuwii cunay cuntadii Baabuloon. Farriinta malaa’igta labaad waa baaqa ah in laga sooco Baabuloon inta lagu jiro taariikh kala-soocid ah oo laba dabaqadood lagu horumariyo dabadeedna lagu muujiyo. Tijaabadaas labaad ee Daanyeel waxay horseedday tijaabadii saddexaad ee Nebukadnesar, taasoo ahayd tijaabadii saddexaad ee cutubka koowaad oo astaan u ahayd tijaabada sanamka dahabka ah ee cutubka saddexaad, taasoo Walaasha White marar badan ku tilmaanto sharciga Axadda, kaas oo ah farriinta malaa’igta saddexaad. Daanyeel cutubka koowaad waa jajab-muuqaal ka mid ah saddexda cutub ee ugu horreeya ee Daanyeel, saddexdaas cutubna waxay matalaan saddexda malaa’igood ee Muujintii afar iyo tobnaad, kuwaas oo malaa’igta koowaad iyo cutubka koowaad ee Daanyeel labaduba yihiin jajab-muuqaal ka tarjumaya dhammaan saddexda malaa’igood iyo dhammaan saddexda cutub.

Ururinta iyo cunista maannada waxay astaan u tahay Yooxanaa oo cutubka tobnaad ee Muujintii ka qaadanaya (ururinaya) kitaabka yar gacanta malaa’igta, dabadeedna cunaya.

Yooxanaa marka hore wuxuu lahaa inuu u tago malaa’igta oo weyddiisto, dabadeedna wuxuu lahaa inuu “qaato” kitaabkii yaraa, ka dibna wuxuu lahaa inuu “cuno” isaga. Yooxanaa, isaga oo u taga oo weyddiista malaa’igta, wuxuu matalayaa saddexda tallaabo ee malaa’igtii kowaad; waxaa xigaya tallaabada labaad ee qaadashada iyo tallaabada saddexaad ee cunidda. Ururinta iyo/ama cunidda, waa tii ugu horraysay ee saddexda imtixaan ee maannada, hase ahaatee waxay ka kooban tahay jajab-u-egis ka mid ah saddexdaba imtixaan ee maannada. Ururinta iyo cunidda maannada waxay astaan u tahay Yeremyaah.

“Erayadiisii waa la helay” Yeremyaah, isagoo doonaya dabadeedna weyddiistay kitaabkii yar. Eraygiisa waa la helay markii maannada la soo ururiyey. Soo ururinta iyo cunista maannadu waxay tusaale u tahay Yexesqeel oo cunay kitaabkii la siiyey, taasna markuu sameeyey waxay muujinaysaa in diidmada in kitaabka la cuno ay la mid tahay in la noqdo gurigii fallaagada ahaa.

Haddii Yexesqeel diidi lahaa inuu cuno kitaabka yar, wuxuu ka mid ahaan lahaa guriga fallaagada ah; “duudduubka” “kitaabka” ee loo amray inuu cuno-na waxaa lagu matalay “baroorashooyin, oohin, iyo hoog,” taas oo u taagan farriin saddex-geesood ah maalmaha ugu dambeeya. Farriinta saddex-geesoodka ah ee maalmaha ugu dambeeya waa farriimaha saddexda malaa’igood ee Muujintii afar iyo tobnaad; macnaha guud ee Yexesqeelna uu ku soo bandhigayo saddexdaas farriimood waa macnaha guud ee Islaamka iyo hoogga saddexaad. Saddexda farriimood waxay leeyihiin alfa iyo omega; tan saddexaadna waa “hoog,” oo ah astaan aasaasi ah oo Islaamka ah; sidaas daraaddeed alfadu waa inay la waafaqdaa omegada; sidaas awgeed “baroorashooyinku” waxay ka dhigan yihiin baroorashooyinkii ka billowday 9/11 markii uu yimid buunka toddobaad iyo hoogga saddexaad, kuwaas oo si tartiib-tartiib ah ugu sii kordhaya ilaa toddobada belaayo ee ugu dambeeya. Markii “dhulgariirka” sharciga Axadda ee Muujintii kow iyo tobnaad dhaco, hoogga saddexaad si dhakhso ah buu u imanayaa; waxyiguna wuxuu inoo sheegayaa in amarka aan xaqa ahayn ee Ishacyaah toban uu yahay sharcigaas Axadda. Aayaddu waxay ku bilaabmaysaa iyadoo leh “hoog” korkooda kuwa sameeya amarro aan xaq ahayn.

Cunista maannadu waxay ahayd tijaabadii ugu horraysay ee saddexda tijaabo, tan labaadna waxay ahayd “laba-laabidda” maalinta diyaarinta. Oo maxay isu diyaarinayeen? Waxay isu diyaarinayeen tijaabada Sabtida, taas oo ah farriinta malaa’igta saddexaad.

Mucjisadaas saddex-geesoodka ahi waxay kaloo ahayd tijaabadii ugu horraysay ama alfa ee tobanka tijaabo. Ilaah wuxuu mannada bixiyey tallaabadii kowaad, dabadeedna wuxuu qayb “labanlaab ah” bixiyey tallaabadii labaad, laakiin waxba ma uu bixin tallaabadii saddexaad. Tijaabada saddexaad way ka duwan tahay labadii tijaabo ee hore, waayo ta saddexaad waa tijaabada kala-soocda. Saddexdaas tijaabo waxay u taagan yihiin alfa-ga habka tijaabo ee tobanka-tallaabo ah ee horseeda Qaadeesh tii ugu horraysay.

Haddii aad baadho culimada fiqiga ee kala duwan, waxaad heli doontaa liisas badan oo ku saabsan tobanka imtixaan ee gunaanadkoodu gaadho Qaadeeshkii hore. Ku dhowaad dhammaantood waxay Badda Cas ku daraan mid ka mid ah tobanka imtixaan, qaarna waxay ku daraan calaamado taariikheed oo ka horreeyey Badda Cas intii lagu jiray belaayooyinkii. Dhammaantood way qaldan yihiin.

Imtixaanka ugu horreeya waa maannada. Bawlos wuxuu caddeeyaa in gudubkii Badda Cas uu ahaa baabtiis.

Muuse wuxuu tusaale u yahay Ciise, baabtiiskii Ciisena wuxuu muujinayaa geeddi-socod imtixaan ah oo saddex-geesood ah, kaas oo ka bilaabmaya oo xoogga saaraya imtixaanka rabitaanka cuntada. Iskutallaabta waxaa lagu sii tilmaamay Kormariddii Masar. Markii ay ka soo baxeen dhinicii kale ee Badda Cas, Masiixu wuxuu ka soo sara kacay kuwii dhintay isagoo ah qurbaankii midhaha ugu horreeya. Markii uu ka soo baxay qabriga biyaha ah gacanta Yooxanaa Baabtiisaha, Masiixu (qurbaankii midhaha ugu horreeya) wuxuu bilaabay geeddi-socod imtixaan ah oo afartan maalmood ah. Ka dib markii uu sara kacay sida lagu sii tilmaamay baabtiiskiisa, waxaa jiray afartan maalmood oo Masiixu fool-ka-fool ula xiriiray xertiisa. Geeddi-socodka imtixaanku wuxuu bilaabmaa ka dib gudubkii Badda Cas, sida hubaal ah sida Masiixa Ruuxu ugu kaxeeyey cidlada isla markii uu biyaha ka soo baxay.

Imtixaankii ugu horreeyey ee Masiixa wuxuu ahaa damaca cuntada, waayo Kibistii Samada ayaa hawshiisii subkanaa ka billowday isla meeshii Aadan ku dhacay. Imtixaankii ugu horreeyey ka dib Badda Cas waa imtixaanka maannada ee saddex-geesoodka ah, kaas oo astaan u ah imtixaanka saddex-geesoodka ah ee lagu saaray Kibistii Samada. Imtixaanka Masiixu wuxuu bilaabmay ka dib markuu biyaha ka soo baxay, sidaas daraaddeed tobanka imtixaan waa inay iyaguna bilaabmaan “ka dib” markay biyaha ka soo baxeen. Markaas Masiixa waxaa la hor keenay imtixaan saddex-geesood ah, oo lagu dejiyey macnaha guud ee damaca cuntada, sida uu astaan uga yahay imtixaanka saddex-geesoodka ah ee maannada oo bilaabmay ka dib markii Ruuxu reer binu Israa’iiltii hore ka eryay Masar oo uu geliyey cidlada.

Liisaska kale ee malo-awaalka ka bixinaya kacdoonnada ay matalaan tobanka imtixaan ee ku dhammaada Kaadeesh waxay u aqoonsadaan kacdoonkii dibiga dahabka ahaa ee Haaruun inuu ka mid yahay tobankaas imtixaan, laakiin way qaldan yihiin.

Kicinta dibiga dahabka ahi waxay ka dhigan tahay laba imtixaan. Tani waa qayb lama huraan ah oo ka mid ah astaanta dibiga dahabka ah. Sanamcaabudiddii soo baxday markii dadku u maleeyeen in Ilaah aanu arki doonin, waxaa ku xigtay soo noqoshadii Muuse. Markaas dadku waxay sameeyeen doorasho ah inay sii ahaadaan sanamcaabudayaal iyagoo ku sugan hortiisa Ilaah si buuxda loo arkayo, sida uu Muuse u metelay.

Kacdoonkii laba-jibbaarnaa ee sii kordhaysay, waxaynu ku aragnaa kala-qaybin nebiyadeed oo qabiilooyinka dhexdooda ah, markii qabiilka Laawi si gaar ah loogu qoondeeyey hawsha meesha quduuska ah, waayo ilaa kacdoonkaas, hawsha meesha quduuska ah waxa la rabay in ay gutaan curadyada qabiil kasta. Sidaas mar dambe ahaan mayso. Hadda qabiilka aaminka ah ee Laawi ayaa ilaalin doona macbudka. “Kala-qaybin” ama gooni-u-soocid “laba” ah waa qayb ka mid ah sifada nebiyadeed ee dibiga dahabka ah.

Kacdoonkii Haaruun wuxuu astaan u ahaa kacdoonkii Yaaraabcaam, oo ahaa boqorkii ugu horreeyey ee boqortooyadii woqooyi ee Israa’iil. Yaaraabcaam wuxuu “laba-jibbaaraa” weylaha dahabka ah, isagoo mid dhigay Beytel, midna Daan. Haaruun iyo Yaaraabcaam waxay metelayaan taariikho isbarbar socda, kuwaas oo ah taariikhda samaysanka sawirka bahalka. Taariikhda sawirka bahalka waxay ku dhammaystantaa laba xilli, kuwaas oo lagu kala qaybiyey sharciga Axadda ee Maraykanka. Sawirka bahalku waa astaan ka dhigan isku-darka kaniisadda iyo dawladda, kaas oo marka hore laga taago Maraykanka, dabadeedna dunida.

Mar walba waxaa jira kala-qaybsanaan la xidhiidha astaamaha sawirka bahalka. Xilligii Haaruun waxay ahayd kala-soociddii reer Laawi, xilligii Yerobocaamna waxay ahayd kala-qaybsankii laba-iyo-tobankii qabiil oo loo kala saaray laba qabiil oo koonfureed iyo toban qabiil oo woqooyi ah.

Astaanta xidhiidhkaas ka dhexeeya kaniisadda iyo dawladda ayaa Yooxanaa ugu yeedhay “sawirka bahalka” ee kitaabka Muujintii. Weylihii dahabka ahaa ee Haaruun iyo Yeroboocaam waxay ahaayeen sawirro bahal, bahalkii ay sawirrada u ahaayeenna waa Baabuloon; waayo boqortooyadii ugu horraysay ee waxsii-sheegidda Kitaabka Quduuska ah waxaa Daanyeel cutubka labaad lagu metelay madax “dahab” ah. Sawirka bahalku wuxuu metelaa laba imtixaan, maxaa yeelay imtixaanka waxaa marka hore lagu soo dejiyaa bahalka dhulka ka soo baxay—Maraykanka, dabadeedna cutubka saddex iyo tobnaad ee Muujintii, Maraykanku wuxuu dunida ku qasbaa inay bahalka u taagto sawir. Imtixaanka ugu horreeya waa Maraykanka, ka labaadna waa dunida.

Kacdoonkii dibiga dahabka ahaa waa laba-laab, wuxuuna calaamadeeyaa laba ka mid ah sagaalkii imtixaan ee ugu horreeyey, kuwaas oo horseeda imtixaankii tobnaad oo ugu dambeeyey ee Kaadeeshii ugu horraysay. Marka fallaagowgii Haaruun iyo kii Yaaraabcaam la isu keeno “xarriiq ka dambaysa xarriiq,” waxaad arkaysaa Haaruun, wadaadka sare oo matalaya kaniisad, iyo Yaaraabcaam, boqorkii Israa’iil, oo matalaya dawladda. Labada xarriiq marka la isu geeyo waxay astaan u yihiin isku-darka kaniisad iyo dawladeed. Labadii meelo allabari ee Yaaraabcaam waxaa laga taagay Beytel, (macnihiisu yahay kaniisad) iyo Daan (macnihiisu yahay xukun), waxayna wadajir u matalaan isku-darka kaniisad iyo dawlad. Iyadoo qodobbadani meel yaallaan, waxaynu bilaabi doonnaa in aynu aqoonsanno tobanka imtixaan.

Tobanka imtixaan waxa lagu dejiyey macnaha nasashada Sabtida (Cibraaniyada 3–4). Waxay ka bilaabmaan mucjisada saddex-geesoodka ah ee maannada iyo casharkeeda ku saabsan Sabtida, waxayna ku dhammaadaan imtixaanka tobnaad, Kaadeeshii kowaad. Kaadeeshii kowaad waa “maalinta kicinta ee Qorniinka,” Bawlosna wuxuu fallaagadii ugu dambaysay ku meeleeyaa macnaha imtixaanka Sabtida. Imtixaankii Alfa wuxuu ahaa Sabtida, sida maannadu u astaysay, imtixaanka tobnaadna iyo Oomega ee Kaadeeshii kowaadna wuxuu kaloo ahaa nasashada Sabtida. Alfa iyo Oomega had iyo jeer waxay matalaan dhammaadka oo la jira bilowga.

“Maalinta kicinta” farriintii Yashuuca iyo Kaaleeb waa la diiday. Qoraalku wuxuu ku salaysan yahay koox aan geli doonin, sababta oo ah rumaysadla’aanta ay ka qabaan farriin ay maqleen. Farriinta waxaa lagu matalaa “nasasho.”

“Nasashada” waa farriin uu matalo farriintii Yashuuca iyo Kaaleeb. Bawlos wuxuu adeegsadaa xaqiiqooyinka la xidhiidha Sabtida maalinta toddobaad sidii astaan u ah farriinta “nasashada” ee ay diideen kuwii loogu talagalay inay cidlada ku dhintaan.

Oraahda ah, “Maanta haddaad codkiisa maqli doontaan,” waxay la mid tahay adkaysiga kitaabka Muujintii ee ku saabsan nin kasta oo maqla codka Ruuxa, taas oo ah in la maqlo farriinta Ruuxa, taas oo ah farriinta roobka dambeba, taas oo ah farriinta “nasashada.” Kaadeesh codkaas ayaa ka yeedhay, oo fallaagadii waxay doorteen hoggaamiye cusub si uu ugu celiyo Masar. Taariikhda kicintan waxaa lagaga hadlayaa Sabuurradii 95 iyo Bawlosna Cibraaniyada. Taariikhdu waxay aqoonsanaysaa guuldarradii reer binu Israa’iil ee qadiimiga ahaa imtixaankoodii tobnaad. Imtixaanka alfa ee tobanka imtixaan wuxuu ku bilaabmay mucjisada saddex-geesoodka ah ee maannada oo matalaysa farriimaha saddexda malaa’igood, Sharciga Ilaah, nasashada Sabtida, Kibista Samada, addeecidda iyo xukunka—oo kii ugu dambeeyey ee tobanka imtixaan wuxuu ahaa imtixaanka “nasashada.” “Nasashada” nimcada, sida ay Sister White sheegtay, waa astaanta roobka dambeba. Kaadeesh waa astaanta imtixaanka ah in la aqbalo ama la diido farriinta roobka dambeba ee loo soo bandhigo “xarriiq ka korreysa xarriiq.”

Khadba khad ku korodhsan “nasashadu” waa daadinta Ruuxa Quduuska ah oo lagu matalay roobka dambe. “Nasashadu” sidoo kale waa Sabtida maalinta toddobaad, taas oo ah shaabadda qudheeda la saaro kuwa aaminka ah inta lagu jiro xilliga roobka dambe. “Nasashadu” waa nimcada matasha awoodda la siiyo boqol iyo afar iyo afartan kun marka dembiyadooda weligood la tirtiro. Nimcadaasu ma aha oo keliya awoodda la bixiyo oo matasha quduusnimaysiga, laakiin sidoo kale waa nimcada keenta xaqsiinta marka dhiigga Masiixa loo adeegsado in dembiyada laga qaado nafta toobadkeentay. “Nasashada” nimcadu waa farriinta xaqnimada Masiixa, xaqnimo bixisa nimcada (awoodda) lagu noolaado iyada oo aan dembi la gelin, iyo nimcada beddesha La’odikiyaan ka dhigta Filadelfiyaan. Marka mar hore lagu beddelo nimcada xaqsiinta, La’odikiyaankii hore, isagoo Filadelfiyaan ah, wuxuu ku maraa xoogga nimcada jidka quduuska laga dhigay ee u horseeda ammaan gelidda. “Nasashadu” waa farriinta malaa’igta saddexaad, sida loogu matalay “xaqsiinta rumaysadka ee runta ah.” Maaddaama arrintu sidaas tahay, Qaadeesh waxay tilmaamaysay 1888.

Qaadeesh kii ugu horraysay waxay tilmaamaysaa farriinta “nasashada” oo ah farriinta “injiilka.” Injiilka daa’imka ahu waa ‘shuqulka Masiixa ee soo bandhigaya geeddi-socod imtixaan oo saddex-geesood ah kaas oo horumariya dabadeedna muujiya laba dabaqadood oo caabudayaal ah.’ Farriinta injiilka daa’imka ah ee “nasashada” ee Qaadeesh kii ugu horraysay waxay metelaysaa farriinta saddex-geesoodka ah ee injiilka daa’imka ah, taas oo ay maamusho hawsha saddex-geesoodka ah ee Ruuxa Quduuska ah oo dadka ku qanciya dembi, xaqnimo, iyo xukun. Saddexdaas tallaabo waa isla saddexda tallaabo ee imtixaanka ah ee ku jira tijaabadii maannada!

Tobanka imtixaan waxay ku bilaabmaan hab imtixaan oo saddex-geesood ah, iyagoo adkaynaya Sharciga Ilaah, Sabtida, iyo masuuliyadda saaran aadanaha ee ah inay cunaan oo dheefsadaan farriinta Ilaah. Imtixaankii ugu horreeyey ee tobankaas wuxuu ahaa saddex-geesood, sida kii tobnaadna uu sidaas oo kale ahaa. Imtixaanka ugu horreeya wuxuu adeegsadaa maannada, taasoo calaamad u ah Kibista Samada oo sarraysiinaysa Sabtida maalinta toddobaad. Imtixaanka ugu dambeeya wuxuu adeegsadaa “nasasho,” taasoo calaamad u ah habka imtixaanka ugu dambeeya ee roobka dambe, kaas oo ku dhammaada sharciga Axadda, halkaas oo kuwa matala Kibista Samada loo sara kiciyo sidii calan u taagan Sabtida.

Bilowga tobanka imtixaan, sida dhammaadkooda oo kale, waxa ay xoogga saartaa Sabtida iyo farriinta injiilka ee la xidhiidha Sabtida, taas oo ah injiilka weligiis ah ee malaa’igta saddexaad. Qaadeesh tii ugu horraysay waa oomega-da tobanka imtixaan; sidaas daraaddeed alfa-da tobanka imtixaan waa inay lahaataa isla sifooyinkaas. Qaadeesh waxay matalaysay 1863, markaas oo Rabbigu doonayay inuu shaqadiisa dhammaystiro oo uu dadkiisa guriga geeyo, hase yeeshee gelitaankii Dhulkii Ballanqaadka wuu dib u dhacay.

Walaasha White waxay weyddiinaysaa, “Miyaynu ka cadhaysiin doonnaa Isaga sidii reer binu Israa’iilkii hore yeeleen?” Waxaan ka cadhaysiinnaa Isaga innagoo dunida la milmayna, taas oo ay Masar astaan u tahay, waana isla meeshii ay fallaagadii Qaadeesh ka doondoonayeen hoggaamiye dib ugu celinaya. Sannadkii 1863, damaca ahaa in Masar dib loogu noqdo iyo xulashada hoggaamiye cusub ayaa waxyigu u metelay sidii rabitaan ah in lala xidhiidho dunida.

Qaybta aynu hadda ka fiirsanayno waxaa ka horreeyey faalladii Sister White ee ku saabsan reer binu Israa’iil hore oo aan gelin nasashada. Marka loo eego macnaha guud ee caasinimadoodii joogtada ahayd, waxay soo bandhigtay aayadaha tilmaamaya sida Ilaah u doonayay inuu ula xiriiro aroosaddiisa, hase yeeshee aroosaddiisii way diidday. Qaybta soo socotaa waxay horseedaysaa wixii aynu hadda akhrinay.

Qoraalka ay qortay waxay ku tidhi, “Ilaah wuxuu dadkiisa ka doonayay inay isaga keliya isku halleeyaan. Ma uu doonayn inay gargaar ka helaan kuwa aan isaga u adeegin.” Sannadkii 1863, Adventism-kii Millerite ee La’odikiya wuxuu isbahaysi la sameeyey dowladda Maraykanka si looga caawiyo dadaalkooda ah inay ka hor istaagaan in dhallinyaradooda loo qoro dagaalkii ugu dhimashada badnaa taariikhda Maraykanka.

Walaashaay White waxay, iyada oo la xiriirinaysa faalladeeda ku saabsan kacdoonkii Qaadeesh, tidhi, “Abuuraha wax walba uma baahna caawimaadda cadaawayaashiisa si uu u aasaaso cibaadadiisa. Isagu ma dalbado allabariga xumaanta, mana aqbalo qurbaannada kuwa leh ilaahyo kale Rabbiga hortiisa.” Sannadkii 1863, dhaqdhaqaaqii Adventism-ka Millerite-ka La’odikeeyaanka ah wuxuu noqday kaniisad, wuxuuna isbahaysi la sameeyay awoodda qasbi doonta cibaadada Axadda qaranka, dabadeedna dunida inteeda kale.

Qoraalka xiga, waxaannu sii wadi doonnaa tixgelintayada ku saabsan xariiqyada nebiyadeed ee ku darsama 1863, taas oo ah dhagaxii ugu sarreeyey ee muddada nebiyadeed ee 1844 ilaa 1863.